장음표시 사용
261쪽
i lem , puellis antequam nuberent, falsum est: sed septimo die,quam nati essent, cum lustrabantur, praenomen inditum suisse constat. Sicut & apud Graecos, ut ait Aristoteles in septimo historia
rum. Et ridiculum sucrit sex liberorum patre v- num appellare, omnes respondere: hoc enim faciant , nisi nomine distinguantur. Haeredos esse non possint,quos ille no possit, nominare.Est etiam praeter hos certos legitim6sque modos, usus alius quidam nominum communiorum. Maior, t Minor,Superior. Quae tempora perpendunt semper, virtutem non semper: ut nolint dici Dionysium Tyrannum Maiorem, sed Superiorem. An vero Inserior in ea significatione inueniatur, non sine ratione disceptatum est: Iuniorem enim dicimus,Inferiorem autem nondum memi. ni. Ex his patet, Male a Seruio di istum, Iulo Ascanium fuisse Agnomen.patet id quoque, μωνυμίαν etia Latinis Dijs attributa,Vt Graecis: Marsi,Gradivi: Roinulo, Quirini: Hersiliae, Horae. Si igitur verum est carere plurali Praenomina,& Agnomina & Cognomina parta, excludentur etiam ab eiusmodi locutione, Alter Caesar, Alter Tullius: virtutes enim & fortunam possis innuere,at Nomen no erit idem: sed sic dices, Cae
recte dices: nullum enim nomen est Bi nomen: sed res ipsae. Omne enim quod est,unum numero est.itaque Irum Ouidius, Ausonius Istrum binominem dixere. Ita Xanthum,&Alexandru Vo-ses. ut etiam que πολυω μια dicta a Veteri-.bu lcgas, male uni appellata: neque enim Ensis
262쪽
MO IVL. 'CArs s*AL . Lia. II1ti nomen est πολυωνυμον,sed ferrum hoc: quoniam di hoc,& aliis nominibus recensetur.
FIxa communia sunt, quae uniuersalis, Vt Vocant, rei sunt notae: vi,animal. Intelligo autem Commune, sicut supra diximus, sumpta significatione a ciuili consuetudine. Quod enim aut opus aut officium faciundum fuerit omnium ciuium opera, aut impensa, id dictum sit, Communi studio factum iri: quoniam munia sua quisque in Unum conserrent. Itaque id opus Vt complectitur omnium ciuium functiones, Commune dictum est: ita nomina quae eadem ratione uniuersitatis praeditas res significarent. Hoc summum genus diuisere veteres in multas specieS, non omnes necessarias, & temere digestas:
Nam & falsis sub Appellativo posuere Adie
ctivum:& incondito, ac tumultuario Vocum numero rem difficilem effecere.Ac si omnia rerum genera, quae Subali na Vocant, sequi velint, &nequeant,& confundant artem: sin nolint,ne cogeriem quidem eam affectent. Eae verbsunt: Ad
aliquid dictum, Quasi ad aliquid dictum, Gen
tile, Patrium, Interrogativum, Infinitum, Relatiuum, Demonstrativum, Similitudinis, Collectitium, Dividuum,Factitium,Generale,Speci: le,Ordinale, Numerale, Abiblutum, Tempora te, Locale. Has dixere esse Communes nominum & Principalium Derivativorur proprias autem seorsum Deria liuorum has Patronymi'
263쪽
eum,Possessivum,Comparativum,Superlativum, Diminutivum, Denominatiuum in quo, aiunt,
intelligimus cum multis alijs, Comprehensivum, , Verbale,Participiale,Ad uerbiale. Hqc est eorum fiscina: quam ut introspiciamus , publicanorum
Principio male dixerunt, has omnes Species esse Appellativorum : nam etiam sunt Proprio-DA: Vafritia enim Vlyssis , Adiectivo nomine indicatur, quq ei prbia cst. Item eius locus, in
