장음표시 사용
511쪽
ratione, cap. 4. Magister Sententiarum & S. Thoa
Quaeres, quid tum Dionysius, tum Gregoriustum alii deinde Patres per hierarchiam intellex
Resp. Hierarchiam in genere sumptam, sein prout abstrahit a coelesti aut Ecclesiallica , esse,
Sacrorum praefecturam, sevi Potestatem . Scie .
dum est igitur inquit Maximus initio Commentatiorum ad Dionysium de Coelesti Hieram chia ὶ Hierarebiam quidem esse principarum. ac,
velut curam ordinandorum SMrorumr Hierarcham vera qui Sacris praeest, eaque curat ac moderatur αAt vero Hierarchia coelestis, de qua hic agitur , est potestas ordinandarum functionum quae in eoelis fiunt ; sicut hieraret,ia Ecclesiastica est potestas ordinandorum Sacrorum quae fiunt ii terris; Hierarcha vero, qui tanquam princeps. sacris illis praeest. Igitur hic hierarchiae nomiane non aliud intelligitur, quam certus Angelo rum numerus, qui sibi invicem ae uni tanquam principi in ordine ad coelestes actiones subordis nantur; unde, si sumatur adaequate , dicit, se cundum Dionysium, potestatem scientiam, &actionem a Co MCLus Io 3. Variae sunt ordinum Angelorum proprietates. yProbatur. Proprietates ordinum Angelorum eonsiderari possunt vel respectu spiritualium persectionum quibus praediti sunt, vel respectu mi-:nitieriorum exteriorum quibus iunguntur: atqui utrovis modo considerentur, sunt variae: ergo s
. Primo, persectionum intrinsecarum proprietates esse varias, demonstrant ipsa ordinum Angelicorum nomina: Siquidem Seraphimi sic appellantur,cludd,Bernardo teste Serm. I9. in Cantica, maxime Deo conjuncti, summa ardeant charistate. Cherubimi sic dicuntur, et uod praediti sine eminente sapientia, seu scientia. Throni, quod - . . V 3 Pecu-
512쪽
peculiari modo sat Dei sedes 3 unde ab eo singulariter inhabitantur , & ratione inhabitationis hujusmodi singulari paee ae tranquillitate fruuntur ; Dominationes, qu/d in eis maxime et ceat Dei in res creatas principatus : Mira c inquit Gregoriusθρωentia praeeminem 3 Virtutes , qu/d in reeipiendis Dei illaminationibus maxi-mὰ sint constantes ; Prineipatus, quδd Dei majestatem ae dignitatem reserant, & ad illius contemplationem & amorem alios allician Archan geli, qu/d sublimium Dei arcanorum piae caetexis conseii sint. Vide Dionysium lib. de coetisti
hierarehia, eap. s. Secundo, eadem ordinum angelieorum nomina, seiundum Gregorii Magni interpretationem,sgnifieant diversitatem ministeriorum, quibus Angeli languntur. Seraphimi sic appellantur , quod charitatem qua ardent, in alios Angelos eransfundant 3 Cherubimi, quδd scientiam qua praediti sunt, aliis communitenta Throni, quod alios suae securitatis ae pacis participes efficianti
Dominationes, quod ad eos tanquam ad principes , aliorum angelorum ministeria referantur ;Virtutes, quod per eos miracula patrentur ι Po testates, quδd efficiant suo ministerio, ne potestates infernales hominibus noecant; Principatus , quod in divinorum mandatorum executio. me coelestibus virtutibus principentur; Archangeli, quod i ut putat Gregorius in summa numtient; Angeli denique, quod nuntient minima snullamque in divinis nuntiandis singularem Ptae
Sed haec de AngeIis satis sint. Qui plura nosse voluerit, consulat Dionysum de Coelesti Hierare hia , Gregorium Magnum hom. 34. in Euan ge lia, Bernardum lib. s. de Consideratione , Μagistrum Sententa lib. 2. dist. s. ia tandem S. Tho mam 1. P. qu st. Io7. di sequentibus.
513쪽
Differt. II. De Universi Product. 3or
μι. IF Οyses toto priore Geneseos eapiteret de libie historicam aspectabilis h
ius V niversi productionem. Eam vero non divina tantum revelatione, sed etiam humana diis dicerat, stilicet Majorum suorum traditione , & quidem facili ae brevissimis: ab Adamo nimirum per Mathusalem, Sem, Isaacum, Levi ,& Amram patrem suum , quae in suum ii runt retulit , acceperat . Non aliam hie adhibebimus methodum, quam quae a sacro dici scripto-xe suit adhibita; hoe est, sigilIatim recenseb mus opera, quae intra sex dierum spatium, imira quod mundum conditum suisita scribitur, recensuit .
