장음표시 사용
351쪽
gulam iuris antiqui, Ieg. 7. g. . D. de pact. unde tale pactam hodie legitimum pariens condicti onem ex lege per I. s. d. tis. Ad s cio. solidos Ad 3 oo. primum t. s 4. C.
eod. novissime ad s Oo. I. oen. f. uti. C. eod. Sed definitum modum excedens insinuata non est, non in totum irrita , sed quatenus excedit, d.
μ -Bas. 4 . tis. l. stris constitutionibus L. 3 d. I. I . pr. g. I. penuit. σ ult. I. C. eod. Ex certis causis Insignis ingratitudinis, cujus generis causae enumerantur quinque , tu. MIt. C. d. t. Plerique addunt & aliam, supervenientiam scit. liberorum, ex t. p. C. eod. quae tamen constitutio tantum de donatore patrono & liberto donatario loquitur, nec a Graecis extenditur. Basil. 47. tit. 2. Harm. 3. rix. . Vide fusius in comment. COMMENTARIUS.I Plenitis er planius exponῖtur , quomodo donatio inter vivos perficiatur. 2 Non ex quoIibet pacto donationis ea a facta obIigationem ex eonst. IV. nasci. 3 Errare eos, qui putant, simplex pactum donationis vi constitutionis Iusi. parere actionem,
Donationes , qua insinuationem non dem
s Ad uberiorem exitum donationum is Iustiniano
quae inυenta ε Neque hae/edem donatoris revorare donat onem,
neque ab h eredibus donatarii revocari ob in-grruitudinem ejus posse. 7 In l. fi unquam 8. C. de rev. don. eonstitui jur singulare , quod non producendum ad consequentiar.
AGitur hic de donatione propria Quae alias
vera , absoluta . & mera , L senatur 3 s . s. v. de meri. ea. don. I. Aquilius 27. boe tit. alias
simplex , i. simia ro. f. si pater I. fam. erc. I.
r. C. de rellat. alias directa, I. donatio 2 s. boetit. C. de donat. alias inter vivos, ut hic & Ieg. ubi ita χ . de mori. ea. don. appellatur. Deseripsimus hanc donationem initio huius tituli. ctua non omnino comparantur legatis Hotom. wesemb. Giphan. omnino non 3 ita enim esse in veteribus libris, ut sit sensus , Donationes inter vivos nullo modo comparantur legatis. Quomodo etiam legisse apparet paraphrastem Graecum 3 vertit en m Et sunt sane
hae donationes plane dissimiles legatis neque
natura, neque proprietatibus , neque forma, neque effectu ullam cum legatis societatem habentes. Pro tuenda tamen vulgata lectione hoe affeti P cius, quod legatum & donatio haec in eo conveniunt, quod ia utroque fit causa lucrativa , & modus aequirendi peculiaris. Quod mihi sutile & valde puerile esse videtur; cum nullae res tam sint dissimiles, quae non in uno aliquo aut altero comparari queant. Ternere revocari non pustini Mortis causa donatio temere , hoc cst , pro arbitrio, satile &sine causa revocari potest : quippe quae hanc in se semper conditionem habet , ut revocari
liceat. Vera autem donatio natura sua irrevocabilis est, η δωρεα διοις αν ἀποδοτος ait Aristo t. q. top. . nam quod hanc etiam aliquando revocari licet, id ex accidenti est & facto donatarii pro beneficio insignem injuriam reyem dentis , non ex intentione donantis , utpote qui sic donat, ut nullo casu velit ad se reverti , I. r. hoe tit. I. ubi ita a T. de mori. ea. don.
Utique tamen si praescivisset donator ingratum fore donatarium , abstinuisset dubio procul a benescio : & hine ortum jus revocandi , de quo sub finem huius 6.
Pe ciuntiar autem , cum donator voIuntatem
suam Poterat haec res plenius & planius proponi, & poterat aeque paucis verbis. Ait, do- rnationem inter vivos perfici , quum donator voluntatem suam declaravit: addendum is rat , & donatarius eam voluntatem gratam Hratam habuit. Neque enim donatio est sine acceptione , I. absenti Io. boe tit. I. hoc jure i s. f. t. eod. quippe datio acceptione confirmatur: nec potest videri datum, quod non est acceditum. Et recte in illum locum Comici, dos essiaeem talenta. MelpIo. Vetus interpretes , nisi, inquit, dixisset, aceipio, dos non esset. Perficitur donatio ex constitutione Iustiniani solo consensu , ut emptio & vengitio et non est igitur
ersecta habenda , antequam eam gratam ha- uerit donatarius , excepto casu comprehenso I. tr. C. de Deros. Ecclesia favore Ecclesiae LDenique in omi conventione consensum mutuum intervenire oportet. VINN. Sed ex his locis vix probari potest acceptationis necessitas. Nam I. Io. π ι. s. f. 3. f. de don. Io-quuntur de acceptione reali. Locus Terentii ex Andr. A I. s. scen. q. v. 47. non pertinet ad pacitam donationis , sed ad contractum verbalem , qui veteribus dicebatur dotis dictio. Vid. sis. Rom. nostr. lib. II. tit. I. f. q. Immo nulla lege acceptationem hanc exigi pererudita dissertatione de disserentiis juris Rom. π Ge manici in donatione ex acceptatione docuit Vir
Perillustris do. Petrus a Ludex vi g, Acad. Fri-
352쪽
dricianae Cancellarius , & olim Collega mihi
coniunctissimus. Neque tamen res ipsa ideo neganda, quum ex natura pactorum fluat, quod utrumque consentire oporteat in unum placitum , quod fieri aliter non potest, quam id
uod donatur vel verbis , vel factis accipieno, maxime quum non semper dona grata sint, de laepe locum habeat illud Severi: οῖνε κἀννοῦ,
Q. proco . HEIN. Sed & persectio, de qua
hic agitur , primus tantum gradus persectionis est, unde donatario acquiritur obligario &actio , non rei donatae dominium. Etenim vere & plene demum perficitur & consummatur donatio, doni & promissi praestatione. Eodem modo emptio perfici dicitur, simul atque
de pretio inter emptorem & venditorem conis Venerit, g. ins de empl. vend. At constat, eam non ante pro consummata haberi,
quam res tradita & pretium solutum se. Videtur autem Justinianus hoc loco id tantum indicare voluisse, quod ipse constituit, ex nudo pacto , donationis obligationem introducens , I. st quis argentum I s. C. hoc tit. contra
