장음표시 사용
121쪽
x Istedidit librum de ptinxtia ct Us Nun maram.
Graecarum ac Latinarum artium cognitione excultissimus fuit Gastar Barthius, qui concinnavit is in sexaginta libros divisuna, Coimnentariam Claudianum. Statium Papisium, Gulielmum Britonem, Mamertam , de alios Ruth res. De rebus Grammaticis scripsit Gaspar Senonius, qui tamen ingenii mali seu , derris mal
dicentissinu, Zoila quovis cum ellet mordaclor, de Grammaticorum nemini parceret, merito cois Grammaticiis aprilinata Fridericus Spari
hemiui scripsit disia L vesicas duobus Tomis
comprehensia, &alia opera. Praetermittere non debeo duos trecentiores eiusdem cognominis Germaniae Scriptores, quorum unus , hastines scilicet , Bibliothecam Henraeam anHO,l DCCXV. Typis mandavit. Alter, seu Christia-
has molpus, Elamenta Matheseos universa, an.
Mi KCXVII. publici juris iecit. Claruerunt denique In Gemiania Saeculo XVII. Ioannes Finiaricus Gonorius, qui multa scripsit, sed praesertim plurimos Classicos Autliores recensuit, emen davitque, ut Plautum , Sallusium, Senecam, Plinium , Quintilianam, Messiam ecta Marcus Velyῖνus, qui octo libros edidit Rerum Augustanarum libros quinque Rerum Micarum & antiquas Inhriptiones in tres partes distributas Notis illinc vita io nes Euxursus, qui in litteris Hebraicis& in Rabbinicis atque Talniudicis traditionibus exercitatus condidit Lexicon Hebraicum. Chaldaicum, T muricum, Rabbinicum; Grammaricam Chaldaico - θriacam ; N agetam iudaicam , dc alia opera, quae eius eximiam in Hebraica litteratura peritiam produnt. Denique, D. Albertus Fabricius, qui vulgavit Abliothecam Graecam 3 seu notitiam Scriptorum Graecorum, octa Tomis comprehensam ; item Bibliothecam Latinam, seu notitiam Scriptorum Latinorum, & Bibtio graphiam Antiquariam , seu Introductionem ad notitiam Scriptorum , qui Antiquitates Hebraicas, Graecas de Romaenas Scriptis illustrarunt. His Saec. XVII. Germaniae Scrinoribus, quosdam
Belgii Je Bataviae Theologos , aut Philologos
Thriptores adjungere neces le est, quo plenam erum , quae ea aetate prodierunt, quaeque aliquam Reipublicae Litterariae utilitatem asserte
pollunt, notitiam cons es valeas. In Belgio quinque illiistres Theologi Saeculo XVII. ruerunt, videsicht Franciscus Symus, hones Θ- 'aet, Gomarus Hugens, Martinas Stuaeri, fle rigerus Beraardus Van Esten, quorum praecipua opera hic breviter indicabimus. strancisius Sulpius, Academiae Duacensis celeberrimus Proselibri egregios adornavit Commentarios in Summam tripartitam Sancti Thoma , de alia lucubrauit doctissima opera. Ioannes instrare, Facultatis Lovaniensis Doctor, edidit Institutiones nεο- timeas ad Tyroners Disius oem Theologicam de conin Ulane peccatoris, Curicum Belgam, dc alia opera Theologica . Gunmarus mygens, Facultatis Lo-vaniensis Doctor, lapis niandavit conferemias Theologicas , Ob errationes de Sanctissma Trinitate ,
nes de Frba incarnato, De Sacri io MN, De Sacramentis Poenitentia, Extremis Unctionis, o indianu. Observationes de Contractibus, Methodum retin adi , dimittendi pectar Compendium Theolam ;& alia Oiaera Theologica , in quibus doctrin Sanctorum Augusto oc Thoma de Gratia se ipsa
incaei, & de Pi destipatione Igmina. nee malanioris Docuina: Moralis principiis se addictis
opera Theologica, habuitque litterariani conis certationem c in Antonis Arnaldo, Doctore Sol bonico, ut videre est eo in libro Gallice edito, cui titulus est: Dis ultates proposita annis. Ultimus, tuu ingerux Bernardus V E en, ut Uiuverutve Lovaniens utriusque Ju. ris Doctor, opera a se edita Bruxellis an. . min. tribuq Tomis in Folio comprehelisa publicavit, quocimi duo priores complectuntur opus inseri. pumi Ius Ecclesitasticum Unirersum , incit iuve-ῶ Tomus continet multa ac perdocta opuscula,
iii quibus clarissimus ille Scriptor in Sactis Litteris, de In doctri ira Sanctorinia Patrum, in Sacrorum Canonum, de totius Antiquitatis ae Disciplinae Ecclesiasticae notitia, atque in lectione
operum ciuit antiquorum, tum modenaurum
Authoriun, quorum testimoniis passim sua O tirespergit, versatissimum se probat. Plura tamen hujus Ruthoris opera fuerunt Romae pru- strina. Praeter hos illustres Theologos, habuit etiam Belgium Saeculo XVII. peritos Philologos Scriptores, praesertam Aubertum Miraum, Ct. rardum Ioannem Vos iam, II cum Volsiam, Gynerum, de missum, quos hic silentio praeterinurere haud debemus. Ausertu raus, nus Ecclesiae Beatae Mariae Aiatverpientis, Vir eruditus ae celebris, complura edidit opera, inter quae censentur libet De Collegiis Cinoni ruin ι M.titia Ecclesiarum Belii ν Notitia uisivorum Orbis Christianis Chronison rerum Besticarum; Chronis Cistraciense ; Chronicon Pra, stratense , Originta Benedicii , Origines Monastea; Etigia i striam Belgii Scriptorum ; Bibliotheca Ecclesiasica cavi Auctarii, 9Scholiis i Origimi uesbium ordiam, de alia id genus Opeta Historiae Ecclesiasticae illustrandae utilis lum. Gerardus Ioannes Vopus sabpsit d. Hi ricis Gracis, de Historicis Latinis; lede Poetis Gracis ae Latinis 3 de Historia Pelagi adce. Flu us Scrimoris frater germanus Isaaciam sedidit Disertationem de LXX. Interpretibis, Maliacum Grammatica, tum Crit- opera. nas Graterus Totulit in lucem Lampadam, live Thesaurum Crituum, hoc est: Scriptores Cri. ti x Tomis sex distinctos; chronicon Granic rum , Insiriptionum riterum inbιs Romani insens vastumque volumen, de alia opera Philωs,gica, varia poemata, Sc Notas Craticas, in
Arara Plulasephi opera omnia ; in Seneca medias ; in Marii Papinii Poemata ; iri Murtiadis Epigrammata; in Sallastium, im miam , in nritum, in Vellejum Paterculum, in Horum, in Plinii Epistolas, in Panu ristas veteres. in fiastiria Aetustana Scriptores, in Plautam. δ in quosdam alios Scriptorcs promanos. Denique, Danisl Heloius, Linguamini Graecae de Latinae ritus, varii argumenti condidit Poemata, in suibus nihil humue, aut jejunum, omnia tersi, olida, Sc sonora. Edidit etiam multa ra Philologica, quae linxuri sapiunt politiorem, Ae quorum Catalogum texuit Andreas Valerius in Bibliotheca Belgica,quam, si de Belgii Scriptoribus plura
stire delitires,consulere poteris , sicut de Biblis thecam manusiriptam Belii, quam edidit inis. nius Sanderas. Quod vero nunc spectat Seriptores Philologos, qua in Batavia lucubrationes vulga
122쪽
tunt, quae si quam Respublieae Litterariae utili. Culla. quae quarta est illustriorum virorum Saetatem afferre possunt. quinque diim taxit hic re- culi xvii. paululum disIerare debemus. seram videlicht yacobum Gronavium , ioonem M. Hi ipania Saeeulo Ecelesiae decimo septimo Georgium Gravium , Hutonem solium , ioonem Theologorum Scholasti eorum ieracissata fuit, Henracum Hottingerum, & Samuelam Pitisum, sed cum in sigiles illi Theologi Seholastici vel quorum primus . seu iacobus sonorius . ador- Statui Monastico, vel Regulari addicti fuerint, navit. Desagrum Graecarum Antiquitatum, qui eos opportunius referemus in sequentibus Mon tredecim Tomos in Folio complectitur, Scri- stiei, vel Regulatis Status Clarissimorum scripsit etiam idem Author Disseitationeni de oriri- ptorum Elassibus. Hic autem eos dumtaxatae Romam, &alia varia erudita opuscula.Αlieri proferam Scriptores Hispanos, qui Me. XVILseuhannes Georgias Gravita, publica luce do- nee Monasticam, nee Regularem vitam prose navit Abesauris duo- si sunt. Et primo quidem incipiam a Garsa da decim mos in Folit, distributum ; The ream Fradi ηδε μαλυε, quilichi sub siquis tam risia ι Syntaguia rariarum Disser- finem Saeculi XVI. in Hispania floruerint, eos ramnum rarιorum, quas Viri doctissmi elucubrarunt, tamen, utpoth a nobis memoriae lapsu hactenus itura alia illusti aiulis Historiae prophauae uti- ptaetermillia, in ista Illustrium Hispaniae Saeculilissima opera. Tertius . seu Gyarisu, XVu. Scriptorum Classe reponere debemus, ne testum librum seti piit de Veritare Religionis illos debita laude fraudare voluisti videamur.
