장음표시 사용
371쪽
go dici quoque potest, Deus unicus. 2. Haec propositio: Unicus est Deus , est vera: ergo,
Resp. ad I. conc. ant. neg. conseq. Ratio di paritatis est, quia, Vn ieus, in Filio singularitatem significat, hoc est , significat unum tantum, non plures esse filios in Trinitate: econtra cum de Deo dicitur, significat unam esie in Deo persisnam. Ad x. dicendum est, aequivocam esse propositi nem de qua agitur , potest enim significare unum tantum esse Deum , &sic vox, Vnseus, cadit iunaturam: Potest quoque significare unam esse in Deo personam; unde simpliciter & sine explica xione admitti non debet illa propositio.ως mox data est solutio, desumpta est ex S. Thoma qui I. p. q. 3I. art. i. sic loquituri Dicimus unicum Filium , quia non sunt plures Filii .n diminis: nere
ramen dicimus unaeum Deum , quia Pruribus di nitas est communis. CONCLus Io s. Voces istae, Unisus, comjunctus, uuid unitum, admitti non debeat in divini S. Probatur.Voces quae compositionem arguunt,
in divinis admitti non debent, cum Deus sit ensmaxime simplex: atqui voces de quibus in comclusione , compositionem arguunt: neque enim quid dici potest unitum, eo unctum, nisi sese cum alio, cui unitum sit, per modum Partis habeat: ergo, &c. Objicies . Des personae non sunt divisae a se invicem, licet sint distinctae : ergo sunt unitae , Proindeque voces istae, mitus, Conjunctus, uuid nnitum, debent in divinis admitti . Resp. conc. ant. neg. consem Ratio est, quia ad unionem requiritur, ut id in quo extrema dicuntur conjuncta, ab iis sit distinctum: at natura divina, ratione cujus personae dici possent unitae, a personis realiter non distinguitur: Ham ait
Concilium Toletanum XI. in professione fidei
372쪽
Differt.VI. De modo Dq.circa Trin. 339
O si desingulis persenis interrogemur , Deum necestes fateamur.
QUI AESTIO IV. Vtrum omnia nomina in divinis de se inviacem praedicari possint.
't. I. NT Omina absoluta sunt ea quibus m estentia divina , aut illius attributa significantur . Nomina vero relativa sunt ea quibus personae, vel notiones exprimu
2. Nomina, sive sint absoluta, sive sine relativa, sunt vel abstracta vel concreta. Priori sunt ea quae exprimunt formam sine subjecto , ut sunt deitas, sapientia , paternitas, filiatio ,& alia hujusmodi: posteriora econtra significant formam cum subjecto , seu subjectum habens
Pist. I. Concreta subdividuntur in adjectiva ut sunt sapiens, bonus: & in substantiva, ut Deus, Dominus. Quaeri igitur potest I. utrum&quomodo nomina absoluta sive in abstracto, sive in Concreto,praedicari possint de relativis: I. utrum relativa de absolutis . CAp UT PRIMUM.
Vtrum absoluta de relativis praedicemur
CONCL. I. NT Omina absoluta abstracta, de personis non praedicantur in . plurali, sed tantum in singulari numero . IProbatur prior pars. Nomina praedicantux do subjecto,ad quod se habent per modum sormae γquaelibet enim serma de suo subjecto potest, Prae dicari:sic humanitas ideo potest praedicari de ho -
373쪽
mine, quod homo sit illius subjectum; scilicet homo idem est, ac subjectum habens humanitatem: atqui nomina absoluta abstracta, se habent respectu relationum, tanquam formae respectu subjecti: quamvis enim sine subjecto seu sine personis conincipiantur, tamen a parte rei sunt in personis, quae concipiuntur per modum subiecti, in quo recipiuntur: sic haec propositio eli vera: Tres persona sunt deitas , immensitas , omnipotentia. Probatur altera Pars . Formae quae non multiplicantur, praedicari non possunt in plurali numero; nimirum pluralis numerus elliantialiter includit multiplicitatem: atqui ut jamjam obse vatum est nomina absoluta abstracta, sunt res.
Pectu Personarum, veluti formae e ergo de Personis praedicari non possunt in plurali numero . Inde vero concluditur, hanc propositionem esse salsam: Tres personae sunt deitates , immensitates ,
Omnipotentiae. CONCLUSIO 2. Nomina absoluta concreta, si substantiva snt, de tribus personis Praedicantur in numero singulari, non autem in plurali.
