장음표시 사용
381쪽
possessionem , secundum divi Severi constitutionem, er per bane possessionem etiam dominium , si do minus fuerit , qui tradidit ; ves usucapionem , aut longi temporis praescriptionem , Ii dominus nοκ sit.
N o T AE c. Sed π ignorantibus L. I 3. de acquir. rer. dom. I. 34. f. I. leg. 49. 6. Mu. de aeq. pos. l. I. C. eod. Utique tamen volentibus , ut ut ignoremus , quo tempore ex voluntate nostra
possessio apprehendatur. Per possessionem etiam dominium ) Si tradita ab eo , qui dominus fuit, & dominium in nos
transferre voluit, d. l. II. ι. 2 O. f. Mit. de acq. rer. dom. I. 8. C. de aeq. possVH Usucapionem Id est , usucapiendi occasionem , condictionem. Hoc interest , quod dominium etiam ignoranti mihi per Procuratorem , cui nomine meo res tradita cst , ac- quiratur : re autem a non domino tradita usucapiendi facultas demum acquiratur , ex quo scire coepi rem traditam esse , ι. 47. de Uue. i. I. C. de aeq. poss. Nam usucapio bonam fidem possidentis requirit, quam nemo dixerit
eum habere , qui se possidere ignorat.
COMMENTARIUS. t Cur placeat, posessionem per extraneam personam acquiri posse , jus aliquod non posse Per consequentiam quaesitae possessionis necessario
etiam dominium nobis acquiri, aMt Uucopiendi conditionem : sed tunc demum , postqμμm scientia intervenit , n. s.
Concludit ab enumeratione personarum, per quas acquiri huc usque docuit, quasi
ab enumeratione partium, per extraneam Personam nihil nobis acquiri posse. Sola causa excipitur possessionis. Personam extraneam vocat hominem liberum,qui ne hie iuri nostro inbjectus est , neque bona fide a nobis possidetur : tum servum alienum , in quo neque usum fructum habemus, neque justam possessionem. In summa, persona extranea in hoc argumento est , quae vim instrumenti animati apud nos non obtinet.
Nibit acquiri posse Neque dominium aliud
ve in re ius, neque obligationem , aut actionem, I. I. C. hoc. tit. l. II. de obl. ετ act. l. 3. in pr. quod vi aut elam. l. quo tutela. 73.DIt. de reg. Iur. t. stipulatio. 3 g. g. alteri. I . de ver. Obl.
Cuius rei ratio est, quod jus civile ita comparatum sit , ut sibi quisque quod sua interse,
negotium gerat , non alteri , d. l. II. de obi. tr act. d. i. stiputatio. 38. f. alteri. IT . de verb.
ObI. At quas exceptiones haec regula habeat iaobligatione per extraneum acquirenda , 2 quid juris hodie hic obtineat , videbimus ill6. q. inf. de intit. stipui. vi NM. At regulae huic obstare videtur l. is. Τ constit. pecvn. ubi par ticula salutarem NON in trudere non dubitat Fr. Hotoman. Observ. IV. m. Sed perperam: quum ibi exceptio a regula occurrat, patri quando quis ministerium tantum praebeti H IX. Excepto eo , quod per liberam personam Ausacquiri possessionem Exci it possessionem, simplacuit per quemlibet nobis acquiri, qui eaa nostro nomine apprehenderit, id est, hoc assi mo , ut velit nostro nomine possidere, λι
rationem suggerit, cur in possessione ac ri renda sinsulariter hoc receptum sit, nimis ilquia possessio acquiritur actu naturali & coseporali rei apprehensione , in quo facilius a teri operam navare & ministerium pret is possumus quam in iis, quae civiliter acquira tur citra istiusmodi actum , puta stipulan, aut contrahendo , relictumque agnoscere Et tamen hoc ipsum , ut per liberam peris nam possessio nobis quaeratur , propter Mili
tatem contra stricti juris rationem constitono nibus introductum videt ar , d. l. i. σί de acq-ptis. d. t. solutum. I I. f. pen. Veluti per procuratorem Procurato scri φ relligo cum Bart. in Ieg. εtii mibi. 13. deo, i
Jas. &Z.il . in I. a. f. per procuratorem. st
qu. pus non tantum qui speciale manda ρο habet; sed etiam cui universorum bonorum administratio permissa est. Etenim clim pro curator generalis & exigere possit, atque -- cipere , & emere , ae vendere, utique qβὸς nus ratio administrationis hoe expolcit , 3 m bii autem. 42. Dp. de rerum div. cum ibi hactenus non video , quid inter hunc 'pς cialem Procuratorem intersit. Plane eram G sam administrationis ad acquirendami ossessionem generale mandatum non ed aut specine requiritur , aut domipi λδ
habitio, I. communis. 24. g. I. de ac , ρ 'Non solum scientibus , sed er ignoranti. Etiam ignorantibus possessionem per proc. rorem nobis acquiri multis locis aperiti in scriptum est , L si procuratoν. rs. δε σε 4om. i. si me. 34. g. i. I. possessio. 4'. , de ac . pus. I. r. C. eod. Cui non obstat q*dicitur in I. ea quae. 1 3. de acq. rer. ἐοm p tquemlibet volentibus nobis possessioncm quiri. Haec enim non pugnant, h,08 λφη
bus posse acquiri possessionem , si Diuitigod by Corale
382쪽
PER QUAs PER GH Asaequiri nisi volentibus. Ignorare possumus , quo tempore procurator noster possessionem apprehendat : quandocumque autem hoc fit, nostra fit voluntate , qui ut apprehenderet
Et per possessionem dominium Ut possessio nobis per procuratorem acquiritur, sic & per Possessionem dominium , si incipiat ab eo, tui dominus fuit, & dominium in nos trannerre voluit , d. I. I 3. ι. traditio. xo. f. MIt. de acq. rer. dom. I. 8. C. de aeq. pus Etenim ad-
msso eo , ut per liberam personam possessio nobis quaeratur , necessarium hoc consequens fuit , ut dominium quaereretur per possessionem prius quaesitam , si ea a rei domino transferendi dominii causa tradita esset. Fieri enim non Potest , quin is , qui rem ex iusta causa, hoc est , idonea ad trans serendum dominium, traditam a domino possidere coepit, dominusa ejus rei statim efficiatur. Cum autem dicimus, possessionem & per hanc dominium per procuratorem nobis acquiris non hoc intelligimus, acquiri haec primum procuratori, a quis deinde ad nos transeant e sed ministerio procuratoris recta nobis acquiri possessionem, &Per consequentiam quaesitae possessionis eoCλsa, quo diximus, etiam dominium. Ex quo apparet, ἀτε πον esse Sc alienum , quod DD. Plerique hic afferunt, ideo facilius dominium ministerio alieno quaeri, quam obligationem, quia iura personalia & obligationes magis inhaerent ossibus hominum. δει Usucapionem Id est , usucapiendi occasionem. Hoc enim perpetuum est, ut quo casu dominium statim acquiritur , si dominus sit, qai tradit dominii transferendi causa, eo casu acquiratur ias usucapionis, si dominus non sit. Praetermissa autem hoc loco a Triboniano esti insignis inter hos casus differentia. Nam si is,
qui Procuratori meo rem meo nomine tradiis dit , dominus fuit, etiam ignoranti mihi dominium acquiritur , d. I. II. de ac . rer. dom.
