장음표시 사용
281쪽
168 Instit. Τheolog. Pars II. CAp UT PRIMUM. De nominibus Principii ac Ditii.
C o N C L. I. Rima persona. SS. Trinitatis re- cte dicitur Principium. Probatur. Illa persona recte dicitur principium a qua Filius & Spiritus sanctus suam ducunt orbginem: id nimirum,ex quo aliud oritur,est illius principium : atqui Filius & Spiritus sanctus suam originem ducunt a prima SS. Τrinitatis persona: cum sui docet fides.) ab ea procedant:
Objicies. In suppositione conclusionis, Filius& Spiritus sanctus dici possent aliquid principi
tum: quod enim oritur a principio, recte dicitur principiatum; sicut quod Oritur a causa , recte dicitur causatum: sed nee Filius, nec Spiritus sanctus dici possunt quid princietatum et ea nimirum vox de solis creaturis dicitur: e go, &c. Resp. cone. maj. dist. min. Nec Filius, nee Spiritus sanctus dici possunt quid principiatum ,
apud Latinos, conc.min. apud Graecos,neg. min. Apud illos vox Principiatum , sufficit ideam subjectionis, apud istos vero ab ea abstrahit. Adse- eundum cinquit S. Thomas I.I . q. 33. art. I θ dAeendum quod apud Graecos tamenisur de Filio vel DLνitu sancto die4 quod prineipientur: sed non est in usis
Quaeres, utrum terminus i ste, Primipium, sieterminus notionalis, seu, utrum nomen illud ita sit proprium primae personae, ut caeteris personis
minime conveniat. Resp. I. non esse terminum notionalem, si co sideretur in ordine ad creaturas scilicet tres per sonae ex aequo sunt creaturarum principium :
Pater o Filius, Oct Spiritus sanctus sinquit Augustinus lib. I. de Trinitate , cap. I .ὶ sunt unH pria
282쪽
Differt. V. De person. div.in pari. 269
prineipium , sicut unus creator se unus Dominus. Resp. 2. esse terminum notionalem,seu proprium
soli primae personae, si consideretur in ordine ad Filium : siquidem sola prima persona est Filii principium, cum sola det esse Filio. Resp. 3. non
esie terminum notionalem primae tantum personae , si consideretur in ordine ad Spiritum is ctum e nempe secunda persema est principium Spirit sis sancti, siquidem non minus a secunda quam a prima spiratur. CONCLUSIO.2. Prima personas S. Trinit iis dici non debet initium aliarum. Probatur. Prima persona dici non debet principium durationis aliarum; neque enim alias personas antecedit duratione, cum omnes sint coae quales ac aeternar : . atqui si prima SS. Trinitatis persona diceretur initium aliarum , diceretur Principium durationis earum ; scilicet secundum tritum apud Patres loquendi morem, initium s mitur pro principio durationis : unde veteres, cum adversus Arianos disputarunt, caverunt sedulo, ne dicerent, Filium aliquando initium habuisse; imo damnarunt eos haereticos, quod Filium initium habuisse contenderent. Objicies. IEterna sapientia, quae Uerbum est, Eccles 2 a. dicit se exi ille ab initio : Ab initis a te secula creata sum : atqui nomine initii , ex quo aeterna sapientia exiit, non aliud intelligitur quam prima persona SS. Trinitatis, neque enim ab alia potest exire: ergo prima persona SS. Trianitatis recte dicitur initium Filii . Res p. ad I. conc. maj. neg. min. siquidem per initium eo Ioci intelli g, tur initium durationis non autem initium originis, ita ut sensus sit, aeterinnam sapientiam genitam suisse ante quodlibet temPus, antequam quidquim creatum existere Eum vero senium haec verba, Ante Isecula, non obscure inuunt.
