장음표시 사용
391쪽
Hi sint administratorii spiritus; ille econtra sit Dei Filius : Tanto .inquit 9 melior Angelis
sectus , quanto differentius prae diis nomen haereditavit . Hinc Augustinus conclugit, fas non esse, sanctorum illorum spirituum existentiam in dubium revocare : Angelos ait in Psal. io3. novimus ex De , O multis apparuisse scriptum legimus , O tenemus e nec inde dubitare fas nobis ast . . 'L. Non minas efficacia argumenta peti possime ex Pentateucho Moysis,quem solum inter veteris testamenti libros admittebant Sadducati . Genestos cap. I 6. Angelus Domini Agari persuadet, ut redeat ad Abrahami domum. Capite I9. Duo Angeli Sodomam proficiscuntur, &apud Loth Abrahami nepotem hospitantur . Capite 2 q. Abrahamus famulum suum mittens in Mesopotamiam, sic loquitur, Dominus Deus caeli mritet Angelum suum eoram te. Eorum quoque fit mentio Exodi I . Numerorum 22. unde sic arguitur.
Illi existunt, de quibus tauquam de personis eXissentibus Pentare lius loquitur : atqui Pentateuchus de Angelis loquitur tanquam de personis exi stentibus: ' ergo, Sc. Dices cum Sadducaeis, Pentateuchum Angelorum nomine non intelligere spiritus, personas aut substantias per se subsistentes; sed inspirationes occultas, quibus quasi Dei nunciis homines de Dei voluntate certiores iacti su
Uerum sicile.reselli potest ea responsio. Siquidem Pentateuchus,non minus quam alii veteris testamenti libri, de Angelis tanquam de personis, sive substantiis pec se subsistentibus, loquuntur: nimirum eis facta ac officia tribuunt, quar blis personis, non autem meris animi cogitation ibus, convenire postanti v. g. cum dicunt Angelos aliqui,s apparuisse patriarchis , in via suis e comites sub humana specie latentes, cum hom inibus manducasse, Dei ministros esse, non
392쪽
nunquam beneficiis homines cumulasse , aliquando vero castigasse Poenis . iobjicies I. cum Sadducaeis. Si Angeli essent personae, seu substantiae per se subsistentes, Moy-Ies Genesis I. recensens Mundi ac partium ejus creationem , debuisset angelorum mentionem facere : scilicet periculum alioquin sui siet, ne I daei, pro quibus praesertim Genesisseribebatur , ex illo Μoysis silentio colligerent, Angelos non suisse creatos; ac proinde deos esse, quibus di
vinus cultus deberetur Q. atqui lMoyses rerum creationem describetas, angelorum mentionem non iacit: ergo , &c. i. . . ResP. neg. maj. Ratio est , quia ut idololatriae .Peticulum Iudaeis eriperetur, satis fuit earum re. rum creationem expresse recensere,.quae idolola triae causam praebere potuissent: sat ejusmodi erant solae res corporeae, ut sol, luna, steli ae, ejus que generis alia : compertum est enim praeterito' xum temporum experientia, Iudaeos non ad rerum insensibilium, ut sunt anima & angelus, sed tantum ad rerum quae sub sensus cadunt, adorationem suille propensos . Praeterea Par fuit, ut Moyses apud Iudaeos mere carnales de spiritualibus, ut sunt angeli, sileret. Nihil linquit Chrysostomus hom.2. in Genesin θ de invisibilibus virtutibus expresse j diserit, neque dicis. In princia pio fecit Deiu Angelis vel Arehangelos. 2Yon simpliaciser neque temere hanc nob/s docyrina viam paravate
Iudaeis enim loquebatur , qui toti praesentibus rebus Ahiabant, nequespirituale quidquam comprehendere valebant. Itaque eos a sensibilibus ad cognoscendum universi opificem inducis. iInstabis. Moyses qui rerum creationem Gen sis cap. I. describens, de angelis tacuit, sepius in aliis ejusdem libri capitibus de eis loquitur: ergone Iudaeis viderentur dii, Moyses eorum creationem antea expresse recensere debuisset, si A
geli aliud sint, quam cognitiones a Deo homini bus infusae.
