장음표시 사용
101쪽
oesophagus inseritur, seu canalis alimentorum . in serius alterum, quod ρι lor us dicitur, quo ca nati intestinali jungitur. Quatuor tuniciε viscus hoc constat, quae sunt externa, musCulosa, va scularis, interna. Musculosa constat duobus planis fibrarum carnearum maxime elasticarum . Interna villosa est semper densa mucilagine imis buta , quae succus gastricus nuncupatur haec
maxime sensitiva est: in hac sedes est famis , &stis, quae ab intimae suae partis astrictu,& ariditate exeitari videntur. IX. Dνesina numero sex canalem effficiunt , qui in infimo ventre tortuosus meandros essicit plurimos, in quibus alimenta alternis ascendunt
di descendunt; huius tota longitudo ab intimo pilori orificio, ubi incipit, usque ad externum,
quo terminatur , humanae staturae longitudine sextupla est, aut septupla. In testina adiposa memis rana obteguntur, quae mesentarium dicitur, Scui intestina suis curvaturis , ac meandris ad is haerent; atque ita opportuna positione detinen
- X. Vasa canales sunt liquidum a Ii quod , aut
sui dum continentes . Praecipua sunt vasa famis guinea , per quae sanguis circuit; vasa lympha - lea, quae lympham , dc serum in chyli receptaculum vehunt; vasa lactea. quae chylum bibunt, & in venam subclaviam deferunt; vasa aerea, quibus cum aere externo viscera Communicant . vasa Lucet ννινυεi , seu cylindricarnervorum cavitates, in quibus circuunt spiritu animales . Uasia haec omnia , aut ferme omnia valvulis instructa sunt, quae opportune clausae, aut apertae rn his vasis praestant, quod valvulae in machinis hydraulicis: sunt hae membranae , quarum munus est communicationem inter duo vasa aut iacere, aut impedire. DI
102쪽
iactura , quas humanum corpus continenter amitistit ex variis secretionibus , praesertim vero ex insens bili transpiratione , cito illud exinanitum destruxissent, nisi nutritio partes dissipatas perpetuo repararet . Nullum fortasse phaenomenon est magis hoc animadversione dignum , quo alimenta in substantiam nestram convertuntur. I. Alimenta in ore trita , & humectata pereesophagum in stomachum traiiciuntur, ubi humjus ventriculi actio illa contimenter premens , agitans , attenuans , successive di paulatim in pulmenti speciem mutat , quod nondum chylus est. Ueteres stomacho Deu Itatem eoaricem tribuebant , qualitatem occultam sapienter a re incentioribus rejectam. Hi in stomacho, & intestinis causam vident tantum mechanicam aptam digestionem efficere vel fermentationa , Vel putrefactima , vel trituratione , vel dissolutiora . Verosimile est quatuor haec magis , minusve indigessiona agere , quae non nisi mutatio est aliis mentorum in chylum, & in excrementa. Et si in stomacho nullus detectus sit succus aptus in alimentis effervescentiam excitare illis milem , quae acido , & alhali mixtis cietur ;veros mile tamen est, alimentorum in stomacho macerationem , & calorem perturbatum in iis motum aliquem quaquaversum excitare fermentationi satis similem. Perfecta putrefactio digestionem non modo non juvat, imo illi adversatur; at putrefactio inchoata illam juvare, & accelerare potest . Et si in stomacho nullum appareat machinamentum aptum cibos triturare, per petuus visceris hujus motus ad cibos solidos atterendos , dc attenuandos conserre debet presisone, & mutuo partium affrictu . Nec dubitari potest , quominus liquores perpetuo in stoma-E a chum
103쪽
ehu in se insinuante: , S in intestIna, euiusmo di sunt saliva , sucei gastriet, bilis, ad alimen ta dissolvenda vim habeant . Dissolutio tantum digestioni impar esset ; illam tamen iuvat , dc