regulam generalem iuris antiqui, ι. juri gentium I. sed eiam nulla 4. de paes. Sic est; perficitur donatio aut traditione & praestatione rei donatae, quae vera persectio est. Immo non Prius proprie dicitur esse donat o , quam res,
uae donatur, detur ac tradatur. Nam ut ostem
imus ad rus . donatio proprie ipsam transsa tionem rei significat, & potest etiam incipere statim a traditione , & perfici citra conventionem praecedentem. Aut conventione , qua hactenus perfici dicitur , quatenus ea donat O rem adstringit necessitate traditionis, donatarioque in eam rem comparata est in perio nam actio. Conventio hujus generis una tantum
olim fuit stipulatio. Iustinianus autem eamdem vim tribuit etiam pactioni nudae, d. i. si qui3 3 s. s. sed si quidem s. c. boe tit. unde pactum donationis hodie pactum est legitimum, α arg. i. 6. de pact. & ibi Culac. Neque tamen ex quovis pacto donationis causa interposito obligationem nasci voluit Justinianus : sed ex eo tantum , quo quis in praesentia se donare
dicit, verbis in praesens non in futurum conceptis, veluti si quis dicat: dono tibi eentum aureos. Haec enim verba occurrunt in d. t. Is . si naverit , si donationem Deiat feterisve, ut tradat , quod donaverit. Quod si quis donaturum se pacto promittat; manebit etiamnum jus antiquum , nec ex tali nudo pacto obligabitur, per t. praecipimus 32. in M. C. de appeti. I. san-
3 quotid. 3. num. s. D. Tulden. bice. a. Perspi-TIONIBUS. 3Iscue autem errant Contius lib. Gei p.r2. Gude I. lib. 2. de jur. novus c. 3. dum existimant, quod Justinianus constituit , donationem etiam nudo consensu perfici, hoc non tantum eo pertinere , ut donator , qui nondum tradiderit, necesse habeat tradere; sed ut eo nomine etiam donatario competat actio in rem , quasi simplici pacto dominium ei quaesitum sit. Non
enim maiorem vim Justinianus tribuit, neque tribuere debuit pacto , quam stipulationi. At
si stipulatio intervenerit, veterem actionem ex stipulatu relinquit: qiue utique cum in personam sit, arguit, dominium non esse transsatum. Si omissa sit stipulatio, condictionem dat ex lege, d. loeo, di apertius Nov. Ist. eap. I. Atqui nulla quoque condictio, quae non sit actio in personam, s. appellamur Is .ins de act. Denique ipse supra f. per traditionem 4o. de reν. div. nominatim in proposita specie confirmat regulam traditam leg. traditionibus 2 o. Cod. de pact. Traditionibus, non nudis pactis, dominia rerum transferri.
Ad exemptam venditionis Quemadmodum emptio venditio perscitur simul atque de re& pretio convenit, atque ex ea con Ventionestatim emptori acquiritur actio ex empto, qua venditorem compellere potest ad rem tradendam , infr. de empl. π vend. in pr. π g. 3. ita
ex constitutione Iustiniani, simul ac donator sive scriptura , live verbis quibusvis idoneis se quid donare declaraverit, etiamsi nulla intervenerit stipulatio e acceptante donatario,
donatio persecta & efficax habetur , daturque
donatario condictio ex lege , qua conventus donator rem tradere cogatur. Porro an sicut
emptio venditio , ita etiam pactum donationis a sit contractus: item an ut donator , ita quoque & venditor rem praecise tradere teneatur 3 an Iiberetur praestatione eius , quod ir terest; inquirere non est huius loci. Illud constat , non easdem esse praestationes donatoris M venditoris; d atorem ad dandum , venditorem simpliciter ad tradendum teneri, donatorem in quantum facere potest , venditorem in lolidum condemnari: hunc teneri nomine evictionis, illum non item , t. I 8. f. ult. boetit. Neque tamen ideo male donatio & venditio inter se , ut similia, comparantur. Nam
in omni similitudine inspiciendus est principalis scopus atque intentio e us, qui ea utitur : eui scopo si serviat, caetera smilia sint, an dissimilia , parum reteri.
Insinuari actiι intervenientibus volebant , ine.
Lex civilis neminem donare aut liberalem esse erat: caeterum prospexit, ne cuiuslibet summae aut quantitatis donatio statim rata esset.
353쪽
Et recte r exdedit enim Reipubl. ne quis temere patrimonium suum effusis largitionibus exhauriat; hoc enim est re sua male uti, eamque perdere. Modum donationibus primum imposuit lex Cincia , qua cautum Ulpianus riit. r. scribit , ne supra certam quantitatem, quam tamen non exprimit, donare liceret, extra quam si coniunctis personis donaretur. Quod ius usque ad Constantini tempora duravisse videtur , per I. 3. C. Theod. boe tit. Unde existimare licet , quantitatem lege Cincia definitam fuisse ducentorum aureorum : & donationem , quae eam quantitatem excederet,
actis fuisse insinuandam , hoc est, consignandam litteris publicis, quod Constantinus etiam custodiri voluit inter necessarias conjuncta iaque personas , i. s. c. Theod. I. data. 37. C. hoe rit. Justinianus autem quantitatem auxit, primum ad trecento, , ι. sancimur. 44. C. eod. deinde ad quingentos solitos I. pen. f. ult. C. eod. atque ad hanc usque quantitatem liberam donandi facultatem unicuique permisit, etiam fine donationis insinuatione. Si vero hanc summam donatio superaret, non aliter ratam eam esse voluit, quam si in acta publica relata esset. Neque tamen in totum irritam esse tu iast donationem, quae summam definitam excedens actis inserta non esset: sed tantummodo quatenus terminos legis excederet , d. i. san-
Atque ita in plerisque locis etiamnum utimur.
Sande lib. s. tit. I. deso. 3. VINN. Multa hic cumulat auctor, nec certa sati S, nec accurata.