Probatur. Nomina absoluta concreta, si substantiva sint, significant sermam per modum subsantiar, seu per modum rei quae non indiget alio, tanquam subjecto, cui inhaereat: atqui quod Ggnificat formam per modum substantiae, de Personis divinis praedicari non potest in plurali numero,sed tantum in singulari: nam si praedicaretur in plurali numero,multiplicari posset . at quod fgniscat sormam per modum substantiae, multiplicari non potest, eum in divinis substantia sit immultiplicabilis : ergo, &c. Hinc autem concluditur, falsam esse hanc propositionem : Tres personae sunt tres dii ; siquidem in ea propositione Deus dicitur substantive, ae proinde Praedicari non potest in plurali numero. Patres eo princiPio
nixi, constanter asseruerunt, tres personas unum
dici Deum, non plures dii . Omnes, quo legere potui
374쪽
potui, qui ante me scri sierunt de Trinitate , quae ess
tholita tractatores hoc intenderunt cverba sunt Augustini lib. I. de Trinitate c. )fecundum Scriptu vas docere , quod Pater, O Fi u , O Spiritus sanctus unius ejusdemque substantiae, inseparabili aequitate divinam insinuent unitnem : Ideoque non sexires dii , sed unus Deus. Objicies I. Terminus iste, Res, est nomen substantivum : atqui, Res, de tribus personis praedicatur in plurali numero , nempe recte dicitur quod tres persenae sint tres res: ergo nomina substantiva de personis praedicantur in plurali numero . Minor propositio, in qua posita est difficultas, videtur esse Augustini, qui lib. I. de Doctrina Christiana, cap. s. sic loquitur: Res quiabus fruendum est , sunt Pater, o Filius , O DA
ius sanctus . Resp. disting. maj. Terminus iste, Res , est nomen substantivum transcendens, quia tum in a solutis tum in relativis imbibitur, quemadmodum ens imbibitur ut ajunt) & in substantia Min accidente,conc. maj. Est nomen substantivum , & non est transcendens,neg. maj. Ex eo principiosequit ,voce , Res, praedicari posse & de relativis & de absolusia; cum hoc tamen discrimine quod in plurali numero praedicetur de relativis , quia relativa sunt plura; econtra vero de absolutis praedicetur in singulari numero, quia ut se
pius a nobis dictum est in divinis absoluta non
multiplicantur, sed sunt unum & idem. Hinc a tem colligitur, hanc prπqsitionem: Tres personiae sunt tres res, esse verandiir Rra, sumatur relati-Ve , tune enim sensus est, quod in Deo sint tres res relativae: esse e contra salsam, si, Res, substantialiter & absolute sumatur.
Objicies h. Ut nomina dicantur in plurali numero , sufficit, ut supposita multiplicentur: ergo, cum in SS. Trinitate supposita, seu perlonae,mul tiplicentur , nomina substantiva concreta de Pe
375쪽
sonis divinis in numero plurali praedicari pos. sint. Probatur ant. Si per divinam potentiam una numero albedo in tribus subjectis reperiretur, posset de illis subjectis in numero plurali praedicari, quia licNon esset multiplex albedo, eIlet tamen multiplΗ suppositum: quemadmodum igitur, in ea suppositione, haec propositio: Triasint alba, estet vera: ita & in divinis illa , Tres sunt Domini , debet esse vera. Resp. dist. ant. Ut nomina adjectiva dicantur in plurali numero, sufficit, ut supposita multiplicentur, conc. ant. nomina substantiva, nes. ant.