283쪽
r o Instit. Theolog. Pars II. CAPUT II. Virum prima persona recte dicatur causa
CONCL. T Rima SS. Τrinitatis persona, paGI sin a Graecis Patribus , & nonnunquam a Latinis , dicitur causa Filii & Spiritus sancti. Probatur prior pars. Gregorius NaZian Zenus
orat. 24. causae nomen , tanquam nomen Pro
prium ac incommunicabile, tribuit primae per nae: suod si inquit omnia, quaecumque Pater habet , Filiisunt, excepta ea a. uuidquid item FAlius habet, idem quoque Spiritus sanctus est, si sili
tatem exespias. Basilius lib. I. contra Eunomium utitur eodem loquendi modo: TVos autem secum dum causarum habitudinem ad ea,quae ex illis oriuntur , Patrem collocari ante Filium asserimus. Gregorius Nysienus, ad Ablabium Tom. 2. haec quoque scribit '. Cum disimus eausam ct quod est causa, is vocabulis naturam cdivinam minime Anim
Probatur altera conclusionis pars. S. Augustinus lib. octoginta trium quaestionum, quaestione 6. expresse asserit,quod Pater sit causa sapientiς, quae quidem altera est SS. Trinitatis persona: Deus inquit omnium quae sunt , causa est . Quod autem rerum omnium causa est , etiam sapre tiae suae causa est. Eandem vocem adhibet Hil rius: Et ex causa ait lib. x II. de Trinitate, loquens de aeterna Filii generationeὰ licet perfecta atque indemutabili nascens, neeese est, causa in cause, us proprietate nascatur: ergo, &c. Quaeres, an Ecclesia probarit utrumque illum sive Graecorum, sive Latinorum, loquendi mc-
Resp. assirmative. Nempe Ecclesiae persuasum fui Patres Graecos sumpsisse causta nomen late , hoc
284쪽
hoe est,pro eo omni a quo aliquid habet esse;non autem stricte , id est , pro eo a quo aliquid habet esse cum dependentia. Confirmatur I. ex eo quod Patres Graeci, apud quos invaluit usus ille loquendi,constanter docuerint adversus Arianos Verbum esse consubstantiale Patri: at consubstantiale non es et, hoc est,non esset ejusdem subsantiae eum Patre, si ab ipso penderet, sicut estectus Pendet a causa. Confirmatur 2. ex Concilio Florentino , in quo Eugenius in decreto unionis desinit,Filium esse, secundism Graecos quidem , causam , secMndum Latinos vero principium subsipetitiae Spiritussancti, sicut O Patrem.
Vtrum prima personae proprium sit aut horis
CONCL. T Rima persona SS. Τrinitatis potest dici auctor secundae & tertiae. Probatur. Aliqui Patres Latini primae personae, nomen auctoris,aliarum respectu,tribuerunt. Hilarius lib. 6. de Τrinit. scde Uerbo loquitur: Ex Patre enim exiens , neque aliam natis talis habuit naturam, neque nullam: sed eumsibi testatur arictorem , ex quo se profitetur exisse . Haec etiam habet lib. 9. Naturalis igitur Filio Dei , O eo genita omnis potestas est; quae eum data sit, non alienata est per id ab auctore , quia data est , cum, quod est auctoris , datum sit. Lib. I 2. haec etiam scribit de eodem Dei Filio: cum natus sit, Patrem testatur auctorem . Confirmatur . Is dici potest auctor alterius,qui ei communicat esse: sed prima SS.Trinitatis persona communicat esse secundae S tertiae: ergo, &c. Objicies I. S. Thomas in I. Sent. dist. 29. quaest. I. art. I. negat, auctoris nomen tribui debere Primae personae SS.Τrinitatis. 2. Nulli P treo Graeci ea loquendi ratione usi sunt. 3. Praeter Hila-
285쪽
Hilarium vix alium Latinum Patrem reperire est , qui auctoris nomen aut Patri respectu Filii , aut Filio respectu Spiritiis sancti tribuerit. Resp. ad r. S. Thomam in sua Summa theolo. gica quae postremum est illius opus) n te misisse quςstionem, an auctoris nomen Patri proprium sit; unde consequens est riunt nonnulli quod tunc ipsi displicuerit, quod olim scribens in
Sententias asseruerat. Ad 2. respondet Petavius Graecos nullum habere nomen quod nomini Latino, de quo agitur, respondeat: unde hane eliciteones usionem lib. de Trinitate, cap. s. uisamο-brem frustra sunt reeentiores quidam de Rhola theologi, qui ut Patrem auctorem appellari pH edemonstrent , testes Graecos Patres adhibent , Dionysium, Athanasium , Gregorium 2 aGangenum sEusebium , O eateros : nam eorum dumtaxas interpretes auctoris nomen assumpserunt . Ad 3. dicendum est, unum Hilarium, cui Patres alii non contradixerunt, satis elle, ut loquendi modo, de quo hic agitur, concilietur auctoritas:
scilicet Hieronymo teste, ad Laetam) Hilarii de Trinitate libri inoflenso pede decurri pose
Quaeres, utrum prima persona M. Trinitatis absolute ac sine addito dici debeat auctor secundae & terti ae . Ratio vero dubitandi petitur ex eo quod Auctoris nomen apud Latinos scriptores interdum significet eum, qui jure ac dignitate an tecedit, ac penes quem est potestas in alium: Majores nostri, c verba sunt Livii Dec. g. lib. 4. nullam ne prιvatam quidem rem agere feminas sine auctore hoc est, tutore) voluerunt. In eumdem sensum Tertullianus lib. de Fuga in pers ' cutione, cap. II. Ecclesiae ministros,quibus haud dubie convenit potestas in plebem, auctores VO-
cat: Sed inquis eum sesi auctores , id est , ipsi
diaconi, presbyteri cct episeopi fugiunt, quomodo la eros intelligere poterit, qua ratione dictum, Fugite deiaritate in civitatem Resp.