393쪽
Resp. neg. conseq. Ratio est, quia Moyses , eum postea de Angelis loquitur, ea dicit quae .ctorem determinent ad judicandum,Angelos non esse deos, sed creaturas: scilicet eorum mentio nem non facit, nisi tanquam ministrorum ac nu ciorum unius ac veri Dei: unde licet a Moyse ad sadducaeos usque Iudaei omnes Angelorum tamquam substantiarum per se subsistentium existe tiam agnoverint, nusquam tamen leguntur divianum eis cultum exhibuisse. Objieies x. Illi non existunt, quorum nomen non est nomen personae, sed nuncii tantum: atqui nomen Angelorum non est nomen Personae, sed nuncii tantam, juxta illud Augustini lib. s. de Genes ad litteram cap. Io. 2 uneis, Graece sAngelidisuntur ; unde Christus Matthaei xI.d ret, Ioannem Baptistam esse illum qui Malachiae 3. hisce verbis dictus fuerat Angelus Eece ego
mitto Angelum meum'. ergo, & c.
Respondet Estius, asseritque I . quod quamvis apud Graecos authores Angelus sit nomen os ficii , apud Hebraeos tamen ei , substantiae ac Personae nomen respondeat. Asserit a. quod etsi, Angelus, officii nomen esse supponatur, inde tamen colligi non possit Angelum non esse per nam a quemadmodum ex oratoris aut legati nomine colligi non potest, eum qui oratoris aut legati munere fungis tur , non esse personam aut substantiam quae Perse subsistat.
Asserit 3. ideam, quae tum in Scripturis, tum in Patribus voci, Angelus, respondet, esse ideam quae non officium tantum, sed personam officio fungentem menti exhibeat: unde ut jam disetum est Augustinus lib. s. in Genesim, caP. 19. sic loquitur r-Graeee, Angeli dicuntur equo nomine generali uniνersa illa suema eivitas
394쪽
Te Angelorum natura. Υ ΥΤ cum methodo quaestio de Angelota rum natura pertractetur, quaerendum est I. utrum Angeli natur sint spirituales ; 2. an sint immortales 3 3. utrum omnes Angeli specie differant.
tuales. Nol. I. Uobus modis res aliqua dici potestra spiritualis. Primo, quod ipla non sit corpus e secundo , quod per se nullum ordinem dicat ad corpus, ita ut neque sit corporis Arma, seu eum eo, tanquam materia, compositum efficiat; neque eo,tanquam instrumento, ad suas operationes indigeat : hic igitur est exponendum, utrum angelica substantia sit eo dupli ei modo spiritualis. CONCLus Io I. Angelica substantia est spiritualis, prout spirituale opponitur corpori. Probatur . Substantia intelligens & volens , est spiritualis, sumendo spirituale prout opponitur corpori: atqui substantia angelica est intelligens & volens: ergo, &c. Minor est certa; unde probatur major. Corpus nec intelligere, nec velle potest : id enim nee intelligere nec velle potest, quod capax est soli sis motus localis: sed corpus,quantumcumque subtile supponatur, capax est solisis motus localis, nempe praeter il tam capacitatem nihil in eo concipimus: ergo s
395쪽
et 8a Institi Theolog. Pars III.
