장음표시 사용
321쪽
gog Insti Theolog. Pars II. Patri inquit Cyrillus lib. . in Nestorium
nee non O Filio 'si. Asteruerunt s. Spiritum san- ctum esse Filii veluti odorem, vaporem, flatum, halitum: ἁ-dsi Spiritus est bonus odor , O forma
Filii inquit Athanasius in Epistola ad Serapionem perspicuum est, Spiritum non posse esse cre
Ex iis vero quae hucusque prolatae sunt, P trum Graecorum sententiis, sic conficitur argi mentum : Illi docuerunt, Spiritum sanctum a Filio procedere, qui asseruerunt, Filium esse sontema quo Spiritus sanctus profluit; Spiritum esse ex substantia Fili ii ipsum esse Filii proprium; esse consubstantialem Filio; esse Filii veluti odorem ,
vaporem, flatum, halitum. Si quidem I. idea sontis in eo posita est, quod sit originis principium respectu ejus, quod ex ipso profluit : a. Nullumens potest esse ex alterius substantia, nisi ab eo procedat: scilicet ea ratione Patres utuntur, ut adversus Sabellianos probent, personas a se invicem esse realiter distinctas, &unam esse principium alterius; hincque concludunt, unum fratrem non posse dici esse ex alterius substantia,qudd ab eo non procedat: 3. Ob eandem vationem duo fratres non dicuntur consobstantiales ; principium enim consubstantialitatis est processio : Substantiae porro identitas ait Bastalius Homilia contra Sabellianos ideo ins , quoniam ex Patre Filius non jussione factus est , sed natura genitus: 4. Odor, sapor, halitus, sune energi , seu, productiones ejus, cujus sunt odor, sapor, halitus: Atqui Graeci Patres ut patet ex locis proxime laudatis in ea omnia asserue runt : ergo docuerunt, Spiritum sanctum a Filio
Respondebis, quae prolata sunt ex Patribus Ioea ad probandum, Spiritum sanctum a Filio procedere, id nequaquam probare: Namuel intelliguntur de sola consubstantialitate Spiritus cum
Filio, non autem de illius productione; vel si de
322쪽
Productione, vox, Spiritus, non accipitur Pr Persona divina, sed pro virtute Spiritus sancti , seu pro donis, quae per quandam appropriationem Spiritui sancto tribuuntur . Itaque sensus Pitrum est I. Spiritum sanctum esse consubstantialem Filio, quia est ex substantia Filii, quae ipsi a Patre communicatur ; unde Christus non dicit de Spiritu sancto, De me accipiet, sed De meo , seu de mea essentia'. 2. Cum Patres scribunt, Spiritum sanctum a Patre ac Filio mitti , procedere, oriri , id intelligitnr non demissione ipsius personae , sed de collatione donorum eXternorum ζ
Sed inanes sunt ejusmodi responsiones . Ad I .enim negari debet antecedens;ad cujus priorem Probationem, nego, loca de quibus est quaestio , Probare tantum consubstantialitatem Spiritus cum Filio. Nam I. in ea suppositione tam Filius
dici potest procedere a Spiritu sancto per spiritum sanctum, quam Spiritus a Filio per Filium: siquidem Pater non minus communicat Filio substantiam quae est in Spiritu sancto, quam Spiritui sancto substantiam quae est in Filio: vertim id dici non potest, Gregori o Nystcno teste, qui Oratione 3. in orationem Dominicam expresso feribit, Adium Spiritus sancti neque esse , neque
diei, neque hanc rhlativam consecutionem converisti, eum tamen Spirisus Christi nominetur. 2. Quae secundum relationem dicuntur, substantiam non significant, sed personas: atqui voces istae: APa tre e Per Filium: Deo meo accipiet: uuem ego mi tam vobis a Patre , dicuntur secundum relationem, quia exprimunt ordinem & habitudinem quam personae ad se invicem habent. 3. Patres non ideis dixerunt, Spiritum procedere a Filio, ut ipsi consubstantialis sit : econtra ided asseruerunt, ipsum esse consubstantialem, quod a Filio
