장음표시 사용
361쪽
Impersonale, inquiunt, duplex ,anum Aistiuae Vocis quod imitetur aetiuorum tertias, ut Placet: alterii passiuae, quod repraesentet tertias passivorum,ut Amatur: Vtrunque autem carere tum numeris, tum personis: neque enim primae, aut se cundae, aut tertiae esse, sed nullius. Haec igitur ut refutentur, paucula repetamus: Ostendimus Verba aut transmittere significatum in appositum,
aut proferri absolute: sic , Caesar amat Lucinam, transmittitur hic actio amadi in Lucina eodem que modo passi uu quo pacto proferretur inuetuest,Lucina amatur a Caesare. Absolute autem sic, Caesar amat : &, a Caesare amatur: nam tametsi scia quid amet, tamen non edisseram: itaque euenit, ut aliquando nulla explicata persona lignare turiat enim uero neque prima, neque secuda, neq; tertia excludebatur, possum enim intelligere sic, Caesar amat Me,Te, Illum.Tantum verbabpst,ut
in passiva voce nulla persona intelligatur, ut etianecessarid tertia subsit,sed incerta. Alij igitur ut hoc euitarent, plus errarunt, Impersonale dici, propterea quod nulla persona, a quo id fieret,ex , plicaretur: cum contra collet apud omnes, neq; sit digna sententia quae refellatur. Na a Parmenone dictum est de se, Statur: & a Vergilio de Aenea, Ventum erat ad limen: & a Liuio de Tarquinijs,
Reditum Romam. Praeterea hi non recte respexerunt ad obliquum: ut, quonia actio, a quo pro diret, non indicabatur, personam subiectam negarent. Non enim cum Obliquo verbu conuenit,
sed cu Recto. Igitur clim Rectu subintelligamu , subintelligitur &. Persona.Neque vero ad neutra
362쪽
DE CAUSIS LING. LAT. 3M confugiendum est, qualia agnouere, Statur, Cur-xitur : nam Stata statum, & Currere stadium, &Vitam viuere, & Ire viam dicimus: & Decursa spatia, & Vitam euitari, & Mortem obitam legi mus. Alia enim etsi videbuntur absurda cosuetudine reclamante, suapte tamen natura talia sunt. Quin etiam legimus Tellurem inaratam, & Pyros instas. Qirare quae verba non patiuntur ciuscemodi constructionem, ne hunc quidem loquedi modum adniisere, qualia sunt, Egeo, Gaudeo. Cum enim obliquu postulent, non potuit dici, Egetur: quod postulat Recthim: quod si aliter reperiatur, hoc fiat, propterea quod prisci aliter quoque sint locuti, quemadmodum Cato, Careo pecuniam. Si igitur subiccta Persona intelligitur,Numerus etiam intelligetur: qui etsi no pret-
scribatur, tamen ad singularem res erretur .' Vt, Quid sit Gnatho'Editur. licet multa est et,tamen
singula disponas ad intelligepdum. d si quis
a verbis in o R, aliqua ducta pro exemplo habeat, is animaduertat, quod est a nobis dictum supra, Verborum mutata esse genera, opperior, Nutrior, Pascor,& alia, quae a Nonio in libellum redacta, recensitaque sunt.
ΑCtiuae vocis Impersenalia eodem fere modo i x sere. quado Rectus, cuius auspicijs
verba in Numeros,atque Personas circumaguntur, latuit nos. in hoc, Placet mihi lucubrare:idem sit isque hoc Placet mihi amor praescias. Iam σοὶ io idem esse docuimus: quaret
363쪽
sitis patet, ne haec quidem vocanda esse Impe sonalia. Aliquot tamen sunt usu potius distorta, quae integra n nilominus aliquando fuisse necesse
est, inter quae ea numerantur, Poenitet,Piget, Pudet, Miseret,Taedet: nam obliquis coniungiitur: sicut etia distorsit Plautus in Captiuis,Nam post- 'quam Rex meus est potitus hostium.Nos eam a peritatem in meliorem receptam legem emolliuimus,& Interpretamur Verbum Potitus est,pas siue: subi intelligimus, vi, aut opera: sicut edi ειν subintelligunt Graeci & Sallustius, ut supra diximus. Ita, Miseret me sortunae tuae: id est, vis tuae sertunae facit me miserum. Sic fuit in verbis integris, Misereor tui: miser fio tui gratia. Argumentum huius rei maximum est,qubd horum vox singulari numero remansit, Vt sit τουτο αρεσκi μ ρι, ρυωτο φιλω. Duorum autem naturam male sunt Veteres interpretati, ut Interest,& Refert, cum sexto casu putarint statui, sium pronominibus adderenitur:Interest mea, Vt est et, In re in ea est:& Mea re- .seri,ut esset, Fert re mea. nunquam enim fuere
Impersonalia: nimis enim delicate potuit venire in mentem litis, ut verbum Substantivum face xent Impersonale: quod tamen necessario semper aliquid vere statuit. Sed ita fuit. Interest mea legere , Vt Meae partes sunt legere : Inter mea hoc lest qu0que,legero. Et alio verbo,Legere sert mea, id est representat mea negotia. Sic igitur tam activae, quam passiuae vocis haec
verba sese habent, verum in utrisque est quaestio: nam dubitarunt, an dici posset, & quomodo,Vi- detur mihi te fuisse Romae. Multi enim magis dolii
364쪽
UE CAVSIs LING. LAT, Ira docti ratione , quam exercitati lectione, Latinὰ dici posse vegarunt: verum ea loquutio & apud Graecos,& apud Latinos inuenitur passam, Se habet ratione: tota enim oratio illa infinitivi depe-det ab articulo . sic , Videtur mihi hoc , te fuisse Romae. Ita Liuius de Gallis: Eam gentem traditur fima, dulcedine frugum, maxime vini nouatum voluptate captum. Xenophon quoque, τ 3κυρον loquutus est Aristoteles quoqtie in x. historiarum. Altera dubitatio est in his verbis, Pluit,Tonat: non desuere enim qui Impersonalia ausi sint dicere, nimis sane leuiter: eodem enim more subtracta persona est, idque facile, unus enim cst qui id agat, quare absolutae potcstatis appellata sunt ab aliis. Proxima his sunt Germinat, Florescit, quael ad terram reserunt, atque alia inanima , quae seips in primam personam recipere nequeunt: sed
de his supra quoque amplius dictum est.