Objicies. Augustinus pluribus in locis doeet Angelos esse corporeos: atqui sic voluit eos esse corporeos, ut nihil sit in eis spirituale: si enim credidisset, spirituale quid eis ineste, dixisset este in angelis animam , quemadmodum dicitur esse in homine, qui spiritu & corpore constat : sed Augustinus nusquam dixit animam in Angelis esse: imo libro secundo Retractationum CaP. XI. quod in calce libri sexti de Musica, angelos a
pellasset animarum beatarum atque sanctarum vocabulo, sic corrigit : suandoquidem hie nonnisi angelos sanctos intelligi voluit quos habere animas κ quam me legisse in divinis eloquiis , canonicisque
est, quia ea fuit Augustini consuetudo,ut substa tiis de quibus Scriptura loquitur, non alia nomina tribueret, quam quae Scriptura eis tribuit; unde quod Scriptura angelos nusquam appelIarit animarum nomine, ideo S. Doctor lib. 2. Retractationum corrigit eum loquendi modum . Iam vero Augustinum nusquam censuisse, Ange lieam substantiam non aliud esse quam corpus sdemonstrari potest ex eo, quod innumeris in i cis docuerit, Angelorum naturam multo esse e X cellentiorem humana: at id in suppositione de qua agitur, falsium esset: nempe lib. I. de Aniama, Sejus origine, ad Renatum caP. y. Ut centium Victorem redarguit, quod asseruisset animam hominis esse corpus e uuod vero cinquit ' eam non spiritum , sed corpus esse contendit,
quid aliud muli ebieere , quam nos non exanima O. eorpore , sed ex duobres , vel etiam tribus constare corporibus e CONCLUs Io 2. Angelorum substantia non constat ex spiritu & corpore. Probatur I. ex Scriptura. Sacri codices Angelos vocant Spiritus: Haec enim habentur Psal.
I. uis i facis Angelos suosspiritus; quem quidem locum Apostolus ad Hebraeos I. exponit non de
396쪽
de ventis, quos tamen aliunde constat esse
aliqua ratione Dei nuntios, sed dei Angelis Et ad Annus quidem dicit : uui fuit, velos suos spiritus , O ministros suos flaminam ignis ιHaec iterum'ad Hebraeos I. Nonnἱ omnes sunτadministratorii spiritus e Sic etiam iidem Apostolus ad Ephesios 6. de spiritibus nequam loquitur: Λἰ- est nobis colluctatio adversus carnemo sanguinem , sed adyersus spiritualia nequitiae in eaelestibus : Atqui iis locis Spiritus nomine intelligitur substantia, quae non constat ex spiritu& corpore . Nam I. iis ita locis Scriptura per synecdochen, hoc est, sumendo partem pro toto, non loquitur; scilicet nihil adjungit, quod Spiritus nomen ad incompletam substantiam refringat . a. Scripturae , cum angelos Vocant
Spiritus, de iis eodem modo loquuntur, quo de hominibus, eos nimirum spiritus exhibent nobis tanquam personas , quae Dei nomine quibusdam ministeriis funguntur: ergo, .quemadmodum hominis nomine, Scripturae completam substantiam intelligunt ; ita & nomine Spiritus cum Angelos eo nomine designant. 3. Si Spiritus una esset Angelicae substantiae pars, & co Pus altera, Scriptura alicubi proprio nomine exinpressisset completam illam substantiam, ex spiritu & corpore constantem, sicut innumeris in locis, cum de homine loquitur, asserit eum exanima & corpore constare: atqui Scriptura,cum de angelis loquitur, nullibi proprio nomine e premit completam illam substantiam, quae ex spiritu & corpore constet : ergo Spiritus nomen sumpsit pro completa ac integra Ahgelorum na
Probatur 2. ex Patribus. Ignatius Martyr in Epistola ad Trallianos, angelos vocat incorporeas naturas. Basilius libro de Spiritu sancto cap. I. ut probet, omnem substantiam creatam esse obnoXiam mutationi, utitur argumento petito tum ex substantia corporea tum ex incorporea,aitque R s ange
397쪽
3 8 Institi Theolog. Pars III.