Si non fuit dominus, usu capiendi condictio mihi non quaeritur, nisi postquam scientia mea
intervenerit, ι. i. C. de acq. ρυf. i. si e tam. 47. de usucap. I. possesto. s. g. ult. de aeq. F. Hoc ideo, quia eum, ciuem usu capere volumus , non tussicit possidere , nisi & possideat bona fide , quam nemo dixerit eum habere , qui se possidere ignorat. Aut longi temporis praescriptionem Potuerat hoc omitti. Nam postquam ex duobus his generibus acquirendi , quae prius fuerant, usu capione & praescriptione Iongi temporis,
unum Justinianus secit, I. un. C. de Uuc. transesor . latis fuisset, alterutrius tantum memi Tom. L
. Hassenus tantispeν admonuisse sussciat, quem
admodum singula res vobis aequirantur. Nam is
garorum jus , quo in ipso singula rei vobis aequiruntur 3 item Meicommilsorum , ubi singula res
vobiI relinquuntur , opportunius inferiore loco referemus. Videamus itaque nune, quibus modi1 per uniυersitatem rer vobis aequirantur. Si cui ergobaeredes facti situ , sive eujus bonorum posse'σ-nem petieritis , vel si quem adrogaveritis , vel si cujus boca libertatum eo emandarum causa vobis addicta fuerit, ejus res omnes ad vos transeunt. Ar prius de bareditatibas dispiciamus. Auarum duplex conditio est. Nam HI ex testamento , veι ab intestato ad υοι pertinent. Et prius est , ut de bis dispiciamus , quae ex testamento vobis obveniunt I qua in re necessarium es , initium de testamensis ordinandis exponere. NOTAE.
. Si euἰ himedei, &e. Ex modis aequirendi per universitatem, qui plures olim fuerunt, V. Cone. r. disp. ix. soli manserunt hi quatuor, susceptio haereditatis, bonorum possensionis agnitio , ins tit. Io. Iib. 3. adrogatio,& libertatum conservandarum causa bonorum addictio , tit. Ir. σ Ιχ. de lib. I. COMMENTARI Us. et Verbis, per universitatem, non titulam acquirendi , sed rem qua acquiritur significari. Ex veteribur aequirendi per universitatem modis
Auibtis modis deferatu s Speeier aequisitionis per universitatem apud nos
EXpostis modis, quibus iure civili acqui
runtur res singulae, transit Imperator ad eos modos , quibus eodem iure acquiruntur universae , sive quibus acquirimus per universitatem. Non minus autem hic spectandi modi ipsi & causae acquirendi, quam univerctas ac quisitionis. Nam & legari & donari bonorum
universitas potest , I non ampliu1. 26. g. 2. delegat. r. I. s unquam. 8. C. de revocat. donat.
383쪽
tituli hi nihilominus natura sua singulares sunt, hoc est, comparati dumtaxat ad acquirendum res singulas : & ideo nec idem jus in universiam acquirendi tribuunt , quod verbi causa haereditas , idque cernitur in actionibus directis tam activis, quam passivis. Modi ipsi acquirendi . soli universales sunt natura Ra,
ad quos nunc se Princeps conserta Legatorum jur, item fideicomm. opportunius inferiore loco occupat, & tacite removet, quod
obiici poterat de perturbatione ordinis, quod scilicet in disputatione de acquisitione iuris
ei vilis rerum singularum non omnes acquirendi modos , qui eo pertinent , exequatur, quod lex methodi videbatur exigere : sed parte eorum praeterita , ad aliud genus intempestive transeat : nam legata & fidei commissa non minus ad prius istud genus acquisitionis pertinere, quam usucapionem 3c donationem.
Id ergo se non ignorare significat, & constitio tractationem de legatis & fidei commissis in alium locum reiecisse, eumque , qui longe sit
opportunior : nam originem eorum , causam communem , & exitum flagitare omnino , ut de iis demum tractetur cognito jure testamentorum , inse. de legat. in pr. Pee universitatem Hoc est, quibus universiam & una acquisitione acquirimus bona alicuius omnia , res omnes & jus universum alterius , non separatim res singulas. Ita enim patito post. Si cui ergo hordes facti sitis , ere.
6ur res Omnes ad vos transeat. , & Cajus lib. a. I tit. 2. in pr. Per tiniversitatem , ait, boc est, simul omnia bona aequirimus haereditate, fac I. haereditas. 62. de reg. jur. I. nihil aliud. 24. deverb. Agn. I. I. f. 2. de bon. pus. D. Vulteius putat , his verbis , per universitatem , titulum aequisitionis significari , non res acquirendas : sed oppido quam inepte. Quis enim unquam fando audivit , titulo tribui universitatem , aut titulorum quosdam dici universos Multorum ista collectionem arguunt. Quae an sectio cum tantum rerum propria sit , nec tamen omnium, hinc est , quod res quaedam dicuntur singulae , quaedam universae , di rerum sive bonorum quaedam universitas , non tituli. Caeterum quemadmodum actiones, quibus bonorum universitatem petimus, ex obiecto appellamus universales , qualis est petitio haereditatis; quibus res singulas, qualis est rei vindicatio , singulares , aut speciales , 1. I. I. inoeetali. 73. de rei vind. I. I. ut responsum. I s.
