장음표시 사용
241쪽
certe potest , & semper , vel ,' ut
. Plurimum eodem rhodo operatur, α si sit efficiens, agit ad obliquum finem determinatum , quem sibi habet propositum. Horum cum ni .hil sit in fortuna, causi per se esse
non potest. C E'ν τοῖe κίὰ προαιρεσιν. Fortuna tantum in iis est , qui agunt προαιρέσ , ut est solus homo: nec dicitur fortunatus, aut infoItunatus, nisi homo. D Ut si quis in regiam veniens, non nisi aulae splendorem & magnificentiam spectatuin , & praeter spem vel muneribus ornetur, vel in aulam adsciscatur. Utroque enim nomine, si praescivisset, eo se conis tulisset. Sic si quis animi vel valetudinis causa inambulans , aurum inveniat. Namque & hoc nomine non minus exisset. E Ουτ' Mi , ου γ' ώς επὶ τὸ πολύυ. Haec enim sunt caussarum per se. Cum his consentanea sunt , dc ex eisdem deprompta haec F lietoricorum primo , ut ipse Philosophus
profitetur. ι H' απ. τυχης μεν τοι τοιαυτα ιγ 3 ενα, οσων ῆτε αἰτια ἀορις γ
fortunae eiusmoli. cum fiunt , quorum causa indefinita est , quaeque non fiunt propter aliquid , & neque semper, neque ut plurimum , neque ordinate. De his vero etiam liquet ex definitione fortunae. Actiones autem omnino discerni oportet fortuitas , caeteris, maxime ab iis, quae in nostra potestate sunt. Nesenim illis ; feci liis tribuuntur laudationes & vituperationes, dc destinantur praemia Sc poenae. Distrimen autem a paret evidentius , si fontes considerentur earum , de quihus haec divinitus tradita sunt. Et idem secundo de arte dicendi.
eadem iterum subjiciemus oculis, ut facilius animo lectoris inhae
enim comprehenduntur λογισμιος,, λιμὸς, επιγυιαία. Caeterum
non solum magnum imperium habet fortuna in res humanas ; sed plerique etiam mortales , qui causas rerum nesciunt, & rationis parum habent, primas ei dcferunt, Ectantum non omnia accepta ferunt. De ea haec ex opinione hominum plinius lib. 2. cap. 7. Invenit tamen inter has utrasque sentent/as, dce. usque adula verba , quo Dem Z bai r νn
Quantum in fortuna boni esse videatur, quam eius dona dubia & lubrica Omnia , quamque illi minime fidendunt, indicant vastae imagine , qui. Diuitigod by Gorale
242쪽
qissibus eam pingebant : plerasque Dion Chrysostomus his verbis &retulit , di interpretatus fuit: oration. I. de fortuna, pag. 398. it οι
νιαν, die. Et hic vero pingitur λrtuna coeca, ut Plutus apud Aristophanem 3 iuriose, surda, insistens globo , οτι En ἀσφαλὴe , ωε βε- ια παν αυτῆς δεσιe. Recte igitur Aristoteles ibidem e . τι άGGιcν ευΤυχέα , ευλόγως, η γας r clά αιο. ἔτε γαt ἀεὶ , ου Θ' ωe wrὶ το πολύ τι .vu aὶν et oi τυχηe ἐν. i. Praeterea, quae bona fortuna dicitur . Ies incena est, nee id causa caIet. Fortuna enim incerta est. Fieri enim non potest, ut quicquida fortuna professum , vel tempersi, vel ut pIurimum. Casilius. Interpres velut .τωρῶν meretu-T I S. . 373 variis praeditarum larmis 8 Video. Hae e go opiniones , Cupiditates , o Voluptates appellantur ; turbaque ingrediente , Gilientes amplectuntur singulos , a que abducunt. Quo v ro abducunt eos ξ Alia
