장음표시 사용
101쪽
eut haec Italica Dic est Synodus,eujus praecipua Aeta ac Decreta iiiiiviratim a te delibata penu nisti animo auscilitavi , appelletur Farsensis. M. Haec Italica Syn us, cujus praeeipua Aeta
ac Decreta compendiosa narratione perstriarxi .
, ideo FarfeHis nuncupatur, quod fuerit cel brata in clarissimo Ordinis S. Beκedicti Monasterio Abbatiae stib titulo S. Mam Virginis , quae vulgo de Farsa dieitur, ed quod in Territtorio Dioecesiu Sabinensis, in Ducatu Spoletano, viginti duobus millibus passitum ab Urbe Romassislans, versius boream ad Farfa fluviolum, vulgo Italice Farfaro, sita sit. Haec autem Abbatia Farsensis, quae a jurisdictione Episeopi exempta, de immediate Sedi Apostolicae sibj
cta est, condita fuit a S. Lauinentia Syro , Sinbinensi Episcopo, qui, relictis Episcopalibus
Insulis, &Vitam Monasticaan prosellus, primus hujus Monasterii Abbas fuit, o time, circa an
num Eumdem S. Laurentium Grum, a
tequain Monasterii Farsensis Abbas esset, spolitaliam remite Ecclesiam testantur Sanctus Petrus
Damiani Cardinalis lib. i. Epist ad Akouum II. Pontificem Maximum, de Dones Mubidonius mo I. Annalium ordinis S. Benedicti Pag. 7. Barbarorum furore eversa A tia Farsensis , a S. noma, ordinis S. Benedicti Monacho, restaurata est, eique praefuerunt Abbates Regulares usque ad finem Saeculi decimi quarti, hoc est, inque ad Pontificatum Bonifarii M. Pontificis Moximi, qui in locum Abbatis Regularis substituit Abbatem Commendatarium, in quem transta lit dominium & 3urisdictionem praedictie Abbis .ciae Farsensis, quo fit, ut etiamnum jurisdictio spiritualis ordinaria& omnimoda, & quasi Episcopalis, sit penes Abbatem Commendatarium, per eum tam quoad Clerum, quam quoad Mum in foro interno & externo Ecclesiastieo exerceatur. Unita fuit tae Abbatia Farsensis
Congregationi Cassinensi , sive Sana. Iustitia deridia, a S Pis V. Pontifice Maximo, sibique
adjunctam habet alteram ejusdem ordinis SB radicti vicinam Abbatiam S. Misararis Majoris de Scandrilia, & eam ob rem, utriusque Α batis, sive Farsensis, sive S. Salvatoris Maseris
de Scodrilia . dominium & jurisdictio spiritualis resident nunc penes eumdem Abbatem Commendatarium. Si plura de utriusque Abbintiae origine, dominio, & diversorum locorum
Ecclesiis: ad quas se se diffiindit ipsarum spiritualis jurisdictio, scire aveas , legesis Notitiam mariarum Italia editam ab Augustina Glino, ordinis Eremi una L. Iustini, & librum, cui Titulus est: Θnodus Farfensis celebrata oris
D. Obtinuitne in Hispania Saeculo Ecclesiae XVI. antiqua illa & laudabilis Discoporum ejusdemRegni consueuido, qua pro iancienda Ecclesiae Disciplitia, & promovenda Morum reformatio ne, saepitis Concilia celebrare solebant: M. Pervolvi ni na cum diligentia Collectionem maximam cinciassorum omnium His vira, o Gri
Orbis, quam Romae m. MIX XCIII. publica luce donavit Eminentissi Cardinalis Iosephus deAguine, de aeast vidi in Hispania Meulo Ecclesiae deci
mo septimo unam dumtaxat Synodum Diceω-
sanam, videlices Oristinam , in Regno valentiae eelebratam fuisse, tresvect alias Synodos in V vo Orbe, sint in Civitate Lima, habitas esse,
a quibus breviter hic nos expedire necesse est, ut in eodem argumento longi iis . quam par sit, ve sari videamur. Et primo quidem, Oriola Syno diis ineunte Saeculo XVII. seu anno MDC. ines.cta es dii septa Stepiam, Oriolano Antistite, cinjus pietatem,doctrinam, ac caeteras praeclaras do Les imgno elogio prosequitur G. vir Nicitiai Antonim in Bibli nneca Hispaniae Tom. I. p. 62s.
Tribus Sessionibus abseluta est haec Oriolana Synodus, dc in ea condita sint septuaginta CDpita, Duciplinam Ecclesiae spectantia, ex quibus quatuor tantum seligain, Mae singulari obstavatione pro morum es,servatione digna esse ubdentur. Primum Caput, quod in ea Oriolana Synodo est ordine vigesumtin quartum, & sosionis pri cultimum, subet, ut in Ecclesiis es. Ad inhonestum, aut indecem fiat. Clim enim domum Dei deceat sanctitudo, ejus veneratio debet esse pacifica, nempe humilis &devotus imgtestias, quaeda conversatio, ' tranquisus affectis.
