장음표시 사용
121쪽
tralis vocabulum eondemnase , Filium Patri dissimilem consilieri . Objicies i. Liberius ei Sirmiens formulae subscripsit, cujus beneficio sperabat se revocandum esse ab exilio : atqui ejusmodi non erat prior, sed
altera tantum,quae Arianismum aperte profitebatur: ergo, Sc. Resy. conc. maj. neg. min. Ratio est I. quia
vix edita fuerat posterior fidei formula , cum Arianis ipsis & Constantio Imperatori displicuit: unde nullum non moverunt lapidem, ut exemplaria ab iis qui eam descripserant, r&ciperent : Selendum est , inquit Socrates hist. lib. 2. cap. gr. ) Episcopis qui Sirmis convenerant, ut
nam illam fidei formulam abs se editam , postea displicuisse .... suocirca operam dederunt, ut eam asi liis qui deseripserant , reciperent. Sed quonIam multi eam occultabant. Imperator edicto praecepit, ut exemplaria ejus omnia conquirerentur , poenam isterminatus,si quis eam occultase deprehenderetur.
Ratio est 2. quia secunda Sirmiensis sermula plurimum exulcerarat Semi-Arianorum , seu Η moousianorum animos ; unde Basilius eorum caput, statim Concilium habuit Ancyrae, in quo altera illa Sirmiensis formula proscripta fuit :Cum verδ Soaeomeno teste his. lib. q. cap. Iso Constantius Imperator Basilio ac caeteris Semiarianis impense faveret , mirum non est, qudd Liberius non sperarit, se alterius formulae Sirmiensis subscriptione ab exilio revocandu esse. Objicies x. Liberius ei formulae subscripsit , quam Hilarius vocat perfidiam apud Sirmium de seripiam : atqui Hilarius non vocavit Priorem formulam Siriniensem ρerfidiam apud Sismiam desieriptam di siquidem lib. de Synodis eam tamquam catholicam exponit: ergo, &c. Resp. conc. maj neg. min. Ad cujus probationem dist. ant. Hilarius libro de Synodis priorem formulam Sirmiensem, sumptam in se& ind Pendenter a circumstantiis, exposuit tanquam
122쪽
catholicam, conc. ant. sumptam non in se tam tum, sed etiam dependenter a circumstantiis, neg.
ant. Et sane licet in sensu obvio, seu quem verba prae se serebant, nihil falsi contineret; erat tamen maxime suspecta ratione Episcoporum, a quibus conscripta fuerat : nam in Ancyrana Synodo non erant solum Episcopi Semioriani, sed etiam Ariani, Valens, Ursacius & alii. r. Illisormulae I. iberius addidit condemnationem Athanasii, eumque tum ab Episcopali sede, tum
a communione fidelium expulit. Ego inquit in Epistola, quam adhuc Beroeae exul scripsit ad Orientales ) Athanasium non defendi ; sed quia
suscep eras altam bonae memoriae Iulius Episcopus d cessor meus , verebar, ne forte in aliquo praevaricator judicarer . At ubi cognovi, quando placuit Deo , justeios illum condemnasse , mox eonsensum commο- visententiis vestris .... Itaque amoto Athanasio a communione omnIum nostrum , cujus nee Epistolia a me suseipiendasunt, dico me tarem eum omnνbus vobis O universis Episcopis Orientalibus , seu per uni ersas provincias pacem se nnanimitatem habeo. 3. Rejecta est, Consubstantialis , vox, quae erat Catholicorum veluti tessera ; proindeque licet Hilarius probasset priorem Sirmiensem se mulam in se spectatam , potuit postea in fragmentis propter circumstantias peculiares eam vociare peroiam apud Sirmium eonferiptam, quam dieit Liberius catholicam.
CA P U T II. De Divinitate Spiritus Sancti.