I Roprium Verborum est, non sol sim mutare
Genus. Coniugationem,Modum, Significa
cut supra dictum est : sed etiam Casus : Ausculto seni, &Mmem. Item ut confundunt Personas, Statur: s on suses ex isant. Caesar scribo, Cato scribis, selius audit. Proprium ctiam creare ex sese alia artem t Nomen, Creo, Crea tor : neque soli r pleno significatu, nanque
a tacita οιητη .coarctatur ad carminum tantum
365쪽
autorem,Latinu vero, Factor, ad eum qui oletina ut iceret, solummodo. Adverbia,Fere,Age. It ni creari a Nomine,Strues,Struere Imperium,Im- perare. Sed & creare alius generis nomina, quae 'verbalia non dicantur, ut a Do, Dos. Illud etiam obseruauimus eorum peculiare accipere significationem eX alia actione, mτιύ, est cibum. capio. At quia e cibo oritur sitis, iccirco Latinii ea occasione id Verbum recepere ad significat quod sequebatur, quippe, τὸ δψα, . Ι-gitur patitur etiam ἀντιριεειαν. Et
366쪽
RO NOMEN quidam ante Verbum posuere, alij etiam post Participium
tractauere: utrique male. Priores eo redargutatur, quod Verbum necessa- in oratione,Pronomen non est neces-
saria:nullum enim Vicarium necessirium. Igituri si Pronomen semper loco Nominis ponituri po- sito Nomine,Pronominis usus nullus erit. di autem Pronomen praecedere debeat Participiu, sic demonstramus: nam Participij significatio adi Verbum reducitur,modus significationis ad nomen:Pronominis autem & significatio,&modus, ad Nomen reseruntur: plus habet Participium ' Verbi, quam Nominis : Pronomen pene totumi nomen est: at Nomen est prius, quam Verbum: l igitur & Pronomen, quam Participium.Defini t tionem autem more nostro ex vi nominis elicia-
367쪽
Inus. Pro praepositio, ut in libris Originu plenius narratum est, ctim multa significet, id habuit fenuinum , Ut vices indicaret. Pro MilonFdixit LTullius:id est, obijt munus quod Milo debuerat exequi. Fuit eius & origo, & usus a Graecis. Nam tametsi frequentius significat Ante, τουρο . tamen apud Herodotum in Polymnias legas etiae ο -αρτης: sicut nos pro castris,& pro patria pugnare. Ergo videtur e nomine oriri definitio, ut Pronomen sit, quod pro nomine ponatur. Nam quemadmodum dicebamus, quaedam re rum notae sunt: ut, Nomina: quaedam notae
Nominum. quippe ad hanc vocem si quaeramus ut aliquid reddatur: sic, Cedo mihi Nomen aliquod: cotinuo dabo unum quippiapa, Caesar, Equus: Ensis. Item Cedo Participium,
Orationem, ratiocinationem : ad haec non res,
sed voces reddentur. Ab horum igitur natura non videntur abhorrere Pronominat nam si dixero si, aut Ide, aut, Ego, non statim interpretentur per res ipsas: sed per Nomina, sic, D, O to : Illa, Antoninus: Ego, Caesar. Graeci autem rem ipsam hanc eandem expressere, sed paulo licentiore voce usi sunt. Etenim αν et υμία non
est ipsum hoc quod pro Nomine ponitur: sed a
ctio quaedam, qua ponimus Nomen pro Nomine. Caeterum acrius , prosundiusque intuenti sertasse aliter res sese habere videatur: tantum enim abest, Vt pro Nomine poni quis putet, rietiam prius , vetustiusque intelligamus Pronomen , quam Nomen. Cum enim quaedam sat dealonstrativa, ut Noe: eti-: ' '
368쪽
men demonstratae aliquid significabit multae res carent nomine, per Pronomen demonstrativum intelliguntur: ergo pro Nomine non ponitur, quod Nomen sine nondum extat: eodemque
modo significabit,quo modo significant Nomina haec , Res, Ens: ut communis nota quaedam sit. Dico autem, eodem modo: quia communi quadam aeque circunferuntur significatione: nam
modo alio diuersa sunt: quoniam illa simpliciter significant, Pronomen autem Hoc, per demonstrationem. Non igitur pro Nomine ponetur. nihilo magis quam Res,aut Ens: sed το statim