QUAEsTIO PRIMA, De opere diei pris .
Cosc L. T Iei primae opera, sunt coelum , dia terra, lux, divisio lueis a tenebris. iProbatur authoritate Moysis, qui Geneseos ea pite i. sie loquitur: In principio erea is Deus eoelum Oeerram. σerra ainem erat inamis Oraeua,
in tenebrae erant super faelem abusi , O Spiritus D.i ferebasur supeν aquas. Dixit qua Deus , fiat lux e facta es lux . Et vidit Deus lueem quod esset bona , O dimisit lueem a tenebris . . cppellamisque lucem diem , in tenebras noctemr factumque s vespere σ
514쪽
3oa Institi Theolog. Pars III.
Quaeres I. quinam sit sensus verborum quae ex Moyse jamjam laudata sunt Resp. verba de quibus agitur, illustrari post esubsequente, & quidem brevi, commentario iquem. ex doctissimo recentiore descripsimus. In
principis, hoe est secundum Augustini sententiam lib. 2. de Civit. Dei cap. 9. 9 ante omnia serea is, produxit non ex pra existente materii, ut voluit Hermogenes apud Tertullianum, sed ex nihilo secit; Deus, non Angeli ut placuit Simoni Mago,ac aliis apud eundem Tertullianum , de Praescript. c. 36. coelum edi terram, suPremam
mundi partem & infimam, & quidquid earum
lata es inanis, sine plantis , sine animalibus. Erranebrae erant suer faelem ab si , adeo ut terra esset aquarum abysso & tenebris obvelata. Et D ruus Dei, quem pauci pro aere , &serὰ omnes post Ambrosium lib. I. eap. g. in HeXam. Pro Spiritu sancto aecipiunt , ferebatur super aquaa vi Syr. Confovebat aquas, adsimilitudinem aviculae inevbantis ait Basilius hom. a. in Hexam. Vimque vitalem imprimentis in ea quae ab ipsa foventur. Idque non absque ratione inquie
Chrysostomus hom. 3. in Genesim Scriptura divina priveniendo dicit, eo quod postea dictura est nobis,quod an malia ex aquis istis producta
D xitque Deus , Fiat laxi Et facta est lux. Dixit verbo sibi coaeterno ait Augustinus lib. I. de Genesi ad literam, cap. io. id est immutabis
lis sapientiae internis aeternisque rationibus, non corporali sono vocis. Es vidit Deus lucem quod iesser bona, quia facta ad artis suae, hoc est, aeter nae saeientiae regulas. Sed numquid nesciebat ante, quod lux bona ellet ς Prorsus noverat: Ueriimc ait Chrysostomus demittit se, & juxta hum nam consuetudinem haec omnia loquitur beatus ille Propheta. Et quemamodum homines eu
515쪽
Differt. II. De misers Prodact.
magnum aliquid elaboraverint ... tunc tandem ...
opus laudibus extollunt: ita &divina Scriptura solet & nunc, cum se ad aurium nostrarum ita firmitatem demisit λει dimisit lueem a penebris , divisit, natura , loco , tempore. Appellavitque lucem diem , Oxenebras noctem, hoc est, voluit appellari lucem no a quamcumque, sed quae tenebris succedit , Diem , & tenebras quae luci succedunt, Noctem . Factumque est me pere es mane dies unus , id est , ex nocte quae incipit vespere , & ex die subsequente quae incipit mane, sectus est dies unus , hoc est, primus , phrasi hebraica, qua numerus cardinalis pro ordinali ponitur. Qua res x. Quid intelligi debeat lucis no semine, quam Moyses scribit Prima die creatam suisse. Resp. varias esse de proposita quaestione Ie tentias. Alii Angelos, alii nubem, aut columnam, alii aliud corpus lucidum, quod succemve utrumque hemispherium pererraret, intelligunt. Sed operae pretium est hic sequi consilium Au
gustini lib. i. de Gen. ad lit. c. I S. 'servatas-- per moderarione pia gravitatis , nihil de re obscura temere credamus: ne forte quod postea veritas pares ceris, propter amorem nostri erroris oderimus.