Nat. I. X Arii principiis sequebatur quidem XI Spiritum sanctum non esse Deum , sed cum Arius id aperte non protulisset , nec Alexandrina Synodus, nec Nicama I. in quibus solemniter damnatus est, haeresis ejusmodi me
123쪽
Pist. 2. Quod Arius aperte non docuerat, palam deinceps asseruerunt illius discipuli, & quis dem primo Aetius , & illius auditor Eunomius, Eudoxius Episcopus Antiochenus, aliique omnes, qui blasphemabant,Filium esse Patri dissimilem. Secundὸ , idem dogma propugnarunt Plures ex Semi-Arianis, seu ex iis qui tuebantur homoοusion , hoc est, Filium esse similem Patri: sed quod apertius inter eos id propugnarit Macedonius, audiit apud veteres tanquam author Pneumatomo chorum sectae, seu eorum qui Spiritui Sancto divinitatem abnegarunt. Nol. 3. Ut Catholicam de Spiritus Sancti divinitate doctrinam asseramus, methodi causa hocce caput in tres articulos dividemus; in Priore quaeremus, utrum divinitas Spiritus Sancti possit ex Scripturis demonstrari ; in altero, utrum demonstrari possit ex Patribus ; in tertio tandem solventur Macedonianorum a
V rhm divinitas Spiritus Sancti possit ex
Scripturis demonstrari. Di, 1. CCripturae textus, de quibus agituro sunt r. ii quibus ipsum Dei nomen Spiritui Sancto tribuitur; sunt a. ii quibus characteres, qui Deo proprii sunt, dicuntur Spiritui Sancto convenire; nec non ii in quibus agitur de Spiritus Sancti efficientia & operatione.
f. I. Profertur argumentum petitum ex Dei
nominibus. CONCLUs Io . Divinitas Spiritus Sancti potest ex iis Scripturae locis demonstrari, qui b us Dei nomen Spiritui Sancto tribuitur. -
124쪽
Dissen. I. De Exissent. SS. Trin. I I I
Probatur. Ille vere ac substantialiter est Deus cui Scripturae Dei nomen tribuunt , ipsum creaturis opponendo : atqui Scripturae Spiritui Sancto tribuunt Dei nomen , ipsum creaturis opponendo : ergo Spiritus Sanctus est vere ac substantialiter Deus. Minor propositio, in qu2posita est difficultas, subsequentibus momentis ostenditur. Primo, Petrus Actorum s. sic Ananiam alloinquitur : Anania, cur tentose satanas cor tuum smentiri te Spiritui Sancto, edi fraudare de pretio agri e Eum autem, cui Ananias mentitus fuerat, hoe est Spiritum Sanctum , Petrus mox Deum Vocat, ipsumque creaturis opponit, seu dici: Ananiam non creaturis, sed ipsimet Deo fuisse mentitum: Hon es cait meruitus hominibus, sed
Secundo, Textus Scripturae in quibus Deus ipse dicitur locutus fuisse, in aliis ejusdem Scripturae locis plerumque explicantur de Spirita
Sancto. Haec verba, Audite audientes , O nolia te intelligere, quae Isaiae 6. Deo exercituum tribuuntur, Paulus ad Hebraeos 3. dicit fuisse a Spiritu Sancto prolata: siuia bene inquit
νιtus Sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad Patres nostros dicens , Vade ad populum istum , O die ad eos , Aure audistis O non intelligetis . Psalmo Ios. haec habentur: Tentaverunt Deum in inaquosior at Deus ille, quem Iudaei tentarunt, a Paulo vocatur Spiritus Sanctus : Mapropter
ait ad Hebraeos 13. sicut dicit Disitus Saninmιs , hodie si vocem ejus audieritis , nolite obdurare corda veira , sicut in exacerbatione secundum diem tentationis A deserto , ubi tentaverunt me patres
vestri. Apostolus primae ad Lorinth. I 2. fideles vocat templum Dei: Τη escitis, quia templum Dei estis vos Verum postea eosdem fideles vocat templum Spiritsis Sancti : An nescitis, quoniam membra vestra templum sunt Spissius Sancti λ Idem Apostolus, Dei opera recensens, ea Promiscue Tom. III. F Deo
125쪽
ria Institi Theolog.Pars II. Deo ac Spiritui Sancto tribuit: Pivisiones sin quit ad Corinthios scribens ) gratiarum sunt, idem
