장음표시 사용
181쪽
16 8 Instit. Theolog. Pars II.
lio non oritur in similitudinem naturae: siquidem ut actiost generatio, necesse est, ut illius terminus sit similis principio, a quo oritur, Viejusdem actionis: atqui Spiritus Sanctus non esthmilis principio, a quo oritur, vi actsis volunt
iis . Nempe, ut esset similis vi actus voluntatis,n cesse elset, ut actus voluntatis ex natura sua te
deret ad reddendum suum objectum simile voluntati, a qua exoritur: Sed actus voluntatis ex natura sua non tendit ad reddendum objectum smile voluntati: imo, cum sui praecedenti Capite jam fuit observatum ) voluntas amans quasi exeat extra se ipsam, excurratque ad objectum quod prosequitur, ipsa per suum amorem si similis objecto, & aliqua etiam ratione in illud transformatur: unde tritum est axioma: Anima magis es ubi amat, quam ubi animat. Hinc fit, ut qui hominem aliquem deperit, omnes illius a sectiones induat: quamobrem recte Augustinus ait, talem esse animam,qualis est illius amor, coelestem quidem si coelestia desideret, terrestrem ero si fluxae ac labentis naturae rebus aflectu i haereat; ergo, &c. Obsicies I. Ille procedit per generationem,qui est persecte similis suo principio: atqui Spiritu SSanctus est persecte similis suo principio: eandem enim habet naturam,quam habent Pater & Filius a quibus procedit.
Resb. dist. maj. Qui est persecte similis vi suae
Procellionis, conci maj. aliunde quam ex vi suae Procemonis , neg. maj. Spiritus Sanctus est quidem persecte similis Patri & Filio, sed id non ii het vi suae processionis, sed tantum ex eo , quod natura divina sit substantialiter idem cum impulsu, seu cum amore, per quem Spiritus sanctua
Instabas. Primo , Spiritus Sanctus habet nat ram divinam per suam a Patre Filioque proceo honem: secundo, procedit ut Deus: ergo vi suae
processionis est similis suo principio : rertio ,
182쪽
Dissen. II. De Proce lan. Divin. I 69
Procedit ut persona divina , quia procedit ut subsistens in natura divina: ergo, &c. Resp. ad I. dissi ant .Habet mediate, cone. anta scilicet cum processio Spiritus Sancti sit realiter idem cum natura divina, necesse est,ut processio, veluti per accidens , communicet naturam divi nam Spiritui Sancto. Habet immediate, neg. ant. Siquidem amor praecise ut est amor, non communicat Spiritui Sancto naturam divinam , neque enim c ut Cepius observatum est in amor est communicativus naturae principii 'amanis
Resp. ad negando, quδd Spiritus Sanctus
procedat ut Deus, procedit enim tantum ut impulsus,qui licet a parte rei sit Deus, tamen subratione qua est impulsus Patris ac Filii, non est Deus; sicut unum attributum, licet cum alio sit idem realiter, non est tamen idem sub ratione formali talis attributi; sie misericordia redupt,cative prout est misericordia, non est iustitia . Vide quae de attributis huiusce operis tomo I. dicta sunt. Resp. ad 3. negando, Spiritum Sanctum proincedere ut persona divina. Ratio est, quia licet visuae processionis habeat subsistentiam relativam, perquam modificat mutuum Patris & Filii in pulsum, non habet tamen subsistentiam di stinam, quia subsistentia divina est modificatio naturae divinae; quam quidem naturam divinam Spiritus
Sanctus non habet s ut jam dictum est in imm
diate, praecise , & vi suae processionis, 1ed tantum ex eo,quod impulsus sit idem entitative cum natura divina. Objicies x. Ea processio dici debet generatio, vi cuius Spiritus Sanctus habet naturam divinam siquidem si vi suae processionis habet naturam divinam , vi processsionis erit si nilis sa o principio, ac Proinde genitus: atqui So ritus Sanctus visure processionis habet e Isentiam divinam; nem
Pe vi suae processionis habet existentiam diu bH 6 nam
183쪽
nam , quae c ut docent theologi in tractatu de attributis in ne per mentem quidem, abes entia
divina distinguitur: ergo, &c. Resp. ad I. conc. maj. neg. min. Ad 2. dist. ant. Spiritus Sanctus vi suae processionis habet existentiam, tanquam conditionem communem omnibus productionibus , conc. ant. tanquam terminum productioni Spiritus sancti specialem, neg. ant. existentia enim per quamcumque Productionem communicatur. Ut res aliqua recipiat esse, ut revera recipit per quamcumque Productionem9 debet recipere existentiam;sed existe tia non recipitur tanquam terminus specialis cuicumque productioni : alioquin omnes productiones ellient ejusdem omnino speciei, quod est falsum; acyroinde quamvis Spiritus Sanctus visuae processionis recipiat existentiam, non sequitur, eum vi eiusdem processionis recipere essentiam divinam tanquam terminum specialem de proPrium.