eum e sed videtur potius seiarum vertendum ; nam dicuntur paulo post quosdam ad salutem adducere; quod scortis non convenit. Nam ibi dicitur POENITEN Τ Iahominem hunc per omnia mal rum genera circumactum ex iis tamdem eripere , eique OPINIONEM aliam inserere , dc CVPDDITATEM, ad VERAM ERUDITIONEM eum perducturam. Sed ἐπέχω , quod videam , infra voces hanc etiam proemeretricibus usurpari. Quod Cebes in tabula proponit, idem Prodicus Sophista Herculi fabulatur evenisse ;ut est apud Xenophontem Hem rabilium fecundo. Enecamus.1 t Ad eundem fere modum
elegantissimus I haedrus occasionem sive fortunam depingit, pendentem in novacula ; quae verba, ut de occasione leviter nouartila insipente acci piam , Graeca faciunt Chrysostomi: ιπι ξυρου ἔτη ταν ἀυτῆν. 3a Ποῖ δὲ ἀπάγουσιν αυτύe;J Non αυτὰ e. nam aiaM e dc ερωτησιea tum in fine postulant, non gla-vem. Mol 3. 33 κι μιν εἰς το σωζεσει , α ι δὲ εἰς το απολλυσΘω δα την ἀπάτη . I
243쪽
aliae ad interitum, ob imposturam. O vir optime, quam gravem PO-tionem dicis i Et quidem omnes pollicentur, se illos ad optima qRaz-que perducturas , & ad vitam beatam , in qua acquiescant. Illi vero Propter ignorantiam 3c
errorem , quem apud Issuram hau serunt, veram degendae vitae viam non inveniunt; sed temere oberrant, ut vid S.
eontra , veras, rectas & honestas, ad salutem. Sunt enim δοξα , ὲπι- Θυαέα , ἡδονή, τ μέ ων. hoc est, eiulinodi voces , quae alias in bonam , alias in malam partem ca-iuntur , atque adjectivis nominius distinguuntur: sicut sed quia sequitur δεὰ τὴν ἁπάτην, signincare videtur, eos, qui errore se ingurgitarint, perire: qui vero eum Ievitet degustarint, servari posIe.
Hie haerent aliqui , qua ratione meretrices ita enim supra , δόξαe Omnes nuncupat: ) dici potuerint, quae ad salutem perducunt. Ex mente Platonis, optime: cui omnis dis die, quamvis alioquin optima &verissima , donec ad perducatur , res levis di momentanea rut nos alibi ex ipso docuimus. Sed
& Cebes ipse postea iterum , ei rea finem: ut ex eadem Schola prodisse facile colligamus. Hinc Stoicorum scitum, sapientem non δοξάδειν. Et sane δοξα καὶ eo nomine a Galeis no quoque , qui minime Stoicus, valde reprehenu ; quod quascunque opiniones semel arripuerant , eis adeo mordicus & perdite addicti erant, ut pro illis seu veris, seu falsis non aliter ac pro aris ae focis pugnarent. Merito igitur vel hoe
quamvis veras illas interdum esse, Ac ad veram ammέμην perducere, quod hie sub finem asseritur, nihil obstet. Caeterum, ut professas meretriees in matronae mulieris apud l Comicum:) conspectum venire ne-l fas ; ita hic quoque servata Decori lege M fortam non sine aliqua ad
Atticos mores allusions hae δότω, alias haud malae ; scientiae, & comitatus ejus contortio excluduntur. Casaurinus. Diuiti Cooste
244쪽
vides. Vides item, prius ingressos circumire quo illae monstrarint pVideo haec , inquam. Sed quae , est illa mulier , quae caecae & furenti similis, faXo ro
tundo insistit 3 Vocatur , inquit , illa qui
caeca solum est , sed dc insana dc surda. Ea emgo quo munere fungitur Θ Passim, inquit, vagatur : dc aliis quod ii bent, rapit, aliisque la gitur ; iisdemque rursus statim eripit quae dedit , eaque donat aliis
πρυτ ρον εἰσια ρευομενου .4 Male legitur in Wolsiana , si γε e ὀρας. Ἀμπους προτερον ει πορευομένους. Hanc voculam in Plantiniana etiam desiderati observavit Incomparabilis Gro novius. Caeterae editiones cum nostra conveniunt.