autem Spiritus .... Divisiones gratiarum sunt, idem verro Deus , qui operatur omnia In omnibus. Iis autem gratiis lingulariter enumeratis, sic concludit: me autem omnia operatur unus atque idem
Spiritus, dividens singulis, prout vult. Tertio , ipsum Spiritus nomen,quod tertiae Trinitatis personae tribuitur, eum Deum esse non obscure innuit . Scilicet ut advertit Athana-1ius in libro ad Serapionem ) Spiritus Sanctus nusquam sere in Scripturis Spiritus appellatur, quin aut Praemittantur aut subsequantur verba quae vocem illam Spiritus ad Deum reserant; vel si ejusmodi verba nec praecedant, nec subsequantur , Spiritus Sanctus non dicitur simpliciter Spiritus , sed cum addito: Spiritus Dei, Spiria rus Christi. Ioarto, idem pariter evincit Paracleti nomen quod Spiritui Sancto tribuitur , & praeserti in si attendatur, quod ille Paracletus dicatur aequulis Filio: Ego c ait Christus Ioannis I 4. 9 rogabo Patrem , ct alium Paracletum dabri vobis: nem-Pe vox, Alium, comparationem includit: ac proinde significat, Paracletum quem Christus Pollicetur a Patre mittendum , sibi omnino aequalem fore.
Profert Ar argumentum petitum ex characteribus Deo propriis . CONCLUs Io . Divinitas Spiritus Sancti potest iis Scripturae locis demonstrari , quae illi tribuunt characteres, qui Deo soli conveniunt.
Probatur. Ille est Deus, cui Scripturae tribuunt
126쪽
Differt. I. De Existent. SS. Trin. II
characteres, qui Deo soli conveniunt: non enimalia ratione judicamus Patrem in divinis est e ' Deum, quam quod Scripturae ei tribuant divinitatis characteres; atqui Scripturae tribuunt Spiritui Sancto characteres,qui soli Deo conveniunt: ergo Spiritus Sanctus est vere ae substantialiter Deus. Probatur minor propositio . Characteres qui Deo soli c9nveniunt , sunt processio a Deo ipso, expressa illius invocatio in Baptismatis formula, cogitationum cordis cognitio, collatio coelestis gratiae quae sanctificet nominem ,
Peccatorum remissio, in creaturis mente praeditis habitatio, tanquam in templo ; Apostolorum, Doctorum , Episcoporum constitutio ac missio: Sed Scripturae ea omnia tribuunt Spiritui Sancto, ut patebit attendenti ad ea quae mox subj ieienda sunt. Frimo, Processio unius ab alio, in divinis amguit aequalitatem; eo nimirum argumento Patres
quondam usi sunt, ut Verbi divinitatem adversus Arianos assererent: ut videre est apud Ambrosum lib. I. de Spiritu Sancto cap. 4. Nec id mirum est : siquidem procedere ab alto,est, recipere
ipsum esse principii, a quo est processio. Atqui Spiritus Sanctus a Deo procedit , juxta illud
Christi apud Ioannem c. 26. Cum autem veneris Paraclitus , quem mittam vobis a Patre , Spiritum
veritatis , qui a Patre procedit , ille testimonium serhibebit de me. Secundo, Ille vere ac substantialiter est Deus
cujus expressa invocatio necessario requiritur, ut Baptisma valeat: non enim alterius quam Dei ipsius nomen invocatur in formula sacramenti
in quo fidem nostram profitemur , scilicet fides
non est in creaturam, sed in Deum tantiim: Atqui expressa invocatio Spiritus Sancti necessario requiritur, ut Baptisma valeat , ita enim docet unanimis Patrum traditio , ut de sacramentis agentes ostendimus. Athanasii est illud argumen
127쪽
qui de Trinitate aliquid eximis , octis solo Patris nomine baptinatur , aut in solo nomine Filii , aut sine Spiritu, in Patre ac Filio , nihil aeeipit sed nanis ac sine initiatione manet tam ipse quὰm qui
tribuere videtur . Praeterea, is qui expresse invocatur in Baptῖsmatis formula, in unum, cum Patre & Filio , majestatis ac honoris consortium adjungitur : ergo utrique est aequalis . Addendum est, efficientiam Baptismatis non minus
adscribi Spiritui Sancto, quam aliis divini spe sonis : proindeque Deus est, sicut & aliae personae.