quo est,eius solius est. Et confundut Adiectivum cum Substantivo:ergo mald diuisit nomen in hete duo, tanquam in genera. Nam si populus est nomen Substantivum,& Magnus Adiectiuunt: quare Adiectivum secit speciem Appellativorum, substantivum autem non secit Species igias tur attribuere non suo generi : & species con sedere cum suo genere, cum dicunt, Patronyinicum, & Denominatiuum: est enim Denomi natiuorum species Patronymicum: apertius aut em, ipsum Comparativum: denominat enim gr. du, licut positiuum, qualitate. Sic etiam Absol citum . cdm sit genus multorum, ut Facti iij, Temporalis. Localis, in eundem ordinem cum suis inserioribus redegere. Nihilo selicius genus ii sutri Ad aliquid cum suis speciebus miscuere, V t Ordinale,& Pitrium, de alia. Sed de illud falsi sunt, cum dicunt , Ad aliquid dictum et nanqu.e apud Philosophos & Metaphysicos sc excogitatum est,alia esse Ad aliquid: alia non esse, sed dici. vehoc ipsum, quod est, Esse pater: habet naturalem reciprocam Coniunctionem cum hoc, quod est,
264쪽
filius: etiam si nulla extet oratio,quae hoc di sat .hoc aut in quod est, Esse capula non habet ex seipso reciproca Coiunctione cum Corpore: sed ex eo quod est,Esse pars, ad Totum. Itaque hoc dixere, Dici ad aliquid: non autem Esse. Quare
ut res sunt, ita notae rerum et igitur nomina quae
Ad aliquid significabunt, erunt, Ad aliquid: quae significabunt Ad aliquid dicta, erunt Ad aliquid
dicta. Iccirco etiam bis errarunt: nanque idem
est Ad aliquid dictum:&, si ad aliquid: quaecunque enim no sunt vere Ad aliquid, sunt si ad aliquid : per formam quandam accidenta Iem,attributam ab intellectu. Hoc autem est dies ad aliquid: id est, reserri per intellectum sub cer to modo, quia reipsa per seipsa referri nequeunt. QMn vero videtur nihil dici Ad aliquid ,sed esse neque enim intellectus facit Caput, esse partem Totius:sed ipsum ex sua natura pars est.& quemadmodum Caput ipsum non refertur, ita neque Caesar refertur: sed sicut illud quasi pars , ita uicquasi pater. Sed de his alibii coacti enim sumus
detergere horum rubiginosam orationem. Prae terea si ponunt Interrogatiuum, quare non Responsi sum λ hoc enim nobilius illo est o constituiten in Iorai ionem verum vel aluim significantem. Omnis enim Cones usio nqbilior est ipsa Quae stione. Numerale posuit,quare n5 posuit Dimen'sionale λ Continua enim quantitas nobilior est, quam Discreta. Numerus enim accidit qualitati discretae: naque quodcunque est, unum est: neque enim discreta quantitas est genus distinctum reipsa a quantitate continua, ut philosophi veteres
265쪽
DE CAvs Is LING. 'AT. putauere : sed affectus quantit. itis. Igitur hane per ntum,illam per mot, explicamus.Temporale quoque cum dixissent, i addiderunt Ad-- uerbiale: at Hodiernus est Ad verbiale & Tem porale : non igitur sunt species distinctae, sed Temporali accidit, ut ab Ad uerbio deducatur.
. Locale recensuerunt: quare non Siluale λ ut Supinus, Pronus, Ingeniculus, que Graeci εγγοναπιν dicunt λ. re non memorarunt alia necessaria . Nomen Grammaticum: vi, Deriuatimina, Genitivus, Modus, pigura: Nomen Logicum: ut, Consignificatio, Conclusio: Nomen Mathematicum , Nomen Metaphysicunt, & alia' quae alia alio modo significant, quam haec Vulgata nostra. Postremis pessime sensere, clim dicerent, priores illas species esse, tam Primitivorum, quam perluattuorum .Quis enim dicat,Patriu nomen, ut Lentile, Graecus, Romanus, Latinus, Atti cus , esse Primitiua λ Vbi error maximus eorum patet,qui putarunt diuersum esse Denominationem seriuatione, propterea quod sic in aliquibus inuentum esset: ut a Iusto Iustitiam deducebant. At hoc accidit contra rei naturant: nam Iustitia prior est, quam Iustus. sed sicut res a re, ita Vox a voce: quare ut Roma prior fuit quam Caesar, ita a Roma Romanus dictus : ubi & Patrium, SDeriuatiuum, & Denominatiuum v-
num sunt..DHas nebulas Grammaticorum cum dis ussimus, duo supersunt, quae agamus: primum emen
dabimus eorum definitiones, qua opus sit, deinde exactiore iudicio ad certa capita reducemus.