Cod. de transact. ita & titulos, qui pertinent ad acquirendum per universitatem , id est, res alicujus universas, universales; qui ad res singulas , singulares dicimus. In summa univer Τ I T. IX. sitas non est eausa sive titulus, neque etiam modus acquirendi, sed illud ipsum quod acquiritur , veluti haereditas, quam sibi delatam acquiri haeres adeundo, 6. ult. inf. de ba . quad. Si cui ergo baeredes facti , tre. olim modi,
quibus per universitatem acquiritur, complures erant. Septem enumerat D. Ant. Contius lib. I. stiis. e. I 2. Ex quibus antiquati, se cessio per bonorum debitoris venditionem,& ea , quae fiebat per redactionem liberae mulieris in servitutem ex Senatusconsulto Clast. diano, ins tit. de Dec. filat. quae fleb. per boη. vend. er ex Senatuscon l. Claud. Item in manum conventio , seu coemptio , quae itidem species erat successionis per universitatem. Nam olim cum mulier viso in manum conrenisset , omnia , quae mulieris erant, viri se bant dotis nomine , teste M. Tullio in Tvit. cap. q. in quem locum de ritu coemptiositvid. Boet. Soli manserunt hi quatuor, quo irum idcirco etiam mentionem tantum facio Justinianus, susceptio haereditatis, bono u*possessionis agnitio , adrogatio , libertatvo conservandarum causa bonorum addictio. Aonumeratur tamen his & successio fisci, bori damnatorum, veI eorum, qui sne haerede min
ingressus monasterii. Nam Justin. s . unde aut b. ingresti. C. de focros iitti, tituit, ut universa bona religionem ippi Macquirantur monasterio , extra quam si tibi ρ hal eat, inter quos substantiam suam dividς ς non prohibetur, una saltem parte sibi retes λ, in quam monasterium succedat. Caeterem se que fisci , neque monasterii Recessio smpu' citer universalis est, qualis est haeredis, hQορ rum possessoris , &c. ut onera quoque agdoi
cere cogantur : licet enim teneantur lelpρο dere creditoribus, damnum tamen nullum ust
riunt , s bona non sufficiant, Nicol. sp ς
tuor autem modis per universitatem succret.
di hic propositus unus est, per quem is ditur viventi , scilicet adrogatio : percτος φ)succeditur de iuncto. .
Prius de haereditaribus In hoe explicὸ pars reliqua huius libri di novem priore: Π, ii sequentis consumuntur , nisi quod tras. xi' de legatis & fideicommisiis inseritur propyς argumenti conjunctionem. Haereditas propyi nihil aliud est , quam universum illud l*ΤΤquod defuncto vel in defunctum tempore m. tis eius competebat. Hinc illa apud Πον haercditatis appellatio universitatem qψλη
ac ius successionis demonstrat , ερ/ '
384쪽
nosam quoque haereditatem continet , I. haereuitatis. II s. I. pecuniae. I 8. f. I. eod. Item
haereditas etiam sine ullo corpore iuris intellectum habet, ut loquitur Papinianus in ι. ha
reditas. so. de bar. per. Atque ut ostendant,
eum haeredem dici, qui succedit in universum dc mortui ius, suscipitque ejus rei commodum& incommodum, ideo haereditatem definiunt, esse succelsionem in universum ius , quod defunctas habuit , I. nihil. 14. de verb. An. t.b reditaI. 61. de reg. jur. Proprie enim successio & succedere haeredis est, non hereditatis : haereditas vero illud ius , quod per successionem haeredi aequiritur,tol. lit. de acq bar.
Atque ita ergo definitionem istam explicare soleo , facem praelucente Ulpiano in I. 3. in pr. da bon. pus Diligentius haec excussi Dp.
. Vel ea testamento , vel ab intestato Acquisitio haereditatis duabus hisce rebus constat, delatione , & delatae susceptione. Ex delatione es ius de titulus aequirendi , in susceptione
modus. Et ideo non ante acquiri haereditas Potest, quam cum delata est , i. si quis. I . g. . de aeq. bar. de retro delata esse intelligitur,qum quis potest adeundo consequi, I. delata. Is r. de verb. An. Defertur autem haereditas aut testamento , aut lege ab intestato, ι. r. σχ. seqq. de bar. pet. unde haeredes alii testamentarii , alii Iegitimi : item haereditas testamentaria , & legitima , L in plurium. To. de
aequir. har. I. s. f. a. quae in fraud. ered. Sciendum autem est , primum agi hic de delatione haeredit iis directa : nam indirecto , hoc est, per fideicommissum , non testamento tantum, ted etiam eodie illis relinqui haereditas potest; nec solum testamento facto , verum etiam ab intestato : & is, cui ex fideicommisso restituta est haereditas , ex Senatusconsulto Trebelliano haeredis loco habetur , de quo demum tit. de etc. bar. qui est ante penultimus huius libri. Deinde agi de haereditate, quae desertur & acquiritur jure civili : caeteroquin iure praetoriore bonorum possetar effectu haeres est , & bonorum possessio , quae hic ab haereditate separatur, vi ipsa nihil aliud, quam haereditas l. r.
Ais. Tantum in tempore Se modo acquirendi nonnulla dissimilitudo , ut videbimus suo Ioco νns de bon. pos .aua ex testamento obveniunt ordinarium fuit ante de iudiciis testantium , deinde de successione ab intestato loqui , ait Ulp. I. I. si tab. tess. nul. ext. nimirum quia prior semper ratio fuit haereditatis testamentariae quam legitimae. Nam verbis legis duodecim tabularum , uti quisque tegasit sese rei, ita jusso, se confirmantur judicia testantium, quamdiu haec proseruntur, atque ex testamento adiri potest haereditas, si ab intestato non deseratur , L quamdiu. 3 s. de aeqv. har. Quoniam autem ad hoc ut testamento deferatur haereditas & acquiri possit, requiritur , ut testamentum iustum sit , hoc est , secundum regulas Scpraecepta juris civilis ordinatum, ideo subjicit,
necessarium esse expositionem eius rei ab ordinatione testamentorum inchoare. Ex omnibus per universitatem acquisitioni- rbus , quae umquam apud Romanos fuerunt, sola apud nos in usu est ea, quae fit per susceptionem haereditatis a bonorum enim possessores nulli, sed haeredes omnes sunt de appellantur , qui vel ex testamento , vel ab intestato defuncto succedunt , eodemque modo omnibus iure civili Batavorum haereditas acquiritur. Acquisitio quoque per adrogationem , de ea , quam tribuebat pro conservatione libertatum bonorum addictio , nullum usum in hisce regionibus habere possunt , cum nec adoptionis in totum ulla vis sit , nec servos agnoscamus , ut alibi relatum. Caeterum duae aliae species acquistionis per universitatem moribus nostris receptae , quas ignorat jus civile Romanorum; una per nuptias; altera per voluntatem supremam praemorientis conjugis. Nam ex consuetudine generali Hollandiae &west-seisiae , nuptiis contractis , bona coniugum confunduntur de communicantur , nisi pactis antenuptialibus aliter cautum st. Atque hinc stante matrimonio debita unius ex bonis alterius exsolvi possunt. Habetque lo- eum haec confusio etiam in nuptiis repetitis. Utique tamen bona seudalia in hanc communionem non veniunt. Antiquitus quoque moris fuit, ut vidua liberos minores natu habens moneret in possessione,& quasi dominio communi familiae, fructusque sola perciperet, pro quibus liberos communes aleret , utque dum filiorum natu maximus persectae aetatis factus esset: sed hodie hoc amplius non obtinet, nisi ultima voluntate aut etiam pactionibus id
cautum reperiatur, vid. D. Grol. lib. 1. manu in
385쪽
DE Τ EST A MENTIS ORDINANDI S.
