장음표시 사용
131쪽
filius ex Clemente laudat, reperiebantur in ii eiusdem Epistolae fragmentis, quae haud dubio Maluius perleserat. Iustinus. Iustinus Apologia quae dicitur secunda, docet 1. Christianos non esse atheos ut gentiles ca-Jumniabantur: in Fatemur quidem , s ait9 nos ta-Lum qui habentur, Deorum ele expertes , O albeos, sed non veri simi illius Dei, Patris videlicet , sec. Docet 2. Christianos Patrem, Filium ae Spiritum sanctum eodem cultu, latriar nimirum, de quo erat quaestio, prosequi: Verum inquit hune ipsum se qui ab eo venit .... Filium se Spiria
sum Sanctum limus O adoramus, eum ratione O
Inde vero sic arguitur : Ille vere ac substa tialiter est Deus, cui Christiani eundem exhibent cultum, quem exhibent a terno Patri: atqui, ex Iustino, Christiani eundem Spiritui Sancio cultum exhibent, qRem aeterno Patri: e go, &c.
Athenagoras in sua pro Christianis apologia atheismi crimen,quod gentiles Christianis imponebant, sic repellit: uuis igitur non miretur , cum audiat , nos qui Deum Patrem praedicamus in Deum Filium , O Spiritum Sanctum, eorum in zmitate irtutem , Orn ordine distinctionem explicantes , atheos vocari fId. m author eodem in libro sic hisce verbis Christianorum de divinitate fidem proponit :Deum asserimus , O Filium ejus Verbum,
ritum SancIuni, virtute unitos Patrem , Filium c Spiritum Sanctum; Filius enim Patris mens , Ver
bum o sapientia est, O effluentia, ut lumen abetne, Spiritus. Ex iis Athenagorae textibus sic argumentum conficitur: Ille credidit, Spiritum sanctum esse Deum, qui alteruit, ideo Christianos non esse atheOS
132쪽
Differt. I. De Exsent. SS. Trin. I I s
atheos, quod profiteantur se Patrem, Filium x Spiritum sanctum colere; qui docuit, eum emanare ab eodem sonte, Patre nimirum, a quo Filius emanat; qui voluit, Spiritum sanctum a P tre effluere sicut lumen ab igne: atqui Athenagoras id asseruit, id docuit, id voluit: ergo Athenagoras credidit, Spiritum sanctum esse vere ac substantialiter Deum. Dices, Athenagoram non asserere, Spiritum sanctum esse ejusdem cum Patre, & Filio sub ψssantiae, sed tantum eorum virtutem.
Verum illa objectio nullius est momenti . Nam I. Athenagoras asserit,ideo Christianos non esse atheos, quod Patrem, Filium, & Spiritum
sanctum Venerentur: 2. Conceptis terminis asserit, Spiritum sanctum esse Deum: Deum asser mus, &c. 3. Eodem modo vult,Spiritum sanctum esse Patris ac Filii virtutem,quo ibidem vult, Filium esse Patris Sapientiam: atqui Filius; ex Athenagora,est substantialis Sapientia Patris : e go & Spiritus sanctus est utriusque substantialis virtus. Confirmatur ex eo, quod quidquid est in Deo, sit Deus; ac proinde cum Sapientia i Ia, eum ea Virtus, sint in Deo, Athenagora teste, necessario sunt Deus.
lienaeus, libro I. adversus haeresese. I9. do cet, Deum Patrem omnia, sive visibilia sive invisibilia, non minus per Spiritum sanctum quam per Verbum olim condidisse, ac etiam nunc sum
hernare: Tlihil enim inquit indiget omnium
Deus et sed per Verbum se Spiritum suum omnia faciens in a sponens , O gubernans , es omni bus esse praestans . Eadem ratione loquitur libroq. cap. 37. 2 ec enim iadigebat horum s angelorum ὶ Deus ad faetendum quae .pse apud se prae sinierat fieri , quasi ipse fuas non haberet manus o Adest enim ei semper Verbum o Sapientia , FAVm O Spiritus , per quos, in quibus omnia tiber.