Incertum modum a lege Cincia donationibus praefinitum suisse ducentorum aureorum; siquidem multo majores donationes a Plinio actas novimus ex eius Lib. 6. Epist. α s. & 32. Lib. I. Ep. I 4. Ur alibi. Incertum ergo non minus, Constantinum vel potius Constantium Chlorum in l. 1. C. N. b. t. legem Cinciam sustulisse , quum eam poti iis magis reddide-xit rigidam , imposita insinuationis necessitate. Plura in eam rem praeter Iac. Gothosredum , & Fr. Brumerum notavit U. C. Schulting. ad Ulpian. tit. r. p. ssi. Ego id moneo , Iocum Arnobii adv. gem. ιib. II. si . nec de hoc capite legis Cinciae videri intelligendum, nec de altero quod in donatione solemnitatem mancipationis exigebat : sed de donis & muneribus a patrono caussarum non accipiendis , quod aliquoties revocatum in usum , iam a Claudii temporibus coepit ob solescere. HEIN. Usque ad quingentos olidos Quae summa nostra moneta efficere creditur 1 IOO. Carole OMTIT. VII. Taxatur enim solidus , qui & aureus ut patet, ex innumeris locis, & collatione sequentium , ι. s. f. praetor ait. c. de bis , qui os veι dejec. cum f. r. ins de obl. quae ex deI. item I. pen. Ur ult. de in Jus voe. eum g. ult. in M. infri poen. lit. item I. g. in M. π I. s. de inam cum Ieg. cum ex D s. 47. de man. te s. centum sestertiis , sive quinis Caroleis, aut duobus seeutatis sive coronatis. Crol. spars sor. Quamquam non idem perpetuo pondus , nec constans solidi astimatio fuit. Qua de re consulendi Budaeus de ag. I. 3. σ c. Hotom. de re
vet. ntim M. cap. 2. Dictus vero est solidus,
non quia ex puto & solido aureo erat a sed luia nummus erat integer , ik ad differentiam emissium & tremissium , qui valebant dimidiam & tertiam solidi sue aurei partem. 2uae insinuationem minime desiderant Harum numero lunt donationes principales, quas sci- . licet vel Ρrinceps facit, vel quae Principi fiunt,
I. saneimur. 34. Cod. boe tit. item donatio propter nuptias, Nov. xi . ubi in vulgari versione nomen sponsalitiae largitatis sumptum Pro donatione propter nuptias : nam in Graeco
est , ω τε το για νους γαμις δωρεὰν , dic. Postea distinctio aliqua adhibita , Nov. I et T. f. 2- auth. eo deeursum , cod. de don. ant. nu . Praeterea fi quid pro redemptione capti orum, pro restitutione aedium incendio aut Iuisa comsumptarum , aut si quid fortissimis militibus donatum fit a militum magistris , quan ricumque sit pretii quod donatum est , valet
donatio, etiamsi auctorum auctoritate non nitatur , ι. pen. in pr. f. r. ρο h. Cod. eod. De
donationibus,quae ad pietatem respiciunt, dubitatum est , aliquo ne privilegio hodie uti debeanr, an iure communi caeterarum donati num censeri. Ratio dubitandi, quia cum adhuc caeterae donationes , quae trecentos solidos superarent, insnuationem desiderabant; in pias causas collatae usque ad summam quingento rum solidorum stabant etiam sne ins auari ne, dict. ι. 34. f. I. Unde dicendum videtur, postquam constitutum est , ut quaevis donatio usque ad soo. solidos etiam sine monumenti valida sit, L I. pen. in sim privilegium, quod donationes in pias eausas factae habuerunt, roportionaliter producendum esse , atque uius generis donationes etiam sine fide monumentorum subsistere debere ad minimum usque ad solidos septingentos. Communis tamen m. in I. illud. Is . C. desaeros Eeeles erd. I. 34. hoe fit. sententia est , donationum ad pias causas nullum amplius esse privilegium,
ita in his idem, quod in caeteris observandum,
354쪽
Mi si roo. solidos excedant, actis eas insinuare raecesse sit, propterea quod Justinianus privi- Iegium piae causae expresse non auxit , immo Potius substulisse videtur , d. I. pen. cum san- Cit , ut id , quod antea ius singulare erat piae Caulae , ius commune esset omnium donatio-rium , quae non simpliciter a necessitate insinuationis exemptae lunt. I AIta insuper multa ad uberiorem exitum donarionum Huc re sero , quod Justinianus constituit, ut majoris summae donationes, quae ac tis inscriptae non sunt, non omnino, sed tantum quatenus legitimam summam excedunt, vitientur , d. t. 34. 6. I. boc tit. Item ut plurium donationum eidem , sed diversis temporibus factarum summae non simul aestimentur,
sed euiusque donationis separatim & distincte,
utque idem fiat, cum annua quantitas donatur ad tempus vitae donantis aut donatarii , d.
I. pen. σuit. Postremo quod rejici jussit verba, quae in donationibus poni solita erant,
sesertis , nummi unius , asium quatuor , &c. I. MD. C. eod. nam antea etiam in donationibus adhibenda erat imaginaria venditio , leumancipatio , quoties scilicet res , quae donabantur , erant mancipiet alioqui earum rerum dominium ex jure Quiritium in accipientem non transferebatur. Quam ob causam qui volebat donare, cogebatur simulare venditionem, α dicis causa unum nummum accipere , adi
Si tamen ingrati SimpIex & mera donatio temere, ut supra dictum est, revocari non potest : non sola poenitentia , ut donatio mortis causa , ac ne ob quamlibet quidem ingratitudinem donatarii. Caeterum si insignis sit illius ingratitudo , & talis , quae scelere affinis sit aut conjuncta , etiam hujusmodi donationem
revocare merito & tamquam ab indigno auferre concessum est, ι. ula. C. de revoc. don. Poteritque eo nomine vel judicis implorati officium , vel agi condictione ex d. l. iat. Donatisibtis licentiam praestitimus Donat ribus solis , non etiam haeredibus eorum , ι. Bis suis. I. ι. ult. C. de rev. don. quippe actio, quae adversus ingratos datur ad revocandam donationem , vindictae cujusdam de ultionis
injuriae effectum habet, & ideo personalis est, atque actions injuriatum in hoc similis: quam constat haeredi ejus , qui injuriam passus est, non dari, d. L - iunct. f. r. ins de per . πtemp. a I. Nec in haeredes igitur ingrati danda erit, nec si ipsi ingrati, non donatarius, extiterint , arg. dd. ιι. Quinimmo nec videtur
recte posse obiici ingratitudo successori ejus, cui donatum est z longHuc alia ςst ratio studi,
quod non tantiim primum investitum , verum etiam successores eius ad certa officia praestanda obligat. Ex certis ea ι Quae numero quinque exprimuntur d. l. ult. di nimirum hae : si donatarius atroces injurias in donatorem effuderit:
si illi impias intulerit manus 3 si vitae ejus insidietur : si grandem jacturae molem substantiae& bonis donatoris ingesserit : si conventiones
donationi appositas implere nolit. Enim vero licet plures causas non enumeret Justinianus, atque ob eas tantumodo , quas exprimit, re vocationem donationis permittat; assentior tamen communi DD. sententiae , qui negant, similes & majores causas ob id excludi oportere , uti recte ridem etiam admittunt causas alias ex haeredationis praeter eas , quae enumerantur Nov. II s. eap. I. de quo uberius infia tnUf. testam . eoque iure utimur , Grol. 3. introd. e. 2. Additur a DD. & alia causa revocandae donationis , si scilicet donator post factam donationem liberos susceperit, per ι. si unquam. 8. Cod. d. tit. Tametsi enim ea lex tantum loquatur de patrono & libertis, quorum propria & diversa prorsus in plerisque
rebus ratio est , atque aliorum extraneorum; putant Lamen, quorumcumque donationes eo
dem isto iure censendas, ut insperato luccedens filiorum soboles irritam faciat donationem. Utuntur autem hoc argumento : quod donatio facta ab eo , qui liberos non habet, videatur in se continere tacitam conditionem , si liberi ipsi postea nati non fuerint, deuibus si cogitasset donaturus suisse credi non
ebeat 3 cum nemo praesumatur successiones alienos propriis anteponere , per ι. cum avus. Io 2. de cond. σ' dem. ι. eum acutissimi. 3 o. Codo
de Meicomm. Ego vero , etsi haec sententia colorem aliquem humanitatis habere videtur, ausim affirmare, eam mentem Constantini, cujus est a. ι. si umquam. 8. minime suisse. Cur enim de patrono tantum locutus esset An quia ex facto inciderat , ut de donatione a patrono facta quaereretur Atqui generalis est constitutio ad Praesectum praetorio , nou ad Patronum aliquem aut certam facti speci cm directa. Quoties autem lex de certis personis loquitur , quibus aliquid beneficii tributum
vult, certum est, legem ad alias personas non pertinere , i. si vero. 64. g. pen. fol. νωtr. ι. quod constitutum. EI. de test. mil. Est vero etiam ius illud novum constitutum contra manifestam rati onem juris communis, I. s. C. de ObI. in aEI. eum similib. ut interpretis non sit, ad alios casus & donatores extraneos id Producere, I. quod ver4. I . de
355쪽
legib. ideoque nec Graecis extenditur, Bain. T.