II. Alimenta a stomachi pressione hine sue-eessive ad intestina depelluntur pulmenti specie.
Canalis intestinatis eodem, quo stomachus, machinamento . eorum divisonem , atque attenua tionem perficit, & laeeos nutritios a substantiis nutritioni ineptis segregat . Dum succi nutriistii a crassioribus alimentorum partibus se segregantes lactei liquoris sermam induunt, innumera venae lacteae ad intestina innumeris orifieiis juntaguntur , ut succum hunc lacteum , qui eisi dicitur, hauriant. Glandulae intestinorum crassiora alimentorum residua perpetuo humectant , eaque disponunt, ut coepta via pergant , donec toto chylo hausto ad extrema intestina deferantur, unde ei jciantur. III. In testinorum contractione chylus ad vasa lactea desertur, quae ad eorum orificium in. testinate valvulis munita sunt, ne chylus semel ad mi mus exeat . Haec chylum in i tres cavitates
deserunt , quae Pequeti receptaculum nuncupantur. Ad hoc receptaculum concurrunt vasa lymphatica, quae ibi lympham deponunt, ut ehylo mixta ejus vehiculum sit. Lympha , & chylus ita commixti per canalem thoraci cum secus spinam dorsalem ascendunt. S in venam subcla. viam se exonerant, quae valvula instructa christum admittit, nec sanguinem egredi sinit . Chν-lus hue venam ingressus successive, & perpetuo sanguini commiscetur, per eandem venam fuit, ad venam cavam pergit , ad dexteram cordis ventriculum transit, per sinistrum exit , & per totum corpus diffunditur, ut illi nutrimento tit. IV. Reliquiae alimentorum partibus crassis&tenaeibus constantes , bilis degeneris parte , &putrefactione stetidae , parte quoque muci glu
104쪽
. Tόestria Tellur s. rortinosi, expresso jam ctylo, ad maiora intestina pro traduntur , ut ab iis ei ciantur vel proprio pondere, vel aeris dilatati actione , vel alia causa. U. miritio in sanguinis , & solidorum reparatione sita est . In humano corpore partes duia xae ct 1 olidae sex tam serme liquidarum partem tantum adaequant . Solidorum ergo jactura li-- qui dorum jactura multo mipor esse debet , seu ratione majoris adhaesionis , seu minoris materiae quantitatis . Chylus sanguini immixtus Iiquidorum Iacturam restituit , quae transpiratione, Cc pna Itratione depereunt sanguini quantiis talem liquidi reddens amissae aequalem. Sol id rum quoque Iacturam reparat inter partes suas liqui eas molecularum copiam vehens , quae duis rescere in ossibus aptae sint , & in cartilaginibus, ct in partibus reliquis solidis solidari, ubi per analogas has partes transeuntes detinebun. tur . Hinc solidarum humani corporis partium nutritio, & incrementum. Puer Caηνἐ rubes.s et . OBSERVATIO. Puer deeem, aut duo. decim annos natus nullo cibo vivens profecto
prodigium est . Nulla attentione dignum vide Tiu 'Φm-yra mereatur . Fraudis suspicio
incidit , quum nulla ratio de communis naturae tenorem mutari videmus , quae viventia animaista non mu nutritione conservat. Anno i 76 in Ebroduni urbe alpium maritimarum praecipua morabar , quum ineunte Maio
eam ab Ebroduno dissito puerum esse undecim
veret . Audiva , dc rumorem neglexi . Duos aut tres menses post , urbs tota a firmabat , pue rum hunc adhuc vivere nullo neque solido,n
a 20, y lmζnto . Adhuc popularem hane
vocem neglexi , quam inanem fabulam arbitra-
105쪽
xos Theoria TelluνIs. bar, aut fraudem veteratoris alicujus lucri causa. Guerinus medicus adhuc juvenis , at erudiistissimus puerum invisit ; mihique reversus num-ciavit', re omni sedulitate perpensa persuasum
se, nullo puerum a Iimento nutriri. Ego incredulitatis veterno quodam correptus nondum tam
gravi viri hujus testimonio expergisci . Tandem mense Octobri , quum in dies phaenomeni hujus fama non modo non minueretur , imo magis , magisque vires a quireret , atque confirmaretur, cupiditate incensus fui id videndi, quod
plerique omnes jam viderant . Duobus amicis eomitibus Castrum rubeum pergo , Puerumque , de quo sermo , invenio cum patre , matre , &fratribus menta adsidentem , at spectatorem tantum frugalis antecaenii , quod reliqui avide deis gustabant . Colore pallidiusculus erat , statura aetati consormi, satis pinguis, aspectu paulatum tristi, aut serio. Quum in quadragesima, ut narravit mater, variolis correptus fuisset , die veneris majoris hebdomadar ab omni alimento tum solido, tum liquido abstinere coepit; postea nunquam comedit, neque bibit. In serventi aestatis calore , perrexit mater , tapius institi , ut vel
aliquas aquae , aut vini guttas hauriret : omnia frustra: omnes quippe ejus meatus clausi sunt ;atque ut nihil undequaque in ejus corpus intrat, nihil quoque ulla ex parte egreditur . Mensa remota, a parentibus petii , ut filium a nobis accuratius observari sinerent. In proxumum conelave ingressi, pueri corpus nobis detegunt . Mirum sane spectaculum i ventris cutis universa a costis ad inguina ipsi spinae dorti adhaerebat; non secus ac si e corpore intestinis omnibus extractis aer anthyia pneumattea haustus fuisset. His observatis , reque omni accuratissi in me perpensa ego quoque in communem sentenritiam veni , puerum hunc singularem communi
nutritionis machinamento vitam non vivere.