133쪽
rro Instit. eolog.Pars II. Ihonte fecit. Mox ibidem addit, ad imaginem Dei Patris, Filii, & Spiritsis Sancti hominem
conditum fuisse : Ad quos loquitur dicens, Faciamus hom/nem ad imaginem O similitudinem nostram. Idem S. Martyr, libro s. cap. I 2. docet, SPiritum Sanctum in eo differre ab afflatu quo Adamus animatus est, quod Spiritus Sanctus sit increatus, omnium rerum creator; amatus econtra sit creatus & temporalis : Aliud est cinquit in astratus vitae, qui se animalem incit hominem , O aliud Spiritus vivifieans, qui O spiritualem effecit eum. Addit, amatum omni nomini datum fuisse, cum econtra Spiritus Sanctus justis tantum conseratur : inissatum quidem communiter omni, quisuper terram est, populo dicens datum ;Spiritum autem proprie his, qui conculcant terrenas concup*centior Tum ex Ilaia, distinguit originem Spiritus Sancti ab origine astlatus: Propter quod rursus ipse Isaias distinguens ea, quae Pra dicta sunt, ait, Spiritus enim a me exiet, O IU- tum omnem ego feci: Observat, Isaiam iis verbis praedixisse Spiritus Sancti, qui in Deo est, estusonem in genus humanum : Spiritum quidem proprie in Deo deputans , quem in novi mrs temporibus effudit per adoptionem filiorum in genus humanum et afflatum autem communiter in conditione
factura ostendens illum. Addit tandem, astJatum ideo esse temporalem, quia factus est, econtr Spiritum ideo esse aeternum,quod minime factus sit: Aliud autem est , quod factum est , ab eo qui fecit. AFIatus igitur temporalis , Spiritus autem sempitemus. Ex textibus,quos ex Irenaeo mox laudavimus, se licet argumentari. Ille credidit,Spiritum Sanctum esse vere ac substantialiter Deum, qui docuit,omnia per Spiritum facta sui se ; ea nimirum ratione S. Martyr utitur, ut Verbum eximat excreaturarum numero , ipsiusque divinitatem
assierat ue qui scripsit, Spiritum Sanctum eum Pa
134쪽
Dissert. I. De Existent. SS. Trin. I 2 r
ire & Verbo operam suam contulisse ad hominis formationem; qui voluit, hominem ad Spiritus Sancti imaginem creatum suisse , scilicet non ad creaturae , sed ad Dei ipsius imaginem homo prim im factus est,iuxta illud Scripturae,quod ipse Irenaeus laudat: Faetamus hominem ad ima ginem Osimilitudinem nostram; qui asseruit, Spiritum Sanctum in eo ab aviatu, caeterisque rebus ereatis differre, quod afflatus factus sit, non autem Spiritus Sanctus; quod afflatus aliaeque
creaturae temporales sint , e contra vero Spiritus Sanctus sit aeternus ; quod Spiritus sanctus a Deo exierit: Spiritus a me exiet, cum e contra
afflatus a Deo factus sit: Atqui ea omnia docuit, asseruit, voluit, scripsit Irenaeus: ergo credidit, Spiritum Sanctum esse vere ac substantialiter
Lucianus floruit Marci Antonini temporibus, hoe est circa Christi annum 17o. Illi adscribitur Dialogus qui Philopatris inscribitur. In eo dialogo loquens inducitur Christianus, qui ethnicum mysteria religionis edoceat. Roganti ethnico atque d i cen ti: siuemnam igitur tibi jurabo' Tryphon , Christiani personam sustinens, sic res.
Pondet: Deum alte re nantem, magnum, immor ealem , eaelestem, Filium Patris , Spiritum ex P
rre procedentem, unum ex tribus, Oex uno tria .
Illud Tryphonis responsum ethnicus excipit hac interrogatione: Mn intelligo, quid dicas, Vnum
In eo textu tres personae Ss. Trinitatis clar8 designantur. Scilicet ille Deus alte regnans, est Deus Pater, qui ideδ primus semper nominatur, quod sit totius divinitatis fons & origo ; deinde Filius Patris subjungitur tanquam persona , quae a Patre distincta sit; tandem nominatur Spiritus sanctus, qui ex Patre tanquam a primo divinitatis principio procedit. Eas vero personas una F 6 ac
135쪽
ae eande essentiam habere, demonstrat haec aIt ra hominis ethnici interrogatio : Non imelligo
quid dieas , Vnum tria, Tria unum.