266쪽
tionem, vel mediu,vel accidens unicuique.Ρrincipio definitio haec no est ab essentia,sed ab acc dente. Essentia enim Adiectivi est, significare a
liquid alicui quod insiti ad hoc, quod est Adij-
ei accidens est: potest enim vel ad ijci, vel non a dijci: accidit enim voci ut construat orationem quanquam hoc accidens est proprium fluens abi psa essentia. Sane etiam extra orationem haec voti Bonus, dicetur Adiectivum: nec tamen adi cietur. Itaque peruerse quoque data est des nutio haec: cum praepositum fuit hoc quod est Adii ci huic quod est Significare.Peruersa vero etiam alia ratione. Cum enim Laudem & Uitupera, rionem posuere, addiderunt Accidens: quasi vero ea accidentia non fiat:atque est , veluti si dicas,. Corvus est crocitans animal, nigrum,coloratum.
Accides igitur siue significet σή ἀωρια, G κω c, siue , genus est comprehendens Laudem, & Vituperationem, non minusquam Album, & Nigrum, quae ipsi pro exemplis apposuere. Male etiam apposuere Unicui que: non enim dantur definitiones indiuidum rum, sed solae species definiuntur. Verum post
haec maiorem errorem commisere: nam somitto alias ineptias sic statuunt, proprium esse Adiectivorum, suscipere Comparationemr At hoe est salsissimum: nam quis audeat dicere hoc n Medim,intendi posse,& remitti gradu Comparationis ' Qius nescit, Hodiernum esse Adi
Oiuum: quis alia multa ' Nestigentia quo ρ illi
267쪽
pla non parua: etenim de ijs, quae Q si ad aliquid dicuntur, ubi scripsere, interponuiu de Synonymis nescio quae, &Dionrmis, atque eluia modi, & salso ut diximus supra, & non tuo loco. Interrogatiuum, aiunt, est quod cum interrogatione profertur. Leuiter sanὸ nimis : quippe&Verba cum interrogatione proseruntur. Deinde dix re,In finitum esse Interrogatiuo contrarium. prosecto inanem modum docendi : Nihil snim est contrarium interrogationi: nisi non interrogare : aut sane Responsiuum appellandumst,ut aliquid assequamur:Responsio nanque noni est vere contraria Interrogationi: quippe aliqua- do eadem: ut Venityrespondebis Venit. Neque forma ipsa interrogandi est vere contraria formaerespondendit alioqui quaestio esset contraria conclusioni. At quaestio nihil affirmati ergo non contradicit. Sed usus tenuit, Vt dicamus: contra respondit quia. ex altera parte item eum esse dicimus,qui respondet.Infinitum verb quo modo contrarium faciant interrogatiuo λ neutra enim quicquam ponit: alterum quaerit alterum
nescit. Quid quod Infinita dixit esse Relati 'qua oratione nihil turpius.Relativa. n.omnia Finita sunt. Fiunt autem infinita appositis verbis non finientibus : vi, Nescio qui si is,'ui tam in docti scribit, sed ipsa Interrogatiua uini Infini, ta:nihil enim statuit,qui interrogat. Diuiduum, inquiunt,es , quod a duobus, vel amplioribus ad sngulos babet resationem' vel ad plures in numeros pares distributos:vt, Vterque, Alteruteti
268쪽
, Im posuere, Amplioribus, pro eo quod esset, Pluribus, Rem ipsam agamus. Male expressere
Vini horum exemplorum : nequc enim haec VOX, Vterque, habet relationem a duobus ad singurios: sed a singulis ad duos transfert significatum nain clim dicas, Uter λ unum intelligis dex du*bus. Itaque colliges ambos in responsione sic: de hic, & hic, per coniunctionem , . Vterque. Itaque non est Diuiduum, sed Diuiduo contrarium. Dividuum potius erit, Alteruter, Vtercun que, Vteruis. Praeterea non puduit distinguere haec, tanquam in specie, diuisa a specie Numera lium. Imb vero Fumerale est genus, complectes 1duas species, Dividuum: vi, Alteruter:& Jndiu, duum: hoc autem rursus duasimistribues,ut Si sulus: Non distribues, o Vnus. Itaque potiusas