Objicies 3. Idem debet esse judicium deprocessione Per voluntatem, ac de processione per intellectum: ergo quemadmodum in divinis processio per intellectum producit terminum perfecte sibi similem, ita etiam processi per volu tatem producit terminum perfecte unum cum principio amante : siquidem sicut intellectus reduPlicative, prout intellectus, tendit ad em-ciendam D militudinem objecti, quod intelligitur cum Principio intelligente: ita etiam volun- eas reduplicative , prout voluntas , tendit ad emciendam unitatem objecti amati cum princi-
. cs .anti neg. consim. Ratio disparitatis est, quia licet voluntas ex se tendat ad unionem cum objecto amato, & quidem persectissimam, si sit s ut est in Deo9 voluntas perfectissima;non tendit tamen ad unitatem identicam,hoc est, ad essiciendum unum identice ex principio amante & objecto aviato, scilicet prout remane:
184쪽
Disserb. II. De Procession. Divin. III
in linea voluntatis, ac proinde per se, non ad aliam tendit unionem , non ad aliam unitatem , quam ad unitatem per affectum; quae quidem ut patet )nusquam fit unitas per indentitatem: econtra intellectus, remanens in linea intellectus, ex se tendit ad similitudinem; ea autem similitudo est imperfecta, seu per speciem ab objecto cognito distinctam , si intellectus sit impe sectus ; persecta vero , seu per verbum quod site jusdem naturae cum objecto cognito, si intellectus sit persectus: ac proinde mirum non est, quod Spiritus Sanctus vi suae processitonis, quae est per voluntatem, non recipiat naturam similem principio, a quo Producitur. Objicies 4. Spiritus Sanctus prout procedens sest Deus: ergo vi suae processionis recipit naturam similem suo principio, ac proinde procedit Per generationem, cum disterentia specifica generationis in eo posta sit, quod per se communicet esse simile principio, a quo oritur. Probatur ant. Spiritus Sanctus prout procedens, non est creatura: ergo est Deus. Resp. ad I. MD ant. Ratio est, quia Spiritus
sanctus ut fuse probatum est θ prout procedens formaliter c ut loquuntur in non recipit esse divinum, licet ipsum a parte recipiat, ed quis dimpulsus qui terminat processionem per voluntatem, sit idem entitative cum essentia divina .
Ad a. conc. ant. neg. conseq. siquidem datur medium intex Deum S creaturam ; ens nimiram quod abstrahit ab utroque. Ejusmodi autem est Spiritus Sanctus, consideratus reduplicative Pro ut Procedens: sic enim spectatus, non aliud est quam impulsus quem actus voluntatis produxit,& producet semper. Sed haec fatis sintde, quaestione maxime metaphysica , de qua c ut suo loco dictum est ) nihil certi ae evidentis statui
CONCLUs Io 3. Processio Spiritus Sancti dicitur pro cegio simpliciter .
185쪽
Probatur tum ex Scriptura, tum ex traditione quae non alio quam processionis termino expria
munt 'riginem Sancti Spiritus a Patre: vir ius inquit Ioannis Io. qui a Patre procedit.