Nihil in Ecclesia fieri debet, quod Divinum
perturbet Oificium. aut oculos Divinae M inviis offendat, ne, ubi peccatorum est venia pinstulanda, ibi peccatorum detur occasio. Hinc otiolam Synodus praecipit, ut, juxta Constia tionem Innocentis Iu quae incipit: cetim decorem, a Sanctuario Dei arceantur Histriones, Mimi. Comoediariam Repraesentatores, aut alti, qui in silitis, ridiculis & monstrosis formis ac ludibriorum larvis induuntur. Canulen s quove vulgares, ridiculas, ossit opica, de barbara lingua conscriptas, ab Ecelesiasticis locis & ossiciis
arceri mandat, sicut dc cantus omnes vulgares.
qui ad lyrae, vel parvae testitudinis lonum profama modulatione adaptari solent; ne animi nom, num in lasciviam, & turpitudinem propensi, hujusmodi vocibus, fle cantu fra aritur. Dobent enim cantus, qui in Ecclesiis admittuntur, modesta psallendi gravitate, honesta, grataque
modulatione ita componi, ut auditorum animi ad devotionem, non ad risum de cachinnos e.
citentur. Alterum Catui, quod in Synodo Uriolana est ordine vigesimum quintum, Ipedat Clericos, de Christi Sacerdotes, quos haec Sy
dus vehementer in Domino adhortatur, ut In
omnibus suis actionibus sint compositi, & cir eu pecti, ut nihil agere, vel loqui audeant. maxime in locis divino ministerio destinatis, quod grave non sit, moderatum. dc Religione
plenum, cunctisque asserens venerationem; ut fugiant in Ecclesia clamores, strepitus, voci serationes, rixas, conventicula, in Sacrario au- . tem abstineant omnino mutuis colloquiis, ociosis consabulati ombus, de dirutiis, quibus saephanimi acriori sale punguntur, tum quod ille loeus servitio Dei addictiis sit, de in eo Sacerdotes se ipsos ad celebrationem divinorum Mysteriorum, ut tantae Religionis cultus ac reverentia
effagitat, praeparare debeant; tum ne saecularibus personis exempli siti pravitate occasionem praebeant miscendi vana atque profana colloquia, ita potius ea lilentii, modestiae, ben que compinsitae vitae exempla omnium oculis ad imitandum objiciant, quae domui Dei, de domiti orationis conveniant. Tertium Caput, quod in otiolina Synodo in ordine quadragesimum se im
ain, praefigit disciplinam, quae in Choro obser vari diat, omnibusque vis Ecelesiasticis, qua- cumque dignuate Rheant, praecipit Synodus,
102쪽
ne in eo loco, ubi Mγ- his nihil in aesentia dicam, sed solam breviter observabo, haec tria Concilia celebrata fuisse aut summopex studeaniles testes, inspectares, S: socios suarum pre-
eum habent, ipserum mens divagetur, animus le-ν ibas& turpidus pascatur, ne tepescat ne eetis, Ut desidia languelcat I is ante orationem prae parent animam suam, quo fide viva, &chustate
non pro populo Dei: tanquam veri Iesu christi Ministra, strenua legatione fungantur. Sit igitur in Choro corpus modestia de modet
tione compositum, manus nrodeste, ac temperatae, mens ad orationem intentior, voluntas
in Dei madium fervens, memoria ad pietatem electior, os plenum, ac redundans laudibus, tantus distinctus vocibus, non murmure, aut intercepta dictione confusus. In Choro nihil saeculare legendum , scribendum , agendum, narrandum, ridendum. jocandum, cata nandum, rixandum, obloquendum, nihil dormiendum, Fbd mentem Dei studio & oratione is
ducat. Quae omnia, ut executioni mandui possent, statuit eadem Synodus, ut in principaliori-tiis Ecclesiis institueretur Magister Caeremoniaritum, qai, zanquam Censor modestiae ac discis plinae, Omnes, etiam quavis dignitate illustres benignὶ ex OSeio admoneret, ne incomposito , laxo, erono, vel in dexteram &sinistram flexo, aut relupino corporis habitu stent, sedeant, g auqectant, decoro, gravi de modesto, ita ut quicumque huic monitioni parere detrectaverit, aut voce, clamore, torvo viatii & aspectu sibi
injuriam illatam significaverit, si admonitus a
Superiore obtemperare noluerit, tanquam in
duciplinatus , & loco indignus expellatur. Qua tum denique Caput, quod in Synodo oriolana est Sexagesimum primum, , resecat pestilentem quemdam abutari inductum a mulieribus, quae
Lupercalium tempore selebant interdiu , nec non multa jam nocte, operimento velatae, &totam faciem tegentes, privaras domos, ubi am iuria canebantur, de choreae ducebantur, ad sal, tandum introire, ut cum his , quos gratiores sibi , aut agiliores. & ad choreas ducendas m os expeditos videbant, saltarent ac tripudi tent. Qiam pestem, & aniniarum exitium pro Dei honore, & illarum mulierum spiritualilalute prorsus avertere, & extirpare cupiens e synodus , sub aeternae maledictionis reatuve ut parentibus omnibus, maritis, de heris, ne
