장음표시 사용
91쪽
sicat , Verbum esse unius ac ejusdem substantiae, seu essentiae, cum Patre : Quod vero est unius ac ejusdem substantiae, cum Patre, factum non fuit ex non extantibus, non Praesupponit tempus quo non fuerit , nulla ratione dici potest creatura: 2. Catholici docebant, Verbum esse ex substantia Patris, esse vere ac proprie Deum, genitum non actum : Sed vox μομιον ea omnia significat: Qui enim unam habet essentiam cum Patre, vere ac proprie Deus est sicut Pater, proindeque aeternus est, factus non est. Confirmatur argumentum I .ex Athanasio,qui expresse docet,neminem posse credere Filium eL se natura Filium, quin simul profiteatur, eum es
se Patri Consubstantialem et suod si inquit in epist. ad Asric. Episcopos o simulent se exhorrere
vocabulum ομ-σιον , dieant se sentiant, simplieiter O vere Filium nazura esse Filium , O anath mate , ut imperavit D dus , eos feriant, qui di- eunt , Filium Dei fanuram , aut creaturam , aut
ex non extantibus esse , vel fuisse , quando non esset , O mutabilem O alterabilem, O ex aliena substantia illum ese , itaque fugiant haeresim frianam; O nulli dubitamus , quin postquam haec imgenue se eandide anarbem,riaver,int , statim eo fessurisint, Filium esse de substantia Patris , Patriaque consubstantialem esse . Confirmatur 1. ex Hilario, qui in libro de Synodis adversas Arianos haec habet: Displicet eu suam, in Synodo, caena ομούσιον esse susceptum eme si mi displicet , necessee es placeat , quod ab
Arianis est negatum . rugarum enim .dcirco esso ομιον , ne ex substantia Dei Patris Deus Filius natus , sed secund- creaturas ex nihilo conditus
Confirmatur a. ex Basilio, qui Epistola goo. sicaoquitur: Et quia ex non esse ad esse productum FA
Is m etiam tune nemn Iti asseverabant , hanc ut ab
92쪽
Differt. L De Exi sunt. SS. Trin. 79
Objicies r. Vox illa , ὀμωσαν , hoc est ,
consubstantiale, in Scripturis non reperitur: ergo Nicama Synodus eam adhibere non debuit, ut damnaret haeresim Arianorum , & affereret Catholicorum fidem. Resp. conc. ant. neg. conseq. Ratio est, quia Nicaena Synodus ad afferendam Uerbi divinitatem , & damnandam Arii haeresim, habebat quidem in votis non adhibere alias voces,quam quae in Scripturis continentur: Verum cum eas omnes in pravum sensum Ariani detorquerent , coa cha fuit usurpare μομιον , cui Ariani nullum sensum affingere poterant, qui suae haeresi patrocinaretur. Et sane rogati, an agnoscerent Filium ex Patre genitum esse ' annuebant: scilicet intelligebant, Filium eo sensi est egenitum ex Patre , quod, sicut aliae res, ab ipse,per creationem, ori ginem suam traxisset: Quaesti, an Filium fate' rentur esse Deum Θ affirmabant contendentes , eum esse Deum, qui per gratiam qua eminebat svere factus esset Deus: Reprehensi, quod Dei Filium creaturam dicerent, reponebant , inbquam esse accusationem et sed vana aequi vocutione , subintelligebant enim, eum non esse creaturam ejusdem cum aliis ereaturis gradsis , sed multum sublimioris . Necesse suit igitur, ut Nicaeni Patres voce uterentur, quam heter odoxi in pravum suum sensum detorquere non possent: ejusinodi vero est vox ομομιον , unde Ariani nihil intentatum reliquerunt, ut illius usum abo
Objicies x. Non licet ad explicanda fidei mysteria inusitatis ac novis terminis uti , nempe terminorum immutatio nonnunquam ipsarum rerum immutationem invehit: atqui terminus ομο υον , seu Consubstant e , tempore Comcilii Nicaeni I. erat Inusitatus: si enim usitatus fuisset, Ariani non ausi fuissent ei tam evidenter contradicere, nec arguere Catholicos, quod eo uterentur: ergo, &c.