sectiones numerandi , quam species sint: sicut rc ordinale. Haec ita se habent. Nos autem haec in condita prudentius digeramus, recepta prius no minii significatione. Omne quod est,aut est Ab silutum, aut Relativum. A bsolutum est,quod a nullo dependet. Rehitiua, quae mutuo naturae nexu constant. Est aute Absoluti nomen minus consulto positum. quod enim aliquado vindiuiserit, cum desijt vinctu esse, Absolutu dictu est . Verum verborum inopia interdu premimur: utemur auriem receptis Vt intelligamur. Videamus igitur, an ultu nome recte dici queat Absolutu. Absoli tu pluribus modis intelligitur: Absse lutu a caussa
ait, Deus: a materia ,:Vt motrices mentes olbium
coelestiu: a subiecta.substatia, ut substatiae omnes: a relatio , ut quae ad aliud non reservaturi i
269쪽
DE CAusis LING. L, T. 227tur ipsius nominis natura nullo horum modoruabsoluta est: caussas enim habet, primum sui au torem: pro materia, voce, scripturamve,aut quid
simile. i autem reru notae sint, siue signa quaedam a relatione, no Aut Absoluta. Nomilia 1gitur omnia in praedicamento Relationis sitiat quatenus significant. Verum omni in relatione cst ratio referendi, & termini ipsi relationis, & res subiectae, quae deserunt relatio hem : ut . Caesar si Catonis fili uis est, tria haec ostendentur : nam rati' qua Caesar ad Catonem ut filaus, & Cato ad Caesare ut pater,est vis illa procreadi tu activa. tu paclua.Res deserentes relationem,sulit duo. substantiae inὸiuiduae. Terminus relationis si iij, est Caesar:patris, est Cato.Igituh filius in praedicameto Relationis est: sed con notat secta rem absoluta scilicet substantiam. Non longe dissimili ratione Nomen dicas ipsum quatenus significat, esse Re satiram . quatenus absolutam rem significat, esse Absolutum. Sic dicas, Caesarem esse filium mili
tar Ni relatiuu filius,etia militia consignis cetrem absolutam. Ergo sic Nomina certis generi- bus partiamur: aut a Re statim deducutur,aut ab alia voce, A' Rhaut absoluta, aut relativa. Si a voce,vi Hodiernus,ab adverbio, Hodie,vocis illi utinaturam sequentur. Quae autem a Rebus deducentia rerum natur in retinebunt. Oportet enim
signum aequari rei cuius signum est. --Itaque si substantiam indicabit, aut quantitaterer,aut qualitatem,aut alia inde sumet appellationem. Per i qui utem tot species, easque certis nuncupa
. t iam as qui, dissicile est. Sp Ra aure geneta
270쪽
avx et Ass .sCAL. LIB. IIII. Relativorum sunt haec: aut aequalia,ut Sotius vi
Α Β solutorum genera liqc sunt: qusdam sub
stantiam significat: ut, Ens s. aeda quantitatem, eamque duplicem: Continuam: vi, Ma gnitudinem, corpus locum,Forum:tempus,An nus. Et discretam: ut, Numerum,Vnus,DuO.Alia significant qualitatem: ut, Candor,Facies.Ex quibus ducas nomina generum, ac reddas suum cuique: Temporale, Locale,& quae supra. Facti fila aute ad genus qualitatis, quatenus sic sonant, Murmur, Turtur. Sibilus, Fremitus: quanquam significatus ad alia genera reseratur. Sic etia A uerbialia dieia,non quod adverbium significent: sed ab origine: quo constat, has denominationes non semper a significato produci. Generale aute& Speciale. potius ad dialecticum spectant. Sic Corporale & Incorporale reduces ad substantia,&alia genera: vi, Deus substantiale est,incorpo rate: Candor qualitatis incorporalis. An vero id, quod aiunt, verum sit, Orationem esse incorporalem Nam de vocali,aut scripta oratione si sic sentias, falso intelligas. Est enim orationis Forma, significatio: Materia, papyrus, atramentumsaer ipse: Figura structura illa.
Horii affectus quorunda, Diminutio est: taut res ipsae quibat aut intendi