D. Lib. 28. Tu. I. C. Lib. 6. Tit. 23. -. 66. II9. e. 9. Genera tesamentorum obiter exposta , ct ratio ordinis Jusinianei. Γ ς lce praecedentis tituli dictum est, cum
quaeritur de acquirenda haereditate , quae dicatur testamento delata, in primis innyiciendum esse , an testamentum vaIeat,& rite ordinatum sit; eamque ob causam etiam initium huius tractationis a doctrina de testamentis ordinandis, sive de ratione & modo testandi Imperatorem capere. Caeterum cum haec doctrina ad omnium testamenta non pertineat , sed ad Paganorum dumtaxat, di ex his ad ea , quae fide privata ordinantur , quorum scriptorum alia forma fit , alia non seriptorum 3 ut omnis confusio vitetur , prius genera testamentorum obiter secernemus, explicaturi deinde, quomodo singula fiant iis in locis, ubi hoc tangit Imperator. Testamentum in genere nihil aliud est, quam ultima voluntas, qua quis haeredem sbi sive bonorum successorem deligit. Et geminae ejus sunt species: unum commune civium Romanorum , quod paganicum appellatur; alterum proprium militum, quod ideo militare. Utrumque rursus vel scriptum est , vel non scriptum seu nuncupativum,f. uti. in f eod. er g. r. iit. seq. Et communesve paganicum iterum vel publica fide ordinatur , ι. omnium. I9. C. hae tit. vel fide privata. Cum autem sola paganorum testamenta,
quae quidem fide privata fiunt, ad stricta fini legibus , quae ad solemnitatem ordinationis ter- sinent, militaria his omnibus soluta, sciendum est nihil eorum, quae deiis in conficiendo testamento observandis hoc loco & passim aliis ejusdem argumenti simpliciter traduntur, ad militaria testamenta pertinere 3 adeoque in toto jure , cum simpliciter restamentum nominatur , commune sive paganicum intelligit. Paganorum testamenta , ut recte fiant,& jure civili rata fine , in hisce tribus pontum est : in persona testantis 3 in forma testandi & modo I in rebus , quas testamentum necessario complecti debet. Quod
Caius I. 4. hoe tit. sc expressit e Si quaeramus, inquit , an valeat testamentum 3 in primis animadυertere debemus, an is, qui fecerit testamen tum , habuerit testamenti factionem , deinde si babuerit , requiremus , an secundum regulas juris civilis testatus M. Regulae vero istae pertinent vel ad modum testandi, vel ad res, quas testamento , ut valeat, complecti necesse est. Atque haec omnia etiam a Justiniano ordine tractantur e verum orditur ille a testandi modo. De personis testantium agit secundo loco, ins tit. Ιχ. de rebus quorum insertio ad vim testamenti necessatia , tit. 13. er i . Recenset hic primum historiae causa antiquas atque o soletas testandi formasa deinde explicat, quo ritu postea testamenta fieri coeperint, primum per scripturam, deinde fine scriptura , voluntate palam nuncupata. Caeterum haec omnia pertinent ad ea testamenta, quae fiunt fide privata. Publica autem fide s quis testari velit,
t quod hic a Justiniano omissum in poterit id
facere vel coram Principe per supplicationem , vel apud acta iudicis aut municipium;
Testamentum ex eo appellatur , quod tesatio mentis H-N o T AE, Testatio mentis Allusio potius quam ἐπι--λιγία. , cuiusmodi nostris saepe obrepunt, I. I
de aeq. pos l. I . de novat. ι. 2. f. a. de rebis cred. I. 3 s. s. r. de mori. ea . don. Definitionem habes apud Modestin. I. I. D. hoe. risia Ulpian. tit. 1 o. Vide plura in comment.
I Non proρoni hic veram testamenti notis em, .sed allusione quadam etymologica ostendi rei
α Definitio testamenti, qua Modestinum aucto rem babet, examinata, π perfectiores productae. 3 Testamentorum usum generaliter eonsideratum
esse ex jure gentium; speetaliter ex jure civiai. 4 Apud plerosque populos tam liberam non Disse, neque etiam nune esse , testandi T legandi potestatem , quam apud Romanos fuit.