Dices, equidem eo in dialogo recte explicari Christianae religionis de Trinitate fidem, verum nullius esse momenti argumentum ex eo desum-νtum, eo quod Dialogus iste non sit Lueiani,sed hominis ethnici, qui ipsim edidit, ut illuderet Christianae religioni. Sed sutilis est ea objectio: Nam constat, scriptum esse dialogum illum ab authore Luciano Coaetaneo , Proindeque proponit fidem, quam Luciani temporibus , Christiani de Trinitate
Profitebantur. clemens Alaxandrinus.
Clemens Alexandrinus integram Trinitatem Ignoscit: Pedagog. lib. I. cap. 6. sie loquitur: Unus quidem est universorum Pater; unus est etiam Verbum universorum a ct Spiritus Sanctus, unusquio ipse est ubique. In quae quidem verba ob- Dervandum est, cuique personae vim divinam tri-hui: Primae quidem, quod sit Pater universo xum: Secundar, quod sit Uerbum universorum: Τertiae vero, quod sit in universis. Ejusdem Pedagog. lib. 3. cap. 7. haec habet :Gratias agamus soli Patri , Filio , Filio O P uri , Paedagogo in Magistra Filio , una cum Sancto Spiritu , per omnia uni, in quo omnia , pex quem omnia unum , per quem est quod semper est . Au-κhor ut patet docet,aequaliter agendas esse grMaias Patri, Filio, ac Spiritui sancto: eos igitur censet esse prorsus aequales. Asserit Patrem, Fi- Iium & Spiritum sanctum esse per omnia & in omnibus unum, non quidem persona, sed n tura : arbitratus est igitur, unam esse in tribus
personis naturam. Tertullianus is
Tertulliuius libro de Pudicitia c. a I. diserte
136쪽
Differt. I. De Exissent. SS. Trin. I 23
profitetur: Trinitatem unius Divinitatis , Patrem, Filium O Spiritum Sanctum. Idem author libro adversus Praxeam cap. 2. post recitatam fidei regulam sic loquitur : Dandus est retractationis Leus; vel ne videatur ista per- ersitas non examinata, sed praejudicata damnari , maxime haec , qua se existimas meram veritatem po se
fidere , dum unicum Deum non alias putat credendum , quam si ipsum eundemque o Patrem O FLlium O Spiritum Sanctum dieat . Quasi non sietinus sit Omnia , dum ex uno omnia , per substantia selliaet unitatem; ct nihilominus custodiatur arco nomias sacramentum, quae unitatem in Trinitate dia sponit, tres dirigens , Patrem Filium O Spiritum Sanctum. Ex iis verbis patet evidenter I. Τertullianum agnoscere, spiritum Sanctum esse unam e divinis personis, 2. eum esse ejussem substantiae cum aliis personis .