posthae patiantur , vel permittam, filias suas, uxores, & ancillas hisce velaminibus contectas huiusmodi rurpissimis spectaculis, de impudicis saltationi s imeresse, in quibus omnia vitia una eum impudentia, impudicitia, atque
luxuria contrahuntur. Hortatur quoque Saecu-ures Magistratus, quorum curae & gubernationi Rei publicae tranquillitas commissala, ut gravibus poetiis ejusmodi spectacula prohibeant,
s morum eorruptelam exteInunatam E Republiea cupiant, & suae conscientiae integritati consultum velint. Sed tae satis de Synodo ori lana. Quod verti attinet ad alia tria Concilia, Iae in Novo orbe, seu in Civitate Lima, ita Civitate Regum, laeunte saeculo decimo septimo, seu ao. MDCl. MDCIl. & MDCIV. habitarum, quaeque Cardines is de Atulare ad caleem
lactionis Maxime omnium Comitiorum, Hi nuON.rio bis adjecit ; es,m nihil singulare eontineam, & aliundE ad eumdem scopum, seu Cleri populi De Morum reformationem, spectem ; de B. Tariis Mograrixo, Archiepiscopo Limensi in
Peruvia, qui zelo salutis animarum , austeritate vitae, de pretiosissimis heroicarum virtutum gemmis Peruviam illustravit, locupletavit, variasque synodos coegit, in quibus, ut jam diximus, in Colloquio quarto in Historiain Saeculi XHPeruvianos, adhue in Christianismo neophytos,
peculiaribus quibusdam decretis ac documentis, eorum rataci ac conditioni infimve ad
ptatis ad religionem & pietatem instituit, insose mavitque. Addam etiam hie ex Cardinali De Arusere in sua Praefatione Tomi quarti ad Capse taum Ecclesia His tensis, B. Tmbium, Limen sem Archiepiscopum, nomen indidisse S. Ros de Sancta Maria, tertii ordinis S. Patris Dominus, Sacrae Virgini, dum ipsi Sacramentum Confirmationis administraret. Altercantibus enim avia de matre illius, quo nomine donanda esset T. Fibius, Archiepiscoinis Limensis, controver
sam diremit, de dici voluit, juxta roseam speciem, quae in nascentis infiinctae vulni apparuerat. Unde illud distichon in utriusque lamina expressum:
Litem a inmater revorant, quo νιτο vocetur ν
Praeter harer mox a me laudata Concilia, nullum aliud in Hishmia fuit convocatum. Hinc doctissimus Cardinalis de Arusere in eo, quod
quarto Tomo Maxima Nothia Conciliorem
nia praefixit, Monito ad Lectorem, haec habet snsulari eeres observatione disnar Dolendum sis est. γὲd in sorori is Hi aviaruis reois.
ubi olim tam frequentia, tam gnaria, O tori Eeclesiis veneranda Concilia celebrantar, Iam ab aliquit Saeculis pinam 'equentata, avit et
fere naremigis fuerim. - fre1genter cogobantur Synod in Histola olim, non modo μα-
Generalia latius nationis Concitia a tempore Cis
cilii Eliberitani usque ad decimum septimum T
letanam intra quatuor Saecula suerunt celebrata in Hispania. cisca annam Epocha chrisiana
alias XV. ad Tari,ium Episcopam Asturicensem in dixit Gnrisium Episcopale celebrandum in loco vis
port-iori Sacerdotibus Provinciarum, ae prateria
staditi Dedimus litteras ad Fratres &Coepi sae1-tos nostros Tariaconenses . Carthaginentes. usitanos, atque Gallicianos, eisque Concilium Synodi Generalis indiximus. In ordine vero ad id cauregandum adjutores dat Mutiκm acoponium Disi. seidem Turdis, qui in sua m ad atrum
que Epistola diuturnitatem ejus pestis in Hispania grassantis tribuit O mi ni De ne lectui celaseandi conciliat Quod quidem per nuda temporis nostri, Synodorum Conventibus, decretiique cessantibus, liber E erevit. Hoc ipsum Meldis iamia relaxarionem morum. ct Dimpti Eccumsticis.
in omnibus Regnis ac Proplariis, abi nec Narioru lia, Me norincialia Coxialia, immo nee moeteia
sana, fortὲ raro, aut perfunctorse , celebrantur, quibus Praestra ira, Sacerdoto. cieriri, O tandem subditi omneι regantur, ae si in o is contineant. Eam ipsam Conritiorum frequeηtiam indicant Sacri cananes. O exitii necestas atque
103쪽
animarum detrimenta ex ereum negocta Iequantur,
experientia ipsa ubi ne palim docet. Utinam tam fis mi quis Primates, M tre Imnι, ct uisic ρi, id prae oculis habeant, ne forte in tremendo j I . Princeps Pastorum se uinem Mimarum de manibus ipsorum requirat. Deserviant exemplo tot concitia Hispania ac Novi Orbis . tum Provincialia, tum Discesana, Sacuispraecedenti, seu δει imo sex-ro, celebrata, rassi doctissima. ac saluberrima cte.