stae περιώγοgae.J Fortassis ra- ριμοέα , vides circumduci: vel ut circumducantur: etsi περιωγοέας pzomφιόΠαe capere licet. Mos fui. Ita etiam Celeberrimus Giooovius Mntenda debere legu36 'ρω τουτο. ' Non ποῦτον. 37 Καλιι ra mν, εφη , Τύχη.Vocatur , inquit, rita quidem F Ο RTUNA. J Apposite ad hunc locum is, quem laudavimus, Caselius, fortunae definitionem attulit ex Aristotele , eamque membratim exa-mInavit. Quam vero ea instabilis sit atque incerta, docet Dio Chrysostomus orat. I. de fortuna , de Galenus in oratione exhortatoria ad bonas anes. Nec in eius natura
edisserenda infans est autor. daedi
245쪽
nam illud p inquam IQuod rotundo saxo insistit, Id vero quid sibi vult 3 Non tuta dc fi
ma . ejus esse munera , significat. Magnae enim& graves jacturae fiunt, cum quis ei fidem habet. Quid Θ magna illa
stat , quid petit , taquei vocantur Z Dicuntur hi Inconsiderati. Singuli vero ea petunt, quae
H' πα, αυτ, e δ. u. J Fortuna Iepis est et cito reposcit quae dedit. Eademque vitrea est : & cum splendet , frangitur : autore Mimographo. Sic ille: momento est brevior, auraque levior. IVolsitis. 3s E,Ho. ειρ γερ αεγαλ . J εκ- π ειν, excidere aliqua re, frustrari spe sua . voti non fieri compotem. Mol .E'κ1Hωrie με γάλα -σκλ ραέ. 4E 7ώσωe sunt lapsus, ut in dicto: miliantur in atrum, iat lapsiv xraviore ruant. Sive flustrationes, ut ille loquitur apud Comicum, quanta de spea,tidi ρ sive amissiones t atque haec iis accidunt , qui fortuna, ejusque honis , nituntur, seque iis tutos , beatosque, esse autumant. Casellus.
E-ὶα ίεια. Iactura. J Videntur potius significati frustrationes; quales sunt eorum qui praesenti fortunae confisi quaevis sibi de illa pollicen. xur, cum ca Plerumque Transatur, si quando maxime I endet, ut docet Mimographus. Istiusmodi vetoe homines dicuntur Epimethei , qui non nisi malo accepto sapiunt, a proinde in Ota λείοι , hoc est, in
I A'πρρΣMίοι. J Inconsiderati, qui iidem sunt Epimethei. De Epimetheo est Η,ιιι α θων δέ ονι πιν ἔγνω, οτε δὴ κουιον ML ουαωοησεν. Sunt in his, quorum edua cario negligitur . qui prava educati ne corrumpuntur , qui se ad vitam non parant, qui non capiunt mature de suis rebus consilium, qui in prima aetate se non instruunt virtute de eonsiliis , qui de incommodis vitae non MI tempore cogitant, ut res adversas vel ratione declinent , via forti animo perserant , sed contra, veluti navigium sine remis & g hernaculo fluctibus, sic sie vitae, cu-Diuitiaco si
246쪽
fit, ut non eodem sint vultu ; sed alii laetari, alii moerere passis manibus videantur Z Qui laetari oc ridere viden
aliquid a Fortuna acceperunt ; iidemque Romtunam Prosperam eam vocant. Qui vero plorantium specie manus e tendunt , ii sunt, quibus ea cripuit quae ante dederat. Hi contra , Malam Arrunam candem appellant. Quae sunt er
go illa quae largitur, cum dc ii , qui ea accipiunt .
