장음표시 사용
391쪽
Verum, ut dixi, vulsus no sic loquitur,ut Dominus dicat,Mea scru1tu s:sed seruus. At philosophi orationi usum illi concedunt,sibi reseruant sapietiam. Quaedam autem apertius etiam cum nominibus iuncta eandem naturam declarant, ut apud Sallustium, Metus Pompeii non, quem metueret: sed, quo metueretur.
Quemadmodum igitur Nomina sunt, quibus sine discrimine asis iactum ita & Nomina,in quibus Unum pro altero ponetur. At non e cotratio,
ut ubicunque erit Primogenium, esse possit eti Dcriuatum. Ea vero sunt, Pars, Totum, Dimidium,& eiusmodi. Haec enim ta ad corpus meo, quam ad alia transferri queunt. Quoniam Veruduplicem habet relationem, unam qua declara' itur possessio: alteram qua suis correlativis respondet: iccirco duplici quoque Pronomine praescribi sese patiuntur.Essentia partis est ad Totum,&Totius ad partem. igitur per esentiale Pronomen statuetur:Vt, Pars mei: ego enim sum totum iper partes. Possessio autem partis accidentalis est:itaque mei pars potest esse non mea. puta Vn guium resegmina:aut os e cicatrice, quodJeruauit sibi Chirurgus, ut operam Ostentaret. Quo ialoco falsi sunt, qui hoc negabant: pars igitur bouis , qua vescor,mea est possidentis: non ut pars, sed ut res possessa. Sic Ovidii parte fruimur nos nunc,ipse non fruitur: id est Nomine:itaque scscripsit, . Parte tamen meliore mei super altaperemis Astraferari dii viveret, poterat dicere, parte . Mes: nunc non potest dicere , Parte mea, quam
392쪽
i quam nullam habet; sed mei, quae pertinet ad totum hominem, cuius pars Fama est, quasi anima
Atque hoc quidem ustatum ac frequens est. inod vero e Plauti afferunt Pseudulo, non pro
bant: id est eiusmodi: Duorum hominum labori parsissem lubens, Mei te rogandi, & tui respon- dedi mihi: aiuntque dicendu fuisse, Meo,& Tuo.
afferuntque a Cicerone pro Gabinio exemplum: Dico mea unius opera seruatam Renipub.& pro Murena:Ex tuo ipsius animo coniecturam cepe . Iis. Ego vero puto Plautum non solum Latine, sed etiam pure locutum e neque defuisse illi, aut Vsum pro duce, aut rationem pro suasore. Principio Graeci sic loquuntur, πονος μου. Deinde lepornitidior est orationis: Tum priscos uses esse pri naitiuo prius,quam derivativo, verum est. Postremo Cicero quoque sic scripsit ad Curionem, Eam unius tui studio me assequi posse confido.
neque enim est Librariorum mendum, ut aiunt: temere enim nimis expungunt, si quid non arri det. Neque verum est, quod profitentur, cu No minibus numerum praescribentibus sic faciunduesse. sed qualecunque apponatur, ordinem esse autorem diuersitatis, seruitumque auribus ex ipsa concinnitate. Si praecedat Pronomen,cosueuere admittere Deriuatiuum,sc,Tuo ipsius studio: si sequatur, ponere Primitivum, Unius tui opcra. quoniam nomen Unius,vagum est ad plures, circunscribitur essentiali pronomine subeunte e vequaerenti quis sit ille Unusῖintelligo,Te. Quum autem praecedit Possessivum , sic, Tuo studio: Z a
393쪽