Eodem modo loquuntur autnores symboli,quod editum est in Concilio Constantinopolitano I. Et rn S iratum Sanctum Dominum o vivificantemcajuno qui ex Patre procedit. Quaeres, cur emanatio Spiritsis Sancti dicatur simpliciter processio. Resp. sic appellari penuria terminorum, hoc est , licet processionis nomen absolute & sine addito prolatum , generi ce sumatur ; cum tamen de Spiritu Sancto dicitur, sumitur specifice, seu pro certa processionis specie, quam desectu terminorum qui proprii sint, nomine generico cogimur
CAPUT' V. De principio divinaram processionum. I. YN Uplex distingui potest principium
processionum divinarum. Ununi quidem quod vocatur principium, Puod, εχ aliud quod appellatur principium , suo. Principium , Iuod, est suppositum, seu hypostasis, seu persona, cui ultimatὰ tribuitur operatio: tritum enim est axioma : Actiones sunt suppo itorum et siccalefactio ultimate refunditur in ignem,uelut in suppositum a quo producitur . Principium, si O , est virtus, per quam principium uisod , operatur: ea de causa calor est principium sius, calefactionis: nempe est virtus,per quam igniS Ope
t. 2. Principium quo , subdividitur in principium suo proximum, & in principium suo
remotum . Prius est illud, per quod suppositum operatur immediate ; alterum vero est illud, per quod mediate tantum operatur: sic manus est
186쪽
Dissen. II. De Procession. Divin. 17 3
principium suo remotum , & penicillus principium uno proximum respectu tabellae, scilicet pNetor qui est princium suod, immediate per penicillum, & remote per manum operatur. Hinc Patet, principium stuo remotum non influere in actum, nisi per principium iso proximum. 2 Ol. 3. Certum est, in divinis admitti debere duplex illud principium suod Ex suo . Ratio est, quia, ex iis quae mox observata sunt, principium Luod, est persona seu suppositum agens : atqui datur in divinis suppositu m agens: nimirum P, ter generat Filium , idemque Pater , idemque Filius producunt Spiritum Sanctum . Principium uno est virtus, per quam suppositum operatur : sed in divinis datur ejut odi virtus :cum enim persona Patris & persena Filii revera producant, sequitur, eis inesse producendi
virtutem Irist. 4. De principio sim, sive proximo sive remoto, res non est aeque certa ac de principio suod . Ut igitur tollatur ejusmodi dubium, quaci. rendum est I. utrum intellectus & voluntas sine principium suo proximum, divinarum processionum: a. utrum essentia divina sit principium ureo remotum : 3. utrum relationes paternitatis &fliationis sint quoque principium suo remo
Vtrum intelle tus est voluntas sint princia pium Quo proximum diυinarum
processionum . CONCL. TNtellectus & voluntas sunt prῖ I cipium uuο proximum divinarum
processionum. Est contra Durandum, qui in T. lib. Sent. dist. 6. quaest. 2. scribit, principium uuo proximum esse essentiam divinam, prout est foecunda.
187쪽
Probatur. Ut quid sit principium rio proxi-mtim, duae conditiones requiruntur, nimirum I. ut sit saltem virtualiter distinctum, tum a principio uuod, tum a Principio suo remotum'. 2. ut immediate influat in actum : atqui ambae illae conditiones reperiuntur in intellectu & volunt te divina. Nam primo, licet sint unum realiter actutum cum personis Patris & Filii, tum cum estentia divina, virtualiter tamen ab eis distinguuntur: scilicet est fundamentum reale, Petitum ex eminentia Dei,coneipiendi intellectum & voluntatem divinam tum sine essentia, tum sine perso nis . Secundo , intellectus& voluntas immediatd
influunt in productionem Filii & Spirit sis Sameli. Et sane Filius tum in Scripturis tum in Patribus cui jam superius observatum est vocatur Verbum Patris. In principios ait Ioannes Euangelii cap. I. 9 erat Verbum. Idem I. Epist. cap. I. haec habet e suod fuit ab initio, quod audiviamus , quod vidimus , quod manus nostrae contrectaverunt de Verbo vitae. Haec quoque leguntur
ejusdem Epist. cap. s. Tres sunt qui testimonium dant in caelo, Pater , Verbum , O Spiritus Sanctus . Sed non ob aliud Filius. appellatur Uembum,quam quod intellectus divinus in illius productionem influat immediate: econtra vero SPiritus sanctus dicitur amor, charisas, quod a voluntate divina immediate produ tur. Nec argumentum solvunt qui respondent, Filium & Spiritum sanctum aliis quam Uerbi &Amoris nominibus nonnunquam appellari. Non solvunt inquam ) quia alia nomina stini essentialia: at Verbum & Amor sunt termini notiona Ies, seu tum in Scripturis, tum in Patribus usu Pantur ad designandas Filii & Spiritus sancti pedisonas; unde eaedem Scripturae cum Filium vocant Verbum, ipsum opponunt aliis personis, ut in hoc Ioannis textu videre est: Tres sunt qui testimonium dant in coelo , Pater , Verbum,ΦΗ-
- QM, Scripturaruae loquendi morem se
188쪽
Dissert. II. De Procession. Divin. 17s
cuti sunt Patres r siquidem in suis adverssis Arianos operibus eum, cujus divinitatem Ariani negabant, sere semper Verbum appellant.