Haee doctissimi Cardinalis Iosephi de Aguirre
verba hiemii sulto exscripsi, ut inde intelligas, ouam utilis Ecclesiae sit, & interdum necellatiauequens Concilistrum celebratio, ac subinde quanta animi cura &contentione lat. re de as, ut eorum , quae Metanas in Ecclesia habita 1 unt, Conciliorum persectam notiti ura eslequaris , ne
sota contingat aliquando tibi, quod passim accidit etiam hodie nonnullis sciolis, qui passim turgidis faucibus, & anhelis pulmonibus Concilia citant, quae fores nunqnam legerunt, P tres laudant, β: grandia quaeque auctorum n minx crepitantibus buccis declamant, quotum libros ne primoribus quidem labris degusticlint, sed dumtaxat titulos, frontem & Iii vices operum inspexerimi.
D. Hune abiissim cavebo, vim diligenti si potero, saepiusque re volvam omnia, quae de Conciliis Generalibus, Nationalibus, Provinetalibus. Dioecesinis hactenus in praecedentibus nostris Colloquiis expendimus. Novi quippe, Concilia, in quibus matura ac sedula delibera-
cione ea decernuntur, quae & filem ab cis impetitam defendere, & labentem Ecclesi sticam Disciplinam erigere, quaeque Vigninin confirmare positat , este Ecclesiae utilissin Sunt enim Sacra haec Comitia Antidota adversiuvenena mortifera, iis radicitus evellendis, queplerumque labuntur in abusiones & scedatum. Sunt instrumenta, quibus & aegris, &ben I ilentibus opportuna paranda sunt pharmam, quo apta suo quaque tum tempore, tum etaonixa, hibeatur medicina. Sunt denique media, qui bus deperdica requiruntur, abjecta reducuntur, confracta alligamur , conat id uitur infirma, aesertia custodiuntur. Hos, inquam, uberrimos fructus , quos ex frequenti iliorum celebratione abunde percepit Ecclesia, apprimh novi, ac deinceps pro viribus emabor mores meos ad normam Canonum, seu Sanctissimarum illanimimum, quas de vita & honestate Clericorum praescripserunt Concilia, exigere atque compinnere, pro certo habens, omnem tum Diseipune iEcelesiastice, tum Morum Doctrinae relaxa - 1nem ex Canonum neglestia suam originem habuisse. Veriim, de ciliis saeculo XVII. habi- iis cum nihil aliud tibi dicendum suppetat, pr senti Colloquio nostro finem imponamus, &ad diem lunae proxim sequentem aliud habeamus Colloquium, in quo de Viris Illustii bus; qui Saeculo XVIII. floruerunt, & de
Operibus, quae lucubrarunt, sermonem insti
104쪽
Historiam, itaniam ad Dogmata, Criticam, o nologiam, Eois plinam pertinentes, per brevra Inter .gationes, S Reson ones perfringuntur, sin
AD CUIUS CALCEM ATTEXUNTUR SUBSEQUENTIUM
TABULARUM CHRONOLOGICARUM RIUIM E PRIORES
rum, e Latinorum, tumGraecorinn, quipraecipuas Ecclesiae Sedes, Rcimanam mirilicet, Antiochenam, Alexandrinam, Hieroso itaram, stantinopolitanam tenuerunt, M.
Sacrae Facultatis Parisiensis Doctore,& Colleoli sanatense
CUM PERMISSU SUPERIORUM.AQuoiae ministicorum s Graecii,
Sumptibus Fratrum Wim, Anno MDCCXXvu
106쪽
Ad Moriam se trahendam, vel addiscendam . utilissimum. JO igitur, eum, qui optimξ conscribere H;-
storiam volet, duo haec praecipua domo se cum & de suo aflerre dedere: Prudentiam
ruamdam sive intellectum civilem , & potestatem
icendi, quorum alterum quidem nulla doctrina, naturae quoddam donum est; dicendi autem pote, stas, multa eXercitatione, assiduoque labore, &imitatione veterum comparanda erit. Atque haeCextra artem sunt, neque me consultore opus habent.