rit. 2. Harmen. 3. rit. a. nec aliter i. 3. C.
eod. de revo e. donat. quae eadem est cum a. I. De donatione ante nuptias vel propter 8. interpretatus est Anianus , qui Alarici Re- nuptias.
gis tempore floruit, multis anilis ante Justinianum. Excutiantur omnes loci iuris civilis, V er aliud genus inter vivos donationis, nullus invenietur, qui de iure revocandi dom quod veteribus quidem prudentibus penitus erat ininnationem propter liberos donatori postea ita- eognitum , postea autem a junioribus Divis Prin-tos loquatur : ac ne apud Iustinianum quidem, Apibus int=oductum est , quod ante nuptias voca- qui cum liberorum icta ubique non servave- batuμ ur taetram in se eonditio πω babebat , tirrit modo vertim etiam auxerit, utique huius tune ratum esset, cum matrimonium esset infe revocationis aliqua parte mentionem fecisset: rum. Ideoque ante nuptias vocabatur , quod ante certe ubi ex professo recenset caulas revocan- matrimonIum et labatur: in numquam ps nudae donationis, si hanc etiam pro causa gene- tias eHebratas talis donatis procedebat. Sed primuirali haberi voluisset , omissurus non fuerat. quidem Divus Iustinus pater noster , cum augerἐCanones etiam contrarium ostendunt, c. Mit. dotes er post nuptias fuerat permissum, si quid Me. I . q. 4. ubi Augustinus , laudans factum S. Ie eveniret, tr ante nuptias augerr donationem, πAurelii Episcopi Carthaginensis , quod reddi- eonstante matWimonio , Da eonstitutione permisit'd i sset donatori ob liberos ei natos, quae ille sed tamen nomen inconvenient remanebat, cum Ecclesiae donaverat , In potestate, inquit, habe- ante nuptias quidem vocabatur , post nuptias au-bat Discopus non reddere , sed jure fori, non ju- tem tale accipiebat inerementum. Sed nos Heni iare poli. Perperam autem ad praesentem calum mo Mi tradere sanctiones evienter, in consequen-
trahitur svectes dict. I. eum avur in o. de cond. tia nomina rebus esse studentes , constituimus, uti dem. dict. I. cum aeuissimi Io. Cod. de Metc. tales donationes non augeantur tantum , sed etiam Nam eadem ratione revocatio rei donatae etiam eonstante matν monio initium aeriprant: er non concedenda esset ei, qui cum sorte unum fi- ante nuptias sed propteν nuptias vocentur : in dolium haberet, donavit, & postea plures susce- tibus in hoe ex aequentur 3 ut quemadmodum dotes, pii r neque quod revocatur , liberis acquiri- eonstante matrimonio , non solum augentur , festur , sed pleno iure ad patrem revertitur , ut etiam sunt 3 ita ex ista donationer , εμ propter jam iis iterum liberum de eo disponendi ar- nuptias Intraducta sunt, non solum miricetant bitrium habeat. Quid quod amissa ex causa su- matrimonium , sed eo etiam eonrracto augeantur, pervenientium liberorum revocatione don, in constitaeantur. tionis in quosvis etiam extraneos factae nemo N o T AE .
nisi liberis carens plene & pure donare intelligeretur Nam & ubi partis alicujus bono- 3. M eenstante matrim. Dum ne propterrum donatio facta est, constitutio locum ha- nuptias donatio excedat quantitatem dotis, ne bet; de quo opulentius nos lib. t. sei. quU. fraus fiat iuri publico, quo donatio inter cone. 32. Proculdubio igitur de iure verior est juges prohibetur, I. r. π tot. tis. D. de dor. ni. sententia plerorumque Neotericorum, Conna- Vir. ur ux. π C. eod. Extat Justini constitutioni lib. s. eomm. Io. Donet l. ad dict. I. A Mn- in I. pen. C. de don. ant. nupt. quam . Ant. Fab. I. conject. I 4. Is. Bach - Nomen ineonveniens Quia poterat constante vii in TreutI. disp. de donat. asserentium, in so- matrimonio augeri. Nunc ex sententia Iustia. lis patronis hanc revocandae donationis spe- & augeri, & constitui potest. ciem a Constantino introductam atque appro- Constituimus L. iat. C. eod. alia extat Nov. batam esse : quamquam contraria sententia .s T. ubi etiam praecipit, ut donatio propter
communis est ,& in praxi obtinet, ut inter nuptias doti omnino respondeat , tum in alios testantur Tiraquei l. in dict. i. si unquam. quantitate, tum in pactis. Myn sing. s. obf. 83. & secundum hane iudicatum a Senatu Parisiensi , Papo n. lib. II. COMMENTARIVS ..θntum. litui. r. de donat. 6. 2 o. add. Christin. volum. l. dee. 34Ο. Ur vol. Φ. dee. I. cum I Donationes , quae Inter sponsum , in Ponsam allegat. Grol. lib. I. introd. cap. 2 fiant , sensim ita formatas , ut vera donaris ner , tr juris gentium esse desierint. 2 Quid primum circa bas donationes a Constantino constit titum
3 Ruid procedente tempore ab aliis, . num. s. Rei Dii
356쪽
Rei propter nuptias donata dominium revera in uxorem non transire. ς Constitutionem Iti fin. de aequaritate dotis , σdonat. propi. nup . publica consuetudine repu