286쪽
Differt. V. De person.diν. in pari. 27
Resp. ne haeretici Auctoris nomine in sensu in grammaticalem abutantur adversias fidem , s lius eme illud Patri respectu Filii, aut Filio respectu Spiritus sancti, non tribuere, nisi cum subjecta explicatione: Scilicet ita se seges1it Augustinum lib.3. contra Maximinum Arianum, cap. I tibi solvens ejusdem Maximini adversus Verbi divinitatem argumentum petitum ex eo, quod Verbum Patrem habeat authorem : Sed habet cinquit9 De Filius auctorem Patrem , sic loquitur rSi propterea Deum Patrem Deo Filio dicis auctο- rem , quia ille genuit , genitus est iste , quia iste de .llo est, non ille de isto , fateor o concedor Si autem per nomen auctoris minorem vis facere Fiatium , Patremque majorem , nec ejusdem substantiae Filium , cujus est Pater , detestabor Orespuam quia O Filius hominis, in quantum es Filius , habet auctorem , de quo natus es.
CAPUT IV. mirum nomina fontis, originis, capitis, comveniant primae personae. t. T Rima persona dici potest sons, origo ,
x caput,vel personarum, vel deitatis: hic igitur quaerendum est: I. utrum prima persona recte dicatur sons, origo, caput aliarum persona rum: 2. utrum recte etiam dicatur sons, origo, caput Deitatis. CONCLUSIO I. Prima SS. Τrinitatis perinsona proprie dici potest sons , origo, caput sradix aliarum ejusdem S S. Trinitatis persona
Probatur I. Tertullianus eam, de qua agitur, loquendi rationem adhibuit : Lee dubitaverim in qu it lib. contra Praxeam, cap. 8.) Filium discere est' radicis fruticem , O solis radium . 2. Ambrosius lib. . de fide, eodem utitur loquendi mUdo : Fonis ait) Pater Filii est, radix Pater Filis
287쪽
est. 3. Haec etiam habet Basilius hom. 27. con tra Sabellianos: Est quidem Pater, perfectum habens se , O nullius egens , radix O fons Filii Osanctι Spiritus. q. Secunda & tertia persen a se habent respectu prinig,sicut lumen respectu solis, sicut fluvius respectu fontis, sicut frutex respectu radicis: sicut enim lumen a sole fluvius a fonte, frutex a radice suum esse recipiunt: ita etiam secunda & tortia persona SS. Trinitatis suum esse recipiunt a prima: ergo sicut sol dicitur sons luminis, sons origo fluvi, radix principium &caput fruticis: ita prima persona proprie dicitur sons, origo, radix, caput aliarum Perso
CONCLus Io 2. Prima SS. Τrinitatis persona dicitur quidens fons, origo, radix, caput deitItis, sed improprie tantum. Probatur prior Pars I. auctoritate, tum Dionysi, cap. secundo de divinis nominibus; tum Concilii Toletani XI. in professione fidei, tum denique S. Thomae, qui I. p. q. M. art. I. sic loqui tur : Sed contra est quod dicit Augustinus in quam to de Trinitate, Pater est principium squod quidem nomen idem est cum istis nominibus) totius
Probatur altera pars. Id tantum potest proprie dici sons, origo, radix, caput, principium deitatis, a quo deitas procedit: ideo enim sol, sons, radix, sic appellantur respectu luminis, fluvii, fruticis, quod lumen, fluvius, frutex a sole, sonte,radice procedant: atqui deitas a Patre non procedit: siquidem deitas supponit pro ei lentia: quae quidem cui definiit Concilium Lateranense IV. nec est generans, nec genita, nec Proce dens : ergo, &c. Quaeres I. quaenam si id ea sensus illius im-Proprii, in quo prima persona dicitur fons , origo, radix, principium, caput totius de ita
Respondent nonnulli , Patrem sic appellari quia
288쪽
Dissert. V. De persen. div. in pari. 27s
quia est principium, sons, radix, origo, caput Fialii & Spirit sis sancti, in quibus singulis est tota
deitas. Sed nimis probat ea responsio: probat enim, Filium recte etiam dici posse principium,' sontem, originem , radicem deitatis: scilicet est principium Spiritus sancti, in quo tota est deitas. Respondendum est igitur,primam personam dici princi eium , sontem, originem totius deitatis, vel quod in ea sit deitas tanquam in primo principio, quod eam aliis personis communicet; vel quod sit principium omnium , praeter quam sui ipsi sis, divinarum personaru in . Quaeres 2. quis sit sensus hujus sententiar: Pater est fons O origo totius Trinitatis , quae in Concilio UUormatiensi legitur: nimirum aeerte salsa videtur: siquidem voces sae , totius Trinita. tis , ipsam etiam primam personam complectuntur; ita ut literatis& obvius sensus sit, quod PM ter sit sui etiam ipsius sons & origo. Respondemus cum Sylvio, commode exponendam ese laudatam ex Concilio UUormati en si sententiam, nempe Patrem dici totius Trinit, iis fontem, eodem modo, quo Adamus dicitur Principium,fons, orino, caput totius humani generis: itaque sicut nullus est homo, qui ab Ad mo non prodierit,ipse autem a nullo alio prodiit; ita ex prima SS. Trinitatis persona aliae Prodi runt , ipsa vero non prodiit ab alia .