Christiana i Aa les , Historias di Rebus Besti' Gartias de LodUa, Regius Philini m. Magister,
cim, rastoriam Gothorum. Vandalorum. 9 Lango' & postea Arcuiepiscopus Toletanus. compilavitiariarum. Dissertationem deindι Gentium se antiqua totius Hiisaniae Concilia, quotquot inrua um s Commentatium in omnes Veteris o A venire potuit, cete ala usque ad initium Seeulin Asia neuti libros. dc alia opera. quae simul col- octavi, & nonnulla ejusdem temporis monuisseista prodierunt Anali elodami in sex Tomus in menta, eaque Notis & emendationibus illustra. Fullo distributa. tos Scriptor Batavus, seu vit. Addidit etiam huic Collectioni Concili honis Henricus mitiuerus, condidit Thesau- rum Hispaniae Chronologiam ToletanorumPraearum; Historiam OrienωIem ι Disr- sulum, & Conciliorum, atque monimenta quae
iationes Miscemuleas , Bibliothecam Orientalem 3 dam spectantia Primatum Ecclesiae Toletanae, de Historiam aeuumsticam. de alia Op ra. Quintus Dignitates, seu odieta Regni, MDomus Regiae
Seriptor Batavus, Pitisius, publicavit nu- Gothorum. Fer aridus de Maias , h nobili perrimE, seu anno MMcxiii. Loicon Antiqvim sima Hispaniae familia oriundus, praeter illas1- Romamrum, duobus Toavs immensae mo celebres Disputationes. quas instituit in loralis in Folio comprehensum, in quo mus M am dissiciliora I ituli de Pactis eomprehensas iusto liquitates, cum Graecis commuites, tum Roma- Volumine an.M XXXVI. Compluti editos tres dispeculiares . sacras, promanas, publatas , ac insuper libros de Cmicilia Ilioεriram ad Cl -- privatas , civiles, & militares ordine Alpha - tem VIL Pontificem Maximum dilexit, quo Histico exponit. Praetermitto, ne longior sim, alios sinus L. ιμι in Collectione novissimaConcili Seriptores Philologos. Baulari, qui edidit rum recudendos curavit, eosqueintegros Cardia iactantii librum δε mortibas Persicinori cum o- nalis iosivbus da Aguine inseruit Tomo I. Olumni lim Notis . hannem Forsium, qui Notas monti, MimaConciliorum amma IIoania OA Bipiit in opera Salpitii Seriri, hancque Vir ri Orbis Romae .edito anno Mncxciit. Hoc Per nunGermaniae. Belgii. & BataviaeLitteratorum dinandi de Mendo MConcilio Illiberitano Opus classem claudent tres . Scriptores, Christophorus Imrens laudat mox citatus Carditialis de uiurre, kidelicet Broverus, qui collegit, typisque maii- aitque illud esse tersum , plenum , pulehrum, davit Vitas Sanctarum Mustrium Germania, Chrse varium, numeris omnibus absolutum, ejusquestianus Urstisas. Rerum Germanicarum Scri- beneficio dissipata procul, veluti solatibus t Mores pubIicam in lucem produxit . de Ioannes diis, tot nebulas . extricari tot nodos, eludi tot
recisset. Catholi tum in Batavia Episcopus scopulos & Huctus dimeultatum, quibus ebus Castorientis, qui Latine tres Tractatus edidit. Que impetebatur auctoritas hujus .Concilii non unum delectione Scriptura Sacra; Alterum, qui aDHaereticis modo, sed aCatholicisqnoque&d inseribitur: Amor Panitens; Tettium ; de custa ctis Viri K etiam Hispani Celebres etiam Meaeo vi debetur De , O B. Maria metini. XVII. in Hispania quinque extiterunt Solpi
D. Optandum sane ellet, ut Germaniae ac BD res, nimitam Hieronymus Gnaruo, ioannes Pritaviae gens, quae olim , ante exortos modern Iasex, Episcopus Angelopolitantis. Si tum Haereticorum errores, erudicione bona- Episcopus Oriolensis, nanciscus Peria,
tumque omnium disciplinarum studiis inclyta Δc cautis Antonius, a quibus nos breviter ex apud omnes Catholicos benὶ audiebat. anciquae pediemus. Huraumas Gona es scripsit civi Fidei Catholicae veritati ae doctrinae nova Haere- ν , se a Commentarium ad Regulam V C a. ti tum Dogmata, seu potius deliria, non praetu cetiaria de reserva νηι - m. O alae si liliri. Haberet profecto Christianus populus Episcopo rum, in quo eximiae suae in Iure Can quus colligeret. suspiceretque in gente ista nico & Civili eruditionis specimiria praebuit. tam eloquentiae . quam omnigenae doctrinae Confiindi haud debet iste Hieronymus Gomeis flates, nee ulla Catholiet Lectores constringe- Ies eum altero ejusdem cognouunis Emmanuelerentiit neeessitate vellendi spinas, quibus pe- Gontactis Teius, Collegii Maioris in Aeademiariculum est , ne inter legendum istius gentis Salmanticenti Mumno,& postea in eadem Ae opera pungantur. Certe id periculi non est,quod demia sacrorum Canonum luterprete doctissi timeamus in legendis libris, quos ediderunt Hi- mo. qui scripsit Commensama pernivi infinga-spaniae gentis apprim. Catholici Sciiptores. de tis textus quinque librorum Deo tam Gregoris quibuK juxta praescriptiun ordinem, insequenti A LC Operi accurate elaborando. singulisque
123쪽
graphia petitas , perque uberes Commentarios illustrantis. viginti annos se in penitisse testatur, Exierunt in lucem eius Commentaria Lugduni m. MDCLXXm. tu quatuor Tomos divisa. nes ' in, Episcopus Angelopolitanus, in No va Hispania Americae, doctritia & pietate praeditus, ominumque Christianarum virtutum genere cumulatissimh instructus, immortale nomen
apud viros doctos ac pios jure optimo adeptiis est. Eius in gerendis Episcopalibus muniis singularem industriam, telum indefessum, ch
ritatem ardentissimar,r, persectamque ad mune
tis Episcopalis praesctipitim vivendi normam omnes homnium ordines constatissimὴ celebr
runt , praesertim paternam atque vere Evangelicam curam, quam informandis & ad gerna
nam pietatem instituendis illius Religionis incolis iugitet impendit. At proh dolori pius ille Episeopus, ob defensas iii fracto pectore ordinis& Officii sui lationes, in gi aves incidit diis cui
tales, se ut periclitanti vitae suaconsuleret, tae-pitis latebris se committere opus habuit, sie ut testat ut Nireuus Antan in Bibliothecariis pana, Tandem Episcopatu dejectus, variisque tempestatibus actus&exul obiit pridiE Kalendas Oct btis an. MDCLIX. Seripssit pius ille Episcopus Hispanico idiomate Epistola de Astetica quaedam Opuscula, quae in Bibliotheo Hii pana recenset mox a me laudatus malaus sed praeci pue Epistolam ad se X. quam, ut candidἡ fateat, inter legendum a lachrymis temperare haud potui. Stephanus , vulgo φυνι, Episcopus otiolensis, antiquis illustrandis Eeelesiae Patribus ferro intendit, animum,qiraedamque monumenta in vulsus edidit, quae nulli non probantur, alia, si mors non Inleccessisset, aeque docta di utilia deprompturus. IVaercipua, quae conscripsit. Opera haec sunt: Lexinean Ecevasticum Vriam. Hrasium, . ac Rhuum Veteris Euora Cariotica, e Oricis, Laransque Patrii vis De Belis Sacra Religisnu causa susceptrim
Dignitate O praeminentia Presbyterorum . De innca Religione Dispinario ι De Adorarione Pont cum, pedam osculatisne, gesatisne, coronari e , allaCpera, quorum Elerichum videlis apud Cardinalem de Tomo iv. Coluctionis coaciliorum I S. τψ'. Francisau Pegna, Aiagonius, an Academiavalentina Sacrae Theologiae e Iiiris utriusque Doctor, Iudex Causarum Pontificiarum. sen Rotae Romanae Auditor a Phil-pou. Rege Catholico institutiis, summa integriatatis ac pietatis fama pro corona Aragoniae eo munere functus est. Maxima apudSummos Pon ti Mes Gementem VIII. &Parium V. gratia&existimatione valuit, a quibus in gravissimis negotiis, ad s. Inquisitionis Tribunal thecta im- iis, consulebatur. Extat eius ad hiis , sutodi Consultationes Responsionum volunaeti uite. grum manu scriptum. Reliquit eruditionis suae monumenta limos a se editos de rebus Theol
ricis, Canonicis, Historicis, & Ascetieis, qu tum Catalogum videlis in Bibliothera Hispatura Nicolai -mia, dein Prasatisne ad ui Deci
nes Ratales, quas Did-us Antonius Frances publieavit. InCongregationibus deDivinis A uxiliis partes habet plurimas, earumque Dialium adornavit, cujut autographum suprema volinuate
moriens dedit noso Trinis de Gmνι. illudque jam vetustate exesum Romae in Atehivo Magild
Genetalis Ordinii Praedicatorum extremum cum tineis agonem agitiVacia tamen ex illo transui pia ante annos quinquaginta Notariorum Chii
graphis communita, in varias Urbis. & GAliae Bibliothecis transmissa sunt. Denique, δει- laus Antonia, Hispalis anno MDCXVII. nam apud Dominicanos Hispalenses studiis liuet rum humaniorum,& Philosophiae operam de.
dit. DeindE Romae Regis Catholici Philini m.