testatis mentii sit ) Allusione quadam r
etymologica ostendit rei & vocis convenientiam , imitatus S. Sulpitium,
386쪽
qui quo efficacius vim rei exprimeret, testamen tum dixit esse verbum duplex compositum a contestatione mentis. Estque hujusmodi allusiva derivandi ratio omnibus auctoribus admodum familiaris : in iocis venustas delectat; in rebus seriis etiam utilitate tua , quam in re declaranda habet, commendabilis. Qualis est illa Ciceronis , qui lib. i. de offle. cap. 6. Memex eo appellatam , scribit, quia flat, quod dictum est. Item illa Augustini , quod mentira inde dictum , quod sit contra mentem ire. Similis est illa apud Prucianum : argumentatio dicta est , quasi
arguta mentis oratio.' Apud nostros etiam crebro id genus occurrit. Talis est illa Pauli de Labeonis , qui possessionem appet Ialam scribunt a ledium positione, ι. I. in pr. de acquir. p . Et xlle. qui ait, donationem nomen accuuisse a nova obligatione , ι. I. de novat. Ejusdem generis inveniuntur & in lag. I. de
M. . ius. I. senatus. 3 s. f. de mori. causdon. l. 2. f. t. de reb. erad. Nec absimilis est
illa Celsi dicentis , jus a Justitia appellatum
esse, i. r. in pr. de just. in jur. Haec autem de his similia , licet non dicantur ex vero , speciolam tamen veri arguendi vim habent , MLut exempla de comparationes fictae non minus arguunt, quam verae. Nullamque omnino caulam video , cur Servium allusionis propositae auctorem carpat Aul. Gell. s. nodi. Atticis 1 a. aut in Justinianum tam inclementer invehatur Valla ι. 6. elegant. 36. ut dicat, eum explosam atque de ruam etymologiam denuo
inculcasse : dignus prosecto ipse , qui sibillo
explodatur. Quis enim nelcit , testamentum esse verbum non compositum, sed simplex Et si de vera eius originatione quaeratur, dictum esse a testando Quod autem convenit &verbo & simul rei , reflatio mentis , fortuitum esse , nec in aliis verbis per huiuscemodi formam productis idem evenire , atque ideo nec per similem allusionem declarari posse Et
irascor Goed deo, qui in L nomen. I 6 4. de verb.Hn. contendit , eamdem hanc derivandi ra-tIonem etiam accommodari posse verbis vestimentum , ornamentum , calceamentum , & ejusdem productionis caeteris ι lepida scilicet ratione , quia & 1artor , sutor , &c. mentis j dicio in ope te faciendo utuntur, aut quia nemo sine mente se vestit, ornat , calceat. Et igitur si Goeddeo credimus , vestimentum ex eo appellatum recte dici poterit, quod vestitio mentis sit , calceamentum quod sit calceatio mentis e an igitur & incrementum , quod sit mentis excretio Mallem dixisset, Cerberum se metuere , quam haec tam temere atque inconsiderate effutisset. Apparet autem ex
ORDINANDIS . 369verbis hujus textus & disputatione Gellii, Juntinianum 3e Servium non definitionem aut descriptionem aliquam testamenti, sive ipsius rei proponere voluisse, sed indicare rationem
& Theophili mens est , licet aliud videatur
doctissimo Salmasio lib. de Uur. c. I. VINN. Recte omnino auctor noster : cujus observationibus id adde , quod auctores nostri hiestoam suo more imitentur. Iis enim philosophis hujul modi allusiones erant familiarissimae. Cic. de of . I. I. e. s. Seneca Disi 88. Vidit jam hoc Vir eximius Em. Merili. O . Lib. I. cap. IO. &ante eum summus Cujacius. Observ. lib. II. c. 37. Addenda etiam quae hanc in rem contra Laur. Vallam disputant viri docti apud Q. Ducker. de Latin. vet. ICt. p. a I. Iequ. ex p. 46x. Scip. Gentil. Orig. ad j
Delcriptionem testamenti habemus apud a Modestinum l. r. boe. tit. Testamentum, inquit,s voluntatis nostra justa tententia de eo , quod post moriem suam fleri velit. Justam sententiamsi accipimus solemnem, aut Plenam , hoc est, integram & de omnibus bonis, utraque enim significatio huic verbo convenit hac nota satis removebuntur condicilli. Expressior tamen est illa Ulpian. in fragm. tit. α o. qui sic definit : Testamentum est mentis nostra justa conrasatis , in id solemniter facta , ut ps mortem
nostram valeat. Quod Modestinus voluntatis sententiam , Ulpianus contestationem dixit, uti de in L qui testamento. 2Ο. f. ex veteres. g. Me sit. contestationem supremam e quoniam non est simplex voluntatis enunciatio aut demonstratio, sed testata , hoc est, declarata &exposita apud eos , qui , ut testes essent, rogati sunt hoc modo : Hae uti in tabuIis scripta sunt , ita vos , Auiriteι , testor. Itaque testim nium probibitote. Persectissima autem erit definitio , si ita dicamus : Testamentum es supremaeoni flatio in id solemniter facta , ut quem volumus post mortem nostram babeamur baredem. Niam legata ad testamenti substantiam non pertinent , I. I. S. 3. de bared. insit. Sunt autem hae definitiones conceptae de iis testamentis dumtaxat , quae fiunt jure communi omnium
Civ. Rom. ea quae fiunt jure proprio resingulari , qualia sunt militum , de quib. rit. seq. de quorumdam etiam paganorum, de quibus nos obiter ad s. 4. n. 2. infri h. tit. non
pertinent. Quaeri hoc loco solet, cui iuri adi-eribenda testamenti factio , utrum iuri gentium an civili Dicendum est , si generaliter, simpliciter Se indefinite ulus testamcntorum consideretur , eum esse ex jure gentium ; si ip
387쪽
ῖ so L I R. ΙΙ. specialiter & definite , ex jure civili. Neque
aliud interpp. lentium , cum originem testa- metuorum ad ius gentium reserunt , formam
ad ius civile : formam nimirum propriam &modum testandi peculiarem cujusque Rei p.
Nemo enim , opinor , tam ineptus est , ut putet, rem ullam esse sine forma , aut simplicem & secundum jus gentium testandi rationem , qualis in militum testamentis cernitur, forma carere. Breviter , ut liceat morituris
dit ponere de rebus suis , ex iure gentium est; ut non aliter liceat, quam hoc vel illo modo ex iure civili. Hujus rei non leve argumentum est , licet a posteriori concludat, quod apud omnes sere gentes in usu testamenta fuerunt , sive jus cavendi de eo , quod quis post
mortem tuam fieri vellet. Philosophorum supremas aliquot voluntates refert Diog. Laertius in vitis Philosopb. Isaias Propheta annuntiat Ezechiae regi Judae , ut domui suae praecipiat, quasi mox morituro , 2. Reg. 2Ο. &Tacitus de Germanis nostris, ut singulare aliquid notat, quod nullum apud eos testamentum esset lib. de morib. German. cap. 2 o. Idem
quoque arguit, quod miles , qui secundum jus
gentium testari creditur, de poliatum haeredem instituere potest, I. 13. g. t. de. testa. mii. junct. I. IT. g. I. de poen. Et secundum haec ad populum Constantinus ; Mφι est , inquit, quod
magis hominibus debeatur , quam ut DPrenne voluntatis postquam jam aliud vetis non possunt
liber stu flus, Ur lieitum , quod iterum non redit , arbiιrium I. i. C. de saeros Eccles. Reperiuntur tamen, qui testamenta factionem toto
suo genere juris mere civilis esse contendunt, ac ne illud quidem nobis concedunt quod dicimus , rem ipsam simpliciter Sc per se consideratam esse iuris gentium. Negant , rationi& simplicitati iuris gentium convenire , ut quis disponat de re non sua : id autem eum facere aiunt, quia disponit in id tempus, quo dominus esse desinit. Sed assumptio haec falsa est. Non enim de re aliena, sed sua, nimirum eo tempore , quod adhuc dominus est , testator disponit, & quid fieri velit, ordinat: licet executionem voluntatis in tempus mortis
suae suspendat. Quod non magis pugnat cum ratione naturali, quam si quis bini tua omnia alicui donaret ea lege , ut ipse , quoad vivat,
unam possessionem eorum retineat. Nam , ut recte docet D. Grotius lib. 1. de ju . bell. Erpa . cap. s. num. I . testamentum vi ipsa nihil aliud est , quam alienatio in mortis eventum ante eam revocabilis, retento interim jure possidendi ac fruendi. Ex eo quoque quod successio , quae jure sanguinis ab intestato de-TIT. X.