circumscribitur Studium, & exemptum e multis attribuitur uni. Tuo studio unius,exclusa opera aliorum. In tertia vero persona etiam si praecem dat Pronomen,primitivum sit: Cicero aiebat sui unius opera seruatam Rempub. niam autem asseuerabant, passive semper accipi eum casum sic terminatu, Mei,Tui:con ti sunt alias terminationes reddere activis , Mis,
Tis. Verum longe falsi sunt: sic enim dicerent Tertiam persenam Sis, etiam active intelligi: id
quod nemo auderet est enim , ut dicebamus, α citant porro vertum Ennianum: i i Ingens cura mis est concordibus aequiperare. . id
Vist μου. Sed sic sane esto: non continuo illa pas- suis tantum addicct. Maiore quoque curiositate negarunt posse dici in plurali , Milites nostruim: scuti, Milites nostri, a Noster: sed facile redar, guuntur ratione. Adeo enim recte dici putarunt, ut casum eundem Primitivi duabus efferrent terminationibus,Nostrum,& Nostri:quorum alterum esset a Graeco, alterum idem esset citderivativo plurali. Quare etiam Sallustius in C, tilina, Maiores vestrum: pro Vestri, posuit: sic enim legit Gellius. Et Plautus in Mostellaria ostendit Vcstrum, esse concisumi ut υμων,quam dici et Verum illhuc esse maxima pars vestrotam intelligit. Sicut Aeolenses dicunt,-: postea factum est vestrum. Caeterum usus obibnuit, ut Ego, Tu,Nos, Vos, significarent quid litotum,quod distribueretur: n5 autem possessio nenit ut Vnus Vestrum, qui tamen non esset vo
steri Unus vestrum o Romani occupabit Pem
394쪽
D E C A V s I s O N G. L A T. I spub. Caesar non erat illorum , ut res possessa: sed ut pars totius. In plurali quoque eandem inueniemus variationem, apud Ciceronem in tertio de Oratore , Vestrum omnium voluntati paruit: pro, vestrae. Sic enim loquitur idem ad Brutum scribens , Vestris paucorum respondcat laudi
Sicut autem dicimus, Ego Caesar video te Catone:ita dicam,Ego Caesar tui egeo, o Cato. Sic etiam igitur , Tu Cato eges mei Caesaris . nam quid hoc prohibet aut quare negarunt id posse diciῖ Neque enim satis probant suam sententian illo exemplo Vergiliano, Si ua tui Cor dontis habet te cura, venito. est vim per Apostrophen a seipsa in aliam : qua figuras equuter utimur. exempla ergo ponit hoc, illud non negat. Non est aute veru, quod aiunt, differre Deri mala a Primitivis, propterea quod Deriuata ver bis iuncta imperfecta sint: primitiua perfecta. Sed, quemadmodum dicebamus, Adiectivum, de Substantivum sunt differentiae non nominis se lius,sed dictionis genericae, communes Nomini ac Participio: Nomini quide simul utraque,Participio autem altera tantum, Adiectivum, Pronomini autem utraque: nam Primitiva substantialia sunt,De riuata accidentalia. De persectione aute orationis amplius iudicadum est: possum enim sic dicere,Meus scribo: sane oratio perfecta est:sicut, Fortis pugnat. Et Sosia Plautinus festi uissime, Certe noster sum. Tertia autem Primitiuorum adeo impersecta est , ut nihil magis:
395쪽
neq. enim poni potest sine adminiculo: Caesar se macerati.si enim dicas,Se macerat: quid intelligast Quare s iccirco imperfecta sunt Deriuata , quia egeant adiumenti: hac quoque ratione illud erit impersectissimum.