Agens, ut aiunt, fuit, di demam Matri ii Conlibliatius Regius. Biddat ecam Hispanam, in qua gentis suae illustrium Seriptorum elogia texit, duobus justis Voluminibus comprehensam Ro. mae publieavit vir ille iubacti iudicii & ex cti initiae Criseos nominerubique celebris. Coa.sulto praetermisi iosephum de Aguirre, doctiss. mum Cardinalem Hispanum, quipph qui vitam
Monastitam in ordine S. Benedicti protelliis, in Classe illiistrium Scriptorum Monachorum. quos infra referemus, locum potiori jure sibi vim
U. Scriptorum Angliae . quos in quinta illustri.
um Saee. XUII. Virorum Galle collocasti. O .ra scirentur moror. Cum enim ejusmodi set,ptores diuturno Schismate a Catholica Roniana Melesia sint separati, variisqueHaeresibus iiisecti, nullus dubito, quinc pera ab ipsis edita innum tis reserta sint erroribus, calumniis Si impost iis contra Ecclesiam Romanam, a quibus proinia referendis in integrum abstinere debemus. M. Abiit, ut Angliae Scriptorum, qui Sm, to XVII. Haeretico amati spiritu inconcussa Eeclesiae Romanae Dogmata impetere aus sunt, vinlim in praesentia recensere opera, quae potia, uni eum suis Atithoribus ditis devoveri, natalitiisque tenebris damnari debere existimo ieos tangim in hac Clalle referam Angliae Set,ptores, qui vel Catholici fuerunt, vel quorum Opeta Catholicae Fidei Doctrinae Veritati nullatenus ossiciunt, sed Chronologiae & Historiae cum Sacrae tum Ecclesiasticae illustrandae haud parum inservire possunt. Inter haec Anglorum Scriptorum opera , Catholici Doctores plurimum commendant Βιblia Pol istia , siva A glicana, vel Londinensia nun pata , quae Com plectuntur Textus Originales, Hebraicum, cum Pentateucho Samaritano , Chaldaicum . G eum , Versionesque antiquas, samaritanam. Graecam LXX. Interpretum. Chaldaicam. S timam, Arabicana, A thyopiciam, Persi eam &vulgatam Latinam, cum Textuum & versi tuam Orientalium Translationiblis Latinis, eum
Apparatu. & sexdecim Prplegminis, Appendi bus, Tabulis. Uariis Lectionibus, Annotationiabus. &e. Hoc immensum opus, in sex Tomos in Polio tributum. Londi iii anno MDCLVII. t
is mandari curavit Erinus Monus. Hanc Bibliorum PolygluttorumLondinentium Editionem accuratiorem este Mitione Bibliorum Polygloo totum moliensium observat Daeuus is Lont, .sregationis Oratorii Presbyter, in s ua Biblistbera, 1eii S Ao omniam ferme Sacra Scripturanam ac Personam μ. Idem etiam antea observa verat alter doctis limus Congregationis Oratorii Sacerdos Rubardus Am ius in Disquisitionibus Criticis, cap. I. pag. krs, ubi tamen ait, se in hae Polyglottorum Bibliorum Londinensium Edictone deiiderare meliores versiones Orienta. Iesa
124쪽
tales. in primis Arabicas, ibidemque varios errores ex Bibliorum Polyglottorum Parisiensium
Editione in eam Londinensium translatos, nec
castigatos, notat. Ad illustrandam Chronol giam, se ii doctrinam Temporum , & ad diluetia dandas difficultates, quae passim in ea occurrunt, multum laboris ci operae posuerunt tres Scriptores Angli, Joannes Seldenus, secabis Ussertim de Henricus Dodoeuus. Vindicia Epistolarum S narii Martyris scripsit Dannes Marsonus.
ricas Samitia Britannica Coneilia collegit Hen. mus Spemannus. Synodicon, sive Pandeltas mum Apsaurum, ct Conciliorum Gelasia Grais M publicavit Gulielmas Bere regius, & Codicem Canonum Ecclesia primitινὰ vindieavit & illustravit. Scriptorum Ecelelialbeorum Histinum
Litterariam concinnavit Guiluimus Cave, Haer ticus Anglii . Denique . Gaulemus Cum enassetipsit soriam Britannicam , & Historiam deratas Gietabethae Regina Anglia. Alios longh
plures Saeeuli XVII. Seriptores Anglos perceninsem Nicotius Angelus Caferrius a Sancta Victoria in Synibemate Vetustatis, quod Romae Anno MDCLXVl I. publiea luee uonavit, de Thomas Pope Blotini in Censura Celebrium Atilborum, quae
prodiit Coloniae Λllobrogum Anno MDCXCIV. Sed ipse constillius esse arbitror, esisniodi Scriptorum, quorum opera ab Eeclesia Romana sunt proscripta,& Giholieo Leci oti perniciosa
esse possunt, nullam prorsus mentionem facere.
His itaque omnino silentio praetermissis, unum dumtaxat laudabo Saeuli deeimi septimi Setia notem Anglum Catholicum, Hemicum Hotio, sacrae PacultausPariliensis DoctoremTheologum, qui librum edidit de A IN Fidei duas in patres distributum , in quarum prima dilierit de PrincipiisFidei 3 in altera discernit ea, quae Fide
divina credenda iant, ab his,quae ad Fidem non spectant. Huie libro annexuit Tractatum de Sthimate, in quo evincit, Lutheranos, Calvini. stas, aliosque modernos Haereticos lese 1 vera Eeclesia, seu Romana, exitiali Schismate sep rilse. Setipsit etiam idem Henricus Holdo tres Epistolas , unam de Usura, & duas ditems ad Antonium Arnaidum, Doctorem Sorbonicum, in quibus profitetur, se mordicus adhaerere doctrinae Seholae Thomistatum de Gratia se ipsa eri vici,& de Praedestinatione gratuita. Postremo ,
eontexuit marginales Notas breves, & Litterales ad Deilias percipiendum genuinum Novi Testamenti sensum.
D. Pen. est, jam sat superque notos habeo praecipuos Scriptores, qui Saeculo XUII. Vitae nee Monasticae nec Regulari addicti, in Gallia, It lia, Germania, Hispania,& Anglia Ecclesiam, aut
saltem RempublicamLitteramam sitis lucubrati nibus illustrarunt. superest nune. ut celebriores in medium proferas Seii Ptoles, qui eodem Saeculo
vitam vel Monasticam, vel Regularem professi
sunt, di exordium ducas a Monachisbenedictinis,
Cisteretensibus,&Carthulianis, quibus in sexta illusti tum Saeculi XVII. Scriptorum ClasIe locum
M. Seriptores Saeculi XVII. Ordinis S. Beneis disti. polluimum doctissimae ac teligiosissimae Congregationis S. Mauri in Galliis, amplissimum suppeditant dicendi argumentum k quod, si pro
eo ac mereturi prosequi animus ellet, longius
R. P. I acynthiust. EccL Tom. Vim quam par esset, nostrum protrahere Cest
quium. Neeesse igitur est, ut in tanta sorpt y tum segete praecipuos selistam, ae brevitEt indicem opera, qitibus universae Ecelesiae &Reip blieae Litteratiae novum splendorem addiderunt. praesertim castigatissimis, & ealculis omnium mistorum eruditorum probatis Editionibus, quas summa diligenti incredibili studio,eriterio & Iabore adornarunt Operum Ss. Patrum, Irori .