sertur, revera ex jure eommuni est, math eolligas , alienum ei se a ratione ejusdem juris, ultima voluntate de bonis suis cavere. Etenim
ne illo quidem jure putandum est , deiuncti bona simpliciter addici proximis , sed in defectum supremae voluntatis ejus , qui dominus
fuit, arg. g. per traditionem. o. sup . de rendiv. d. l. i. Cod. de Deros. Eccles quem nazarae legis ordine etiam in deferenda haereditate lex duodecim tabularum secuta est. Reliqua, quae contra obiiciuntur, parvi ponderis sunt,
quale est illud quod Papinianus scribit, testamenti factionem non privIti, sed publici jgris esse, i. 3. hoe tit. Nam si ius publicum propie accipimus , quod utilitate publicum est, ut indivisione juris proposita , g. iat. sv kjusi. Iur. Ieg. r. f. h. eod. testamenti fasto
juris privati est. Publici autem iuris esse dici.
tur oppositive ad contractus & conventione , quia auetiuitate publica est, ι. t . ad leg. μοι. verbis. Ito. de verb. An. nec ut contrasti
privati cuiusque arbitrio , sed legum potest regitur , ι. ult. de suis F legit. bar. quamquὶ
re quae ad jus publicum proprie pertine
magnam partem ex moribus & institutis alia Tum gentium Romani petierunt. Quod plosi bus exposui ad d. f. tili. Neque majoris mo menti est , quod de deportato profertur, cymnec testamentum facere, nee ex eo cinere pri se, i. 8. f. r. boe tit. I. i. Cod. de bar. ni men omnia , quae sunt iuris gentium , nee , i. sunt. quidam. r . b. t. de pani K Nnec matrimonium contrahere potest, nec pδ triam potestatem , nec tutelam , nec jus igς cessionis cognationi tributum retinet. Nimi rum etsi haec omnia ex iure gentium tamq*λφex communi fonte populus Romanus hλRiς rit , propria tamen sibi fecit, & a commo nione eorum arcuit peregrinos. Neque estim
hoc dicimus , testamentum esse juris genti μη quo modo contractus de comercia iuris μ' tium esse dicuntur , sed ex jure gentium Vili ita conflatum , ut, quamvis hic psx yyyp rtes sunt juris civilis , Se ob id etiam iptςλ , quae juris civilis sunt, testamentum pymerandum I tamen numerandum inter'
quae mixti juris sunt , non quae mere clydi positivi : quoniam ex ratione juri= M sitium est , ut quis moriturus de boni Fpossit disponere t quo sensu es m NI titutionibus Graecis inter exempla juri β
g. I. 6Ud. tit. a nobis tradita sint. Illudne ridiculum est , quod ex eo , q Τψ idciscribie , apud Germanos suo tempQ
388쪽
eestamentorum non fuisse, nonnulli colligunt, testamenti factionem cum iure gentium non Consentire. Nam usum quoque emptionis divenditionis Germanos is norasse idem Tacitus eodem loco prodidit, cum apud eos nummus
non esset, & cerebrosi hominis est , ex usu unius populi & rudis adhuc de iure gentium iudicare , add. doctis . Vigi. ad 6. 2. hoc tit.
VINN. Non adeo expedita res videtur , testa-
meriti factionem esse juris gentium : sive per illud intelligas ius, quod naturalis ratio inter omnes homines constituit, sive quod usu &necessitate exigente homines inter se constituisse dicuntur. Nec rationis Vinnii id evincunt. Nam r multae gentes condiderunt tentamenta, sed non omnes. Non Germani, Tac.
de mor. Germ. cap. 2 o. non Athenienses ante
Solonem , Plutarch. in Solon. p. 9Ο. non Hebraei , Se ld. Decebs in bon. Hebr. cap. 24. non
Indi denique , veluti Si amenses , De la Loubere da Ro ume de Siam. T. I. pari. ch. I.
n. s. Deinde et omnino rationi naturali re- Pugnae , alicui ius esse statuendi de rebus suis ita , ut voluntas post mortem valere incipiat, ubi jam velle desiit , di mors omnia solvit,
Quod animadvertens vir acutissimus Leibnitius in novo methodo Iurisprud. p. s 6. seqv. ad animarum immortasitatem confugit , ut sic Perdurare voluntas mortuorum videatur, quod
nimis dilutum est. Nec donationis exemplum a Vinnio adductum quadrat. Nam qui donat inter vivos statim dominium transfert: quamvis sibi usum possessionemque reservet. 4 Grotii definitio non exhaurit naturam te flamenti, de quo nobis quaestio est. Quis enim dixerit, testatorem, quoad vivit, tantum jus possidendi & fruendi s bi reservare, quum res stas vendere , donare , quin ipsam ultimam voluntatem mutare possit Et quis dixerit, eam alienationem esse revocabilem , qua nihil alienatur , & quae revocari potest , antequam valere coepit s Denique nec usu &necessitate exigente testamenta inventa sunt, quum nulla necessitas fingi possit , quae homines adegerit ad testandum, quum iam Ieges extent de successione , immo haec testamenti factio saepe incommodis oneret rempublicam. Vid. Hert. EIem. Polit. Part. II. fedy.