Neque enim prudentem sive intelli entem & acutum eum, qui non naturi talis fuerit, libellus hic meus promittit, quoniam magni sane aestimandus , imo omnibus anteferendus Qret, si transformare , &quasi novo quodam ornatu induere hujusmodi ille posset, puta vel eX plumbo aurum reddere, vel ex
stanno argentum essicere - - - Quamobrem , absit
a nobis haec invidia promissionis, ut artem aliquam rei adeo magnae ac dissicili nos invenisse dicamus. Neque enim quemvis acceptum reddere Historicum nos velle dicimus, sed ei, qui nature intellectu bono praeditus, & ad dicendum quam optime exercitatus fuerit, viam quamdam ostendere fi modo talis ulla apparet) qua utendo,Vtius atque aptius adfinem &scopum
usque 'ub tendit, pervenire possit. Talis mihi sit Historicus, ut & metu careat, &, quemadmodum Comicus ille ait: Ficus Dus, ligonem lumem nomi
net; non odio, neque amicitiae quidquam tribuens, aut miserescens, aut erubescens, aut exorari se facit dpatiens, aequalis Iudex, ac benevolus omnibus, eti
107쪽
tamen usque, dum ne alteri plus aequo aliquid tribuat ;hospes in libris ac peregrinus, mis legious Vivens, nullius imperio subjectus, non quid huic, aut illi placiturum sit, secum cogitans, scd id quod actum est, exponens. Sicut autem mentis Scriptoris scopum hunc proponimus, libertatem dicendi videlichi & verita
tem ; ita & voci ejus unus hic stppus & primus propo- situs si, ut planὶ indicet, & quam dilucidissimὶ rem j
ipsam declaret verbis neque obscuris, & eXtra communem viam positis, neque etiam vulgaribus istis, & .
tabernariis, sed ita ut a plerisque intelligantur, & ab eruditis laudentur. Jam vero & figuris & exorna- itionibus utatur minimε molestis, minimEquectatis, quoniam, perinde ac jus aliquod, orationem quoque recte conditam exhibere debet. Hactenus Lucianus is libelgo, cui hunc indidit titulum : Quomo do Historia scribenda sit 8 quis Graeco- Latinus, juxta interpretationem J'cobi Micylli, extat Tomo a. irum ictam Editionis Bassea epag. mihi 36I.
IN HAC SECUNDA pARTE ΤOMI OCTAVI HI- , STORIAE ECCLESIASTICAE
Sequitur demum prior pars Tabularum i Chronologicarum.
108쪽
De Viris i stribtis, qui Saeculum D cimam septimum Doctrina er Piritate nobilitarunt Rodierunt Saeculo XVII. innumeri pene Scripis res, qui non solam Artes ac Disciplinas liberales pristino suo splendori r stituerunt, & linguarum
exoticarum , praesertim Hebraicae & Graecae, notitiam usumque revomeriunt , ver Im etiam Sacrae Vetustatas aman
ici , indefesso labore Ecclesiarum Scrinia, Monasteriorum Archiva, Principum Charior istacia pervestigarunt , indeque in lueem
produxerunt antiquorum Patrum clim Graecorum tum Latinorum monumenta , Ecclesiae
politiam, Disciplinam, fic Ritus lato ae di-lmo calamo explicarimi Canciliorum Decreta, Martyrum , SMinor inque Acta, Imperatorum Edicta , Regum. Hincipumque Diplomata publica luce donarunt , antiqua Eeclesae Dogmata contra Haereticos inpropugnarunt ἔ Sacram Scripturam , Germanam Theologiam, Historiam Ecclesiasticam, Critices , de Chronologiae Diletolinas etli litissime excoluerunt, quorum si ibinth alii dicti iunt Exegerita, quod Seripturas Sacras perdoctis iuri Commentariis ex inluetis q. Alii Dagmatici, quod Citholice Fidei Dogmata peltiactaram ι Alii P lemui, quod Romatiae Eeelesiae Cruallan in Controversiis eo Saeculo agitatis adversiis Iudaeos, Gentiles, &Haereticos strenue defenderint; Alii quod de rebus ad Theologiam spectantibus libitis, Tractatus de Commentarios ediderint,
Alii Historui, quia res in Ecclesia etioli d
iaculo mus posterorum memoriae commmin
iatini: Alii otii ι, quod da obscaris, d bii, & statiis operibus, nec non de Auth rum stylo de aetate Iudicium tulerint; Alii Grave rubi, quia cruaelibet Historiae Gesta
ad certas periodos, vel ad singulos annos, habita accurati temporis ratione, redegerint; Alii
Asietus, quod de rebus Spiritualibus ae Mo- talibus scripserint; Alii iurasta. seu Gaonsa. quod de Iure tam Civili, quam Canonico In
terpretationes , ac Lucubrationes vulgarint ,
alii denique appellati stant Aurobi , quod Acta Sanctorum. vel Vitas, doctrina, & pie late Virorum illustrium collegerim; litterisquo
mandarim. Ne igitur tot Scriptorum, qui Saeeulum decimum septimum maxime illustrarunt, numero Obruamur, hanc, quam tibi gratam sere existimo, methodum inibimus. ut in recensendis Scriptoribus cu; cumque nationis , vel in profercndis Monachorum, via Regulatium indinum Vitis Illustribus, eos dumtaxat in medium producamus , qui in jori eum laude in tractandis hisce argumentis, quae mox indicavimus, studiuiti operamque posuerunt; alioqui infinitum pene laborem . difficilem provinciarn , vastumque aggrederer opus. si de omnibus Scriptoribus universim dicere vellem, me me profundo & iuunense
mari committerem, ex quo emergere non
possem. nescius , ubi milii vadum tentandum esset. Praecipuos itur & nobiliores dumtaxat Saeculi decimi septimi Scriptores, qui fuerunt vel Megetici, seu Scripturae sacrae Interlitates, vel Dogmatici, vel Polemici, vel The .