6 In Belgio propriὸ neque donationum propter nuptias , neque dotis Uum esse.
D & donatio propter nuptias genera sunt
impropriae donationis inter vivos. Dotem ab antiquis inter donationes numeratam, testis est ipse Justin. I. ult. C. de don. ant. nuptis ut mirum sit, nihil de ea hoc loco tradi. Est autem dos donatio nomine uxoris in maritum collata ad onera matrimonii sustinenda, l. pro oneribus 2 o. C. de jur. dot. Donatio propter nuptias vice versa est, quae a parte mariti in uxorem , vel sponsi in Dponsam consertur in securitatem dotis , & quasi remunerandae dotis causa : unde quae ita donantur a Graecis, .ravi eis dicta sunt, hoc est , quae vice mutua Pro dote dantur , d. I. ult. in pr. Est igitur donatio propter nuptias veluti contraria dos mariti , nostimentum ἀm-κωμα dotis uxoriae: πνeν in Basille. Huius donationis origo & incrementum hic ostenditur. Ruod veteribus prudentibus ponitus erat incogi nitum Veteribus incognitae non fuere donationes ante nuptias , hoc est , quae inter sponsum de sponsam liberalitatis & amoris gratia fieri solent, & juris gentium sunt: sed talis
species donationis ante nuptias , qualis tempore Iustiniani frequentabatur , veteribus incognita fuit 3 utpote quae demum post transsationem Imperii in orientem excogitata est, sensimque ita formata , ut vera donatio & juris gentium esse desierit , factaque sit species donationis impropriae, & quae omnino sit iuris civilis. Sciendum enim est prioribus tem- vatibus donationes sponsalitias, hoc est, quae a sponso in sponsam conserebantur, vel contra a sponsa in sponsum , nam & hoc aliquati Ao fiebat, I. r. f. I. D. boetit. I. I 2. IV. I 6. C. de don. ant. nupt. habitas fuisse , non
tamquam nuptiarum causa , sed perinde ac si pure atque absolute factae suissent , eamdemque earum fuisse vim , quam habent donationes caeterae , quae ex mera liberalitate fiunt, nullo scilicet ut casu ad donatorem reveri rentur , d. I. I. g. I. I. g. eum al*uot seqq. C. de tie. Itaque ne eo quidem casu revocare hujusmodi donationem licebat, quo nuptiae secutae non essent, d. l. t. f. I. I. a. I. . Cod.
a. sit. nisi ea lege nominatim facta esset donatio, aut id actum evidenter appareret, ut nup-α tiis non secutis res donatae redderentur. Pon
rea ex Constitutione Constantini hoc jure uti coeperunt, ut donatio omnis inter sponsum& sponsam facta intelligeretur tacitam in se habere conditionem suturarum nuptiarum , t.
cum veterum Is . C. eod. tit. Et oPtima sane ra
tione : nam donatio sponsi in sponsam merito praesumitur proficisci a singulari affectione, qua sponsam ut suturam uxorem complectitur , sine spe nuptiarum haud facile donaturus. Non est autem hac Constantini constitutione effectum , ut donatio interim in si spenso st, donec nuptiae secutae fuerint: ita enim futurum esset, ut in eum casum incideret, a quo non posset incipere , nimirum, in donationem inter virum & uxorem , I. q. C. eod.
quae iure civili semper prohibita suit: sed ut
non secutis nuptiis resolvatur , uti antea fiebat , cum id expresse cautum fuerit, dict. I. I.
f. I. hoc tit. Caeterum non in omnem eventum , quo nuptiae secutae non fuerant , repetitionem donati Constantinus concessit; sed ita distinxit, ut si per eum eamve, qui quaeVCdonationem accepit, steterit, quo minus nuptiae sequerentur,donatori aut donatrici conditio daretur ob causam dati causa non secuta: sin vero per donantem factum esset, non so- Isim donati esset retentio,vertis etiam exactio, dict. t. r s. Quod si mors alterutrius spem nuditiarum sustulisset , tune si quidem sponsa donasset, omnimodo & integri, quod donatum erat, repetitio foret, sive oscuIum intervenis.set, sue non : at si sponsus; tum non aliter ipsi aut haeredibus ejus jus esset repetendi totius , quod donatum esset, quam si osculum non intercessisset: interveniente vero osculo, partem tantum dimidiam repetere licere , I. si a sponso i6. Cod. eod. quasi osculi jure augeaturius sponsalium , & qui osculum accepit, quasi maritus sit, aut certe plus quam sponsus; non enim satis est maritum os Io putari , ut ait Fabius deesam. 279. Porro nuptiis secutis nulla donati repetitio e sed res pleno iure atque irrevocabiliter eius , cui donata erat, facta intelligebatur. Successit tamen donatio ante nuptias , de qua hic agitur, re quam Justinia- 3nus propter nuptias vocari voluit. Haec fit a solo sponso, & vi atque effectu multum a praecedentibus differt. Nam primum doti , cuius remuneratio quaedam censetur , in hoc similis est , quod quemadmodum uxor soluto matrimonio dotem recipit, L 2. sol. mair. ita & vir
donationem propter nuptias, c. ult. κ . de domin ter vir. ix uxor. Deinde nec revera ex hac
donatione dominium rei donatae transit in uxorem : sed alia iura consequitur , ve uti iu-tis specialis hypothecata nam res donatae prop
357쪽
ter nuptias pro seeuritate dotis mulieri speciatim obligatae esse intelliguntur, legubi adbue
a P. C. de jur. dot. Nov. gr. c. I. & hic praecipuui huius donationis finis, ut dos mulieri sit cautior: unde recte D. Hesemb. notat, res propter nuptias donatas potius hypothecae subiici videri, quam vere alienari. Item hoc, ut viro temere divortium faciente donatio haec auc tota aut pro parte lucro uxoris cedat, in quo doti quoque respondet : nam mulier sine causa iusta divertens, & ipsa amissione dotis plectitur , t. consensu g. g. bae nisi Φ. C. de repud. Novissime etiam hoc constitutum, ut quibus casibus maritus ex pacto dotem vel partem ejus lucratur, iisdem de uxor lucretur donationem Propter nuptias partemve ejus, μυ.
res vulgo etiam dominium rerum propter nuptias donatarum uxori acquiri assirmant, quos sequuntur Schneid. bie n. s. & Gudel. i. de fur. novis. 8. arg. d. Ieg. 29. Cod. de jur. dot. d.