Tertio, Qui scrutatur internas hominis cogitationes , vere ac substantialiter est Deus, juxta illud Scripturae: Scrutans corda se renes Deus: a qui Spiritus sanctus scrutatur internas hominis cogitationes: PVobis autem c ait Apostolus I. ad Corinth. 2. θ revelavit Deus per Spiritumsuum a Spiritus enim omnia scrutatur , etiam pro*nda Dei.
Guis enim hominum scit, quae sunt hominis , nisi spiritus hominis qui in ipso est ρ ita O quae Dei sunt,
nemo cognovit, ni R Spiritus Dei. uuarto, Ille vere ac substantialiter est Deus qui conseri gratiam, quae hominem sanctificet :siquidem c ut Basilius ait in quinto adversus E
nomium ereatura non potest sanctificare creaturam : Atqui Spiritus sanctus confert gratiam quae hominem sanctificet. Nam I. non ob aliud in Epistola ad Romanos vocatur Spiritus Sanincti cationis, ad Romanos octavo, Spiritus ado- et onis , ad Hebraeos II. Spiritus gratiae , Actorum I s. gratia qua gentes sanctificatae sunt , Spiritui sancto tanquam causae tribuitur, In nationes
gratia Spiritus Sancti effusa est , ad Romanos quinto, Charitas Dei diffissa est in cordibus nostris per Spiritum Sanctum qui datus est nobis, ad Galatas quinto, Fructus autem Spiritus est ehar ras , gaudium, pax, patientia , bonitas , longa-
Auisso , Qui peccata remittit, vere Deus est:
128쪽
Differt. I. De Existent. . . Tris. I I s
ntqui Spiritus sanctus peccata remittit: Nemp31. Spiritus sanctus est principium, unde oritur potestas dimittendi peccata,qua Ecesesia fruitur:
Aeelytie cinquit Christus Ioannis ΣΟ.b Spiritum
Sanctumr quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. 2. Ei quoque tanquam causae tribuitur effectus potestatis ministri, qua per Baptismum peccata dimittuntur ; nam non datur baptismus ut jam superius observatum est ) nisi nomine, auctoritate, & invocatione Spiritus sancti: B eL Tames eos cait Christus in in nomine Patris O Filia O Spiritus Sancti. Sexto , Qui in creaturis mente praeditis inhabitat tanquam in templo, vere ac substantialiter est Deus: Nam I. solus Deus potest in creaturas illabi, seu, totum illarum esse pervadere; iunt enim Dei respectu, sicut chrystallus perlucida respectu solis. a. Soli Deo templum debetur, quippe ipsi soli exhibendus est latriae cultus. 3. In habitatio unius divinae personae in nobis, emcit, ut a Patre simul ac Filio inhabi temur : atqui Spiritus sanctus in creaturis mente praeditis inhabitat
tanquam in templo : ruscisis ait Apostolus i. ad Corinth. 3. 9 quia templum Dei estis, O vi-νitus Dei habitat ia vobis e Capite 6. idem claxius asserit : An nescitis, quoniam membra vestra templum sunt Spiritus sancti 'Septimo denique, Is a quo sunt Apostolorum
episcoporum,ac Doctorum constitutio ac missio, vere ac substantialiter est Deus neque enim creatura potest Dei ministros constituere ac mitistere : unde nec ipse Christus , ut homo est,semetipsum clarificavit,ut pontifex fieret, nec Moyses, nec prophetae ab hominibus missi sunt ac constituti, sed a Deo ipso: Atqui Spiritus sanctus constituit ac misit Apostolos, Episcopos, Doctores, ministros: Ministrantibus autem illis Domino se jejunantibus cait Lucas Actorum 13.) dixit Spiritus Sanctus r Segregate mihi Saulum o Barnabam m opus, ad quoccasumpsi eos .... Et ipsi qMidem