Procedat,quemadmodum cum adversus Arianos disputarunt, asseruerunt, ideo Verbum esse consubstantiale Patri,quod a Patre procedat, ut vide-
323쪽
re est hujusce tomi dissertatione I. ubi actum est de Verbi consubstantialitate cum Patre. q. quamvis Filius si ex eadem substantia, quae reperitur in Spiritu sancto, nusquam scripserunt, Filium esse proprium Spiritus sancti : quod tamen sie Spiritu sancto respectu Filii docuerunt. Ad alteram antecedentis, de quo agitur, pro hationem, neg. loca de quibus est quaestio, non intelligi de ipsa Spiritus sancti persona. sed de collatione donorum . Siquidem I. Spiritum produci a Spiritu per Spiritum , nusquam di- dierunt Patres; id tamen dicere debui sient, cum charismata, seu dona, non minus sint propria
Spiritus sancti quam Filii; imo semper invaluit
usus ea Per appropriationem Spiritui sancto tribuere. 2. Cum vox, Spirisus, dicitur per oP- positionem ad Patrem & Filium, non charita M.ta, sed personam significat: atqui cum Patres di-κunt, Spiritum a Filio,aut a Patre per Filium procedere , vocem, Spiritus, Proserunt cum oppositione ad Patrem S Filium, ut videre est in textibus quos ex Patribus supra laudavimus, ac praesertim ex Epiphanio qui cum in Ancorato scribit Filium esse Deum ex Deo; tam ipsum quam Spiritum sanctum ex eadem esse divinitate; Spiritum ex Filio procedere; vocem, Spiritur, vel, quis Personis opponit. Idem etiam patet ex Basilio, qui libro quinto Contra Eunomium quaerit, cur Spiritus sanctus quem a fieri t a Patre per Filium procedere, non sit Filius Filii: scilicet evidens est, Basilium in ea quaestione Spiritum aliis personis opponere: It
que c inquit Spiritum quidem A Deo esse diserte
praedicavit Apostolus dicens , Spiritum qui ex Deo est , accepimus; seper Filium prodiisse perspicuum fecit, Filii Spiritum nominans ipsum , sicut O Dei. Praeterea impertinens esset Basilii quaestio, si Spiritus nomine dona, non personam, intellexisset: Cui enim potest in mentem venire, Spi
ritum sanctum esse Filium Filii, si sit ipsi persu,
324쪽
Differt. V. De person. diν. in pari. 3II
sum, aut Spiritus sancti personam a Filio non p r duci, aut nomine Spiritus qui ι Filio prod uci dicitur, intelligat non personam, sed effectus , ut sunt charitatis, sapientiae, aliaque virtutum dona fAddendum est, quod si Basilius illam quaestionem, insulsam alioquin, aliquorum nomine, qui rem non intellexissent, proposuisset , debuisset respondere, Spiritum non elle Filium Filii, quia iis locis ubi dicitur ab eo produci, exire, icatu-xire , manare, non intelligitur tertia SS. Trinitatis persona, sed charismata, quorum productio
toti Trinitati ex aequo conveniunt: Eam tamen,
facilem alioquin, responsionem non dedit Ba lius ; sed istam, quae invicte probat,eum nomin e Spiritus, non charisinata, sed ipsam sancti Spiritus personam intellexisse: Pon quod non sit ex Desper Filium , sed ne Trinitas ta infinitam ab re multitudinem putetur , dum filios ex siliis , ut in hominibus Uuvenit, eam habere suspicantur. Idem denique videre eli tum in ipso Basilio tum in aliis Graecis Patribus, qui verba, procedere, exire, manare, de processione unius per innae ab alia, non autem de communicatione donorum, semper interpretantur: Et proseunditur
quidem ait Cyrillus de Spiritu loquens, in Epistola ad Monachos θ sive procedit tanquam a fon-ie, a Deo ct Patre: tribuisur autem creGura persilium.