Nov. 9 T. c. I. d. μυ. ε I. e. I. vers. non enim.
Sed si malier harum rerum domina emcitur, prorsus absurde facie Justinianus, quod ius pignoris mulieri in his constituit: item quod
nominatim marito interdicit harum rerum alienationem de oppignorationem , Nov. 6 I.
nec pignus quisquam habere potest in re
propria , nec rem alienam alienare , aut pignori obligare. Ratio quoque non patitur , ut hic idem de donatione propter nuptias, quod de dote , statuamus : neque enim necesse est, ut quemadmodum res in dotem datae marito traduntur , ita & possessio rei propter nuptias donatae transferatur in uxorem. Quod vel ex eo liquet, quod fructus ex re donata constante matrimonio percepti non uxori , sed marito
acquirantur , ut recte tradunt Schneid. num. . Gomer . in ι. Tauri so. π 3. seqq. num. II. Duar. tis. μI. - . C. dedom. pro . nupt. arg.
in d. I. 1 f. C. de jur. iat. Namat hos fructus mulierem sequi voluimus, suturum est, ut maritus , qui solus onera matrimonii sustinet, careat omni commodo dotis , maxime postquam placuit, ut donatio propter nuptias doti & in quantitate & in pactis respondeat, Nov. 9 . Plane Justinianus non putavit reprehendendos iudices , qui pro his rebus donatis mulieri aliquando accommodaverant actionem in rem post solutum matrimonium , Nov. 61. g. r. sed locus ipse ostendit, eos hoc non se-eisse ex ratione iuris, neque directam in rem dedi s se , sed utilem, quae aliquando etiam non
dominis ex aequitate conceditur. Ita serme &D. Bacho v. bie. VINN. Immo non opus est
postrema responsione. Nam quum i ple fateatur auctor, uxori in rebus propter nuptias donatis competere jus pignoris a quidni eadem habeat actionem in rem, putet quasi Servianam An si mihi actio in rem competit, inde sequitur ut sim dominus Idem dicendum ad ι. 29. C. de Iu . dot . ubi vindieare dicitur uxor dona. tionem propter nuptias. Vindicationes enim veteribus dictas esse actiones omnes in rem, vel ex g. Is . Inst. de action. manifestum est. HEIN.
Λ junioribus Divis Principibus Tempore Constantini hoc genus donationis ante nuptias adhuc incognitum erat ; quippe qui hoc tantum introduxit, ut donatio ante nuptias , quae antea pura habebatur donatio , tacitam haberet conditionem , si nuptiae sequerentur, ι. I s.
C. de don. ante nupt. Secutis autem nuptiis,
adhuc plenissimo jure quod donatum era manebat conjugis, qui accepisset: nec a lponso solum , verum etiam a sponsa Constantiniana ante nuptias donatio fiebat, ι. ls. C. eod. Postea placuit, ut ad donatorem soluto matrimonio revertatur, I. iat. C. eod. At donatio,
de qua hic agitur , a solo sponso fit, nec ita unquam, ut sponsi aut uxori pleno ac Perpetuo iure res donata acquiratur: alioqui nostrecte Justinus permisisset, ut constante matrimonio augere turri quoniam tali augmento incidisset in donationem inter virum & uxorem. Intelligit igitur haud dubie Imperator Principes Constantino iuniores , qui pro vetere a te nuptias donatione penitus novam hanc substituerunt, quae a solo sponso vel viro fit propter dotem & in dotis lecuritatem, & quae non solum nuptiis non secutis nullius momenti est, sed nuptiis etiam secutis & postea distractis r solvitur, re donata ad virum redeunte, vel potius apud eum remanente: quia, ut modo probavimus , mulier per hanc donationem nec proprie nec vere domina constituitur. A quibus autem introducta , aut quo tempore primum recepta sit, incertum est. Illud patet,
sub Theogosio juniore & Valentiniano III. jam receptam suisse , I. consensu 8. f. baec nisi
Primus Divus Iustinus pater noster Initio donationes ante nuptias post contractum matrimonium nec inchoari nec augeri poteran
Primus Justinus, quem hic patrem suum Justinianus appellat, ut & isse. 6. pen. quib. non spe . fac. test. quoniam ab illo avunculo suo adoptatus fuit, permisit, ut aucta postmodum dote tunc etiam augeri posset praecedent ante nuptias donatio , ι. A constante I9. C. dedon. ant. nupt. Justinianus autem etiam inchoari huiusmodi don 'tiones post nuptias permisit, ι. ult. C. eod. Caeterum haec ita, ut si post con-
358쪽
tractas nuptias fierent vel augerentur, dotis quantitatem minime excederent, ne fraus fieret Senatusconsulto , quo inter virum & uxorem donatio prohibetur. y Sed etiam constante matrimonis initium aeripiant Hoc a Justiniano constitutum , d. I. ult. is pr. me s. simplices. Adhuc donatio ante nuptias arbitraria erat , quamvis dos data esset: poteratque aut nulla constitui, aut dote minor, maiorve, etiam si ante nuptias fieret, nec ulla requirebatur aut in partibus lucri , aut in quantitate , quae utrinque conferebatur, aequalitas. Tantum pacta , quae inter virum &uxorem fierent de lucranda dote aut rebus propter nuptias donatis ad partium aequalitatem redigi coeperant. Sic enim a Leone constitutum erat 3 ut quantam partem stipulata fuerat muIter fibi lucro cedere ex ante nuptias donatione post mortem mariti, tantam
. maritus ex dote sibi stipularetur ab uxore , ι.