129쪽
His a Spiritu Sancto , abierunt Haec pariter leguntur Actorum cap. 2 o. Attendite vobis , O tin Terso gregi , in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episeopos regere Ecclesiam Dei . CiFite 2I. Agabus in Spiritum Sanctum, tanquam in authorem , prophetiam suam refert: me dicit Spiritus Sanctus, &c. Paulus I. ad Timoth. q. eadem ratione loquitur : Spiritus manifeste dicit , quia is novissimis temporibus discedent quidam a fiade. Plurima similia loca laudari possunt ex Scripturis , sed brevitatis causa hic ea praetermit
ARTICUL Us II. Vtrum divinitas Spiritus Sancti possit ex Traditione demonstrari.
2Pt. T ΥΤ cum methodo pertractetur difficultas, de qua agitur, articulum hunc Partiemur in tres paragraphos . In Priore ex- Pendemus, quid Patres trium priorum taculorum docuerint de divinitate Spiritus Sancti et in altero quaeremus, quid de eadem quaestione senserint quarti, quinti & aliorum saeculorum
g. I. Guid de di Dinitate Spiritus Sancti fen
serint Patres trium priorum saeculorum.
CONCLus Io . Patres trium priorum sarculorum docuerunt, Spiritum Sanctum esse vere ac substantialiter Deum. Probatur. Inter Patres trium priorum saeculor uln non ultimum tenent locum Hermas, Clemens Romanus,Iustinus, Athenagoras, Irer eus,
130쪽
Lucianus, Clemens Alexandrinus, Tertullianus , Origenes, Cyprianus , uterque Dionysus, Romanus, & Alexandrinus, tandem Gre orius Thaumaturgus . Atqui ii Patres docuerunt , Spiritum sanctum esse vere ac substantis, ter Deum: ergos Sc.
Hermas, seu author libri qui Pastor inscribitur, asserit, humanam Christi naturam serviis e Spiritui Sancto: cum igitur cinquit ) corpus illud paruisset omni tempore Spiritui sancia .... fomliter cum Spiritu sancto comprobatum , Deo in coelum) receptum est. Atqui humanitas Christi, alii quam Deo servire nec potuit nec debuit, uiri interea quae educta sunt ex nihilo, principem
locum tenuerit. Clemens Romanus.
Clemens Romanus steste Basilio, Lb. de Spiritu Sancto, caP. 29. . docuit, vitam eadem ratione convenire Spiritui Sancto, qua convenit
Patri ac Filio: Sed of Clemens antiquior: verba sunt Basilii θ vixit, inquit, Deus o Dominus Iesus christus, ct Spiritus Sanctus: atqui is, cui
vita convenit eadem ratione, qua convenit Patri ae Filio, est vere ac substantialiter Deus . Confirmatur argumentum ex eo, quod Clemens Patrem, Filium ac Spiritum Sanctum opponat diis gentium, quibus vita non convenit ; cum eolintra Deus verus in Scripturis Deus vivens appelletur. Dices, verba quae Basilius ex Clemente Romano laudat, neque in Epistola I. Clementis, nec in secunda reperiri , ac proinde firmum non est argumentum, quod ex iis verbis ded
Sed inanis est illa objectio : nam integram non habemus alteram Clementis Epistolam, sed tam tum fragmenta quaedam: itaque verba quae BD