ARTICU Lus II LVtrum processio sancti Spiritus d Filio po sit ex Patribus Latinis de
monstraro . CONCL. π Atini Patres doluerunt, Spiritum ita sanctum a Filio procedere . Probatur. Tertullianus lib. adversas Praxeam haec scribit: Tertius est Spiritus a Deo, σμι/o
325쪽
at inter divinas personas non est alius ordo,quam ordo originis: ergo, &c. Hilarius lib. a. de Trinitate, haec habet de Spiritu sancto '. Loqui de eo non necesse est , quia de Patre, o Filio auctoribus confitendus est . Haec etiam Ambrosius lib. I. de Spiritu sancto, cap. X.
Spiritus quoque fam crus , cum procedit a Patre o Filio , non separatur a Patre , nonseparatura FAlis. Augustinus lib. 4. de Trinitate idem dogma saepius proficetur: Nec cinquit ) possumus dice-- , quod Spiritus anctus se a Filia non precedat rneque en m frustra idem ristis, O Patris O Fili hisitus dicitur. Leo Magnus Epistola 93. docet, at um esse qui genuit, alium qui genitus est , altism qui de utroque processit. Gennadius Massiliensis lib. de E clesiasticis dogmatibus, cap. 2. sic de eodem articulo loquitur: Credimus, unum esse Deum Patrem O Filium se Spiritum sanctum; Patrem eo quod Filium habeat ; Filium eo quod Patrem habeat ;Spiritum sanctum eo quod sit ex Patre O Filio prο-
Nec audiendi sunt Graeci, cum reponunt, ii tem de qua agitur, dirimi non debere ex Patrum Latinorum sententiis. Siquidem I. Patres Latini qui mox laudati sunt, iis temporibus viXere , quibus Graeci Catholicos habebant oeci, dentales. a. Synodi quas Graeci pro Oecumenicis agnoscunt, vim multam in definiendis fidei dogmatibus tribuerunt Latinis Patribus. Tertia, quae est Ephesina , par. a. act. I. Cypriani & Ambrosii testimoniis utitur. In quarta, actione 8. ac aliis, Leoni Magno omnia fere tribuuntur. In sexta Ambrosius, Augustinus , Leo Magnus summa cum laude proseruntur. a. Ex illa Graecorum responsione sequitur, Eeclesiam Occidem talem , cum semper docuerit, Spiritum a Filio
Procedere, pessima han est quovis taculo labo a te: quod tamen ipsimet Graeci vix ut sitspi- . LRknur in qsserere poterunt, cum Eesesia Occia. de
326쪽
dentalis homines omni tum doctrinae, tum pleatatis genere praeditos , imo & miraculis illustres in suo aluerit sinu.
ARTICUL Us IV. Quid Oecumenica Concilia definierint de processone sancti Spiritus a Filio.
CON L. Eeumenica Concilia, quibus ipsi I etiam Graeci adfuerunt, definierunt tanquam articulum fidei, Spiritum sanctum a Filio procedere. Probatur. Articulus de quo est quaestio, definitus fuit i. in Concilio Lateranensi IU. cap. I. De fide Catholica, ubi haec leguntur: Pater a nullo , Filius autem a solo Patre , ae Spiritus sanctus ab utroque pariter , absque initis semper Osee.