Ratio est, quia nomina substantiva significant formam & suppositum tanquam unum subsisilens, proindeque, ut multiplicentur, necesse est, ut tum forma tum suppositum multiplice tur ; adjectiva vero significant tanquam duo, sommam scilicet ut in supposito existentem: Unde cum album sit adjectivum nomen , Dominus econtra se substantivum,mirum non est,s album in casu, de quo agitur in argumento, dicatur pI Taliter, Dominus vero diei non posse nisi in singulari numero. Ex eo discrimine quod inter a biectiva, & substantiva nomina reperitur, Sylvius colligit, quod si tres personae assumerent unam
naturam, tres personae essent unus homo pro Pter unitatem naturae assi prae; & si una tantum Persona assumeret duas humanas naturas, Ester quoque unus homo tantum propto unitatem
suppositi. In utraque illa suppositione nomen substantivum, Homo, non multiplicaretur, qui ac ut ductum est θ ad multiplicationem nominis substantivi, satis nonis,qubd aut serma aut suppositum multipbicetur, sed praeterea requiritur ut utrumque , sorma nimirum & suppositum multipIicentur. Objicies 3. Nomen istud, Fersona, est nomen concretum substantivum : atqui praedicatur in
Plurali numeror quemadmodum enim vera est
naec Propositio: Tres personae με uniuDe σῶ ita etiam
376쪽
etiam vera est haee alia: Vnus Deus est tres personis: ergo nomina concreta, quamvis sint substantiva, praedicantur in plurali numero. Resp. dist. mai. Nomen, Persona , est nomen concretum,relativum, conc. maj. non relativum, neg. maj. Nomina relativa, quae Patri, Filio, &Spiritui sancto communia sunt, ut est persona in genere, praedicantur in plurali numero, quia formae quae per illa nomina relativa significantur, a parte rei multiplicantur in divinis: unde cum plures sint persensitates, quae sunt formae Per vocem, Persona, significatae, mirum non est quod personae in plurali numero praedicentur: at idem de nominibus absolutis, seu, essentialibus, dici non potest, cum sorma, quam significant, revera non multiplicetur in divinis. CONCLUSIo 3. Nomina adjectivaeon creta, de divinis personis praedicantur in plurali
- Probatur. Ea praedicantur de per senis plurali numero, quae multiplicatis suppositis,concipiuntur multiplicari: atqui nomina adjectiva, multiplicatis suppositis, concipiuntur multiplicari , quia ut dictum est) significant duo , formam nimirum S subjectum, in quo serma reperitur:
Hincque concludendum est,hanc propositionem. Totae tres presonae sunt coaetemae ct coaequales , quae degitur in symbolo quod Athanasio tribuitur, Veram esse . Nec mirum; sensus enim illius est quod tres divinae personae habeant unam ac eandem aeternitatem: unde propter multiplicatio nem suppositorum, seu personarum, coaeternumscum nomen sit adjecti vum, praedicatur in plurali
Objicies. Inereatus, immensus, aeternus, sunt nomina adjectiva, & tamen, licet in divinis multiplicentur supposita quibus tribuuntur,non Prς- dicantur in plurali numero, sed in singulari tantum. Increatus Pater , sin quit author Athanasiani symboli j increvius Filius, increatus υνυς
377쪽
sanctus: Immensin Parer, immensus pilius , immensus Spiritussanctus: IEremus Pater, aetemus Filius, etemus Spiritus sanctus. Et tamen non tres aeterni , sed unus aeternus: Sicut non tres taereas , nec tres immensi , sed unus increatus se unus Mmensus rErgo falsa est regula, qua statuitur, nomina adjectiva praedicari pluraliter, cum de multis suppositis praedicantur. Resp. dist. ant. Increatus, immensus, aeternus, sunt nomina adjectiva,quς nonnunquam sumum tur substantive, conc. ant. quae nusquam sumum tur substantive , neg. ant. Nomina de quibus
agitur, sunt quidem in se adjectiva; sed quae tamen ab auctore Athanasiani stmboli substantivὰ sumuntur : Disimus enim inquit S. Thomas -
.P. q. 39. art.3.) vel tres sapientes O tres aeternos inereatos O immensos, si adjective sumantur. Dicimus unum nereatum , immensum se aeternum, Mi Athanasius dieit. Igitur Athanasiani symboli sensus est,quod tres sint,de quibus eadem sapiemtia, eadem aeternitas, eadem immensitas praedicari possunt. Eadem quoque ratione, hoc est, substantive, sumitur nomen, Omnipotens, a Patribus Coneilii Toletani XI. qui in fidei prosessione se loquuntur : Item , Pater omnipotens O' Filius omnipotens , O Spiritus sanctus omnipotens, singulariter die tur ; nec tamen tres omnipotentes s sed unus omnipotens; sicut O unum lumen, unumque principium praedieatur. Econtra idem Athaianasiani symboli auctor eadem nomina , Paulo post , adjective sumpsit,dicens: Totae tres personae, coaeternae Misunt O coaequales . Adjective pariter sumpta sunt a Concilio Lateranensi IU. cap. I. ubi haec habentur: Pater generans, Filius nascens, in Spiritus sanctus procedens ri consubstantiales coaequatis 1 coomnipotentes O coaeterni. CAN
378쪽
DissertiVLDe modo loq.cirea Trin. 363 CAPUT II. Virum in divinis relativa de essentialibus
praedicentur. Cotic L. I. TN divinis nomina relativa, si ad- jectiva sint, de essentialibus non
praedicantur. Probatur I. Si nomina relativa, quae adjectiva sunt, de essentialibus praedicarentur, Generams, Spirans, Generata , Stirata , Procedens , dici posisent de essentia divina; illa enim nomina sunt relativa & adlectiva simul e atqui ut adversus Ioachimum Abbatem definiit Concilium Lateranense IV. cap. 2.) Generans, Spirans,Generata, Spirata, Procedens, dici non possunt de essentia rergo, &c.