Hi, vel Historici, vel Critiei, vel Chronol gi, vel Ascetici, vel Iuris Civilis de Canoni ei petita, vel qui denique in Achis Sanct rum. & Virorum Illustrium Vitis colligendis,ae eonseribendis feliciter insudarunt, ad duodecim Classes revocabo , in quarum prima agam de seriptoribus Gallis. in Altera de Italis. In tertia de Germanis, Belsis Se Bat vis. In quarta de Hispanis, In quinta de glis. In sexta de Modiactis. In septima deo vitia
109쪽
viii, Illustribus ordinis FF. Praedicatorum. de Seriptoribus ordinis S. Hanc sci. Innona de Augintinianis. In decima de Carmelitariis. In undecima de eximiis ac doctissimis Vitis Societatis Iesi. Posti emam Classem claudent celebriores Congregationis Oratorii iesuscriptores. Haec immenta eruditorum Saeculi XviI. Seriptorum in omni scienoarum genere copia tibi oti oculos ponet praestantiam e usdem Saeculi, quod caetera Ecclesiae Saecula omnigenae docti inae apparatu& ubertate aequavit, aut io
talle superavit. tibi me, ut spero, stimulos subitet ad legenda identidem horumce Clarissimorum Seraptorum opera, ut his armis munitus Haereticorum nostri temporis tela retundere,sephismata diluere. & Ronianae seu Catholicae Ecclesiae caus in adversus eos felici et propugna re possis. D. Iam probe novi, nullum saeculum prae stantissimorum hominum, praeteriim in Galliis, feracius unquam fuisse Saecilio Ecclesiae decimo septimo, quo, regnante Christianistimo Rege
Ludo νιca XIV. Litteratorum Maecenate muniti
centissimo, liberales Artes, Scientiae, ac Disci-elinae reflorescere coeperunt , & maximum suscepcre incrementum. A Gallis itaque scriptoribus exordium ducamus, & primo recense
Cardinalex & Episcopost, Dein, eos, qui Cleto Saeculari filerunt addicti, potissimium Sacrae Facultatis Parisiensis Doctores, vel Theologiae Pruses bres; denique doctiores Laicos, qui in variis Disciplinarum generibus , praecipue in
notitia Iuris Civilis de Canonici, excelluerimi. De Gallis vero Scriptoribus, qui vel Monasticam, vel Regularem Vitam amplexi, eodem Saemio XUI. floruerunt, commodicis dillere
mus in his classibus, in quas illos ordinis. M. Duo insignes Cardinales Saeculo XUII
magna nominis celebritate in Galliis claruerunt, videli ela David, vel, ut alii dicunt, Davitiis , aut Darius Pereonius, & Armandus
larum errores, eorumque Haeresim in Gallus serpentem radicitiis extirpmdam totis ingenii 3e eloquentiae viribus allaborarunt , atque omnem euram , industriam ac laborem contulerimL Primus , seu Cardinatu Periantur, e parentibus Nobilitate quidem claris , sed Dimaliae Sechae addicta , in Normannia in seriori ortus est. Adolescens iactus , cognitis, atque a uratis, divina assilis e gratia,
Parentum erroribus , quos cum lacte suxerat,
Claritalem amplexus est Statum, & egregius euasit Catholicae Fidei defensor, malleusque Haereticorum. Ingenio sublimi δc acuto, )udicio excussis , eru,tione solida, memoria tenacissima admirandus, Theologus nemini secundus, Latino ac VulgMi sermone elegantissimus, in Antiquitate mim Ecclesiastica, tum propham , in lemone M. Patrum, Conciliorum 3e Scriptorum Ecclesiasticorum versalist,mm, omnes sui Saeculi Scriptores facile superavit. Ebroicentis primum Episcopus deinde Archiepiscopus Senonensis , tum dem S. R. E. Cardinalis , magn De Franciae Eleemosynarius fuit. Plures ad Catholicae Religi nis gremium reduxit. Doctissima , cedroque
digna in I ereticos scripsit opera, in quibus
eorum errores profligavit, indeque dictus Haereticorum sui temporis flagellum. In t lebri Disputatione, quam anno MDCI praesei ite Christianissimo Galliariam Rege Maris. Q habuit Philippum Mornaum Posseum . iam stim id aetatis an Galliis H.eteticum Calvinistam, turpissimo sustudit Hidore, ct colam deputati: a Rege hinc itide, id est, tam pro
parte Catholicorum, quiami Haereti cum iudicibus . adeo luculenter demolistravit, hune Haeretacum reum elle iniuitiarum falsitatium, de in citandis Sanctorum Patrum testimoniis,
vel in reserendis Theologorum Scholastie otiis sopivionibus multatum interpotirionurn, dem
vationulta , dc cortarptelarum, quibus a capiae ita calcem liniebat liber, quem Gallico idiωmate de Missa adrastibus, ct antiquo Euch a
a scripturicrat, ut ille Hrietacus palam eam victiis, vehementisiihin lapstium suorum dias core per Iliis, ac gravissimo indE mortis candi aptus, Salmarum, cujus Urbis Praefectus ervi illese confestim receperit. 1rcut jam observaramus.