. Ejusdem libri capite I 3. expressis verbis asse rit, Spiritum Sanctum esse Deum, licet sit persona quae a Patre & Filio distincta sit: Duos quidem desinimus inquit ) Patrem O Filium , etiam
tres eum Spiritu Sancto ..... Duos tamen Deos nun
quam ex ore nostro 'roferimus: non quasi non O P
xer Deus , O Hlius Deus , ct Spiritus Sanctus Deus , O Deus unus ruisive . Ex iis Tertulliani textibus sc argumentum conficitur. Ille credidit, Spiritum Sanctum esse Deum, qui scripsit, Spiritum Sanctum unius este cum Patre & Filio divinitatis ; qui asseruit, credi debere unicum Deum qui sit Pater, Filius & Spiritus Sanctus ; qui docuit,Spiritum Sanctum cum Patre S Filio emcere unitatem in Trinitate ; qui tandem voluit, Spiritum Sanctum esse eadem ramtione Deum,qua Pater & Filius: Atqui ea omnia Tertullianus scripsit, asseruit, & docuit : ergo credidit, Spiritum Sanctum este vere ac substantialiter Deum. Vide eundem authoremiis locis
ubi egimus de Verbi divinitate .,
137쪽
Origenes eadem ratione locutus est de Spiritu Sancto, qua de Verbo; ac proinde, cum Verbi divinitatem asseruerit, praesertim in libris quos contra Celsum Philosophum Epicureum exaravit, asseruit quoque divinitatem Spiritos Sancti. Vide loca,quq de divinitate Verbi disserentes laudavimus , vide etiam totum ejusdem authoris opus adversus Celsum , vide etiam Bellarminum, libro I. de Christo, cap. Io. Nobis hie satis sit unicus textus, quem Pamphilus in apologia laudat ex libro I. Periarchon ubi Origenes inter dogmata creditu necessaria , haec ponit: 'Primo , quod unus est Deus qui omnia treavis Tum deinde quod Iesus Chrsus ante
smnem creaturam natus ex Patre est .... Incarnain
tus est , eum Deus esset , homo factus mansit ,
quod Deus erat .... Tum deinde honore ae dignit
te Patris O Filii seiatum esse Spiritum san
Inde vero se arguitur. Ille docuit, Spiritum Sanctum esse Deum, qui asseruit, eum esse tum dignitate, tum honore, sociatum Patri ae Filio: neque enim aliqua creatura, sive dignitate sive honore, potest esse Deo Patri, ac Filio sociata: nempe societas illa aequalitatem importat: Atqui Origenes asseruit, Spiritum Sanctum esse tum dignitate tum honore sociatum Deo Patri ae Filio: ergo docuit, Spiritum Sanctum esse vere ac submstantialiter Deum. pryanus. Cyprianus libro de unitate Ecclesiae , laudat versiculum septimum capitis quinti prima Ioannis Epistolae, quo trium SS. Trinitatis per sonarum consubstantialitas ae distinctio personalis asseritur: De Patre inquit cap. 4. 9 ID O Spiritu Sancto scriptum est, H, tres unum
138쪽
Dissert. I. De Existent. SS.Trin. Ias
In Epistola ad Iubajanum, probat, baptismu ii ab haereticis datum non valere, quod nec Deus Pater, nec Deus Filius, nec Deus Spiritus Sanctus per ejusmodi baptismum remissionem peccatorum operentur: Si bapti ri quis apud haereticos potuit, utique O remi m peccatorum com sequi potuit. Si peccatorum remissionem eonsecutus
est, in sanctificatus est , D templum Dei factus es
τε ero , cujus Dei' Si ereatoris, non potuit, qui an eum non credidit. Si Christi, nee hujus fieri ρο- test templum, qui negat Deum Christum. Si Spiriatus Sancti, cum tres unum sint, quomodo Spiritus Sanctus placatus ei esse potest , qui aut Patris aut
pili; inimisus est Eadem in Epistola Idem S. Martyr baptisma,
quod quis, solo nomine Christi invocato , con tulerit, irritum esse ex eo probat, quod ipse Christus gentes bapti Rari jubeat in plena ct adunata Tri
Iam vero sic ex laudatis Cypt iani textibus licet argumentari. Ille censuit, Sp7ritum Sanctum esse vere ac substantialiter Deum, qui asseruit eum este unum natur i cum Patre & Filio ; qui dixit,eum esse Deum eadem ratione,qua Pater & Filius; qui docuit, irritum esse baptisma datum absque invocatione Spiritus Sancti : Atqui ea omnia asseruit, ac docuit Cyprianus: ergo censuit, Spiritum Sanctum esse vere ac substantiat, ter Deum. Ambo Dion i, Romanus O Alexandriatis . Dionysius Romanus prolixam Epistolam scripsit adversus Sabellianos, qui sua aetate in Libya grassari coeperant. Integra non extat illa