Post annos ferme decem mirum hune puerum
106쪽
Theoria Te IIurἰs. I 3 pene obliti eum amplius inter vivos esse ne sis picabamur quidem . Guerinus , qui scenomenon omni cura, ac sagacitate docto homine digna obis servare perexit , me per litteras 'in monuit, puero, cui nomen Gulielmo Cay , post jejunium absolutissimum annorum trium , dc mensium sex , eandem lactis cyathum hausisse: eum a lactis huis jus bibendi conatu tunc sensationem tantum ingratam persensisse; postea vero apertis iam meatatibus comedisse: eum modo virili jam aetate statura esse alta pedes quinque, polices duos, aut tres, atque agri culturae vacare ἔ corporis habitum tamen in illo paululum languescere : tribus annis , & mensibus sex, quibus ab omni alimento abstinuit, ferme continenter alimenta ialida , & liquida ore sumere consuevisse , non edendi desiderio , sed in patrem , & parochum
observantia: attamen quidquid alimenti solidi , ac liquidi ore versabat, aut mandebat, id omne semper expuisse, nulla vel minima parte deglu.tita , ut accuratis , & repetitis observationibuseerto eonstitit . Rigidi hujus jejunii tempore ad
duos pollices, & lineas aliquot crevisse : trania pirationis vero, &salivae secretiones semper peris leverasse. Proh, quod phaenomenon EXPLICATIO. Duo hac in re tempora vIdentur distinguenda , nempe sex, aut septem triamι mensas absolutae abstinentiae , quibus puer nec edebat, nec bibebat, at neque cibos mandebat, tantum , ut mihi ejus parentes retulerunt,
107쪽
3o4 Thoria Tellurti. runt, aqua vino mixta fauces humectans si quaniago ariditate laboraret; & tres postrami anu Iahiastinentiae, quibus nihil solidi, aut liquidi deglutiens ferme continenter varios cibos mandebat I. Scimus, plures esse brutorum species ρινῶ dIeo torpori obnoxias ; quo frigido anni tempore illis artuum, & sensuum usus interdictus e se videtur. Horum de numero inter cetera pleriraque sunt glires , mustellae herinacei, muresalpini. Torporis hujus causa est, per Buffonium, exiguus sanguinis horum brutorum calor , qui
aeris temperiem non excedit ; quare cum sanis guinis calorem externus calor non auget, eorum
sanguis lentissimo motu circuit , unde vi K in issensilis transpiratio in illis sit . Bruta haee sub terris sele condunt ubi aeris temperies infra deiacem , aut undecim gradus est a gelu; neque inde exeunt, nisi quum anni tempus eandem aeris temperiem refert . Pinguissima se terris occulistant, summa macie extenuata egrediuntur, toris pore cessante.
Censent plerique physici , horum brutorum adi m illis alimento esse dum torpent; adipem hunc sensim d stolutum ad venas deserri eodem machinamento, iisdemque vasis, quas in eas mitior I anni tempore chylum vehunt: adipem hune satis esse ad sanguinis massam alendam, & fluidam servandam , ad insensibiles bruti iacturas reparandas eo tempore, quo cordis , & pulmonum motus lentissimus est, transpiratio minima, secretiones paucae, dejectio nulla. Nonne puer Castri rubet eadem ratione vivere potuit Uariolae, quibus correptus suit, &in summo fuit vitae discrimine, magnam in illo revolutionem parere potuerunt, ejus vasa occludere, meatus constringere , cordis, & pulmonum motum retardare, naturales nutritionis,3c transpirationis vias intercludere, praecipuis vitae organis illaesis. In hac hypothesi puer naturali digestionis machinamento enutriri inca
108쪽
Tέρονu TaILνδ s. res pax, sua propria substantia aliquandiu ali potuit, quae sens m soluta , & chyli forma in venam subclaviam ingressa, & in cavam, cessante omnino dejectione quavis Iida , & liquida, satis
fuerit ad exiguae transpirationis jacturas reparandas, & ad vitam magis magisque in dies deficientem aliquibus mensibus conservandam. II. Sr puer hic propriam tantum substantiam, qua aleretur, habuisset, exausta membrana adi-
Iosa , partibusque illi assinibus, quae quidem solata per vasa capit Iaria in circulum ferri po-eest, non tamen a se renasci, patet ii Iurn interire debuisse, atque emori ut fax pabulo absum pto. Unde . nam igitur tribus annis ieiunii nul- Io sumpto cibo so Iido , aut Iiquido puer ali pomtuit altimantIs mansis, nec deglutitis