Co Ne L. Pus seeundae diei non aliud fuit α
Probatur authoritate Scripturae quae sic habet
Geneseos I. Dixit quoque Deus, Fiat F rmamen tum νn medio aquarum , O dividat almas in. aquis . Et fecit Deus firmamentum , dιν suque AEqua quaeranνsubfirmamen ο, gh his, 2M e My
516쪽
super firmamentum. ει fact- est ita . meanν isque Deut firmamentum , caelum i O factum est vespereo mane dies seeundus. Quaeres I. quid loco proximὸ laudato Seri. plura intelligat firmamenti nomine. Resp. intellexisse quidpiam extensum, quod aquas ab aquis dividat . Fiat irmamentum t sum
s quis dieat humana liqua cait Chrysostomus
hom. 4. in Genesim 'at paries quidam O interis ilium, in medio diridens se separationem faeiens. An autem illud spatium sit aer, an vero corpus aliquod solidum, quod aere se superius , non una est antiquorum sententia . Trita est , apud recentiores praesertim, opinio quae docet firmamentum esse immensum illud aeris sp tium , quod a terris ad empyreum usque Protenditur; &in quo sidera, tanquam pisces in mari, postea collocata sunt, suosque agunt ei
Confirmant I. ex eo quδd scriptura non raro aeris nomine voeet substantiam illam, quam hic firmamentum appellat, velut cum ait Psal. I 6. sui operit ealum nubibias: Matthaei I 6. Triste bisundum ea iam . Tritum est di illud: Holuerer earli. Confirmant 2. ex eo, qudd Moyses Po lsulari loquendi ratione usus sit: atqui sera popu- aris loquendi modus, ut aer, coeli nomine vocetur. Favet Augustinus lib. a. de Genesi ad literam, capite . tibi sic loquitur: Talibus eorum disputationibus aliquis radens sandis , O ipsum
aerem caelum appellari, nonsolumfermone communi i sed etiam no rarum Scripstira iam authoritate sub/ Legitur , Hotatilia eaeli. Cum erν probasser, hune aerem eaelum diei , nulla aba eausa etiam firmamentum appetiarnm vianis exo ari, nisi Mia sntervallum ejus disidis talis quosdam που ves almarum s in istas avas γα eorpulentius instreris tran3. a m eari siderasionem laiae dignis. Amam J-νω. Quaeres 1. quid intelligi debeat aquarum nomminea
517쪽
Differt. II. De misersi Prodast. so s
mine, quas Moyses scribit esse super firmame ''Resp. varias esse de illis aquis sententias. Ce sent aliqui, aquas illas, licὰt nostris puriores sint, ejiisdem nihilominus este speciei. Ita philolophantur ii quibus placet, firmamentum esse cor Pus solidum. Si quis vero quaerat ab iis autho-xibus, cuinam in eoi suppositione usui snt illae aquae; respondent, ibi eollocatas fuisse, ut humore suo firmamenti celerrimum motum temperirent. Alii verδ, ii praesertim qui firmamentum aerem interpretantur, contendunt, aquas de quisbus agitur , esse aquarum terrestrium vapores tenuissimos, qui postea in nuhes condensati , pluviam effieiunt. Hine autem facile intelligitur rua ratione firmamentum, seu aer, dividat uteribit Moyses ) aquas ab aquis: nempὸ vapores, seu nubes, medio aere dividuntur ab aquis quae in terris fluitant. in aeres 3. cujus formae ae figurae sint orbes coelei es. Respondet Augustinus his verbis lib. 2. de Genesi ad litteram, cap. s. ut aerisolet, qua forma O figura caeli esse eredenda sit secundim Scritturas nostras. Mucii enim miata disputant de sis rebux , quas majori prudentia nostri authores omifferunt sad beatam vitam non profuturas discentibus , in o
evantes c quod pejus multum pretiosa in re bus salubribus impendenda temporum spatia. Sed ... breviter diemdum est, da figura estii hoeseise Aut res nos,os , quod veritas habet; sed Spiritum D qui per ipses loquebatur, noluisse ista dorere hom/nis , nullisalutν profutura .
518쪽
ro 6 Institaheolog. Pars III. . QS AE s T I o III. De opere diei tertiae.