Justinianus addiderat, si pacta lucrorum paria
non esse contigeret, ut maior lucri pars ad minorem reduceretur , ι. ro. d. tit. dict. I. ult. vers. simplices, quae confirmantur adhuc, Nov. 12. Tamdem Justinianus, Nov. s . unde sumpta autb. aqualitas , C. de pact. eonv. tam. sv. dor. statuit, ut non partium sollim aequalitas esset, verum etiam quantitatum , atque omnimodo & in pactis stipulationibusque , & in
ipsa etiam praestatione aut promissione tam dotis quam donatione ante nuptias aequalitas servaretur , utque dote vel donatione propter nuptias aucta vel deminuta , ad parem quantitatem altera vel augeretur , vel minueretur: ex quo amplius liberum non fuit donare vel non donare, aut minus dote donare. Caeterum hanc constitutionem cum tua exaequatione &donandi necessitate jam pridem repudiavit publica consuetudo , ut notant Accuria d. auth. aqualitas. Bald. Salic. in summa, d. I. ex morte. Schneid. bie n. 4. Gail. I. obf. 3 s. n. ro. Quinetiam Giac. s. abf. 4. resert , donationes Propcer nuptias penitus ex usu sublatas esse. Sane in Belgio proprie neque donationum Propter nuptias neque dotium usus est, quam indam bona, quae mulier in matrimonium conis: rt: dotem adhuc appellamus. marium auistem sive dotalitium, quod moribus receptum, mera donatio est, quam mortuo marito uxor Percipit & lucratur : & ideo constante matrimonio neque constitui neque augeri potest, sed pactis antenuptialibus dumtaxat. Consu-Itantur super hac re D. Neostad. de pact. ante not. Joan. a Sande. Iib. 2. tit. Φ. fere per tot. Grot Iib. i. mantiduct. ad Bat. juriis. c. s. σ
32 Il. Cum a. seqq. Pet. Greg. sent m. II. c. . Gudelin. lib. I. de jur. novis e. 8. L ejure mariti in nobis uxoris & societate coniugali , idem d. l. t. e. . de iure superstitis coniugis & lucris nuptialibus, idem d. l. I. e. II. . add. D. Lamb. Goris advers. tu . traff. r. fere per tor. Quibusdam tu locis certae partis bonorum mariti ususfructus pro do ario uxori assignatur legibus municipalibus, vid. Christin. -I. r. decis. 73. 237. 273. π illic etiar. Sed propter nuptias vocentiaν Justinianus donationem ante nuptias appellari voluit donationem propter nuptias : quoniam & augeri
eam & fieri etiam post nuptias permissum sit,
ι. MIr. C. de don. ant. nur. quod non est magni
momenti: & vetus nomen Rubrica Codicis retinuit. Rectius appellaretur donatio propter dotem , quod respondet vocabulo, quo Graeci utuntur, quibus dicitur Caeteroquin& dos propter nuptias donatio est, d. L uis. Τ a x T V s.
. Erat olim π alitis modu3 eiviIIs aeqv si ἰο-nis , per jus acerescendi, quod est tale : Si comm nem fervum habens aliquir eum Titio , sitis libeν-tatem ei imposuisit, vel vindicta , veι testamento , eo casu pars ejus amittebatur , ty focio ae-erescebar. Sed pessimum fuerat exemplo , oe Iibe lare fervum defraudari , tr ex eo humanior tis quidem dominii damnum inferri, severioribui autem dominis Merum accedere; boe quasi inulata plenum , pio remedio per nostram constitutionem mederi necessarium duximus. Et invenimus υἰam, per quam manumissor, σ socius ejus , in qui Iibertatem accepit, nostro beneficio fruant ut , libe rate cum effectu procedente, cujus favore antiquor
legum Iatores multa etiam contra communes regu
las flatuisse manifestum est ex eo , qui eam liberintatem imposuit , suae liberalitatis stabilitate gaudente , σ socio indemni eonfervato , pretiumque servi secundum partem dominii , quod nos definiavimus , accipiente. COMMENTARI Us.
Lius modus eivilis acquisitionis Vel hine apparet, superiores acquirendi modos inter acquisitiones civiles a Justiniano numerari. Subiicit autem hic pro conclusione alium civilis acquisitionis modum , sed antiquarum , de quem ipse iam antea abrogaverat , quo scilicet pars unius domini, commuis nem servum manumittentis socio quaerebatur
359쪽
iure accrescendi. Quod ius donationi valde amne erat, quoniam & ipsum causa erat me re lucrativa: & quia dominium istius partis citra traditionem transibat ad socium , omnino hic modus pertinebat ad ius civile: estque casus quidam, quo ius accrescendi locum habebat extra causam ultimarum voluntatum.
VINN. Sed suppetunt plures, veluti in usustu-ctu , tit. V de Q r. acer. & in socio liberalitatis imperialis, t. r. C. si lib. imp. De. HEIN Vindicta, vel testamento Meminit dumtaxat manumisi vindicta aut testamento : quia alio modo , puta per epistolam , aut inter amicos manumissus huc non pertinebat. Sic enim ius erat, ut quibus modis servum proprium manumittens civem Romanum faciebat , iisdem
modis communem manumittens partem suam amitteret, eaque accresceret socio e quibus autem modis proprium manumittens Latinum faciebat, ut iis modis comunem manumittens nihil ageret,id est, neque Latin . faceret, neque partem suam amitteret, Ulpian. tit. r. de Ii
beri. g. communem. Ig. Paul. q. sent. o. in pria
Vi NM. Immo ex Ulpiani loco patet, circa manumissos per epistolam aut inter amicos dita sensisse veteres, & non omnes, sed plerosque tamen existimasse , manumittentem nihil egisse. Cui sententiae & Paullus favet. HEl N. Eo easu pars amittebatur Nam cum ea a domino manumissore abitet, nec tamen aut libertas communi servo ab uno e dominis in
praeiudicium socii sui dari posset , aut qui Gquam pro parte servus pro parte liber esse, quoniam status hominis individuus est; necessario eveniebat , ut pars manumissoris, quippe quae nullius esse non poterat, accresceret, accederetque socio : non absimili ratione, qua placet, usumfructum in iure cessum extranea
extingui , & redire ad proprietatem, quod
explicatum f. pen. 'b. de usus Per nostram constitutionem mederi γ Leg. r. c. de comm. ferv. man. ubi quod in solis militibus antea obtinebat, ius commune facit sancitque generaliter , ut servus communis ab uno ex dominis manumissus liber omnino fiat, si manumissor alteri domino pretium suae partis persolvere paratus fit. Neque inter modos manumittendi hic distinguendum, cum quaevis manumissio nunc civem Romanum faciat,*.3. Dp. de liberi. & generaliter loquatur Imp.
Contra eommunes regulas Iure communi nemo rem suam vendere aliove modo alienare cogitur , I. invitum. II. C. de eontr. empl. ι nec emere. 16. C. de jur. deI. Ab hoc iure ina
su proposito recedendum putavit Jussi mastus
propter favorem libertatis : neque hoc, ut so Vum carpendum esse , cum etiam veteres jsi ris conditores multa pro libertate contra Ia
tionem iuris constituisse notum fit, I. sese 'liter. 24. 6. si quis. xo. de Metc. liberti Plure casus, quibus quis rem suam vendere cogitur, notavimus ad s. ult. sup . de his qui sui vel al.jur auod nos deflnivimus Ne de pretio Farti domini non manumissoris contentio edit, Justinianus servorum pretia pro aetata δtῆῆς artificio , cuiusque quod exerceret, cena de finivit a crescuntque a decem solidis, s
ad septuaginta , d. I. I. f. ne autem. comm. servia man. I. ult. C. de cond. infert. Ἀφtamen nonnulli non satis prudenter is umeristimant, definitionemque pretii in singol βcausis arbitrio Magistratus potius per i ut d dam fuisse. Huius f. nullum esse hodie usum intelligi potest ex iis , quae diximus, L
QNIBUS ALIENARE LICET, VEL NON LIC 27
Continuatia, atque argumentxm tituli.