in Colloquio quarto in Historiam Saeculi XVI. E vivis excessit doctissimus Cardinalis Perem die v. inensis Septembris anni MDCXVIII. χα-ti, suae LXIII. Reliquit vir ille eximiae eruditionis de multarum adversus Haereticos pata rum , complura ingenii sui monumenta. maerquae reperitur eruditissi illa Illa seu R
sponsio ad racobum I. Magnae Britanniae Regemοῦ. in qua Ecclesiae Romanae doctrinam ab Haere
eis impetitam ea eloquentiae ac eruditionis eosa, vi & argumentorum esticacia adstruit, de-dit. ac demotistrat, ut David Blandesius, magni
licti apud Haereticos nominis. in te sellei sduobus solis capitibus, seu vigesimo quinis
de vigesimo sexto libri primi praedictae ad M
lotis Britaimiae Resem Replicae , octodecim
annos impenderit, seu potius oleum & ope
nrdiderit. Omnia cinera quae lue V
Cardinalis Oromus , tribus Tomis in talioeomprehensa Parisiis publieam in lucem prodi tum annis MDCXX. de XXII. Erat etiam
aliud volumen complectens Legationes, ac ne gotiationes summi momenti , quas maexima cum laude obivit Cardinalis Pereonius, quodque Parisiis anno M XXIII. a cisiis , qui eidem Cardinali fuerat a Secretis, publitum est. Plura de doctissimo illo Ordinali legesis in libro, cui inulas est: Gallia Pu mrata. In reducendis ad gremium Eceleta Haereticis sui temporis egregiam itidem προ sfam navavit alter Cardinalis, Armandus seo. lnes rasas, Dux Richelius, natione Gallus, Par Franciae, de totivis Galliarum Regni primus Minister Regius, Lucionensis Epi-icopus, & tandem S. R. E Cardinalis aris V. Pontifice Maximo creatus , qui nunsiolum in gerendis Regni negotiis, sed in pr movendis Litteris, Artibus ae Scientiis, ingenii praestaruia magnus, nihil antiquissis habuit, quam ut Calvinianam Haeresim, quae tum temporis Gallias in stabat. penitus exterminarri. & eos,
mi hae pestifera Haeresi erant infecti, ad Catholicae Romanae Ecclesia sinum, sicut devias
de errantes oves, revocaret. Eam ob rem, eruditum seripsit Continer runt Tractatum p GDehi mam 1 Methodum fatilem O γutam credi ad Gelasiam Romanam eos, qui ab ea
sint de Tractarum Asteticum de
110쪽
ctu viros Licteratos, ac praesertim Theotagos tuosequeretur Cardinatis RPheltia , probantie praedicant ea , quae adlluc supersunt, pro- suis ipsius erga eos liberalitatis monumenta,
quorum unum instat omnium esse debet amplissimum illud ac sumptuosum aedificium Col. t i de Eeelesiae Domus Sotianae, cujus erat destor ac Provisor, quodque magnificis Architecturae operibus adornatum omnibus niaximam
admirationem movet. Obiit Patisiis dielv. mensis Decembris annis Mnc x i . ejus.
Mie Maus bleum visitur etiamnum in Ecclesia Damus Sorbunae maguo Artificio elaboratum. lius duobus Cardinalibus. qui iii confutandis Hereticorum erroribus strenuam operam adhibuerunt, alios adjungere possem Ecclesiae Gallicanae Purpuratos, videlicet Henricum Petrum ι λη ν. Archiepiscopum Parisiensem, Arvaiatara D Omar, Franciscum de Gurdis , Archiepiscopum nurdegalensem . Franciscian Rup ut citiam, Gallieὰ de ia , Ioannem Duncipum de Gondyde Rete. Atelli praesulem Paliliensem&alios. qui omne , ut videre est in libro Petri Friet omi, Doctoris Paciliensis, cui Titulus: GALLIA Ps uitara , non tam Cardinalitis dignitatis splendore. quam virtutum, Momni seliae eruditionis sulgore saeeuis XVII. emicuerunt. Verum , ne longior sim, de his doctissiniis Cardinalibus nihil tu praesentia dicam, cunsulto etiam hie praetermittam pium juxta ac eluditum Cardinalem Petrum Berinum, Congcepationis Oratorii J x is in Galliis Inltitutorem, quia de illo in ultima Classesciiptorum Saeculi XUII. in qua viros illustres Congregationis Oratorii Iesu reposuimus, opportunius sermonem lubituti sumus. Venio nune ad clarissimos Zpiscopos, qui magna nominis celebritate, dc eximiae doctrinae laude in Galliis Saeculo XvII.