Definitus suit 1. in altero Concilio Lugdunenins sub Gregorio Papa X. In eo nimirum a Latinis Latine decantatum est symbolum cum additione , pilisque i Graece quoque cum eadem additione decantatum est a Graecis, ut in ejusdem Concilii actis videre est. Definitus fuit 3. in Concilio Florentino: sie enim habet Definitio Concilii, quae quidem promulgata est pridie nonas Iulii, anno Inno mine igitur sanctae Trinitalis , Patris in Filii OSpiritus fineri , hoe saero universat a'probante Ilorentino conellis , definimus, ut haec fidei veritas ab omnibus christianis eredatur O sufeisiatur, sic qne omnes profiteantur,quod visitussanctus ex Patre OFilio caeternaliter est, O essentiam suam, suumqην esse subsistens habet ex Farre simul in Filio , O ex Niroque aeternaliser tanquam ab uno principio Onnisa spiratione proeerit. Catholicae definitioni Concilium Florentinum subjicit responsum ad argumentum eX non
327쪽
nullis veteribus desumptum adversus processionem sancti Spiritus a Filio : Deelarantes sinquit quod id, quod socti doctores O Patres dicunt , ex Fatre per Filium procedere Spiritum sanctum, ad hane intelligentiam tendit, utperhoesignificetur , Filium quoque esse, secundum Graecos quidem , causam , secundum Latinos vero principium subsiste tia Spiritus sancti , sicut O Patrem . Deinde idem Concilium reddit rationem, per quam de finitio ab illo tradita confirmetur : Et quoniam c ait θ omnia quae Patrisfunt, Pater ipse unigenito Filio suo gignendo dedis , pratre esse Patrem ,
hoc ipsum tuod Spiritus sanctus procedit ex Filio ,
isse Filius a Patre aeternaliter habet, ὰ quo etiam te maliter genitus est. Eam Concilii definitionem omnes Graeci, uno excepto Marco Ephesiorum Episcopo, amplexi sunt; ea tamen lege, ut licet Laterentur, Particulam, Filioque , rationabiliterii Latinis insertam fuisse symbolo , eam tamen Apsi non insererent.
ARTICUL Us V. Hiram ratiomibus theologicis demonstrari
lio procedere. CONCL. I. Ationibus theologicis d se monstrari potest, Spiritum inctum a Filio procedere. Probatur . Id demonstrari potest rationibus theologicis, quod potest demonstrari duobus his Principiis: uuaeeumque Patri pruria sunt, exce-fra paternitate , propria sunt O Filior In divinis Iola processio est fundamentum distinctionis et atqui duobus illis principiis demonstrari potest, Spir, eum sanctum a Filio procedere et ergo demonstrari potest rationibus theologicis. ari minoris propositionis, in qua posi-
3- eu sussicultas, sic ostenditur: Spiritus sanctus
328쪽
Differt. V. De Persen.didi. in pari. 3I s
ab eo procedit,cui convenit actio, per quam pro dueitur: atqui Filio convenit actio, per quam Spiritus sanctus producitur: si quidem ea actio est spiratio activa : sed spiratio activa convenit Filio : nempe , ut habet prius principium, id omne, eXcepta paternitate, convenit Filio, quod convenit Patri: caeterum inquit Cyrillus Alexandrinus lib. 2. Dialogorum ad Hermiam ) er dimus Pam. Filium , O quodlibet aliud habentem ex aequo , eo solo excepto, quod non genuit. Quae quidem Cyrilli & aliorum Patrum sententia videtur esse desumpta ex his Christi verbis in euangelio:
omnia quaecumque habet Pater, mea sunt. Atqui spiratio activa convenit Patri: ergo convenit quoque Filio. Altera ejusdem minoris propositionis pars sic ostenditur. Ille procedit a Filio, qui a Filio realiter distinguitur: atqui Spiritus sanctus realiter a Filio distinguitur: ergo,&c. M inor est de fide, unde probatur major. In divinis sola processio unius ab alio est fundamentum realis distinctionis: si quidem illud solum in divinis est fundamentum realis distinctionis , quod solum est fundamentum relationis: scilicersola relatio est principium multiplicationis, numeri,ac distinctionis: unde trita sunt apud Patres axiomata: In divinis non est distinctis, nisi ubi obviat aliqua relationis oppositis . Hoc solo num rum in uant, verba sunt Augustini tract. io. in Ioannem , quod ad invicem sunt , non quod ad se sunt: cui quidem Augustini sententiae adhaeret Fulgentius libro de Trinitate,ubi sic loquitur:
Illa relativa nomina Trinitatem faciunt et olen-μtalia vero nullo modo triplicantur . Atqui sui superitis de proeessionibus agentes ostendimus, processio solum est ac unitum iundamentum relationis : ergo est quoque solum iundamentum
distinctionis; ac proinde si Spiritus sanctus a Filio realiter distinguitur , ne ceste est, ut ab e
329쪽
Quaeres, utrum si per impossibile Spiritus sanctus a Filio non procederet, ab eo tamen distin
Resp. circa eam quaestionem varias esse scholasticorum opiniones. Scotus in I. dist. I 2. q. 9.art. 1. docet, Spiritum sanctum fore realiter a Filio distinctum , etiamsi ab eo non procederet ; econtra SanctuS Thomas I. P. q. 3G art. 2.doeet, non fore distinctum. Cui nam exiisse tentiis subscribamus, conclusio subsequens ape
CONCLUs Io 2. Si Spiritus sanctus a Filio non procederet, ab eo non foret realiter distin
Probatur. Ille non distingueretur a Filio, in quo non esset sundamentum distinctionis: atqui in Spiritu sancto non esset fundamentum distinctionis a Filio ; scilicet proximum fundamentum distinctionis in divinis est oppositio relativa tmesolo sati Augustinus, ad probationem prima eonclusionis laudatus numerum insinuant, quod ad invisem sunt. Sed si Spiritus sanctus a Filio
non Procederet, inter eum & Filium non esset oppositio relativa : non enim in eo esset ejus modi oppositionis relativae sundamentum: cum ut iam observatum est ) illud sundamentum non aliud sit, quam processio unius ab alio tergo, &c. Argumento quod mox propositum est , usi sunt olim Latini Patres, ut sancti Spiritus a Filio processionem adversiis Graecos adstruerent. A
selmus in libro quem inscripsit, De Processione Spiritsis sancti, cap. quaerit: suomodo indivia milis unitas, O insectabilis pluralitas ta Deo se
ad invicem habeant r eum vero nodum hisce verbis solvit: ne ergo unitatis O hujus retarisinnis eonsequentiae se contemperant, ut nec pluraliatas quae sequitur relationem , transeat ad ea, in
quibus praedicta simplicitas sinat unitatis , nec uitas cohibet pluralitatem, ubi eadem relatis signi
330쪽
DissertiV. De person v. inpari. 3IT
sicatur: quatenus nec unitas amittat aliquando suam consequentiam , Mi non Obviat aliqua relationis
oppositio: nec relatio perdat quod suum est, nisi ubi obsistit unitas inseparabilis. Idem argumenti genus adhibuit Ioannes theologus, pro Latinis adversus Graecos agens in Concilio Florentino , sest. 18. Ita etiam Patres Concilii Toletani x I. in
professione fidei. Objicies I. Si Spiritus sanctus il solo Patre
procederet, adhuc a Filio distingueretur: nam ille distingueretur a Filio, qui alia via, quam Filius , a Patre procederet; nempe di versus productionis modus sitis est,ut termini diverso illo modo producti, a se invicem distinguantur: atqui Spiri.' sanctus alia via, quam Filius, a Patre procnsiret: scilicet Procederet per amorem quo Pater seipsum diligeret, cum e contra Filius Procedat per cognitionem quam Pater habet de se ipso: ergo, &c. Confirmatur argumentum ex AnseImo, qui cap. 3. libri quem de processione Spiritas sancti contra Graecos exaravit, docet I. Filium & Spiritum sanctum non habere esse a Patre eodem modo: Habem sinquit) utique ὰ Patre esse Filius
O Spiritus sanctus , sed diverso modo, quia alter
nascendo, alter producendo. Docet 2. Propter eum diversum procedendi modum, non posse nasci unum, cum producitur alius; nec alium produci
cum alius nascitur : Et ideo cait eum nasciturranus , non potest cum eo nasci ille qui per hoc aliux est ab eo , qu a non similiter naseitur , sed procedit. Et cum unus procedit , nequit ille simul proceae o , qui per hoc est alius ab ruo , quia non simia tarer procedis, sed nascitur. Docet 3. per hoc liuo, seu quδd unus producatur nascendo, alter Procedendo, unum fore diversum ab alio, quamvis nullum discrimen aliunde peti posset: Et ide. inquit in non habet hie unitos illa vim consequen