ius spatium primum ineunt , cominmittunt. Est autem haec maxima Pars mortalium , se temeritati for-Iunae cyedentium. Caselrus. 1 A' Scilicet η τύχη.Ea quae Fortuna temere projicit. I assus. A,αΘὸν αυτην re ουσιν dQuid iit ἀγαθὴ mγχη Aristoteles -υσικ. β. cap. s. &c δε ἀγα-B n. Quae non ita facile reddi poliunt , quando Graecis duobus modis aduritur , quod duplicitet signifieat, di utrumque Latini uno nomine boam scitanae reddunt: ita di det con--xio. caseius. φ Ταe χειρώ ἐκ λακόσιe. R3ι manus extendunt. J Idem supra habuit , εe signineavit hac phrasi gestum eorum qui moesto sunt animo , nisi quod addatur infra adver
Pauci igitur 1apientes, sive prudentes, sive boni viri , sive fortes. Haec namque omnia iisdem convenι ζωcasHι-.
247쪽
mittunt, plorent ξ Haec quae vulgo bona censen-aur. Ea quae sunt ξ Divia
rum differentiam , quae faciunt ad hujus loci explicationem , praemittemus : AΘικοῖς μεγάλειe lib. I. Cap. 2. pag. 37. A. ἐς ι γὰρ, τ αγα- leis πια μεν τι Min , &c. usque ad lQuae hoe in loco δυνάμi ἀγαθὰ nominat, eadem ad Eudemum l. 7. ρύσi ἀγαθά. Verba haec sunt ex ultimo capite r quibus etiam pro . bat, quae ejus generis sunt, ea esse bona ἀγαθ.t μεν οῦν ἐσιν , dic. hisque ad κοσμοιρ. Eam divisionem inprimis meminisse oportet , quam Plato diserte tradidit in epist. ad Dionis propinquos , & ad eam
omnes vitae rationes accommodare
jubet: quod qui negligat, eum vel miseram vel turbulentam illam agere necesse est et qui observet, quantum quisque Porest, tutius vi
Φῆ ψυχῆ. Et Aristoteles Ethie. I. eadem respiciens, idemque tradens, καὶ ρο μι ν ἐκ Oe λεγομένων ' τ δε περ ι 4υ ν -'Mἰτ α λέγομεν , καὶ μάλα α ἀγαθά. Idem is ἡΘι-
. ἡ si τι ἀλλο τ τοιουτstriste partiuntur bona Ire patetici
accommodatissime di vitae homianum de rebus ipsis. Ex ea verindistinctione, qua alia dicuntur animi, alia eorporis , alia exteriora, quae a fortuna proficiscuntur, & pro-ncisci possunt e quorum permulta etiam aliter, nempe bonis artibus 8c virtute parant . In hoc gene a
secundae tertiaeque classis Ece. Ibi igitur Philoismus explicat . quae sit ευτυγέα , de cujusmodi bonorum causa fortuna sit , & insuper alia. verba hae sint memoratu digna: quibus non hae solum, seu dc aliae vitae beatae primariae partes continentur , nec tamen haec repetemus altius. εἰ δὴ , inquit, ἔςὶν ἡ ευδαι
248쪽
A'κeyσα. Ἀλεῖ θ, s A E T I S. 1 Divitiae scilicet, gloria , nobilitas , liberi , imperia , regna , dc id genus alia pleraque. Eho nurn nam ista bona non sunt Z De his quidem alias disputabimus: nunc autem explicationi fabulae intenti simus. Fiat ita. Vides ergo, ubi portam istam praeterieris , aliud septum altius, dc mulieres extra septum stantes , merctricum instar ornatas pomnino. Harum alia Linta minentia vocatur , alia
Iibelli docet. Sed M satyricus hunc aberratur: .Irorem taxat his versibus: Praesertim si sis spatiis exolusus in omnibus in terris, qua sunt a Gadi- quis. Idem. bus usque uroram ct Gangem, pauci digna-l so F υναῖκαe ε ω του πεδιzλου τη- spere possunt i κυI. eo His Mulieribus depiqgit vi- sua sint veνa bona, atque illis di- tia sive improbos mores divitum, Hir et remota qui male educati . & perperam sen- Erroris nebula. Idem. l tientes , omnem felicitatem, beat tamque vitam in opibus collocante 9 Ο ρῆ e ουν , ωρ ἔτατ παε se eorurnque itidem vitia , qui se ad ποῦν πυλην et αυetην fortunatos, ut simul illis honis fruan- λον πιρίζολον. J Tria septa maiora tur, applicant. facit , quorum primi & tertii οικη- μαles, hoe est exstructa intra septa I Haud facile est aqua commis men domicilia etiam πενιζάλους voc/t. to pati,