Co Ne L. π Ie tertia congregatae sunt aqua era terra facta est arida , & germinavit. Probatur ex Scriptura quae sic habet Geneseos Cap. I. Dixat vero Deus: Congregenturaquae quae sub coeti sunt, in locum unum , O appareat arita . Ex factum est ita. Et vocavit Deus aridam, Terram scongregationesque aquarum appellavit Maria. Et ait Deus quia esset bonmm . Et ait: Geminet temra herbam Iisentem , O faeientem semen , O IAgnum pomiferum faeiens fructum juxta genus suum, cujus semen in semetipso sit super terram . Et factum est ita. Elfactum est vespere O mane dies tem
Quaeres I. quis sit ille locus, in quem aquae congregatae sunt. Resp. est e vel terrae cavitates , quibus maria continentur , vel meatus subterraneos, in quos aquae defluunt, vel ipsam terrae superficiem, ad quam eaedem aquae decurrunt. Si quis autem roget modum quo facta sit ejusmodi aquarum congregatio , dicendum erit, die tertia, aquae tenuis, ac nebulosae voraginis, qua ante cooperta erat terra,vastitatem inferiore sui parte condensatam, in uno consedisse loco. Favet Augustinus lib. I. de Genesi ad litteram cap. I 2. ubi sic loquitur
cum totam omnino terram undosa materia cooperiret, quo cederet, ut nudaret aliquas partes e An forte rarior aqua velut nebula terras tenebat, quae cora
gregatione spissata est et ut ex multis panibus eas sin quibus arida post apparere , nudaret Ut a tem aquae illae condensatae, terrae sinu exciperentur,tellus ipsa quae antea desinebat in aequabilem
519쪽
omni ex parte sphaeram , in pluribus sui partibus altius depress a, & in immensum excavata est. Hincque factum est, ut alis illi sis partes in ingentem altitudinem elatae sint, indeque surrexerint montes, qui quasi terrae tumores extiterint. Quaeres 2. quo seni a Moyse dictum sit, aquas congregatas suisse in unum locum. Resp. I. Moysen loqui de primaria ac praeci-Pua congregatione, quae haud dubie in unum locum facta est. Resp. 2. Scripturae textum intelligi debere distributive : Co regentur aqua omnes in unum locum, hoc est, in suum quemque locum: ita ut licet plures sint collectiones, aqua tamen omnis certo ac praefinito sibi loco consistat. Quaeres 3. cur Moyses terram vocaverit
Resp. id factum suisse duplici de causa. Primo, quod per Dei imperium,aquis4n terrae sinus congregatis, ejusdem terrae silperficies exsiccata es.set: Secundo, ut sciremus,terram, cum Plane eX-
siccata esset, non sponte sua, sed Dei virtute herbas ac fructus protulisse.
U IE S TIO IV. De operibus diei quarta ct quintae.
CONCL. I. T Ie quarta Deus produxit s O lem, lunam, stellas. Probatur narratione Moysis quae se habet Geneseos I. Dixit autem Deus: Fiant luminaria in firmamento caeli, O dividant diem ae noctem , O sint in signa ct tempora , O dies O annos , ut lueeant in firmamento earli , O illuminent terram. Ex factum est ita r Feeit q- Deus duo luminaria magna: luminare majus , ut praeesset diei, O binminare min i , in praeesset nocti; Ostellas. Et pse
520쪽
3o8 Institi Theolog. Pars III.
fuit eas in firmamenιο coeli. ... Et factum est vespereo mane dies quartus. Qua res, quinam si sensus singulorum veraborum, quibus in ea narratione Moyses usus
Resp. firmamenti nomine Moysen non intellexi ila spatium illud , quod ut secunda quaestio ne dictum est) aquas ab aquis dividit ; sed ingentem illum tractum qui ab aquis tenuioribus, quae aeri supereminent in immensum sere protenditur. Solem & lunam voeat luminarIa magna, non quidem respectu stellarum omnium: nimiram ex paralaxi ut mathematici loquuntur constat, stellas multo majores esse sive sole sive luna. Scribit, luminaria facta fuisse insgna, Betempora, &dies, & annos . Mn illa sinquit Augustinus lib. a. de Genesi ad literam, cap. I . quae observare vanitatis est , sed utilia , O usibus hujus vitae necessariat Unde sequitur: Et tempora, hoe est, ut designent tempora, ver, aestatem, a tumnum, hyemem, messem, vindemiam, aliaque hujusmodi qua' ad vitam sustentandam conse runt. Addit Moyses, Et tofuit eas in firmamento cali, non quidem quod prius illas secerit, deinde posuerit in firmamento; sed quod eas in ipso fir-m amento con d i derit. CONCLUs Io 2. Die quinta Deus pisces&volucres ex aquis produxit. Probatur hisce verbis Moysis,Geneseos cae. I. Dixis etiam Deus: Producant aquae reptile ammae viventis , O voluisti super terram sub firmamento coeli . creavisque Deus ecte grandia ct omnem Mam viventem atque motabilem, quam produxerant aqua in speetes suas , O Omne volatile seeundum genussuum. Et vidit Deus, quod esset bonum: Benedixitque eis diems r crassite O multipliea-ni, edi replete aquas maias et avesque multiplisentur super terram. Et factum est vespere se mane dira