EXpii oti hactenus sunt plerique modi,
quibus dominium rerum singularum nanciscimur tum iure gentium tum iure civili. In his praecipuus & modus maxime naturalis est , cum dominus rem suam ita alteri tradit ut eam velit fieri accipientis , f. per traditionem. Αο. sup . di re . div. Caeterum cum hoc non omnes qui domini sunt, ius alienandi rem suam vel etiam administrandi habeant et deinde quia quandoque
etiam contingit, ut is, qui dominus nos dominium in accipientem transserat, eoquq alienandi potestatem a lege accepit; utru 'μ boc Justinianus exemplis sibi declarandum yμ tavit proprio titulo ς quem idcirco et i mtim superioribus subiicit. In princ. σ 'Profert exempla eorum, qui cum domini kφ jus tamen alienandi non habent; in S.I ς
360쪽
Summa tituli, de Marito, qui licet sum di dotalis dominus sit, tamen
MeId i at quando , ut qui dominu3 rei sit, alie- mare non possit 3 π eontra , qui dominus non ', alienanda rei potestatem habeat. Nam dotaIe pradium maritur in υIta muliere per legem Iuliam probibetur alienare 1 quam υit ipsius sit, dotis ea se ei datum. auod nos legem Iuliam eorrigenter, in meliorem flatum deduximus. Cum enim lex in folia tantummodo rebus locum habeat, qua Italisa fuerant : σ aIienationea inbibebat , quae invisa muliere flebant : Dpothecas autem earum rerum etiam moleme ea: utrique remedium imposuimur, Mi etiam in ear res, qua in provinetali Ibio positae funι , interdicta sit alienatio , vel obligatio , ut neutrum eorum neque eonsentientibus mulieribtis procedat: ne sexus muliebris fragilitas in perniciem substantia earum eonvertatur. N o T AE
Dotale praedium Inaestimatum se illecti nam
aestimato in dotem dati alienatio marito Permissa , ι. I o. g. 4. D. de jur. dot. I. s. I. Io. C. eod. sicut & rei mobilis , ι. g. 2. D. de Direr legis. I. 3. C. de jur. do . autb. sive is me. C.
Sexus muliebris fragἰIItas Ne fragilitate suae naturae in repentinam deducatur inopiam, d. ι.
. COMMENTARIUS, a Prebibitionem Iegis Iulia ad res dotales mobἰυι non pertinere , neque ad ullas aestimato in rem data1.2 Sotam maritum verum iustumque re; dotalis δε- minum esse . pIenifime probatur , remotis ominnibus objectionibus.
3 AJienandi verbum quam ut pateat ex sententia seris Iulia. 4 cur lex arctius proh buerit fundi dotalis oppΨ-
norationem quam alienationem γs Auantum morer nostri difideant a Iure scripto Dotate predium maritus probibet HImare Primum exemplum , quo ostenditur, eum qui dominus est, aliquando alienare non posse , propositum iudicio dia noetico syllogismi tertiae figurae partibus omnibus explicatis. Est vero partium metathesis , qua sublata apparebit syllogismus integer in Fel Pton. Mariιαι praedium dotale alienare non potest e Maritus est dominus praedii dotalit ; Ergo
quidam rei dominus eam alienare non potest. Ait Ipraedium e ergo rei mobilis alienatio marito prohibita non est, quod etiam probant textus in I. I. f. a. destiis in legit. I. I. c. de jur. dot. I. ult. C. de se . plan. dat. man. autb. sive a me. f. r. C. ad Sen. VHI. utique tamen hoc ita,
si maritus solvendo esu, ι. i. C. de tit. de θνυ. ign. n. nam alioqui in fraudem uxoris id facere censetur, quippe cui dos deberi incipit: ex quo constat, mariti facultates ad exactionem dotis non sufficere , etiamsi matrimonium necdum solutum sit, I. si constante. 24.
δει. matr. i. si servum. II. de manum. ι. Mi. 1 F.
C. de jur. dor. Praedium autem accipere debemus inaestimatum : nam quae res aestimato in dotem dantur , eas omnes, sive mobiles sint,
sive immobiles, libere a marito alienari posse Ves ex eo patet, quδd soluto matrimonio non res ipsae , sed pretium sive earum aestimatio iurestitutionem veniat, iudicio vendit i , i. Io.
que si aestimatio facta sit venditionis causa e secus autem si facta sit tantum intertrimenti, I. taxationis causa, ut constet , quanti res sit, ut in L 6s. s. I. de juν. dot. I. s o. DI. matrim. ι- Ο. C. de jur. Mi. Errat vero procul dubio Mesembecius contendens , maritum non alias res mobiles alienare posset , quam quae ser vando servari nequeunt a g. I. Iex qua. o. C. de a . tui. Longe enim plus iuris maritus habet, quam tutor, & sutilis eoilectio est ex L νυ in dotem. 42. de Iu .uot. Rerum , quae ondere, numero, mensura constant, maritus iberam alienationem habet; ergo caeterarum rerum mobilium non habet. Atque hoc tantum Iurisconsultus ibi docere voluit, quantitatem in dotem dari eodem iure & obligatione , qualis est in mutuo. Peν legem Iuliam Quae vulgo appellatur Julia de lando dotali, I. i. I. 4. de funa. dot. Tulit hane legem Augustus : est enim ea ipsa, quae de adulteriis & de pudicitia dicitur , ut
constat ex Paul. a. sent. 2 r. atque ex inscriptione multorum capitum sub d. tis. de fund. dot. quippe lex illa inter alia hoc etiam caput de lando dotali habuit conceptum in haec verba et Fundiam Italiciam dotalem maritus invita uxore me alienato; neve consentiente ea obIigato , Lun. ε . . eum lex. rs. C. de νeἰ ux.-act. Adi
Brisson. lib. sing. ad Ieg. Iul. de adult. ubi huius legis capita , quae quidem in libris nostris
continentur , accurate collegit & exposuit.
Causa prohibitionis est favor dotium , quas mulieribus salvas esse etiam public E expedire creditur, quo facilius iterum virum inveniant,