93쪽
Resp. I. neg. maj. nempe haereticorum v esricies, qua fit, ut saepius consuetis terminis ab uintantur , nonnunquam cogit Ecclesiam, ut te minos excogitet, quibus fiat, ne catholica do mata heterodoxorum fraudibus ac cavillis Pa
Resp. 2. data maj. neg. min. seu contendimus longe ante Concilium Nicamum Ι. vocem et μομιον suisse in communi Ecclesiarum usu. Idque evincitur I. ex S. Irenaeo, qui lib. I. cap. I.
exponens Ualentinianorum placita, vocemον utitur, ut significet,rem ejusdem esse essentis cum altera: dicit enim: Id quod spirituale erat, haud quaquam ab Acamoth infirmari potnisse , γο-niam ejusdem cum ipso essentiae , οριούσιον erat . Evincitur 2. ex Tertulliano,qui initio libri adve sds Praxeam expressis verbis scribit, Patrem , Filium, & Spiritum Sanctum esse unius subista tiae, quae quidem Terba Graece per ve tuntur . Evincitur 3. ex Athanasio, qui in libro
de sententia Dionysii Alexandrini circa Verbi divinitatem, scribit, Dionysium Alexandrinum in Epistola ad cognominem Dionysium Romanum dixisse , Christum esse μο ιον , consubstantialem Deo; eamque consessionem Dionysium Romanum exegisse, ut Alexandrinus apud eum Catholicus audiret. Evincitur 4. ex Pentapolitanis, qui Dionysium Alexandrinum tanquam violatae fidei reum detulerunt ad Dionysium Romanum, quod in suis contra Sabellianos epistolis Verbum non dixisset , μομιον , seu consubstantiale Patri: Adeo vox illa necessaria erat, nequis in haeresis suspicionem veniret. Evincitur s.
ex Eusebio Caesariensi, qui in Epistola ad suos Caesarienses,cujus meminit Socrates hist. Eccles.
lib. I. c. 8. sic loquitur: covimus quosdam ex 'νeteribus , iactos O illustres Episcopos Oscriptores , qui de Patris O Filia divinitate disserentes , nomi
Objicies 3. Concilium Nicaenum I. ad expli
94쪽
Dissere. I. De Exissent. SS. Trin. 8 r
eandam Uerbi divinitatem uti non potuit voce quam Antiochena Synodus, sexaginta circiter annis ante habita, expresse rejecerat: atqui sic se res habuerat, Athanasio teste in libro de Synodis Arimin. & Seleuc. seu laudata Synodus Antiochena decrevit , Filium non esse ο,οMr ν, hoe est, Conseubstantialem Patri: ergo, &c. Resp. r. dist. maj. Concilium Nicamum I. uti non potuit voce sumpta eodem sensu, quo damnata suerat a secunda Antiochena Synodo, concinmaj. in alio sensu, neg. maj. Altera Synodus Antiochena inquiunt nonnulli in damnavit vocem ἐμούσιον , hoc est , consubstantiade , in sensu Pauli Samosatent, qui eam sumpserat in sensu Sabellii personas in Trinitate non distinguentis , ita ut vellet eum Sabellio, Filium esse Patri consubstantialem, hoc est, unam cum eo non tam tum naturam, sed etiam per nam constituere. Theologis qui sic sentiunt, praeivit Hilarius in libro de Synodis adversus Arianos prope finem: Male ' inquito ομούσιον Samgatenus eo essus est i sed numquid melius Arians negaverunt e In hoe autem male Samosatenum confessum fuisse , ibidem docet Hilarius , quia per hanc unius essentiae nuncupationem solitarium atque unicum esse Patrem , ct Filium praedica-
Resp. 2. dist. maj. Concilium Nicaenum uti non potuit voce, quam secunda Antiochena Synodus damnaverat, in se & abselute sumptam,