ac sine medio notabit. Praeterea Ego,&Tu, indiuidualitate statuunt magis, quam nomen Caesaris,& Catonis : neque enim cum dico, o,pOtes alterum intelligere, neque cum altero com municare : cum dico , Caesar, etiam in alterum transmitti potest intellectus: ut non solum non ponatur Ego, loco nominis huius Caesar: sede tiam e contrario , nomen ipsum Cssar, per Pronomen ad certam substantiam perscribatur. Vtetia plus errarint, qui sic sentiunt, Ego esse Pro nomen , quoniam pro Proprio nomine poniture sic enim etiam nomen Appellativum esset Pro nomen, cum dicam, Homo loquor: poneretur enim pro Caesare: sed substantiam meam statim significat, non nomen meum. Praeterea sibi ipsi contradicul: negant enim posse sic me loqui,Iulius scribo: sed sic,Ego Iulius scribo ergo pro Nomine non ponitur ut vicariu, sed ut primarium.
Neque veru est quod aiunt, Appellatiuu in Pro priu resolui. sui enim nomina qusda goncrica,&
369쪽
specialia seorsum a propriis, quq nunquam res si
utitur: ut,Piscis,Auis,Homo: quibus potest attribui oratio, &ad ea etiam' conuerti: veluti curn
humani generis miserias fleam, sic instituam , O homo, genus infelix, Tu tibi paras infortunium. Pronomen Tu,est speciale. Eadem ratio sui con paris, Ego: respondere enim faciam hominem pro tota specie, sic, Deus me talem creauit. Sed di alia exempla sunt commodiora, ut in nominibus Collecti uis, Audi tu populus Albanus: Haec dicit populus Sabinus:Ego non cedati bi lare patrio. Quid igiturὸ aut nihil intererit inter Nome,
& Pronomen: aut etiam Pronomen erit praestan
tius NomineZMinime: sed nomina inuenta sunt, quia res nobiscum ferre nequimus: itaque semper significant sine adminiculo. At Pronomina, aut referunt Nomina iam posita, aut egent prae' sentia loquentium: & per se nihil statuunt, nisi aut Nominibus adiuta: aut praescripta demon' stratione: iccirco communis haec natura est inda' gada. Sic itaque alij definiuere, Dictio inflexa casibus, indiuiduam maxime essentiam significans, sine ulla quidem temporis, sed nunquam sine definitar personae differentia. Verum nequaquana A verbium Maxime, inserendum fuit: aequabilis enim est omnis definixionis vis: neque recipit in tesionem aut remissionem : neque plus significa essentiam indiuidualem Pronomen Ego, quam Nomen hoc indiuidia uim nequis dicat Ad verbia illud positum esse ad Nominis discrimen: Neque essentiam significat potius, quam ipsum ens citin enim dico Ego, non significo meam hum ' nitatem
370쪽
nitatem: id est, hortinis sermam,qua homo sum: sed totum h0c quod sum: neque potius essentia,
quam essentias. habent enim etiam pluralem numerum. & relationem aeque multa significant, non essentiam: immo etiam plura. Nam ab Ego, duo habes, Tu,totidem: aitem duo,cuius,&-Praeterea caetera relati
Va, galis, Onim, atque eiusmodi, omnia di cutit accidens, non substantiam. Quinctiam Obliqui casus illorum relationem notant, sic, Ensiuillim nonsgnificat hic ensem, sed possessionem,
& ensem consignificat. Tertius error, cum negant unquam Indefinitiam personam a Prono
mine statui. Omitto quod Vocem h. inc Nunquam male inseruerunt definitioni e nam definienti satis est, dicat, Esst hoc,aut hoc:sic,aut sic. definitio eoo intelligitur competere Per se,&omni,& viii,& semper. Sed demus hoc Grammaticorusu pellectili curtae. at illud falsum est, I Julia sint Pronomina, quae cuiuis adhaereant personae, Is, ille, Ipse. Ille ego, qui quondam: Ipse subibo Issum irites, quem me esse voluistis. Ergo non definiunt personam sed ab aliis desiniuntur. Item Meus sum, Meus es , Meus est, & ut ait sestiue Plautus,Noster sum in quo nihil a nominib' dis
serunt, quae non .ariata voce varias recipiuntur
in personas. Igitur aliter quoque definitum est: d certius , ouam Proprium nomen signi si cat.Hoc autem falsum est: certiorem quidem rem potest significare, scilicet praesentem: at certi iis non potest:Etenim sine medio Proprium nomen significat individuum suum. praeterea non cuiuis