Basilii, Athanasii, Ambrosii, Hiarii, Augustinc Hieronymi, orysio mi, Gregorii Magni, Pontificis Maximi, casodori, Gregoru Turonensis, SMrnardi, & aliorum Scriptorum, elim Graec rum, tam Latinorum, quorum opera assidui
euris, de doctissimis Praefationibus , Notis αObservationibus illustrarunt, & quidem eo se cellu, quem non modo eruditi quique, de Eeel visae Principes saeph gratulati sunt, sed etiam cie
mens M. Pontifex Maximus, DecelIorum suorum exemplo. approbare voluit Brevi Apostolico ad Praeiectum Generalem Congregationis S. Mauri die XIX. mensis Aprilis Anni MDCCVI. dii cto. ubi haec habet: Diutius pratenre lentio non possumus , quantoperὸ nobis acceptum, probatamque sis studium, quod Congregario tua Moorum Ecclesia Patrum operibus recensendis, usque, nitidiori quam antea cultu, publicam in lucem proferendis
impendit. - quidem stud um O professise in
tuteque vestra maxime dignum ducimus ν Onon υ- bis dumtaxatoriosum, ver m etiam rei Christi naae Orthodoxa in primis Religunι salaberrimum fore confidimus. Quam ob rem te, Monachosiqua tuas in Domino hortamur, at in egregis hoc in tutostrenuὸ. diligenterque pergaris; pro certo habentes, quidquid in honorem commo mi res,am a Pontiscia benignitate poterit proficisci, id nino bis unquam tempore defuturam,oc. Agmen Scriptorum Saeeuli XVII. Ordinis S. Benedicti Congregationis S. Mauri ducet Lacώ Dacterius, d ctrina de pietate conspicuus, qui omnia Lam urio cadodissimis Notis de Observationabusill
strata, additisque raris & utilissimis monumemtis locupletata Parisiis anno MDCXLVIII. publieavit; opera etiam ibit Abbatis de Nerio io, eum eruditis Notis & Observationibus, nee non Histimis plurium Abbatiarum, vicisSanct rum, aliisque id genus antehae meditis montia mentis, publici Iuris secit. Sed cum Lucas D cherius in manu scriptis Codicibus ellet vel satis. smus, sngnlate de utilissimum lumbravit Opus omnium Litteratorum plausu exceptum, cui Diatulum secit Spicue,um, in quo quaenin Seripto tum opera, Epistolas, Acta & Canones Conciriliorum, Hictorias, seu Chronica, vitas sancto. rum . Opera Poetica, antiqua Tabulatia, doc menta & instrumenta, quae in variis Galliarum Bibliothecis latebant, &nec diim publieam l eem adspexerarit. inseruit, accuratὶ digessit, puLeherrimis Notis & Praefationibus explanavit.EM.tant illius Dacheriani Spicilegii Tomi tredecim. in quarto, justae magnitudinis. Dua nuberis
laboranti, & senio jam consecto Socius datus estio ηes Mabulonias, qui nihil antiquita habuit. quam ut tam Venerabili viro, masistro simul& amico, gratum ac memorem seis exhiberet.
Mortuo Lae I acherioParisiis An. MDCLXXXV. I. anes Mabilionias singulare suae erga Magistrum Daciarixm observantiae specimen praebiti
quippὶ qui in Praefatione primi Tonii Aia
125쪽
rui ordinιι αβ Macti instatur, hoc opus mon sibi, sed Magistio suo qui in eo L. ligetidis ac dirigerulis Sanctorum ordinis. S. Benedicti diu multumqtie insudaverat, acceptum reserti debere r Acta , inquit, Sanctorum Oγδnis S. Bene Icti unum in corpus redigenda, laudem Deo duce aggredior: non quidem axior , . sed adyMox operas: non primariins Architectus , sed
IM Ni eruditio cum eximia pietate motumque pro bitate conjuncta immentaim dicendi mihi aperiret campum, in quo exultate, ac libet e vagari pollet oratio, sed me ad Illas verborum angin stias revocat Colloquior tura nostrorum brevitas, ut praeelaras illvis omni laude superioris & e . tra cunnem ingenii aleam posti Mi nachi Benedi- .ctini dotes, ac bene; multas lucubrationes cedro de lamilia aurea dignas, lato talamo , ut opta rem, deicii te ac teler te minimE possitn. Cer
eum igitulat, in Republica I .itteraria tionest, aut in ea peregrinus plane , & hospes est. Tila tamen carea haums Mahi lami opera velim obithrobierves. Primo, Omnes Vari eruditi in libi is, quos Joannes nobilunius edidit de
re Diplamatica, susilexeruiat Authoris acumen, ingenii sagacitatem , protundam eruditionem, immensam veterum & recentiorum Scriptorum Iectionem, atque miram induititam, qua ad artem ac praecepta tam scite, feliciterque re
destit nullis ad eam diem regulis, ac legibus subie stum argumentum. Unus solus Scriptor in Galliis Germanius , veletum Codicum haud
aequus aestimator, in Maiothomum calamum acuit,
sed eum Agabul ιus in Supplemento, addito ad libros δε re Diplomatica, egregi E confutavit. Hoc Misbutio Supplementum paulo post exceperunt eruditae admod vindiciae, quas in Italia Aia. . billonu amici in Diplomatici operis defensionem
adornarunt, illustius imus Λbbas fustus Fontani
omnes Germovit Objectiones sedulis exeus terunt, & plenissime diluerunt. ecundo , observare, debes, Acta Sanctorum, ordinis S. Benedicii, quae quinque Tomis in Folio collegit, re in Benedictina Saecula digessit Ioannes Aiab Mnius , non sol uti valere ad informandos Sanctorum exemplis mores , sed etiam ad illustralidam Hi storia inde Disciplinam clini Ecclesi. sticam, tum Nonasticam, intino ad litinanda Catholicae Reli proni, dogmata. Sed legendae sunt praesertim eruditissimae lingulis Tomis praemillae Praefationes, in quibus selecta eaqtie disticillima cujusque Saeculi His iociae pira, ac Praecipua quaeque, ad Disciplinam tum Ecclesiasticam. tum Monasticam pertinent, ipsaque Fidei dogmata sic pertractantur, ut miretur,qx iiqtiis legetit, lumnam aut horis eruditionem dc facilitatem in enodandis
iussi erilialibus, quae antei Viris alioqui peritustiam is negotium facetiebant. Denique, OOservare debes. enatam fuisse Litterariam Concertatio nem interioannem Masimmim, & Pyrmundum
Donem Rutillanum Ranceum, Abbatem Monasterii B. Muria de Trana, strictioris Oblervantiae Cisteret elisis, occatione libit, quem de Mona
sitis Musis edidit hames Aiabilismus, de qua
Concertatione commodius in sequenti. Vidia
loquio dissetemus, ubi de illo Abbate, levet M. iis Disciplinae Monasticae cultate, termonem ha-
bendi sese dabit Measo. Si plura de d65isti.
Ruinarius. Congregationis S. Asaari alumnus, quamque posteaLatine redaldit,& nὲultarum itarum notitia ana plificavit alter ejusdem Consisgationis S. Mauri Monachus. CDnsulere ei. iam poteris doctissim lim P. Renatam Mas. cCongregationis itidem S. Maari Muri elium . qui in fronte Tomi VI. Annalium .
. disii S. Benedicti Anno MDCCXII l. in luctat editi ; praefixit vitam ioannis AtiGillonii, dium
que vindicavit a criminationabus, quas Auctoiti bliothcae Criticae huic eruditassimo Moluch.
impingere ausus est, Ioannes Musimhω die XXVII mensis Decembris Arim MDccvllΑ hanne Agabillonio lettingi non debet 'ntu
diorum ae laborum iocius, Congregationis LMauri Monachus Benedictitans. qui librum edi.
die, in quo doctissi inis Notis illustrat quaDutuct s lina Mura rum , qui prioribus quatuci Ecclesiae Saeculis pro Clitastianae Fidei de sensione
passi sunt, totique pera eruditam Piae satioueatrae misit, in qualutinum recen siet mud , qua us sincera Ma Mytum Acta ad nos pervenetiuit: tum invicte contia tinrisum Dodisellum, Scillit . rem Anglum . p. Ob.it, insati iέ S propem umMa Nyres extitille quatuor praotibus Ecclesia ructilis, quorum acta vel perierunt, vel deicia. pia non fuerunt, ac subiti se Martyrum numerum ex Actor una numero Hyli ςue repetendum.