conc. maj. quam damnaverat Propter abusum tantum, neg. maj. Paulus Samosatenus aiunt
plures Theologi) nusquam dixit, Filium esse consubstantialem Patri, sed ea doctrina, R eo loquendi modo, quem sciebat apud Catholicos esse passim receptum, abusus est, ut contra ipsos probaret, inde sequi,tres esse substantias in Deo, unam quae prior esset, & duas alias quae ex ea productae eisent. Ut autem Antiocheni Patres
impedirent, ne ejusmodi sophisma simplices Catholi
95쪽
tholicos deciperet , vetuerunt,ne Filius Patri consubstantialis diceretur. Confirmatur solutio I. ex Athanasio,qui in li-hro de Synodis Ariminensi & Seleuciensi sic loquitur: uus Samgatenum substulerunt, hanc πο- Gnsubstantiale, corporaliter accipere , cum Icilicet Paulus sophistieari vellet, O diceret, Sinon ex homine Christus Deus factus est , igitur eon- substant al/s est Patra; unde necessarios equitur, trese' substantias , unam quidem , quae prior fir , re-
tiquas vero duas ex ea oriundas: sdeoque merato π
tantes alta Ophisma Pauli,dixere, Christum non esse consubstantialem et non enim ita se habet Filius ad Patrem, ut ille egitabat. Illi vero , hoc est , Patres θ qui Erianam haeresim anathemate percusserunt, eum Pauli calliditatem animadvertissent, neque hoe modo in rebus corporeis, praesertim sn Deo, consubstantiale aecipiendum est e considerassem merito inducti sunt, ut Filium eonsubstam
Confirmatur 2. ex Basilio, qui epist. etoo. ubi alseruit, neminem in Synodo Nicama I. contradixiIse decreto, quo Patres declararunt, Verbum esse Deum verum de Deo vero, lumen de lumine , genitum non factum, dicit e contra, non eodem unanimi consensu vocem μομιον, rece- vocem illam ομομιον, pn6xre a nonnullιs acceptam , sunt qui nondum admiserunt. Addit eos, qui illam non rece-Pusent, reprehensione ac simul aliqua excusatione dignos fullse : suos jure quis dignos reprehensione dixerit , ct eosdem iterum jure excusandos . Mox reddit rationem, cur merito debeant accu-1ari: Patrum enim vestigiis non insistere , Osuams orism excogitatam sententiam velut potiorem Noes allorum antes e , ranquam praesumptionis plenum- , reprehensione dignum est : eandem verὸ rursus a nonnullis accusatam, suspectam habere , videtur aliquarenus suos a culpa liberare . Gui
nam vero sint, quibus illa vox sisyecta fuerat , hisce
96쪽
Dissen. I. De Existent. SS. Trin. 8 3
hisce verbis tradit: N- revera qui convenε runt an causa Panti Samosatent, vocem hanc ut minus congruam accusatam rejecerunt. Dixerunt enim tiali, Homousii τοeem , notionem in substantiae , O eorum quae ex ipsa sunt , repraesentare nobis , ita luet substantia distributa , Homousii appellationem pertiat iis, ta quae di Bributa fuerit . Eam au tem expositionem, quam Paulus Samosatenus Ecclesiae Catholicae imponebat , sic idem Basilius consulat : me quidem ait P verissimum est de are , O num malibus isde euisis r is in Deo Patre O Deo Filio , nec substantia est ani
quior , nee utrique videtur superstrata: Hoc enim dieere vel cogitare, impietatis omnem rationem ex eedit.