Confirmatur argumentum. Persenae SS. Trinitatis immediate producuntur per actiones immanentes: si enim producerentur per actiones transeuntes, estent creaturae; siquidem ea quae Producuntur Ner OPerationes transeuntes, sunt
extra Deum: atqui actiones Dei immanentes non aliae sunt quam intellectio &volitio, quae quidem sui patet in non ab aliis potentiis,quam intellectu & voluntate Producuntur. Objicies. Principium uuo proximum divinurum processionum,non debet esse commune omnibuρ personis SS. Trinitatis. Si enim sit commune,singulae per nae producent alias personas: nimirum productiones in divinis,licet sint volu tariae, sunt tamen necessariae; ae proinde si in singulis sit principium suo proximum processionum, singulae producent alias personas: atqui intellectus & voluntas sunt communes omni bus personis SS. Trinitatis : ergo non sunt principium suo proximum processionum divina
Resp. Idist. mai. Principium st ' prox um, sumptum relative, non debet esse commune omnibus personis SS. Trinitatis, conc. maj. sum-Ptum absolute, neg. maj. Intellectus & voluntas sumpta absolute, int quidem communia omnibus personis SS.Trinitatis; sed non sunt communia, sumpta relative: hoc posteriore, non autem priore modo sumpta, sunt principium uuo proximum processionum divinarum: Hoc est, intellectus praecise prout est intellectus, non est principium uuo proximum divinarum processionum; 1e d prout connotat personam Patris, seu quatς-nus est intellectio Patris. Instabis. Intelligere Patris generat Verbum:
Amare Patris & Filii , producit Spiritum sanctum : ergo a pari intelligere Filii, intelligere sp,
189쪽
spiritus sancti, debent quoque generare Verbum; Amor quo Spiritus sanctus seipsum & alias personas amat, debet alium Spiritum sanctum producere: non enim est potior ratio, cur intelligere prout est intelligere Patris, sit principium Q o proximum Verbi, quam intelligere, prout est imtelligere Filii aut Spiritas sancti. Resip. ad I. conc. ant. neg. conseq. Ad a. diiscendum est, ideo intelligere, prout est intelligere Filii aut Spiritus sancti, non producere Uerbum sicut intelligere,prout est intelligere Patris, illud producit, quod intelligere Filii, intelligere Spiritus sancti, sint substantialiter ac realiter unum S idem cum intelligere Patris: at una & eadem actio nonnisi unum adaequatum terminum producit; ac proinde , cum Uerbum propter suam infinitatem sit terminus adaequatus intellectionis Patris , non potest esse terminus intellectionis prout est intellectio Filii aut Spiritus sancti . Propter eandem rationem , cum Spiritus sanctus sit terminus adaequatus amoris, quo Pater& Filius sese mutuo diligunt, non potest es.se terminus amoris, quo Spiritus sanctus seipsum ac alias SS. Trinitatis personas Prosequitur. ARTICUL Us II.
Vtrum essentia divina sis principium Quo
remotum divinarum processionum. Cosc L. Π Ssentia divina est principium
a suo remotum divinarum Pro e essionum.
Probatur. Illud est principium suo remotum' divinarum processionum,in quo VirtuS earum re mole continetur: atqui virtus processionum di-Vinarum remo te continetur in essentia divinar Siquidem id quod proxime continetur in Potentiis alicujus e Lentiae, remote continetur in esse tia:
190쪽
Dissere. II. De Procession. Divin. I77
tia: ideo enim est in potentiis, quod essentia ex rugat illud habere: sic ideo intellectus & voluntas hominis habent virtutem intelligendi & amandi quod hominis natura exigat intelligere & amare :atqui, ex dictis in prima conclusione , virtus diu vinarum processionum proxime continetur inpotentiis divinis, intellectu & voluntate: ergo
remo te continetur in essentia divina. Confirmatur argumento S. Thomae I. P. q. q.
art. ... Illud est principium stuo remotum, divinarum processionum, cui assimilantur illarum termini : Si quidem terminus semper est similis principio a quo producitur: quaelibet enim natura exigit producere sibi simile; sic homo genitus, est in humana natura similis naturae producenti, quae est illius principium : atqui termini divinarum processionum assimilantur naturae divinae: nimirum quilibet est Deus: ergo essentia seu natura divina, est principium uiso remotum
divinarum processionum. Objicies. Quod nec generat nec generatur, non est principium aut terminus divinarum proincestionum : atqui essentia divina nec generat nec generatur: nam in Concilio Lateranensi IV.
quod anno I 2Is. habitum est sub Innocentici Papa III. damnatus est libellus, quo Abbas Ioachim asseruerat, estentiam & generare & generari .
Ut vis argumenti pateat, describenda est tum libelli, tum damnationis historia. Libello occasionem dederat dictum Petri Lomis bardi, qui libro I. Sententiarum, distinct. s.
e scripserat e catholicis tractatoribus consentientes dicimus, quod nec Pater divinam esentiam genuit , nee divina essentia genuit Filium , nec dimina essentia genuit essentiam . Uc autem no mine essentiae intelligimus diusnam naturam, quae communis est tribus personis O tota in singulis.