249쪽
nt ait Poeta. Res secundae facile tantur in voluptates, ae deInde re pariunt contumeliam : quod etsi bus secundis ebrii, bonas vitae ra-Verpetuum non es , tamen ut plu- tiones nullus vident , contra pesPximum ita fit , ut quo fortunatior simae quaeque in eorum animos inquisquam sit, eo & contumeliosior sinuant. Eae sunt hie depictae mu- u υοι κάτερρο , praesertim qui lieres . sive ut dixi vitia familiaria petulanti ingenio sint . de ininus fortunatis, &iis, qui se ad eos ap- recte edueati. Si qui modesti sint iplicant.
α boni, eos aut natura ad beneficentiam tacto', aut probe educatos, ciui literis emendatos in tempore fuisse oportet: etsi aliquos emendat etiam calamitas. Eam sentcntiam
Vide Commentaria Graca Camerarii in hunc Poetam, fol. 2Φ. Eandem de his verbis reddidit Thucydides', quae citantur a Cle
πρόησθαι. Solent , inquit, musti
ctim ab hoc historico sumptum Phi- Istus sie explicavit, in altera parte iisdem pene verbis usiis. τα δὲ
ditate , laboribus, & quibuscunque meritis) eis firmiores , quam quain ι nato ct malefietis. Solent namque maxime qui prater vinionem inis Οιrato felicitatem adepta sine . esn-.ιrii ad ιnjuriai. Irimunt Praecipi- Galenus libello de affectibus. Iu-
temperantia & Incontinentia pro eodem vitio in vulgus usurpanIur Qui enim voluptatibus corporis dediti sunt. eos modo intemperantes, modo incontinςntes nominant. Sedi discernunt docti , ut revera differunt. Etenim intemperantia habitus est : incontinentia ad voluptates illius generis propensio, cui, ut vel id quis , imperare nequeat tamen 2 Praeterea intemperans omni studio
illud agit; incontinens, quod vitar malit, eo invitus abripi cur. Adalaintio est amicitiae simulatio, lucri gratia : Mutatot blanditiis verborum Sc varii generis obsequiis alteri praesto est, ut vel pecuniam, vel quae Pse-tio parantur, adipiscatur. Insatiabi. litas est. cupiditati modum non po- neve , nee expleri posse iis, quae desideres. Cupiditas est multarum re rum . ut cibi Zc potus, voluptatum, divitiarum , honoris, gloriae , Imperii: quotum alia necessaria sunt, ab vitae ornamento: quae si eousque exspoctantur, bc conquiruntur, hoc di recte
fit , & satis idipsum. Etenim si quid
in necessariis desideretur, miseria, ut est , ita perhibetur. Nec enim num de iis agam . quae ornamento
sint, dehonestae voluptati. Rui printer utraque illa quid expetit & α-get ; is molestias graves induit, nec sibi quidquam amplius proficit. Fri volum porro & falsum est , quod
suorum se rationem habere riunt: cum eos , cum id agunt iregligant. Non dicam , quod gravius est , quodque sive Democrati, sive Socrati tribuitur: immodicas opes animos
iis Pedire, ne agant , quae suarum si
250쪽
trit panium , quemadmodum de-laui1Ia ad talos vestimenta corpus imp diuut. Id ita referim: ὀι μεν