Adjicio , εν multis visum, e Repu-b Iica aliquando esse s nimiam testandi & legandi libertatem praecidere: praesertim in optimatum statu , & hactenus ut ne cui liceat Praedia paterna aut avita legare. Quin etiam Bodinus lib. s. de repub. cap. a. auctor est, solis Atheiliensibus usurpatam fuisse infinitam Is ORDINANDIS . 3s Ilegandi licentiam , eamque Decemviros a S lone aceptam in duodecim tabulas retulisse,& populo Romano proposuisse his verbis; Uii quisque legasiit sua rei , ita jus eso, I. verbirlegis. Ixo. de verb. signis Catterum autem gentium omnium unam legem fuisse , ne praedia itestamento legare liceret: eoque iure adhuc Polonos, Da nos, Suecos, aliosque populos uti. Nos scimus, idem sere etiamnum obtinere in Geldria , & Dioecesi Trajectina , locis Bataviae nostrae proxime adiacentibus. Excepta apud nos sunt bona seud alia , quae tentamento dare, aut legare non licet sine indulgentia ordinum hujus Provinciae. At impetrata de his testandi licentia , potest vasallus seudum cui velit testamento relinquere , modo is cui relinquitur ex justo matrimonio procreatus sit. Et potest hoc facere etiam sine
permissu ejus, qui proximus seudi dominus est sine consensu successorum studi ab intestato. Simplex indulgentia non plus iuris Vasallo tribuit , quam ut semel de bonis laudatibus di recto disponere possit vel instituendo vel legando : plures autem gradus faciendi potestas aut substituendi sive directo sue per fidei commissum non aliter competit, quam si hoc quoque specialiter diplomate comprehensum fuerit , Grol. 2. manudu I. e. 42. σ ib. Groe nev v. in not. notab. fud. g. 24. Apud
Ultraiectenses etiam simplex indulgentia potestatem substituendi tribuit, sed semel dum
De antiquis modis testandi civilibus
r. Sed ut nἰbII antiquitatis penitus ignoretur, sciendum est , olim quidem duo genera tes amentorum in usu fuisse I quorMm altero in pace otio utebantur, quod ea latis comitiis appellabant : altero , eum in praelium exituri esent, quod pro-einctum d ectatur. Accessit deinde tertium genus testamentorum , quod dicebatur per aes π libram, scilicet quod per emancipationem , id est , imaginariam quamdam venditioncm agebatur , qνinque testibia, Ur Iibripende , eivibus Romanis p tiberibus praesentibus , ' re, qui famil ae empter dicebatur. Sed iIIa quidem priora duo genera testamentorum ex veteribus temporibus in desuetudinem ab Munt: quod vero per aes ty libram flebat, neet diutius permanserit, attamen partim in hec in
Calatis comitἰis Calato seu convocato per lictorem curiatum populo , testamcntorum confirmandorum causa : curiata enim haec
389쪽
3st D I R. H. erant comitia , non centuriata , aut tributa. Gell. lib. r s. c. et T. Gruch. in pras ιib. de commit. In Glossis , calata comitia , αρχαιρεσια δις τοῦ ι s γινόμενα. Vid. in L in comm. Per emancipationem Emancipare & mancipare proprie , est aere & libra vendere , & in
dominium alicui tradere. Horat. Disi. a. L2. v. I s 8. Si proprium est , quod quis ιibra mereatur in aere. Per translationem praedicatur de qualibet alienatione & subjectione. Plaut. Bacch. π Curcul. Cic. Phil. E. ex Cat. M . Imaginariam venditionem Imaginaria dicitur , quia pretium non interveniebat a sed νόμου χἀ ιν sesterius nummus , V. Cujac. IO.
obf. 3 7. Euinque testibus Aderant praeter libripe dem testes quinque, cives Rom. puberes, certisque verbis hic actus perficiebatur. V. Ul
in Top. ubi ex Cajo etiam formulam mancipationis refert , add. Salmas. de Uur. c. 8. milia emptor Suet. Neron. cap. Φ. Familia emptor, id est , haereditatis i qui initio erat ipse haeres futurus, 6. Io. inf. eod. postea autem alius ab haerede , manceps fiduciarius, qui haeredi familiam remanciparet. Theoph. quod
Plutarcho lib. x. de ferv. num. vind. absurdum videtur.
In desuetudinem Causam te docebit Theoph.
a Comitiorum genera obiter exposita , tr sensum quibus eomitiis testamenta feri solebant. a De testamento , quod veteribus endo procinctu. 3 De testamento peν κι in libram. Euando superiora genera tes amentorum in v
o ratio juris de forma & modo facien
dorum testamentorum postea constituti .. facilius di perfectius intelligatur, necessarium putavit Justinianus , a primordio rem totam repetere. Et sunt sane multa in iure novo & posterioribus temporibus constituta, quae sine veteris notitia persecte intelligi non possunt : idque non tantum in re hic proposita a sed etiam in plerisque aliis iuris Iustinianei partibus accidit. Accommodari huc potest illud Senecae lib. s. de benes e. I. Etiam quod discere supervacuum est , prodest cognosce re. Ait autem, primis temporibus duo genera tentamentorum populo Romano in usu suisse, quorum altero quod calatis comitiis dicebatur utebantur tu pace & otio ; altero quod
procinctum , cum in praelium poeincti educerentur : accessiise autem postea & tertium enus , quod per aes iti libram fiebat. Atque uius rei testem habemus etiam Aulum Geblium , qui lib. I s. κοῶ. Attie. e. 1 . sic scribit; Tria genera testament rum fuisse accipimus, νη-,
quod cautia comittiis in concione populi fleret I ει terum , quod in procinctu , cum viri ad pratim faetendum in aciem voeabantur 3 tertium pers milia emancipationem , mi as F libra adbi uermtur. Idem quoque tradit Ulpian. in stat
Euod eaIatis eοmietis appellabant Tribonianus non satisfacit studiosis antiquitatis, dum hoc genus indicat , non exponit. Sed & ill-terpretes paucis de eo agunt, nec explent desiderium hominis curios. Quamobrem ne eidantiqui moris ignoretur videndum est , quδ' nam ista comitia, quae Justinianus, Ulpians & Gellius calata appellant, fuerint ; & unis hoc iis solis nomen , quod videtur omni,si communiter convenire. Pater ex scriptis W- iterum maxime Ciceronis, Livii & Dioni sHalicarnassensis , tria fuisse eaque diversa cemitiorum genera I curiata , centuriata &m buta et quorum antiquissima curiata. Nam n quo Curiae primum a Romulo institutae sua , usque ad tempora Servii Tullii sexti Romanorum Regis omnia, quae suffragiis populi a M'gibus committebantur , curiatis comidis Peracta fuere r ut ex eo intelligi potest, Pp