Edidit etiam Iheodericus Ruinarias Hil iam Persecatιοηιs Vandalica: Sacurum dextam ram Orinis S. Beneicii : pologiam pro S. Asauri in Procia : Mabilisnu rita Sym ιη nopum operum S. Gregorii Iurenensis Editiis tibiaeavii, obiitque die XXVI l. iii ensis Septem. manni MDCCIX. Fidem Ueterum Manui et piorum Codicum egregie contra Barthois an Grm.nium vindicavit doctissimus Petrusci aiau, Congregationis S. Mauri Monachiis Benedictinus, qui Parisiis anno MDCCVI. insigne opus
typis mandavit, cui Titulus est: Vinciri viri scriptorum circum a R. P. Barthoumaeo Grem impugnatorum; cum mendice,in quamliarii ondam laci ab Ansvino obscurati deprapati ilia- strantur 9 expliciantur. Eidem Petro cositivi, Munacho Benedictinc , debet iccspi: blica Littera. ria novam & accuratissimam Upertini S. Diu D. Editionem, perdoctis Dillertationibus acNotis illustratam. Franciscus iam, Congregatiυμux Mauri Monachus Benedictinus, icit plit quinque Tomos de notitia sui ipsitis : Opuicula
contra Atheos O iηcredatis: Iraelatum de rerisare Religionis Christiana :tibram de primis Hementis scientiarum :&pluies Epulcias Morales ac Theologicas. edmundus Martene, Congregatioim Mauri Munachus, eruditum concinnavit Conumentarium m Regulam plures Tomos edidit de Riribus Monasticis: de Ritibus Frem fasticis: Tractatum de antiqua Ecclesia Discipliata
126쪽
nali' seeuli XII. Thet,lo i scholastici Angli,
perdoctis Notis & Obiervationibus illustratos Parisiis Anno MDCLV. publicavit,& plures
eiusdeiri Cardinalis opiniones, quan uiacm Scho. lis Theologorum antiquatae, a. que canthm non damnatae videntur. vindicat ab erroris nota, &inosticiosa oensura. Hugo Atinardus, Congregationis x Mauri Benedictinus, doctrina & pietate celebris, Sanctarum Orinus. μακ dim duobus eruduarum Observatiotium T mis in Folio illustravit. Edidit etiam Dissertati- .nem de anico Dionysio: Notas tu Haliuarum G. me censem Notas c Observationes,omnigena et ditione refertas, in librum Sacramentarii S. Graiatorii . gagni, Pontificis .Haximi. Distolam SBaria alba Apostoli cum Notis & Oblervationibus in lucem edere statii erat fora Menosis, sed, eo inopinata morte sublato, iacas Dacberius, c ius antea mentionem fecimus, hanc S. Barnaba
Epistolam. Notis de Obsetvatioitibus Hugonu Maenarda illustratam, publici iuris fecit. Ioannes
Motianaeus, Congregationas Misari Benedictilius, novam Omnium S. ti ronymi Operum Editionem adornavit, in qiniaque Tomos distributam. Primus Tomus coinplectitur Bibtiotbe- ea μνiaram S. Hieronymi. quae Sacrorum Ue-ieris I estamenti librorum Latinam exhibet versi nem Sancto illo Doistore lucubratam. Alter Tomus coriimet librosa'. Hieronymi etymologi in geographi I,Quaestiones Hebraicas, Epili4las Criticas, & Commentarios in Sacra Voluminia libro Genesis usque ad Prophetas.TOmus tertius complectitur Commentatios S. Hieronymi in XVI.Prophetas. Tomus quartus binas in partes diversos complectitur Commentarios onmes
. Hieronymi in Novum Testamentum, atque eiusdem S. Doctoris Epistolas Cliticas eiusdem argumenti, ordine librorum Sacrae Sctipturae postas ; deinde cunctas alias illius Epistolas Ordine chronolosico nune primum editas, & in varias
ctistes dii potitas eum opusculis Apologeueis de
Polemicas. Tomus quintus continoc Vitam A Hieron'mi a duobus Anotiymas scriptam, catalogum Gennadis opustula supposititia. e Λχpendicem Thesium de Dil putationum in Script tam saevam. Edidit etiam soannω A rartianaustiam Latinh, tum Gallice, alia opuscula in Satipturam Sacram, sed praesertim Vitam S. Me ronymi Gallico idiomate descripsit. Dion s mantanus, praeter quaedam opuscula Pole- mica, quae scriptit contra Haeret leos Calvinistas in Galliis . concinnavit etiam vitas Cassiodori, de
S. Gretoria Papae, ominumque illius Summi Pon tificis operum elegantistimam Editionem cum eruditis Praefationibus, Notis ac Dillertation usadornavat. Vivit ad hunc Parisiis in Moliasterio S. Gerniani a Pratis doctissimus ille Congrega- nonis S. M viri Benedimnus, qui nunc Gaetia
tristiana, quam pluribus in locis emendavi mulinus accestionabulu& monumentis auxit ae allustra. vii novam & accuratiorem Editionem parat,
s utque primus Tomus prodiit Parisiis Anno
MDCCXV. quem alii Tomi, qui sub praelo
sudant, excipient, propediem in lucem prodituri. AisoLusti Mum,Congregationis LMιuri Benedictilius, edidit Apparatum adfiibimbeca
Muximam Parrum, Opus lane ammenium, cu
ius duo Tomi in Folio iam publicam lucem adspexerum, in qvibus doctissimus Author va- R. P. Hι- ιU Hist. EccL Tm. VIII. tias & eruditas instituit Dissertationes ad seee
ncnda genuina Sanctorum Patrum opera i spuriis, S ad dissiciliora, quae in iis oceuirunt, loca explanano. In quo argumento nemo, mesquidem sententia , majora cuti, meliora fide.
aetiori iudicio, nitidiori stylo hactenus vellatus fuerat. Utinam Clarissimum illum Scriptorem Deus Optimus Maximus diis sospitem & ineol mem servet, quo vastum illud di planὶ stupenis dumopus ad umbilicum perducere possit.Agmen illustrium Seriptorum Benedictinorum Congi gationis S. Mauri claudet Bernardus de Montia saucon, qui linguae Graecae petitissimus, iii MSS.Codicibus versatissimus,Criticus nulli secundus, Histolicus,& Antiquatatis tam Sacrae . tum Ecelesiasticae de prophanae st uiliosissimus, omnium Virorum eruditorum huius Saeculi facile Princeps habetur. Evulgavit primo Anaucta. seu plura Opusula Graeca, hacten.s rnedita. Deinde, ut Lbilicium Upus lucubravit de Palaographia Graeca, seu de origine & progrestis caracterum, quibus usi sunt Glaeci, de de vario apud illos in divet.
si Saeculis scribendi modo, ita ut ex eo donaris i. de Monisvivon egregio opere eanidem utilitateni Vici eruditi ad habendam notitiam temporis, quo Diplomata, instrumenta, Tabul ria, & Upera Graecorum scripta sunt, percipere possint, quam hactenus Viri eruditi ad eonia quendam notitiam temporis, quo Diplomata, instruuleuta, Tabularia, & Opera MSS. Lati
norum exaraca sunt, ex libro 'annis Masilonis e re Di amatica abundc percepet lini. Publiis cavit quiaque Bernardus de Monisaucon commentatium in Psalmos lucubratum ab Eusebio, Episcopo Caesariens, quem Atianum fuisse invictEdemonstrat : Hexapta Origenis: novam, omniabusque numeris absolutam omnium S. stha
si Upetum Editionem Graeco.Latinam,' eui do ctissimam praenusit Praefationem, in qua latEdis
1 erat de his, quae attinent ad vitam S. Athanasii, eius opera, Ductrinam, Disciplinam illius temporis,oc Haereticos, & quibus impetita fuit S. Aihaκoii doctrina. Novam etiam aggrestus est
omnium S. Ioanηis Grysostomi operum Editio
nem. innumeras Notis, doctis ac curiosis Observationibus illastratam. Denique, Barnardusia tis saluon edidit Divirium naticum His fiam fassit, in tres partes divisam, dc egregiis citea Assyriorum, oc Medorum Reges histoc eis
Documelim locupletatam : nec non vastissimum
opus de Alitiquitatabus sacrisin prophanis,Grae
eis & Latialis, cum Figur F, quod nupertinis in plures Tomos distributum extum lucem. Pleiatet mitto alios P e innumerabiles Congregationis S. Mauri in Galliis Benedicti nos Sciiptores Asteticos, Historicor, Polemicos, Theologos, de
in omni Disciplinarum genere exercitatos, qui nunc in oculis,dc in ore .mnium sunt, quasque singulos , honoris causa, nominaturi hic recenosete nihil est et mihi optatius, nisi justh pertimescerem, ne, si minus de aliquo dicerem, ingratas si satis de omnibus, inlinit ei et eorum a me suscepta commendatio; maxime eum miluadhue dicendum supersit de quibusdam aliis Italiae, Hispaniae, dc Belgii Scriptoribus Benedicti ni , nee non de tali erciensibus S: Carthusianis, qui Saeculo XVII. floruerunc , a quibus tamen eis me expediam. Duos italiae pio tam seriptores Mnedicti nos, φην invin Castianum, ε Λbb
127쪽
Callinensem. Plior, seu Constantisius Chelanus, Operum S. Petri Da muni editionem adornavit,& Notas letipsit in vitas , Amalarii Fortunat I, & G Iasti II. Pontificis Maximi. S. Gr rar mn Magnum Papam Vitam Monasticam, jnxta S. Benedicti Regulam, professium fuisse, multis Scriptis contra Cardinalem Baronium de Gniκm
editis, pro aris ac socis propugnavit, di quod singulati san. observatione dignum est. dc a nobi, in superiori Tomo improbatum, S. Ignatium de societatis JESU Fundatorem, Mona elium itidem Benedicti nuri fuisse probandum si scepit pii Mico scripto, cui hunc indidit Titilum De Religios S. Matisi sire Sancti Mneω-
his, Fundatoris Societatis iesu , per Patres Beneis di tinos, institutisne ; deque Exercitiorum ejusdem ab Exercitatorio Venerabιlis Servi DEI Ganu nerit, Abbatis Montis Serrati, magna ex parte desu to; Constantini Θbbatis Caietani Vindicii Benedictini libri duo. Alier Scriptor Italus Monachus Benedictinus Cassinensis, seu Renediactus Pachini, lati tib sclipsi Tractatum GHiefarthia Ecclesiastica. Ex illustribus Hispanis
Monachi, Benedictinis unum dumtaxat laudabo fostvbum de Aguirre, qui antequis ad Cardina- sitiam dignitatem eveheretur, Benedictinae Conis gresationis Hispaniarum Praefectus Generalis tuit. Operum, quae edidit doctissiimis ille Cardinalis, hiTituli sunt: Ludi Salmanticenses. seu Theolui rulenta: S. Anmmirabereritas ommentariis O Disputationibus illustrata, tribus Tomis in Folio comprehensa: De Virtutibus oe Vitiis Disputationes Ethica . Philosophia Moralis Aristo.