Confirmatur 3. ex Eusebio Caesariensi. Is in Epistola ad suos Caesarienses, quam Socrates destribit hist. lib. I. cap. 8. asserit 'rimo , non sinS praevi i discussione vocem Consubstantialis , insertam fuisse symbolo : Id quod ab illis dictunserat, Ex substantia Patris , O Cons stantialis ,
non absque examine praetermisimus . Hinc igitur variae quaestiones ortae sunt , O responsiones , O quaenam esset eorum Verborum sententia , accurate expendebatur . Asserit fecundo, Patres Nica
nos vocem illam non intellexisse eo sensu, quo eam ab orthodoxis intelligi finxerat Samosatenus : Et has quidem voces , Ex substan
tia , fassi sunt hoc significare , Filium quidem
esse ex Patre , sed non tanquam partem ipsius P tris . Asserit tertio, ipsum Constantinum imperatorem eadem ratione vocem, de qua est quaestio , exposuisse coram Episcopis , qui quod pravum sensium aut timerent, aut se timere fingerent, eam admittere detrectabant: consubstantiale a se diei, non juxta corporum affect :ones , ne Me per divisi em, aut persectionem quamdam Filium ex Patre subsistere: sieri enim non posse , ως materiae expers natura, ct intellectualis incorporea , corpoream ullam ast ectionem admittat e
97쪽
sed divinis areanisque rasionibus id esse intellisen
Confirmatur 4. ex eo, quod Sabellius ante Paulum Samosatenum ex voce ο,ομιον concluderet , sequi, Filium per excisionem & separationem divinar substantiae ex Patre generari ; id enim aperte colligitur ex Alexandro Alexandrino , qui in Epistola ad Alexandrum Constam tinopolitanum , apud Theodoretum Hist. Ecclesiast. lib. I. cap. I. expressi asserit : Filium gemitum esse, non ex non existentibus , sed ex sese ex flente Patre , non eorporum more per taeisiones aut defluxus divisionem , quemadmodum Satellis
Ex iis , quae hucusque dicta sunt, patet I. ante Paulum Samosatenum vocem -ομιον apud Catholi eos in usu fuisse. Patet 2. alteram Synodum Antiochenam rejecisse eamdem vocem quod Paulus Samosatenus ea, ex suppositione catholicorum, qui eam admittebant, abuteretur. Patet g. Nicaenam primam Synodum eam in usum restituisse , eo, quod Arianis damna dis aptissima esset, nec ea Ariani, sicut antea Paulus Samosatenus , abuti possent, cum illi subjecta esset explicatio, qua impedirentur,ne ex ea inferrent, Filium a Patre generari per excisionem aut Partitionem Patris substantiar: Credimusta unum Deum , Patrem omnipotentem verb a sunt
Nicaeni Symboli 9 omnium visibilium O iam sibialium creatorem , O in unum Dominum Iesum chriapum , natum de Prare unigenitum , hoc est , ex substantia Patris; Deum de mo , lumen de iam ne , Deum verum ex Deo vero , genitum, non δε-ctum , consubstantialem Patri , per quem omnia facta sunt.
98쪽
Dissen. I. De Existent. SS. in. 83 ARTICULUS IR uid de Verbi divinitate senserint P. tres, qui post Nicaenam L. Synodum floruerAnt . NI On hqe agemus de Patribus, quos
post Synodum Nicaenam certo , ac evidenter eonstat, Verbi divinitatem propugnasse; sed de iis tantum, quorum fides eo in eapite potest esse dubia. Ii vero prae caeteris sunt, Eusebius Caesariensi', authores formularum, quae
in aliquibus Conciliis post Nicamum habitis ed, sunt, Osius Cordubensis, Liberius Papa.
CONCLus Io . Eusebius Caesariensis apud plures Patres merito tanquam Arianus audiit . . .
Probatur prior pars . Primo sic de illo loquitur Athanasus n libro de Sunodis Arimini, &Seleuciae: P on veritus est palam dicere , Christum non esse erum Deum. 2. Hieronymus in Epistola ad Ctesyphontem haec scribit: Eusebium fuisse Arianum , nemo est, qui nesciat: Patres septimae Synodi generalis actione sexta sic loquuntur: suis enim fidelium Ecclesiae se eorum , qui verorum dogmatum scientiam perceperunt , ignorat , quod Eusebius Pamphili in reprobum sensum traditus , ejusdem opinionis se sensus fuerit eum his , qui Aria mpietatem secuti sunt Nec valet responsiura Valesii eontendentis, id fuisse dictum obiter tantum, & ex occasione,non autem data opera, & causa prius cognita; siquidem septimae Synodi Patres frigide non asserunt Eusebium suisse Arianum , sed & variis argumen.