CAD UT QVtrum Patris nomen sit proprium prima
; personae. Hot. Tox haec Pater, in divinis sumitur veΙV personaliter, vel essentialiter; seu vel sumitur pro prima persona SS. Trinitatis, vel
Pro omnibus personis,in quantum conveniunt in eadem natura, easdemque actiones operantur ad
289쪽
CONCLUs Io I. Vox haec Pater , proprὶδ dieitur de prima persona . Probatur I. ex Scriptura. Psal.2. haec de Christo praedixit Deus Pater: Ipse invocabis me, F xer meus es tu; unde & ipse Christus ait Matthaei
cap. Io. Confitebor se ego eum coram Patre meo.
Cap. II. confiteor tibi Pater . Cap. I 6. Caro in sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui Accel/s est. Cap. 28. Baptigantes eos in nomine Pa
iri, o Filii O- Spiritus sancti . Is autem quem christus Patrem appellat, est prima persona SS.Τrinitatis, ab alia nimirum subsistentiam ac fili,
tionem non accepit: ergo Patris nomen proprie S personaliter tribuitur primae personae SS. Tr, nitatiS . Probatur 2. ratione theologica. Illud nomen proprie tribuitur primae personae,quod eam a cς-teris distinguit; quod enim rem aliquam a caeteris distinguit, eam constituit : atqui vox haec Parer, Primam personam a secunda & tertia distinguit, cum ipsa la Filium habeat ac habere possit,eo quod sola ut suo loco dictum est generet ac generare possit.' Quaeres, cur prima persona potius dicatur Pater , quam genitor vel generans. Resp. Sic appellari, quod genitor & generans persecte primam personam non exprimant: non enim est prima persona, nifi per completam reis lationem ad Filium: at completa non est, quamdiu prima persona concipitur actu generare: in ea nimirum suppositione, concipitur eam esse tantum in via ad habendum Filium : econtra verδcum dicitur Pater, cum Filio jam existente , Iam genito, concipitur a nobis. CONCLUs Io 2. Prima persona essentialiter tantum dicitur creaturarum Pater.
Probatur. Quod significat aliquid commune tribus personis, de prima non dicitur personaliter , ted essentialiter tantum, eum estentia sit omnibus Personis communis: atqui vox haec, tersad
290쪽
Differt.V. De person. dimis pari. 277
ad creaturas comparata, significat aliquid tribus per nis commune, creationem nimirum, Provia dentiam , & alia hujusmodi a quae cum creaturas respiciant, sunt ad extra, ac proinde toti Trinitati communia. Quaeres, utrum de Deo Proprie, an improprie tantum praedicetur, quod sit creaturarum
Resp. Deum improprie tantum, seu metaphorice, dici creaturarum Patrem. Ratio est, quia is tantum Pater est proprie, qui foetui suo similem naturam communicat: nempe generatio sui superius dictum est in definitur,processio viventis a vivente in similitudinem naturae: atqui Deus creaturis similem naturam non communicat, sed omnino diversam, creatam nimirum & finitam: ergo, &c. Ex iis quae liu usque dicta sunt, colligitur I. antiquos striptores meri id Patris nomine usos fuisse, ut tum distinctionem personarum contra Sabellianos, tum Verbi consubstantialitatem ad-Versus Arianos adstruerent: neque enim is qui solus est, dici potest Pater, eum non dicatur Pater, qui Filium nee habet nec habuit. Neque ea personae diverse sunt sebstantia, quarum una est generans & altera genita: nempe generatio sui multoties observatum est producit in similitudinem naturae, & quidem persectam, si generatio, ut est in divinis, persectissima sit. Colligitur 2. haec Apostoli verba : Ex quo omnis 'aternitas in caelo , O in terra nominatur , intelligi de paternitate, quae convenit primae personae SS.Trinitatis: nimirum paternitas in creatis non est exemplar
ad quod exacta sit divina paternitas, sed potius
paternitas divina est creatae Paternitatis exemplar ; quod quidem impersecte tantum in ei re- Praesentatur, cum per paternitatem creatam,non eadem numero, sed similis tantum in spec t e, natura genito communicetur : Paternitatis nomens ait Hieronymus in eap. 3. epistolae ad Ephesios