CONCLus Io 2. In divinis relativa, si substantiva sint, possunt de essentialibus praedic,
Probatur. Quae sunt realiter idem eum esse tialibus, de iis praedicari possunt: atqui in divinis relativa, sive sint abstracta, sive concreta , sunt idem realiter cum essentialibus, cdm Deus sitens maxime simplex, ac expers omnis compositionis, sive realis, sive mentalis: ergo, &c. Ex eo autem argumento concluditur, istas propositiones esse veras: Essentia es tres personae. Esentia est Pater. Essentia est Filius. Essentia e* personalitas. Essentia est Paternitas. Edentia es Filiatio, iratior Et ita de caeteris. Objietes i. Trinitas est nomen relativum: at. qui trinitas praedicari non potest de essentia: siquidem quod praedicatur de essentia Uraedicatur de singulis personis ; scilicet quod essentiae eo Venit, est commune tribus persenis: sed trinitas non praedicatur de singulis personis : alioquin
s quod absurdum est) vera esset haec propositio:
379쪽
Resp. ad T. neg. min. Ad 2. dist. maj. Quod praedicatur de essentia concepta sine notionibus , praedicatur de singulis personis, conc. maj. de essentia concepta cum notionibus , neg.maj. In hac propositione, mentia est trinitas, essentia non supponit pro essentia sine notionibus, sed pro essentia cum notionibus concepta ; siquidem nomen istud, Trinitas, quod in propositione adjungitur essentiae , determinat nocaliud nomen, Essentia , ad essentiam cum notionibus conceptam : at falsum est, essentiam cum notionibus, hoc est cum Paternitate, Fi- liatione,& Spiratione passiva conceptam, non esisse Trinitatem. Objicies 2. Inferiora non praedicantur de superioribus: sic homo, cum sit quid inferius respectu animalis , non praedicatur de animalis altem essentialiter, alioquin omne animal deberet esse homo: Atqui in divinis nomina relativa sunt inferiora respectu essentialium : nempe quod est minus commune, est inferius respectu ejus quod est magis commune: sed relativa sunt minus communia, quam essentia, cum relativa in singulis personis non reperiantur: neque enim in Patre est filiatio , econtra verdessentia singulis tribus personis communis est:
min. Ad 3. dist. ant. Relativa in singulis perso-a is non reperiuntur 1ecundum modum significandi , conc. ant. secundum entitatem, neg. ant. Paternitas v. g. sumpta secundum modum signia
sicandi, non est in Filio, quia sic accepta, dicit
Personam generantem ; at est in Filio secundumentitatem, cum a parte rei non distinguatur abessentia, quae eadem est in tribus personis: Hinc autem Pater,ess entiam & personas non se habere
in divinis, sicut universale & singulare. Desumpta est illa responsio ex S. Thoma qui I. P. q. 39
art. 6. sic loquitur : Ad secandum dicendum s
380쪽
DisserLVI. De modo Dq.circa Trin. 3 67
quod eum dieitur, Deus , 'el Divina essentia es Fater, est praedicatio per identitatem , non autem
seue inferioris de superiori r quia in d minis non est universale fingulare. Vnde sicut est per se, hoe est, essentialiter ) ista, Pater est Deus; ita in ista , Deus est Pater , o nullo modo per acci
Q u AE s T I O V. inrum nomina essentialia supponant pro relativis.
Pist. DR arsupposita divisione nominum essen-x tialium in abstracta & concreta, quaerendum est I. utrum nomina essentialia abstracta supponant , seu , in propositionibus quarum sunt subjectum, sumantur pro relativis , hoc est , pro personis : a. utrum idem dici
possit de iisdem nominibus essentialibus, si sint
Vtram nomina essentialia abstracta pro pe senis supponant.
Couch. Tomina ementialia abstracta non L supponunt pro personis. Probatur. Essentia, deitas, sapientia, bonit as, sunt nomina essentialia abstracta, quippe quae significent formam sine subjecto: atqui nomina illa non supponunt pro personis: nempe si pro personis supponerent, istae propositiones essent verae: Esentia generat , Esentia spirat: atqui verae non sunt eae propositiones. Nam t. id definiit Concilium Lateranense IU. cap.2. ubi sic de sub