99쪽
s s Instit. Theolog. Pars II. .
tis ex ejus operibus depromPtis probant , ut viis dere est in septimae Synodi loco, quem mox laudavimus . Probatur altera pars. Primo, Eusebius Car sariensis libro 7. Praeparationis Euangelicae cap. I s. Patrem comparat supremo coelo, Verbum Soli, & Spiritum Sanctum Lunae; aitque, quod quemadmodum coelum supremum praestantius
est sole, & sol luna, ita Pater praestantior est Verbo, & Verbum Spiritu Sancto: IVobis igitur inquit9 simile utcumque modo de incorporearum H
larum , sntellisentiumque natura m redine sex tiendum , ut usi quidem rua immensa Dei praepotentis omnique oratione major, confertim ae simul universa comprehendat; tum Patrem consequatur
Verbi dimini potentia, quae reliqua pariter O mol; tur Θ illustret, quam ob causim lux vera , Ojusi riae sol ab Hebraeis nominari emsuevit. Deinde postseeundam illam naturam, lunae quasi loco , Spiritus
Seeundo , Euseb. lib. 4. Demonstrat. Euangelicae cap. 3. scribit, Patrem existere ante Ue Tertio, idem author saepius iisdem loquendi formulis utitur, quibus utebantur Ariani. Libro 4. Demonstrationis Euangelicae c. a. Filium Dei vocat Petris opificium'. lib. s. c. I. secundam causam: cap. 6. dicit, Patrem esse universorum Deum primum O vere Dominum tam ipsius unigeniti sta Verbi , quam eorum omnium quae post alud geniara sunt: cap. xI. asserit, Filium esse inferiorem prima causa, eum esse alteram praeter Patrem essen. bum: Pater ait riWquam Filius , in .ante generationem ejus sisbsistit, quatenus solus erat --
suarto, libro I. Hist. eap. 2. scripsit, Verbum qua Uerbum est, suisse Patris praecepto de condendo orbe subditum: Verbum autem Dei ab ipso sicundum, paternis praeceptis obtemperans. Libro I.
Fersus Marcellum docuit,Filium Dei,qua Ver-
100쪽
Dissen. I. De Exissem. 'SS. Trin. 87
bum est, mediatorem esse inter Deum & Anneislo': est existimandu , hunc esse Deum illum ,
qui est supra omnia Deus , nedum de numero lorum aliquem; sed medium, utrorumque O me diatorem; quippe cum ister Patrem suum se Angelos sntercedat medius . Epistola ad Euphrationem negat, Filium coexistere Patri : Non enimc inquit 9 eοσνstere Filium Patri, sed ante fui μ1. Patrem quam Alium dicimus . Nam si coexistunt, quomodo erat Pater ter , aut Filius Filius lues quomodo unus quidem primus , alter secundus Ex textibus, qui hucusque laudati sunt, sic a gumentum confici potest. Ille merito tanquam Arianus audiit apud Patres, qui scripsit, Patremelle praestantiorem Uerbo, ante Verbum existere, Deum esse Uerbi ; qui scripsit, Filium esse
opificium Patris , secundam causam , alteram praeter Patrem essentiam , Patris praecepto de condendo orbe subditum, ipsum non coexistere1'atri : atqui ea omnia ut patet ex texti buxmox laudatis I asteruit Eusebius Caesariensis 'ergo merito tanquam Arianus audiit apud ant,
Respondent nonnulli, ea omnia laea exponi Mose in sensum catholi eum: Hoc est inquiunt dici potest, Eusebium iis textibus non aliud i tendisse, quam contra Sabellianos, ac praesertina. - . 'lum quem Sabellianismi suligine tinctum arbitratus est, asserere Patris a Verbo distinctionem per nalem, & veram illius ab eodem Patre generationem; ac proinde Patrem es-le praestantiorem Verbo , ors ne, non autem natura 3 Patrem ratione originis esse priorem Fiatio; ipsum eo sensu Deum esse Filii, quod Filius
esse ab illo receperit; Filium este secundam ratione Orsynνs causam; alteram praeter Patrem este tiam persona, non natura ; subditum fuisse Patris praecepto improprie sumpto,hoc est,accepto Pronussione ad mundi creationem : nempe Pater 2 om. III. E Per