telis Commentariis illustrala : Lacinia contra Ginianos : Notitia compendiarta Concistorum Hispa
maxima cinciliarum omnium Misspania ct Aopi Orbis , eum doctissimis Notis N Dillertationubus, quibus Saeri Canone ς, Historia ae Disciplina Eecles astita, & Chronologia accurate illa..tantur. Duo in Belgio eximiae doctrinae laude
claruerunt Scriptores Benedictini, videlicet Ma theus Petit-Didier. & Augustinus Calmet, quo rum primus aliquot vulgavit Criticarum O, servatioiuam Tomos in Bibliothecam Scriptarum Ecclesiasticarum, quam contexuit Ludovicus Amri Dupinus. Edidit etiam Matthos Petit idio Latinis Disertationes Historicas, Criticas, oectra onologicas in omnes Libros Peteris Tegumenti. Uter Seriptor Belga Monachus Benedictinus, seu AugustVnns umet, Auctor est amplissimi mmentarii Litteratis in libros Scriptura Sacra tum Veteris,lum vi Testamenti .in quo quidquid factae N ptophanae eruditionis in sacrae Scripturaeantiquis &n,inder nuInterpretibus nancisci potuit,cuti legit, digessit, atque doctis sit iis Dillertatioitibus explanavit in viginti quatuor Voluminibus in quarto. qtiae jaaa publicam in lucem prodierunt,
Gallicol diomate conscripta.Praetermittere non deabeo doctissimum Religiosum Benedictinum, qui mihi pene exciderat, iacobum Rossutium, GallichM B u , origine Pariliniam , Doctorem Soria ilicum, δe omnibus Pontificibus. sub quibus Romae degit, earum , sed praesertim cu- menti nu&Pauis V. qui munus Consultoris ei imposuerunt in Congregationibus de Aux siti, in quibus Domini notum de Gratia uenistentiam stimuὶ propugnavit, una cum La νή- is de Creti, quem Arademia Parisiensis ad sedesa
Apostolicam pro indem Congregatidnibus d legaverat. Seripsit lacobus Bassutius Congre. gationum de Auxiliis Diatium, dc extam etiam num ejusdem facili Mottii Anitriadversiones in viginti quinque propositiones Lud.rici Maiia,
quas ille a Domno Socio a S. Catharma FHirasi quo familiariter utebatur, rogatus elaborave rat, eique dono dedit moriens. Obiit Rome
fac,bus msutius VIL Idus Iunii An. MDCXXVI.
ut videte est in ejus Epitaphio, quod Romae in Ecelesia ordinis Minimorum Gallorum, ad Mo,tem Pincium, extra cancellos Arae Principis, isgstur. Habes illustriores Ordinis S. Best drii
Seriptores Monachos, quorum Opera Vitis et v. ditis notiora sunt, quam ut vanis praeconiorum ornamentis indigeant. His Scriptoribus Bene. dictinis tres celebres adiungam Scriptores Mo. nachos Cister cienses,videlicht yoannem Boracit. dinalem, Drasinandum bellam, ec Paulam M.
ron. Primus seu toannes Bora, natione Italus,
Monachorum Cisteretensium. qini Fulienses vulgo dicuntur, Abbas Generalis fuit in Italia. Doctrina di pietate insgnis, a Clemente mPonti fiee Maximo Cardinalis creatus, perdocta edidit opera, praesertim de rebus Liturgitis: oDiνiη. Psalmodia : de discretione spirituum .scrmpsit etiam Horologium. ceticum: Epistolas,&quaedam opuscula, quae ad mores probὸ inset. mamios, vitiaque corrigenda sunt utilissima. Hrdinandus Urbesius, natione Italus, novem publicavit Tomos de Ita Sacra, sive de sta. paribus Italia ct Insurum ad Mentium, sec. Pinnius Tomus complectitur Ecclesias Sanctae M. manae Sedi immediath subjectas. Tomus sis eundus complectitur Ecelesias .Emiliae, F uniae, Pieeni, & Umbriae. ramus tertius emis plectitur Eccletias Etruriae. Tomas quar usta hibet Ecclesias Insubriae, Liguriae, di PedemGn. tii. Tomus quintus continet Ecclesias Fotii lii Ee Venetorum Dominii. Tomus sextus eo plectitur Melesias Campaniae, Aprut i ,& H Dpinorum. Tomus septimus Ecclesias B..tilitate, Aptiliae & Pecuariae. Tomus octavus continet Ecelelias Samnii. Tomus nonus complectitui Eccletias Solantinorum 6 Calabriae. Paulas noron, natione Gallus, Sacrae Factillatis Patiliensis Doctor, de tam sacrae, tum prophanae eruditionis laude clarissimus Abbas, Gallice scriptit librum: eui Titulus est: Antiquitas Tem ram mssima o defit Uc contra Iudaeos . mademes Chronographos : Defensonem Antiquitatis Te ρ rumi commentarium Litterarium in Prophetas ;Histiriam Era gelicam: dc librum de Antiquitate Nationis O Lingua Cestaram, Oc. Ex Religio. sissimo Ordine Monactorum Carthusanorum, qui hominum consortia fugiunt, avias solitudines persequuntur, locos inaccellia incolunt, &Urbanis negocias procul. inter saxorum asper rates, & impendentium montium altitudines sese me inhabitant, &soli Deo, rerumque coelestium meditationi j agitet vacant, unum dumtaxat celebrem Scriptorem, videbest Natalem P Argeane, Carthulianum, natione Gallum, hie coampellabo, in lectione operum Samstorum Patrum assiduum. & in eorum doctrina adeo exerci tum, ut luculentissimum librum, omnibus Vim
eruditis probatum, Gallicὰ scripserit, in quo dincet natiuum, leu Methodum legendi Opeta San'
128쪽
ctorium Patrum I indicat Diseiplinas, ouarum notitia necessario instructi elle debent ni, qui Sanctorum Patrum Opeia siue uosF-ci
pi: int. omnesque adhortatur, ut relictis Manis
illix q in stionibus, si ii te in Seholis dillensiones patiunt, atram Theoloeia in . ex Sanctorum P tium operibus. quae Theologi nocturna diut-mqtie nranu versare debent, haurire satagant, iisdemque argumentis Haereticos, Omnesque Fidei Cat noli hostes confodiant, quibus usi sunt Sancti Pa res, quorum doctrinae, ceu sacrae anchorae, firmites acii divulih adhaerere debemus,
sed satis hactenus de Setinoribus Monaehis dictum sit. D. Dum illam penHneredibilem elarissim rum Scriptorum, qui Saeeitio Xul I. E statu Monastico, praesertim ὶ Benedictinorum Conaglegatione Areari in Gallus, velut ex amplisia lima virtutiim omnium ac Disciplinarum Scho. li, prodierune, milititudinem conspicio, videte mihi videor tiavidis illam Turrim, ex qua, ut ajunt sacrae Paginae. mille estpei penisnt,omnuamatara sortium. Nunc vero ad 1 primam M.
tornm illi,strium Saeculi XVII. Clavem , in qua de Familiae Dominicanae Seriptoribus dissetendimus sui cepisti, progrediamur; & . in immensium diffundamur, eos, si placet, percense dumtaxat Scriptotes, qui eo Saeculo in L s e
Fratrum Praedicatorum celebriores fuerunt.
M. Quamvis laus propria proprio sordescat
mole& calamo , necesse tamen est, ut Fauuliae Dominicanae, cui nomen dedille eximiae sellait
iis & summi semper honoris loco ducam, nobiliores Saeculi xv II. Seriptores iumedium pt dueam, qui Fidem Catholicam adversus Haeretia eos totis ingenii & eloquentiae suae viribus proinpi gnarunt, atque maximum Reipublicaelaveratiae perdoctis suis lucubrationibus 1 pendorem contulerunt. Scriptores itaque ordinis Praedicat tum laudans, domestica quidem praedieabo, sed. vi verbis utar Scyririι Alaetanee sin Utatione punebri in laudem lororis tuae Gorgoniae ἐ non en quia domestica iri faia,sed quia vera,ιdeo Iau-
Militer: Vera autem. - modo qMa Iasta, verum etiam quia nota. QVirca non hoc vereor, ne ultraveritatu metam prostitiam,sed illud contra ι ne infra uritatem subsistam, acprocul a res dignitate renimias laudatione mea gloriam tribrum imminuam. quando quidem dissicile est tum res gestas, tum i eubrationes ab ipss editas laudum ornamentis adrquate. Incipiam porro a Cardiualibus de Episeopis ι deindE laudabo eximios Scriptores, Antiquitatis cum Graecae, timi Latanae , & Histoliae Eeeleuasticae peritissimos; postremo , reseram timuineros penE Theologos scholasti eos, quus Saecilio XVI l. peperit Praedicatorum ordo. Quinque Cardii alea Urdinis Praedicatotum doctrina& pietate praestantis linii Saeculo XVII. in Ecclesia praefulsecunt, videt' et Vincenti Marieulanis, Romi dus Capissuccus, Vincentiis a G. νM Ursinin , Mincentius Maria Ferrari. O nostras murardas , Dux Norfolciae in Anglia. Pti mus, seu Mnceratius Maculanus, Cardinalis fuit adebdoctus, totque praeclaris dotibus exorn
rus, ut post obitum Urbani a pluribus Cat-dinalibus ad Pontificatum fuerit expetitus. Eo tamen renuente. Summus Pontifex electus esti ara , Baptista Pamphilus. dictus Innocentius L At mortuo istiscentio Misa novis Comitiis
iterum a benE multis Cardinalibus in Pontificem
propositus est. Sed, eo Pontificatum pertinaci modestia reculante electus est Pontifex
Maximus Fabius Chisius, dictus Auxander I uii-eut jam in Colloquio secundo observavit auri Pluta de Aluculos, Cardinali Tituli S. Clementis, legesis in ejusVita,quae extatTomo IV. de vitis Romanorum Pontificum, in Ponti fie tu iniani VIIL qui eum creavit Cardanalem, Rarmundus ccus, antea Sacri Palatii Apostolici Magister, postea ad Purpuram assumis plus. Vir fuit omni laude dignus, in adversis aeque ae secundis sibi semper constans. scripsit uisiones Moratis O Dogmaticas ctim Dissertatione de Haretisιs Pria natianis, Tomo in solio comprehensas. Publicavit quoque alterum Tomum in folio de Selactis Controissis neo . m. De illius Cardinalis natalium splendote nihil in praesentia dicam a Iemo quippEnei est, nisi cui nostri, & superiorum temporum ignota est Hist ria, Familiam Capisiscnum, Romae pervetustam,& Heroum elle feracisimam, insulis, Armis, MLutetis illustii , qui domi, solisque temChristianam tutati sunt; Ecclesiae Romanae Cardinavius Sedit Apostolicae Legati, senatores Romani.