angelum huius esse, hoc est, substantiae incorporeae. Gregorius Nysenus lib. I 2. contra Euno mium, Angelos pariter nominat incorpoream crea turam. Eusebius Caesariensis lib. '. de Demonstratione Euangelica, cap. I. scribit, incorporeas quasdam ct intelligentes ac divinas virtutes esse a geloso archangesis, materia carentes se puros ominnino spiritus. Chrysostomus eadem ratione loquitur lio m. 22. in Genesim, & prima in Matthaeum. Theodoretusquςstione et O. in Genesim, hanc asteri rationem,cur homo ideo non sit imago Dei , quod sub sensus non eadat: Alioquinc inquit potius imagines Dei vocarentur Angelio Archangeli , se omnes incorporeae , utpote comporibus vacuae, O sine ulla mixtione minime aspectabitis. Ioannes Damascenus lib. 2. de Fide c. 3. Angelum definit Substantiam intelligentem at νῆα atque corpreis expretem. Idem apud Dionysium, si tamen author sit libri de coelesti hiera chia, videre est. Laudatis Graecis Patribus subseribunt plures Latini. Hieronymus in Epistola ad Avitum reserulit origenem, quδd docuisset, daemones ob delicta aereis eorporibus esse vestitos. Leo Magnus in Epistola ad Turibium , cap. 6. scribit, fidem veram
quae es coholiea, omnnum creaturarum , fixe θL νιιualium , sive corporeinum , bonam Gnsiteri M- stantiam . Gregorius . Magnus in ruarto Mor 3ium eaP. I s. conceptis terminis asserici Angelos cujuscitae corporis expertesesse: Angelus nam must
ait j soli nmodo spiritus est et homo vero ροθι-Hins est O eam . Concilium Lateranense IU. idem , quod mox laudati Patres , sensit de Angelorum naturae creator omnium t inquit cap. r. de Fide Catholiea θ qui sua omnipotente virtute fimul at instis temporis utramque de nihilo condidis errasuram , θί tualem O creporalem , an setieam viael et O mundanam: ae deinde h- nam quasi emmanem ex θί tu O eorpore
si imam. Qui post Lateranense Concilium scrim
398쪽
psere scholastici,in eandem abierunt sententiam,
seu docuerunt, angelos esse corporis expertes , uno tamen excepto Cajetano, qui in Annotati
nibus ad secundum caput epistolae ad Ephesios , scribit, daemones s de sanctis autem angelis idem non docetὰ ex spiritu & subtili quodam corpore
compositos esse. Ex iis vero tum Graecorum , tum Latinorum Patrum textibus sic conficitur argumentum. Illi censuerunt,Angelos non esse substantias ex spiri- . tu & corpore constantes,qui eos vocarunt incor Poreas naturas; qui dixerunt,eos carere materia; corporibus esse vacuos; materiae atque corporis expertes; eos esse mere spirituales : atqui Patres tum Graeei tum Latini sic angelos vocarunt , dixerunt eos ejusmodi eta: ergo censuerunt, eos non esse substantias ex spiritu & corpore constantes a
Probatur 3. rationibus . Primo, si angeli habeant corpora, specie ab hominibus non differunt : neque enim subtile & erassum specie disterunt . 2. Quoties angeli e coelo in terram mittuntur , aut coelum divideretur, aut fieret corporum penetratio. 3. Angeli moventur in instanti, aut saltem motu maxime celeri; ae proinde , si compus habeant, necesse foret, aerem quem pertra
seunt,maxima celeritate dividi, & postea claudi eat nec dividitur , nee postea elauditur; id enim fieri non posset sine magno sonitu & ingenti sibilo , quem tamen nusquam percipi mus, quamvis angelorum & daemonum motus: frequentissime contingant. 4. Vix concipi posse quomodo i tegra daemonum legio unum hominem ut habetur Lucae 6. obsedisse potuerit. CONCLUs Io 3. Angeli non indigent eo Pore tanquam instrumento, per quod suas nat rates operationes eliciant.1 Probatur. Naturales angelorum operationes
sunt intellectio & volitio : sed angeli eorpore tanquam instrumento non indigent, ut ejiciant
399쪽
3 86 Institi Theolog. Pars III
intellectionem &volitionem: non minus enim independenter a corpore duplicem illum actum eliciunt, quam animae a corporibus per mortem separata': animae vero a corporibus separatae eliciunt intellectionem & volitionem: ergo , Sc.