MIra vero deduxitio duorum aliorum: Nam
veteres Aruspices atque Augures Dii ter ram diuiderent auspiciorum caus a, sic instituere: Agrum omnem esse aut Romanum,aut Gabinii, aut Peregrinum, aut Hosticum, aut Incertu. Ic'
circo Amatam doctissimus omnium Virgilius secit iudicare Turnu externum, qui Latini agri noesset:& Caesar, qui id non ignoraret,Gallias, liui si in partes treis: exempta ex ea partitione Prouincia, propterea quod contincbatur agro pere grino tunc:Galliae autem tres, Hostico. Id ea caussa secit,quia eadem essent auspicia in Peregrino,& Gabino, quae etiam in Romano. Ergo iide Augures agrum, qui nondum esset dispectus,quibus auspiciis designaretur. Incertum vocarunt: ubi liqueret Romanum esse, no satis habuere sic dicere,Noster est: nam multi agri pacati peregrini ita ab ipsis poterant appellari, quum eorum esset populus poetitus. Itaque excogitarunt vocem a voce, qua coarctarent significatione ad Regiones: quη fuit caussa,vi esset analogia terminationis comunis cum nominibus regionum: Sarsinatis a Sars-no i sic Nostratis, a Noster: & per exemptionem duorum elementorummostras. Neque sine προ
396쪽
tur,& ad ciues refertur. Ita habes caussam di vo cis,& terminationis,& numeri. Vsus autem obtinuit postea , ut etiam ad familias transferretur:
etiam ad sectas Philosophorum , quae sane fami liae quoq; dictae sunt. itaq; Nostrates Peripateticos poterimus appellare. Cicero etiam verba vulgaria,Nostratia dixit: non quasi Romana, omnia enim Romana erant: sed quasi cx sua supelleistili. remus autem nos more nostro, quam ob caussam a Tertia persona nullii derivarunt: quis enim neget rccte a nobis sic excogitatu, Roma ni sua tes captiuos Annibali dedendos consuere. imo vero di cocinna oratio est,& necessaria. Verum duo in caussa suere, quominus id factum siti Incuria gentis illius , qnae manu promptior per initia dicenda sacere, quam dicere maluere: Et vasta, alq. inexplebilis animi libido ad Imperiurinuitus enim Romanus hoc pronomen Suum, a gnoscebat: omnia per Meum, aut Nostrum, in liri cupiebant.His autem duobus derivatis etiam Graecorum copiam superarunt.
His declaratis, satis constat, Graecorum arti culos non neglectos a nobis, sed eoru v sun superfluum. Nam ubi aliquid priscribendu est, quod Graeci per articulum efficiunt, οδ οῦλος:expletur a Latinis per Is, aut Ille: is, aut ille seruus dixit: de quo seruo antea facta mentio sit, Rut qui alio quo pacto notus sitii additur enim articulus ad rei memoriam renouandam , cuius
397쪽
antea non ne ij sumus, qui ipsum ponimus: aut ad praescribendam intellectionem , quae latius patere queat,veluti quum dicimus, C. Caesar , is
FVit autem numerus necessarius, uti supra dicebamus , propterea quod rem referrent pro eo nomine,quo illa res sigi aificatur. a numero autem uno, numeri duo deducti sunt, propter relatione. Nam Vos, pluralis est: deducitur autem ab eo singularis, Vciter: quia significat rem singularem ad multos relatam, ut dicebamus.'
PErsonae quemadmodu distinguerentur, iam
dictum est. Et differt modus personarum in Pronominibus, a modo in Nominibus. Nam in Nomine omnes personae quinque casibus continenturiin vocativo autem una. At in pronomine una tantum persona in prima, & una in secunda. Itaque in Nominibus variantur proptee casus: in Pronomine non variantur. Tu, enim omnibus in casibus secundae personae est: &, Ego, primae. ca' ret enim vocativo. Se, solam habet tertiam: D
CVm boc ita sit: igitur Quantum quoque casum non solum habcbunt ipsorum aliqua:
398쪽
. I CA SIS LING. LAT. 337 verumetiam quaedam constituent: Vt, Tu, Vos,