ξxercituum Praesecti, qui Fidem Catholicam adversus Haereticos in Gallia, &Belgio, adversus Turcas inhiungam propugnarunt. Sed nece L. se non est Cardinali partis ploprio labore bonis opuletuo di laudibus ornato , aliena a Majoribus decora asciscere, qtiae illi suppetunt piosassium. Viscent Mam Urmus, Cardin iis, di Archiepi icopus Beneventanus, ex illustri si ma& antiquissima Ducum Familii oriundus,
di eximia pietate, atque singulari doctrina in gnis publica luce donavit Conciones de vim Beatissimae Maris Hirginit, quas ipse in Melesia . Beneventana diebus Sabbata ad populum habuit. Edidit etiam idem Cardinalis Lectiones in Exodam, plutes Epistolas Pastorales, Decreta, Sin tuta, & triginta. quatuor Synodos. quas hactenus celebravit, di lingulis annis indicere solet, ut Diteiplinam Ecclesiasticam, cujus studiosis simus est. sartam tectam in sua amplissimaDic celi contei vare possit. Utvit adhue ille doctus juxta ac pius Cardinalis, qui praeclaris suis vi tutibus, praesertim modestia, profusa erga pau- peres charitate , zelo Apostolico, jugi poetinentia, recum mundanarum contemptu, & diutqGna rerum gravissimarum tractatione collecta de exercita prudentia. Omnium in se oenios & ora convertit, totiusque Praedicatorum ordinis praesidium est. decus & ornamentum. Caeteri duo, quos Dominavi, Cardinales, nimirumnus . Iaria Ferrari, natione Italus, de Thomatrimodas, gente Anglus, ex illustrissima pi sapia ortus , quamvis nihil littetis mandarint. cum laude tamen memorandi veniunt ob egregia in Ecclesiam promerita, quae etiamnum R - n. multi, eorum pietatis ae eruditionis restes locupletissimi, summis laudibus extollunt. Prodierunt ex ordine Fratrum praedicatorum Miseulo XVII. innumeri penὶ Episcopi, qui sublimitate doctrinae, sanctitate morum . in gerendis negotiis solertia, in obeundis SaetiMinistetit Oseficiis vigilantia, inani in Regum , dc Procerum conciliandis gratia & rerum gestarum magnita dine, populis, quos rexerunt,uenerationi de amotisaerunt. In Gallus unum instar plurium laudaboto
129쪽
Nicolaum ci elaum, Episeopum Massiliensem, quo Lingua Vernacula, seu Galliea , & Latin
nemo Calvinianam Haeresim impugnavit validius felicitisque, addo etiam majori elegantia aut i desti ἐ. Non dicam, Eum inter primos. accenseri, qui Linguam Gallicam, antea sitii & antiquatis verbis horridam , excoluit, & sermonis elegantia erugitioni adjuneia seri piit disertinsinε Gallico idiomate Historiam Romanam : humanarum pagronum: si sisnes etiam
Dulogicas Gallim itidhm eloquio eleganter ex potuit, ex ptim Parte Summae Tripartita ina Aquinatis excerptas. scd praeterhaee S: alia. Ascetica opera, Nicolaus Coi getos, egregiusHaeis resum debellator, non minus erudito & eleganti. Opere Latino Marcum Antoniam Dominisi eis
ligionis Catholicae Apostatam, antes Ius est, sed
immatura mors eum annos natum undequinquaginta praeripuit, opusque, seu Apingiam crampis Eccle inca Moηarebia, . quam contra hunc Apostatam Pseudo Alchiepiscopum Spalatentem adornabat. intercepiα io certἡOpete nullum in hoe genere piaestantius extaret , si licuillet ab- ωlvete. Edidit quoque meo laus me elaus
sponsionem ad exitiosum librum,cuiTituluaerati
a Nerium iviquitatis contra PhilippumMornaum, Haereti eum Caluin istam: & Mirabilia Euchari- Ilia, ubi invictb alserit ac demonitiat realem Corporis N Sanguinis Christi in Eucharistia praesentiam contra Petrum Haereticum Calvinianum. Denique, noni,inus modestiae&prudentiae, quam eruditionis oc eloquentiae gloriam sibi comparavit ea gestonsione ad Regis An gliae De obi I. ad omnes Reges ommonitoriam Epistolam contra summum Pontificem, in qua
vi argumentorum Fidei sic Eccletiae causam tutatur, salva Regiae Maiestatis reverentia, ut long. recesserit ab eo vitio, in quod plurimi ante ipsum impegetant, qui ejusdem Regis Scripto respon,
derant. At Coefetaurua stylum temperavit, utiplimet Regi Angliae, quem arguebat, Illaesica sa& dignitate inter humanas i uptema, summbplaeuerat. Nicolao ci elaeo alium ejusdem Ordinis Praedicatorum adjungam Archiepiscopum Narbonensem Ladoricum de Vervisti virum doctissimum, de Disciplinae Regularis obtervantiae
tenaci stimum,qui per plures annosEcclesiamNarbonensem cum maximo ovium sibi creditarum fructu sanctissimE rexit,&Concilium Provinci
te. sicut in superiori Colloquio observavimus,Λ. MDCIX. eelebravit, in quo sal aberrana a Statuta ad sanetendam clesiae Dilciplinam promulgavit. Plaetet illos duos insignes Occlinis Praedicatorum Episcopos, natione Gallos, alii quinque fuerunt eiusdem Ut dinis viti illustres, qui, licet natione Itali, quodque singulari observatione d gnum est,
Musdem Conventus, Romani scilicEt S. Mariasser Mi mam, iuerint Alumna, ad Epilcopales tamen Infulas in Galliis provecti sunt, ibique magnum apud Viros eruditos sibi nomen pep retunt. Piimus est Mubael Maetiarinas, patria Romanus. μω Murarint. Cardinalis, cic Primi Galliarii in Regis Ministri, germanus scater, qui ex Magistro Sacri Palatii Archieplicopus Α-quensis in Galliis xb Urbano VIII. Pontifice Maximo institutus, dein . Cardinalis ab Innocentis X. creatus, tandem a Lgdorica XIV. Galliatiam Rege apud Sedem Apostolicam orator Regius Irdana
rius delectus, obui Romae Alino Mia XLVIILaetatis suae XLIII. &in Ecclesia Fratrum Pt i.
eatorum b. . ria super MineI Vam sepultura mandatus est. Alter Donii incanus , Conventinis. Maria super Minervam Alumnu S, est ιι .rbus Serranius, qui Albiensis in Gallus minui Archiepiscopus fuit, dc gravissimis Regni nustiis 1 Christianissimo Rege Ludovicatus. Tres alii Dominicani, Conventus semet S. Maria super Minervam Alumni, sbi in At chiepiscopatu Aventonensi suecellerunt, videli. cet Stubanus Dinius, Dominuus de Marinis.qui edidit in Summam S. noma Commeatatiuae
in quatuor Tomos distra tum, di H acrat,ia melli Sacri Palatii Apostolici Magistet, Ic in penetrandis ac dilucidandis difficiliotibiis Theolcsiae quaestionibus maximo ingenii acumine praeditus. Episcopos Oidinis Praedicatorum diactrina & pietate conspicuos, qui Decio XVlLvarias italiae Ecclesias rexerunt, reserunt Ferti. nandus rabellas in Italia Sacra,& post ipsum nussu Vincentivi Maria Fontana in suo Theatro Dini. hierans, ipse vero, ut brevitati studeam, duos ua.
sim proseram, scilichthsephum Ootem, de Rophaetim Mariam Philamundum. Primus seu sest.
phus Ciantes, patria Romanus, Linguae Hebrv. eae petitissimus , per quatuordecim annos fuit Romae Iudaeorum Concionator eximius, postia ab Urbano octavo Pontifice Maximo. Marticem. ss Epit copus tenim ciatus. Scta Psit italice pla. tes Epistolas deopuscula, in sermonem Hebrai.