Solvitur argumentum ex Ser plura petitum.
Objicies. Qui commisceri possunt cum mulieribus, ex eisque filios generare, verum habent eorpus e atqui angeli commisceri possunt cum mulieribus , ex eisque filios generare; id enim contigisse probant hare verba Genesis GH dentes filii Dei filias hominum, quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus quas elege rant. Nempe nomine, filii Dei, intelliguntur Angeli, tum quod ii filii Dei opponantur filiabus hominum, tum etiam quod loco, filii Dei, Hubres ex codicibus septuaginta interpretum legant: Angelos Dei, licet non omnes, ut hisce verbis docet Augustinus lib. I s. de civitate Dei, cap. 23 Septuaginta interpretes, O Angelos Dei dixeruntipos , O filios De , quod quidem non omnes codices habent: nam quidam nisi filios Dei habent : tum denique quod in libro Enoch , ii filii Dei v centur Angeli: Quamvis autem ille liber Eno clamon sit unus e Canonicis, non levis tamen est Ponderis, cum Iudas Apostolus in sua Epistola canonica testimonium ex eo desiumPserit: ergo ,
Resp. ad I. neg. min. Ad 2. neg. ant. seu per
haec verba, Filii Dei, Angelos intelligi. Ratio est I. quia intelligi non possunt angeli sancti: Ii enim dicente Christo Matthari 2 o. neque n
hunt, neque nubuntur. Non possunt quoque daemones intelligi, cum daemones nusquam in Scr pluris appellentur filii Dei. Praeterea de iis inteuligi non possunt voces, Filii Dei, quorum 'ecca ta non fuerunt diluvii causa. Moyses Genesis seπ-to capite narrare voluit causam, quae Deum i '
400쪽
Pulit ad perdendum genus humanum diluvio: atqui non Angelorum, sed hominum peccata fuerunt eausa diluvii: Videns autem Deus, sin quit Moyses) quod multa malitia hominum estet in terra , O cunna cogitatio cordis talenta estet ad malum omni tempore , paen/tu i eum, quod hominem Iecisset in terra. Et tactus dolore cordis intrinsecus: Delebo , inquit, hominem quem creavi, a facie
Nec obstat, quod aliqui codices loco, is Dei, legant, Angeli: ut relatum est ex Augustino non enim omnes codices sic legunt, sed aliquitantum . Praeterea Cyrillus lib. 9. adversus Iuli, num emendatiorem censet lectionem, quae habet Filios Dei, quam quae habet, Angelos Dei. Nullius pariter est roboris, quod ex Enoch libro laudatur, scilicet apocryphus est liber ille, nec eum reddidit canonicum Iudas ApostolusIsiquidem librum non laudat, sed prophetiam quς Voce tantum , ac majorum traditione accepta este potuit. Prophetavit inquit in O de hisseptiamus ab Adam Enoch. Praeterea in libris apocryphis non om n ta sunt dubiae fidei: Igitur Iudas Apostolias, spiritu quo ad seribendum agebatur, judicare potuit, sententiam quam laudavit, vere probatam fuisse ab Enoch , quamvis caetera quae in eodem libro continentur, minime Pro
Dicendum est igitur vocibus, istis Filii Dei, quae Genesis capite sexto leguntur, intelligi filios Seth, idque sui ait Ian senius in hunc locum sive propter praestantiam corporis non enervati libidinibus, sive potius propter animum in Pietate & veri Dei cultu constantem ; filias hominum esse filias Cain, quia tanquam caro & sai guis nihil nisi humana & terrena cogitabant. Hi ergo sprosequitur idem aut hor) cuin hactenus cognationi Cain tanquam a Deo maledictae non Permiscerentur, pulchritudinis libidine victi, detortaque avita pietate , acceperunt sibi uxores e π