Epistola, sed plurima illius fragmenta reperire est apud Athanasium lib. de decretis Synodi Ni
Ubi S. Pontifex ea in Epistola plurimis confutavit Sabellianos, qui tres SS. Trinitatis perlo-uλS , nomine tantum, non re, distinctas esse com
139쪽
tcndebant, aggreditur oppositum dogma , eorum scilicet , qui tres personas ita distinguebant, ut etiam tres substantias admitterent. Docet ita que I . tres SS. Trinitatis personas, licet a se invicem realiter distinctas, tamen minime separatas esse, sed esse in se invicem per mutuam inhabitationem,quam theologi vocant circum incessionem : Etenim necesse est uniri omnium Deo Dei Vembum , O in Deo manere Θ habitare Spiritum Sanctum. Docet 2. omnipotentem Deum, seu Patrem, esse totius Τrinitatis caput: timvero diu
nam quoque Transtruem in unum , velut in caput
quoddam , se summum , Omnipotentem Deum universorum dico P eulli, O eoalescere , prorsus ese necesse. Docet 3. credendam esse SS. Trinitatis divinam unitatem : Non igitur dividenda e si in tres deitates admirabil/s O divina unitas. Docet . illam sS. Τrinitatis divinam unitatem exprimi fide in Patrem, Filium & Spiritum Sanctum:
Sed eredendum est in Deum Patrem omnipotentem ,
O in christum Iesum Filium ipsius , O in Spiritum
Sanctum. Docet s. ea unitate ac Τrinitate sanam
de Deo doctrinam conservari: Ita enim ait θdisina Trinitas, simulquesancta praedicatio m narchi e conservari posunt. Ec iis Dionysi Romani textibus sic demo stratur divinitas Spiritu Sancti. Ille vere ac subsantialiter est Deus, qui eodem modo unitur Deo Patri, quo Verbum; qui pertinet ad Trinitatem, cujus caput, & origo est Deus Pater: ideo enim Verbum ut superius ostensum fuit) est Deus,quδd originem suam Deo Patri debeat; qui est primarium objectum fidei,quam quis profiteri debet,ut Christianus censeatur. Atqui,ex Dionysio Romano, Spiritus Sanctus eodem modo quo Verbum,unitur De Patri; pertinet ad Trinitatem cujus caput est Deus Pater; est primarium objectu fidei, quam quis profiteri debet, ut Christianus censeatur: Ergo Spiritus Sanctus,ex DiODI Co Romano, est vere ac substantialiter Deus. Diom
140쪽
Differt. I. De Existent. SS. Tris. I 27
Dionysius Alexandrinus , idem de Spiritu sancto sentit, quod Romanus . Scripsit nimirum I. eum ab aliis S S. Trinitatis personis separari non posse a scripsit r. invisibilem & in diminutam Trinitatem in unitatem colligi: Unde sic in forma licet argumentari. Ille est Deus, qui nec a P tre nec a Filio potest separari: scilicet mutua inhabitatio est efficax pro substantiali unitate a gumentum, unde inter Deum & creaturas non potest habere locum: Ille est Deus,qui eum at iis personis, licet a se distinctis, in unitatem colligitur; neque enim alia est ea unitas, quam uni tas essentiae: Atqui, ex Dionysio Alexandrino, Spiritus Sanctus separari non potest ab aliis S S. Trinitatis personis ; cum eis, licet persona distinctis, ad unitatem colligitur: Ergo ex Dionysio Alexandrino, Spiritus Sanctus est vere ac
substantialiter Deus. Vide hujusce tomi Pagi
Quid de Spiritu Sancto senserit Gregorius
Thaumaturgus, qui utrique Dionysio , Romano S Alexandrino, coartaneus suit, demonstratur ex fidei consessione ab eo edita, quam retulimuS superius pagina 62. In ea autem fidei consessione Gregorius docet Spiritum Sanctum pertinere ad divinam Trininitatem, ipsum non minus aeternum este, quam sint Pater & Verbum ; addit, personas quibus Trinitas constituitur, non esse quid creatum &immutabile: Non igitur cinquito ereatum quid ac sermum in Trinitate , neque superinducturumati quid asientitium , quasi prius non existens sposterius vero adveniens . Non ergo defuit unquam
Filius Patri , neque Filio Spiritus : sed immutasilis O invariabilis , eadem semper manet Tri
Eo quo textu sic Macedoniani possunt impugnari. Ille est Deus, qui pertinet ad Trinitatem,inqua