cum vertit Opus S. 2homa Aquinatu conui Gentes. Raphael Maria γε mundus, C. Luta. tensis Bibliothecarius, ob exui iam pietatem eum
singulari doctrina coniunctam, a clemente M Pontifice Maximo ad Episcopatiam Sinue ilanum in Regno Neapolitano promotus , Praeter que. dam Opustula Italice scripta, edidi: Lausum
opus, Concionatoribus utilissimum, cui Titillia est: Tullo is Ru Toxica in a. De Episcopis Italiae ordini,praedicatorum nihil amplius abdam, sed si de his plura desideres, praeter bHlum,& Fontanam,quos iam laudavi, consulere Π, te rix Diarium Dominicanum, quod vulgavit omminicus Maria Mochesau cript caer Italus ordinis Praedicatorum, qui ab Inmcentio M. Pontina Maximo institutus est Episcopus Puteolanus.SG pst etiam idem noster Marchesius 'neologiam δι- partitam, & alia opera. Denique. ut bie vitet
me expediam a viris illustribus tardinis Plaedi. eatorum, qui Saeculo XUIL in Hispania ad Mi. scopatum fuere astumpti, duorum dumtaxat hic mentionem faciam, nimirum Pori de Her era, ct ritri de do . quorum primus Episcopui Canariensis fuit. & Theologiani Scholasticam egregiis Commentariis, quae Romae in Ordinis Archivo inervantur, illustravit. Scripsit etiam in universam Scripturam Sacram Expositiones
teraissct Muralas, quae, teste incentio Mariana tana, n Theatro Dominicano, in Conventus Sabmantini Archivo adhuc vis. servantur. Alter seu Petras de G. . Episcopus Oxomensis, Disputationum, quas instituit in Sumniam s. T Donia, subtilitate omnes sui saeculi Theol Kos Seholasticos faetid superavit, ae longo post se i
D. Cedo nunc . . si placet. Scriptores Ordinis Praedicatorum, qui Saeculo XvII nulla Eesesi stio dignitate insigniti, libros Histori eos, vel PO-le eos ediderunti alit in operibus Scriptorum
130쪽
illustrandis e- disserit. Condidit etiam Annales tantiliae ni. iam Graecorum, itin Latinorum
M. Reeensebo in primis Abrahamum Ret ovium, natione Polonum, qui Anno MDXCIX. vita fianctus, fineundissimi ingenii sui perplura reliquit monumenta, sed praecipuὸ Eeelesiae Annalium
ab anno Christi MCXCVIII. ubi desiit Cardina
lis Baronius, continuationem usque ad sua tempora. Alterum opus seripsit eui hunc Titulum dedit ; Pontifex Romanus, in quos Iligium Apostolicae Sedis pet ejus titulorum accuratam seciem ad summum potestatis, honoris& dignitatis apicem evexit, aliaque doctissima hieu avit opera. Iheophilus Raynaui3s assctit, Historiae Ecclesiasticae Tomox, quos edidit noster Abralia is B vius, elle potilis Annales Domini-eanorum, quam Ecclesiasticos, quia totus est in rebus domesti eis efferendis ac dilatandis. Sed si Theopblius Mynam ur-Αnnales Eecletia meos ab Odorico editos, o min procul dubio non damnasset pium, quasi in rebus domesticis efferendis iiimirum; nam ex . uanei Authores, & Historici totae tanta de PraedicatorumUrdine, eiusque Viris illus tibiis seribunt, ut ipse multa ab iis mutuari coactus fuerim,
quae ab illius Ordinis Annalistis, in suis rebus
conserit endas certe non diligentissimis, inveniteminime potui. Quaecumque autem de Ordine predicatorum, ejusque Scriptoribus Odoricus Ra altas , aut Abrabamus B pius scripserunt, sum comi ertissima , nec debuit Sinius tacere ordinis sui decora, quae ratio Historiae, ac tem poris necessario ferebat, de in oculis totius Orbis gesta sunt. Plura videlis apud nostrum Nico ullissansenium,qui Abrahanuficarii vindicias sus cepit. A bonsus Ciaconius, natione Hispanias, Antiquitatis Eeelesiasti eae studiosissimus fuit, &Gesta duodecim Gregorinum Romanorum tam ast collecta publieavit Scripsit etiam Trietatus deliberatioHe Anima viraiani a S. Grermo Magno . S. Hier onymi Cardinalitia dignitate: Designis: ιν itas ct Gesta Romanorum Pontiscum. Hoc ultimiam Opus,morte interceptus, absis iv te haud potuit ni eur Alphonsus C aconius,sed illud prosecuta sunt Franciscita cabrera , qui historicam Roniano ruto Pontificum seriem usque ad Pontificatum Crementis M. protraxit. Deindὰ Hieronymus Auxander, Andreas Vi Drelius, macinthus, Caesar Becisias, Conglegationis Urat risi presbyter, helius, Augustinui Ose inus, Societatis Iesu. oc alii Uaript .estantissimi
te utilissimo Alphansi Ciaconii operi ultimam
manum magna eum laude sui nominis admoverunt.Testantur do iussinus Mabilimius in suoDigurario italico, se in Bibliothcca Chiliana invenit IeA MUCiaconii Litteras, ex quibus liquet, eum duo alia seripsisse opera, quae hactenus medita sunt, videlichi Tntctarum de Antiquitatibus M.
moti cum Figuris, S Bibliothecam omnium Sera piorum. Linguarum peritia clarus Thouras Ag rivia, natione Hispanus, tu, vam Veteris Test memiVersionem Latinam ex textu Hebraeo ador navit. ac Notis illustravit. Duo insuper euriosa erudita edidit opera, linum de Paradis Terrestri ; alterum de Antichristo, in XI. libros, distributum ubi de signis, quae adventum Λnt christi antevertere debent, de ejus ortu, patria. t uni, vivis, doctrina, miraculis, & interatu latὸnicinae. μι hael mansubius, lingurariam Otientalium callentissimus, ex AEgypto S: Cypro nautiis Volumina. auspice Viro clatassinio Ioanne Baptista Coserto, Regis Christianissimi Lud. νici XIV. primo Ministro, emit Regiis impentis. ea. que Lutetiam transmisit, ut in Bibliothecae Regiae, iam Orientalibus Codicibus resertissimae. Censum inserientur. Seripsit Gallichrit finiam Eo cum Auxandrina: Brevem Reiationem de rebellioianibus,ct cruentis Bellis in in thispia excitatis: edtiadit etiam DbiLudolphi Lexicon,& de Rebus,sithi picis opustula. Nostri Michaelis V anslebiti h norificam mentionem iacit Eusebius Renuadatius in Praefatiotie ad suam Hsomm Patriarcharum Alaxandrinorum. Novam in Hastoria cum Sacratum Eeelesiastica illustranda methodum sectatus in Natalis Alexandre, Sactae Facultatis Patisiensis Doctor, natione Gallus, concinnavitqueriam Ecclesiasticam Veteris Appi Testamenti ab Orbe condito usque ad annum MDL . O in M. Huidem insignia Dissertationeι Historicus, bronoia luseas, Criticas ct Dogmaticas. Edidit quoque Theologiam Dogmaticam ct Morriem, iuxta orditinem Catechil mi Romani duobus Tomis in Folio comprehensam et item Institutionem Concis . torum: Expositionem Litteralem O Moralem iis quatuor Erangesistas : Commentarium in Epistolas S. Pauli: & quaedam opuscula tum Latino tum Gallico idiomate conscripta. -wacinthar&ri , natione Gallus, Sacrae Facultatis rasiensi, Doctor. α in Serenissimae Reipublicae venetae Academia Patavina Theologus Primatius, in iasignem Historiae Ecclesiasticae partem dilucidavisi di in apertam lucem nodi xit, elegantissimo edito Ulpere, cui I iiii lua Noxia Contretati
num δε Auxiliis Disiua Gratia sub Summis Poatimibus cumente sevi. O Paulo R. in quinque libros distributa in novi Editione Amuer piae, quae piodiu Anno MDCCIX. Seripite etiam in defensionem doctrinae Sanctorum Auis iustini di luctentissimas Apologias, qu tum hi Tituli sunt: Augustinas Vindicatus: Echo
DLThonia Oricata. Novissime vero, seu Α.
MDCCXIX. publici Iuria fecit DiiIertationes sexaginta sex cultiori stylo elaboratas, de Christ. 6 que Dirgine Matre. In Illustrandis Seriptorum
Graecorum operibus egregiam operam posuerunt tres celebres Domnicani, natione Gauli, S linguae Graecae peritissimi, videlicet nanciissas onuste sistas,iacobus a se Mista te uiem
Primus, seu Friscipu=onia est Ius, Cuius, in verisiendis Scriptorum Graecorum Uperibus, utriusque Linguae Latinae & Graecae peritiam, diligentiam, eruditionem cum pari fide conjunctam mirantur omnes Uita eruditi, edissit Eafiliam M. Dum ex integro restitutum et Bibliotheca Patram
Graeco-Latina norum Auctari . Auctarium n τί um cum motis et Orgines Rerum constantis politanarum cum Latina Versione Oreotis: Aia eis M CHeca operum Latinam ιnterpretatronem. δε
maticum, in Amphilocbiums Hurbori m. Andream Cretensem,cte in x Mammum, Scriptores Giaecos. Seriplit etiam Combesistus Histo iam Monothelitatum, & alia opuscula. Jacobus Gar , ita libris &Ritibus Graecorum versatis simu vulgavit