Vester.In possessivis autem non immeritib dubitatur.,Nam sicuti Ego, caret Quinto casu lingulari,quia nemo se ipsum vocet: ita Meus, quod ab eo ducitur , carere quoque debuit. e contrario Tuus, casum illum habebit, quia Tu, ipsum habet:& Sui,quia caret, Suus, quoque defici debue- Iat. At enim uero quemadmodum aliter contingat,videndum est. Omnis Vocativus casus duas personas designat necessarid: significat enim Rein secunda persona , & consignificat primam loquentem: atque tanta facultate est , ut videatur solus costituere orationem. Si enim Voces, Dave: Davus respondeat : igitur res vocata nisi distinguatur ab re vocante, eius casus nulli usui erit. Meum seruum igitur cum appello, eum alloquor, qui alius est a me substantia: accidente autem refertur ad inc,iccirco potest a me Vocari, quia est alius. dc vocatur per pronomen deductum a me, quia est quod a certόque modo quasi unum mecum. Est enim unum, relatione: ideo relatiua aIterum sine altero nullum esse quit. At i', Tuus, non idem esse potest. Nam eiu est diuersa persona Vocata a Vocante: tamen significatam rem appello, & terminum relationis ad altera personam dirigo. ita distractus sermo ad seruum tuum Vocat in , & ad Te, ad quem refertur ille, non potest cohaerere.Videamus verb subtilius, an huic quoque casus ille attribui possit, ac sic dicamus: Possessio excludit aliam possessionem, iure enim meo ius aIlienum tollitur.Meus enim ego sum, nosterius:quare Ancillam manumissam uς vocabo,
399쪽
3 8 I v L. C At s. s C A LI n. t v 1. 6 Tua.quia etiam sic possim, quum eam libero: Abi,iam tua es. Vsus tamen infrequens non p0suit legem hanc loquendi sic. De Suus,autem sic statuamus: Contradicere sibi ipsis, qui haec duo dicat,Suus,semper reciprocum esse debeti Suus,habet vocativum.quae enim reciprocatio possit interuenire inter Vocantem, & vocatum relatu ad aliam personam ab utroqueΘ Itaque nos & assiγinamus, habere vocativum:& negamus , seni peresse reciprocum: sed recte dici, Sui serui eum sustulere:&,Sui serui eum sustollite.
aute partim secum, scilicet geminatione pu' ra: partim aliquo interposito:vt,Identidem: quod etiam mutauit naturam. Item cum diuersis: vi, Isthic. Etiam cum aliis extra genus suum:Vt, Tu te,Egomet,Idem, Suapte, Hocce. Sic cum Prepo
sitionibus, Nobiscu, Mecum. Cum nomininus, Reapse,quod aiunt pro, Re ipsa, postum ab an liquis. Ipse,quoque compositum esse diximuς,&Iste,& Ille,ab Is,Dores imitati, qui τυ addebant,& Iones Aeoles etiam dicebant ψε, pro eorum pars,DOres.Sic Theocritus in quarto Idyllio:ηπα ε At enimuero quum inflectan tur Illius,Istius, Ipsius,non videbatur composita. Sicut Tute no flectitur,neq; Hocce, nisi interio Huiusce.Composita sunt tamen, quae usus suo arbitratu deflexit. Cum his autem alia quoque invenias .Egoipse:&numerosius, Egometipse,
400쪽
CAPUT C xx XVI. Excladis a Praesenti opera,eonsilia ausiquorum.
MVlta sta de Pronomine ab antiquis dicta
sunt, quae alterius operae indigent. partim enim pertinent ad eam contemplationem , quae docet inflexiones: partim ad costructionis leges: quae omnia simul coaceruata minus recte veteres consedere.
QVorundam materia patet, aliorum non item. Nam obliqui quorundam secuti
sunt nominum tertiae declinationis terminationem,Mis,Tiς,Sis. Maedam pronominu , Huius, Eius, Illius.Obliquus autem Tui, Atticos secutus est, του: additum του πιιι. Tibi,interposuit consonantem,non aspirationem , ut Mihi, Toi, Moi. Nos,& Vos,non habent elementa,quae se- . quantur Graecam originem: sed Nigidius con tus est deducere materiam a caussa, non penitus inepte.eam,qui volet, e Gellio petet. Inter Primitiva est Is,& Hic: alterum sine aspiratione, alterum sine sibilo,ab eo quod Graece erat, adduto κε,& adempta vocali prioris obliqui aliam sibi Vocalem asciuere, Is,Eius,Ei. In quiDusdam communem habuit. In plurali,Ii. In caussa estadnus assinis vocalium, quem sonum sisti Belgae hodie incolumem,ut pleraque alia, seruant.