γώ e ἐμ ιδ tuo. Ini ignis est hae de Te locus apud Galenum libello de Assectibus, consideratu dignus, quo
νioeta δὲ mi ... κ2ρῶν , sive quod Per te noxia sunt, sive quod eorumiastis Dimius nocet , ut in usu elementorum ibidem docet. Amnia fatat illis συκοφαν εiα , Nominant de Latini Sycophantas, alteri dicantur malitiosi: tertii litium liamniatores. Sycophantae rem taciti ni ex accusationibus non gravis culpae assinium , de aliquando nul- Iius , oecasione arrepta cx re perpu silla. Malitiosi , quaecunque , ut ut
sint dicta factaque rectissime, in
sinistram partem rapiunt. Calumniam , de quidem eam, ua: Princeps est caeterarum . sic deia nix Lutianus in aureo libello , quo docet , non cste temere credendum catu Inui X. ετι τε ἐνυν δὶαζολῶ --σηγορiet me , ἰξ ἐρημιαρ γιγνομενη ,
piam ejus, qM tu judicio non comparet, quiqtie de illa nihil coἔκαυerit, ut ab 'decusatoνe solo allata Dir , ita accepta O credita, omui facultate re=ρndendi
Caeterum ita ad exitium persitaruna eum ipsis fortunae bonis, ut alia ex aliis vitia oriantur , quae ipsa quo que pro poenis sint. Pri ria omnium est servitus dura de perpetua , quam illis mulieribus servilini. Haec enim est gravissima de perpetua servitus, aruit videlicet : ut prima libertas est animi libertas, quam sapientestanti secerunt, ut ejus retinenuae gratia quamlibet corporis servi tu . tem , de quodvis suppliciam te vaduxerint. Praecipitant non in levia quadam flagitia ; sed in nefa ia Ice-
D; . ut non ὶ ita , seque ProriusE T I S. Igiindigna admittant : id enim est
Furtum Sacrilegium Perjur1um. Proditio. Latrocin 1a.
Quorum nihil non capitale, nec tum illa digna suppliciis; led per te
supplicia. Pingit hic mulici S turpes , sordidas, laceris vestibus: carum Princeps est sive mater et M pi α , Pana: praeter hanc , moesistia animi live eonsirentia, quae intime steteratos excruciat et iterustara, quae nobis arumna sit, quae signis dolorem ostendit, oc evulii ne capillorum : adest de οδυρμ: e Psanam . qui in verba dc querelas erumpit: ec ἁ6υμiα, des et M'.
Quis dubitet, qui cum iis sit, quin perpetuo perierit Id est, quod raditur ad κακοδαιμον iαν live catari tatem , semper futurus in vitiis demiseriis. Nec vero alia est eorum conditio, qui in primo ambitu coit senescunt, sive plures annos agunt. Consene Icent namque pauci , consecti vitiis S miteriis vel bre, itempore. Pereunt igitur qaotquci nimium proces erint. Qui enim capitalibus sceletibus se devoverint , de iis actum suetit in perpetuum et paucissimi in errorem forte induci ilia viam reducent ut , quibus forte μετάνεια . Prenitentia occurati; qui in tempore eriorem, in quo sint, animadvertant. Id profecto divinum beneficium est, de divi citris. vel . quemadmodum Plato loquitur-a- ωοιρα feri exitii mandum. Uic miliet mus 'mi que in viam redit: sed si qui redeunt . eorum animos poenitentia non assicit solum , ted re quali manu prehelisos a devia seia inita in re iam, aut recta propio in rem ducit: sive, iri picturae insistamus, ducit aut recta ad ἐργκν π Ida αν aut ad ψευδε παιδάiαν. Qui
illi traduntur, salvi lunt; qui hiate. de iis aliquid bonae spei, laee nullus tamen metus. Iu riimu Mp itu