necdum centuriae I nec tribus erant, quae iv,
fragium dicere possent. Itaque non modo N ges , sed caeteros etiam magistratus curium comitiis creatos suisse interpretandum est, clim apud auctores reperimus , a populo est creatos : & leges omnes , quae ad illud usq*ς tempus latae sunt , curiatae fuerunt : & judi' cium Horatii a populo curiatis comitiis pc ractum est. At post classes a Servio rege iussi'
tutas, tum duo coeperunt esse comitiorum genera , curiata , & centuriata r atque Issi
duobus tantum usus est populus usque ast δὴ dicium Coriolani t qui fuit annus ab urbis
condita χε I. quo primum instituta sunt tri buta comitia a & curiata minus ex eo tempo re frequentari coeperunt. Curiata comitia di
Cebantur , in quibus populus curiatim sustra' gium dicebat, hoc est, in quibus populu pςycurias divisus sententiam rogabatur; ut qu. plures curiae statuissent , id jussum populi di
ceretur : nec auspicato fieri poterant, niti in tra pomoerium , idque in foro, adeoque mcomitio. Centuriata erant, quibus populvi per classium centurias divisus suffragium fere bat, ita ut suffragia colligerentur centuriatim
390쪽
re quod plures centuriae jussissent , id ius ratumque esset. Haec intra pomoerium haberi non poterant : locus ei destinatus erat cam
Pus Martius. Tributa comitia dicta, clim populus tributim sive per tribus divisus suffra- pium iniret , in quibus quod plures tribus iussissent aut vetuissent , spectabatur. Haec autem diversa suisse a curiatis, argumento est, quod tribus a curiis semper diversae fuerunt: quodque intra aut extra pomoerium haberentur , nulla religio erat. Jus habendi comitia
solis Magistratibus suit , nisi de sacris ellet agendum : & quidem solis patriciis & maioribus magistratibus curiata & centuriata I tributa etiam Tribunis plebis. Sacrorum autem causa Pontifices ius habuerunt vocandi comitia tam centuriata , puta creando Regi sacrificaeo , quam curiata : nam fallitur D. Wesembecius, dum existimat , magistratus coegisse centuriata comitia , calata pontifices. Caulae habendorum comitiorum variae : ad creandos magistratus aut confirmandos , ad leges ferendas , iudicia exercenda , lacerdotes inaugurandos , detestationis sacrorum , adrogationum , & testam emorum faciendorum
causa '. nec tamen unae omnium , nec eaedem omnium , omnibus temporibus. Singula exequi ad institutum non opus est i adeundi Nicol. Gruchius , & Carol. Sigonius , qui de comitiis Rom. scripserunt ex professo. Cum
igitur Praeter ea, quae diximus , nulla alia fuerint comitia, necesse est calata , quorum hic mentio fit, speciem unam ex his suisse. Non fuere autem centuriata : alioqui sequeretur, nec in urbe testari. Quirites potuisse, nec omnino primis temporibus testari ante tempora Servii Regis, a quo primum centuriata comitia instituta sunt. Multo minus putandum est, haec comitia tributa fuisse 3 quippe quorum usus nullus suit ante iudicium Coriolani. Re- Iinquitur ergo , ut curiata fuerint, quae sola primis temoribus , cum in concione testamenta fiebant, in urbe haberentur. Idque etiam Gellius non obscure indicat loco superius citato, cum ait, iisdem comitiis calatis sacro arum detestationes & testamenta fieri solita. At aute legem Papyriam , quae vetuit aedes , terram , aram consecrare injussu plebis , teste Cicerone pro domo , consecrationes a Pontificibus factas curiatis comitiis docet Gruch. lib.
3. de comit. Rom. eap. 2. Igitur quod in concione calatis comitiis testamenta olim fieri solita die untur , calatis comitiis, hoc est, convocato testamentorum confirmandorum causa
Populo , non centuriatim sive per centurias
classium ut D. Viglius existimat neque per tribus, sed per curias , idque a collegio pontificum. Ex eo autem quod Veteribus frequens usus erat verbi calo , quod Graecum est , unde nomina calendae , curia ealabra , elasis ere. Macrob. I. Satur. rs. existimare licet, initio
comitia omnia calata suisse,sed postea cum id verbum in usu esse desiit, nomen calatorum comitiorum in his tantum , quae pro col egio pontificum haberentur , retentum esse, idque religionis & antiquitatis causa. Gellius lane, d. lib. I s. e. 27. refert in Libro Laelii Felicis ad Q. Mucium primo scriptum esse , Labeonem scribere , calata comitia esse I quae pro collegio pontificum haberentur , aut regis sacrorum , aut flaminum inaugurandorum causa. Et paulo post, iisdem comitiis & testamenta condita. Ac credibile est , ideo pontifiees testamentorum factionibus praesuisse , quia sacra , quae ad eos pertinebant, una cum haer ditatibus transferrentur. Uicem horum testa
mentorum exhibere scribit D. Vigitus , quae precibus Principi oblatis inseruntur , iuxta Lomnium. I9. C. hoe tit. Nam Principem post legem regiam quodammodo universum populum repraesentare. Sed & testamentum , quod in acta magistratus municipumVe refertur, ejus , quod calatis comitiis fiebat , quadantenus locum subit, quia & ipsum publica fide
fit , di quasi totius civitatis, d. I. omnium ViNN. Quae hic Vinnius perspicue refert, ea maximam partem rem se habent, & plenius exponuntur a Gruchio & Sigonio. In eo tamen falli videtur i quod comitia calata teia
tamentorum caussa convocata putat. Convocabantur enim legum ferendarum magistratuumque creandorum caussa, immo & ob alia
negotia publica, bellum , pacem, iudicia dcc.
Testamenta autem , nihil aliud tum erat quam leges, rogatae a magistratu, Sc euriarum suffragiis confirmatae. Unde vocabulum legare, quasi
legem ferre νιν μεθενειν, Nov. 22. cap. L. legis mo
do relinquere. Ulp. Fragm. fit. 2 g. I. Deinde
id α admittendum videtur, quod testamenta
principi oblata, vel in acta magistratus municipumve relata in testamentorum , quae calatis comitiis facta sint, locum successisse existimatiquum complura ante saecula obsolevissent comitia calata , testamentaque in iis fieri solita , quum haec testamenta princivi, vel magistratibus oblata invenirentur. HEIN. auod procinctum dicebatur Alterum testa- a. menti genus antiquitus usurpatum , cum ad pugnam ituri essent , incerti an essent redituri , procinctum appellatum esse ait : pro