Censet V Villis, digestionem, & nutritionem in ore incipere. Papillae linguae, & palati succum praebentes alimentis dissolvendis sunt vel uinci orificia vasorum innumerorum absorbentium, in quae vividior sese insinuat alimentorum parsis Uascula haec absorbentia quum intime vacua erant, & naturalis urgebar necessitas, magis patula esse debuerunt, magis avida , magis libera , magis apta in cavitates suas analogas subis stantias admittere. Hinc in puero veluti perpetua vividiorum partium intus susceptio, quae in pta non videtur ad exiguas illius status jacturas
III. Meatus in morbo obstructi tandem iterum patefieri potuerunt, tenacibus, ac glutinosis subinstantiis, quibus coarctabantur , dissipatis. Hinc in pristinum aliquatenus restitutio , atque haec in prima pubertate, in qua natura majores V Iuti conatus exerere solet ad opus suum perficiendum, illique persectum incrementum tria
Si quam miti huius phaenomeni fradimus, e plicistio non omnino adridet; poterit altem physicos, & naturae studiosos ad rem diligentius per-Ε s pen-
109쪽
s 3. OBSERUATIO. ONInia viventibus,
& animatis pullulant. Quot horum species, quam multa horum individua in aere sunt , in agris, in si vis, in fluviis, in maribus, in terrae viseeribus λ Pauciora sertasse individua habet species rationis particeps, quam species ratione carens subalternas species contineat: imo ex his liqua est, in qua ulteriores contentae innumerae esse videntur . Etsi immensa sit in plantis
per universum orbem specierum varietas , Censet recens physicus quidam vel uni insectorum speciei varietate non esse Comparandam . Post inventa micros pia immensa viventium,& animantium copia pbilosophorum oculis sese obtulit. Uniea aquae gutta plures saepius diversas animantium species illi offert , quam antea maximorum regum septa obtulissent 36 . Quanam apta, & congrua divisione tam varias. tamque multipli res animantium species complectamur Quae regni anima is divisones fieri possunt, esse possunt tantum genericae, quarum singulae plura genera, pluresque species subal ternas Complectantur, quae quoque ulterius dividi possimi Nonnullas nos ex iis genericis divisionibus proponemus , illas scilicet , quae apti res videbuntur ad rem multiplicitate, ac Va-tate maxime involutam illustrandam. DIVISIO REGNI ANIMALIS, 344. DIVISIO I. Divisio regni animalis magis generim ea est, qua in vivipara, & ovi paradividitur. Λnimalia illa ινυψαν dicunt , quo
110쪽
Theoria Teliuris. Io rum foetus persecti e sinu matris erumpunt: Ουἐ- para dicuntur , quorum foetus ab ovo prove niunt , quod aut incubationis , aut solis, aut naturalis alius ealor enasci facit. Animalia omnia, nullo excepto, a matre nascuntur, quae
alterutro ex his modis illa parit . vermes, &insecta in substantiis putrescentibus non nascuntur nisi ex ovis ibi depositis, a quibus fermentationis calore fota erumpunt. s s. DIUISIO II. Divisio aliquanto minus generica, minusque conseia, minus tamen exacta , minusque dialecticae praeceptis consentanea ea est ), quae regnum animale parti tui, in quadrupedes, aves, pisces, amphibia, reptilia , insecta , animalia microscopica, forta ne etiam Eoophita. I. Quadνupedes terrae incolae quatuor pedibus incedunt, sanguinis circulatione gaudent, pul monibus resipirant, vivi pari sunt, & lacte -- tus alunt. Horum animalium organa humanis magis assinia sunt; similitudine vero hae scimius primas habet, saltem externa forma. II. Aυas identidem telluris, identidem aeris incolae bipedes sunt, ovi parae, sanguineae, plumis vestitae. Pedibus utuntur ad terra hominum more incedendum; alis in aera attolluntur, &sustinentur, ubi moventur vel ut navis remis,& ve
tium es, quod nonnulIa ejus membra alsis commiscentur , quod es eontra dialectiea praeepta da
ad quadrupedum , is ad amphIbiorum elassem spectat; 'via νε duo hae divisionis membra aliqum tenus commioensuν. Item elassis reptilium classinsenorum aliqua ex parte eommiscuuν, is vim