fulsetum, & ex his novem dumtaxas, Mitevitati audeam , hie laudabo , quos majori prae caeteris aliis commendatione dignos judico, videlicet Petrum de A Loca , Archiepiscopum Parisiensem , Garietem Asaspinaum , Episcopam Aurelianensem, Arniadum Pontacum, Episcopum Vasatensem , Henrisum Θontanum,
Episcopum Appamiensem. Francisium G
netum , Episcopum vasionensem, dc Dan. cibum B queram, Episcopum Mon speliensem, de quibus lingillatim pauca dacemus. In P imis , Petras de Marca ex elatissima funilis in Benearni Principatu in Aquitania ortus, primlim Coinsistanensis Episcopus , deind Archiepiscopus Tolosanus, ac demhm Αtehi-Ptaesul Pariliensis fuit, in Λntiquitate Ecclesialtica, &in controversis Fidei quaestionibus ex assidua Sctipturae Sacrae, di omnium Patrum, pluriumque Scholae Doctorum lectione eruditus, multa scripsit opera. Historiam Patris suae,& adjunctarum Provisiciarum , antea ipsis quoque indigenis incognitam, summa cura de diligentia ex veterum Actorum fide, insertis passuri perdoctis Observationibus, descripsit. Opus de Concordia Sacerdotιi ct m perii edidit. Volumen quoque Catalatinia illa rata, seu Marca Hispanica, in quatuor
libros tributum, concinnavit, in quibus Hispaniae integrae, sed praecipvh Tarraconensis Provinia ae vetetis, mediae de recentioris, geographica
R. P. Maombi Hist. Acci. Im. I. ueterum testimonia , vix a quoquam antehae
intellecta, de inscriptiones antiquae accurat hexplicantur. Commentarium litteralem in Psalmos lucubtavit, de Dissectationem de Pri .mata Lagdunensi, ct deceteris Primribus publicavit eum Notis ad Concilium Claromontanum. Vatia etiam extant ejusdem Petri de Marca
Opustula posthuma , quae post ejus obitum
Stephanus Palaesus publica luce donavit,& extant in eiusdem Baluatit Miseellaneis.
Obiit Petrus de Murca anno Minxxv. Gabries
Aurelianentis, ex Illustrissima in Galliis familia oriundus , vir fuit totius Antiquitatis Ecclesiasticae petitissimus, quemadmodum libri quos in lucem edidit, testantur, videlicet, a Veteribus Ecclesia Riribus ; Obser tiones ad Terrauiam, O Optati Milaritani opera; Irin tus de Eucharistia . in quibus antiquae Dise,plinae monumenta studios ὀ pervestigat; illustrat,& erudit E pertractat. Migravit E vita Gustriel Moindus Gratianopoli die XV. memsis Augusti an. MDcxxix. Postquam Episcopo tui praefuisset annis xxi.. Inter Episcopos Galliae doctrina insignes tute oprimo locum obtinete debet Pontacus, Gallich de nistac, ex illustri stirpe Burdegalensi genus suum ducens, quippe qui ad Episcopatum Vasatensem provectus, Probitate vitae, eruditione, & solislieitudinis Palloralis laude praestans . atque Hebraicarum Δc Graecarum Linguarum notitia praeditus. egregios edidit Commentarios in A diani Prophetam, Chronicon si,ueruditi o-usillustravit, Se Upus Polemicum seripui co tra M. um, Haereticum Calvinis an, Hune Episcopum in tanto honore habebat Giseriatus Genebri dus. Archiepiscopus Aquensis. ut suam chronologiam ei nuneupavetit. E vivis excessit Arnaicus Pantacat die xiv. Februarii an . Mocv. Hus Elogium texuit Antamus P erinas in Apparatu Sacto. In refellendis Haereti eorum
c. XvII. erroribus primas inter Epilcopos Galliae tenet Iacobuι Benigna, Bofuet , Meldensis Episcopus, Divione in Burgundia elatis nata libus ortus. Parisiensis Facultatis Doctor eximius. Serenissimi Galliarum Delphini, D
dorici XIV. Christianissimi Regis filii. Praec
pior eruditione n silli secundus, qui toto Vitae 1uae tempore in Haereticos desudans pugnavit secimo , verbo dc exemplo, eosque, ab Ecclesia Romanu extorres, ut in rectam veritatis sem,
tam revocaret, scripsit Gallich varia Opustula erudita , & inter illa praesertim; perdoctam aemirabilem Fidei Catholica edidit Expositionem, quae ubique gentium summo cum applausu illico recepta fuit, eruditorum omnium cs culo probata , laudata , in diversas linis guas, Italicam, Germanicam, Anglieam, Hiabernieam , Latinam, de Belgicam, versia. Scripsit etiam idem Episeopus adversiis Haereticos aureum opus, seu Historiam de Variationi basM- cloaram Prusuariu , duobis Tomis in quarto comprehensam, in qua Haereticorum Luthera. notum de Calvinistarum multiplices in Fida
variationes aperit, soleque clMius evincit, ejusmodi Haereticos non Evangelium, sed do isnam temporum sectari. Calamum quoque