장음표시 사용
51쪽
sua Me troesonem edidit; Servum se natum:
quae vilisma in terris conditio: corpore quoiaque cujus charitas omnibus maxima ιnnata
est:) mutilatum fuisse, sed & egenum ne quid malis deeset) ad mendicitatem usque: in haC
tamen tam miserabili, tam vili cs hominum judicia 'ectentvry conditione, tantum abessct ut a Diis neglectum se crederet, ut de amo re ipsorum & charitate non dubitaret. O viarum s o sententiam dignam quae cordibus omnium , qui ad veram beatitudinem O aeternassedes adspιrant, inscribatur ; o memoriae praesens semper obve6etur.Jam dixi siemum verborum ex intima Sacra Glum. philosophia promptum videri phse. Sed is verba non uno loco non dissimiliarqualia Davidis sa ain IV R π 'am
Psam. O. Vers ult. quae recentior interpres
haud malae Sum quidem pauper & egenus rSed Deus cogitat de me e quem recentior is accuratior Anglica verssio secuta es , But I ammor and needy : yet the Lord thinheth
Observavi non paucos in Distichi hujus sicopo
rongius aberrare. Flor. Christianus vir alias in istis incomparabilis9 non adeo faeliciter hic Servus Epictetus, Diis charus, Pauper ut Irusi: Quin δcl parte aliqua corporis Orbus
52쪽
Melius, sive is Politianus, sive abus, quisem
Uato verborum ordine, qui magnum hic habet momentum, vertιt, Servus Epictetus: mutilati corporis : Irus Pauper : at haec inter charus eram superis.
Longissime illi a sensu abeunt, qui nescio
quam jactationem in verbis ariolantur, modestae philosophi minus convenientem. Hactenus
Illud, silve distichon, sive epigrammation,
Leonidae nomen praefert in Anthologiae lib. m. cap. XXXIII. ubi legitur , κ, σω. ἰνά--gος. nec alia scriptura in expressis Brodaei dc Lubini. Sed Agellius lib. o. cap. Xum. M
Macrobius, quos sequuti Vives & Lipsius)
ediderunt; φρος. Haec aperit Simplicius, ad Enchiridii cap. x m. Καὶ ἡ αλ-
quid alia exempla requirimus ' cum is ipse qui hoc dicit Epictetus, ct servus fuerit, ct in- . . η . 'mo
53쪽
Μ ER 1CI CAs Atyno NI firmo corpore , is ab ineunte aetate claudus,
is extremae paupertatis ita studiosus , ut ejus domuncula Romae nullis unquam claustris eguerit, ut in qua nihil tiset praeter lectulumo culcitram in quibus dormiret. Et is est qui dicit, Claudicationem pedi eqse impedimento ,
non voluntati: nis ipsa voluerit. Habes Stoici sapientis claudicationem , paupertatem , domunculam: nunc de vita ejusdem quaedam accipe. Idem Simplicius ad cap. XLVI. ait:
ψα re. Id est: Admirandus hic Epictetus eum magnam aetatis partem solus exegisset . sero tandem mulierculam nutricem aseivit puero, quem ab amico quedam suo , propter inopiam exponendum ipse susceptum educavit. Notabis, Macrobii verba, quae paulo ante exhibuimus, ab his, De Epicteto autem philosopho, adusque epigramma , Δουλ', ex Agellii Nocti--s αὐτολεξί esse transscripta. Lucernam fictilem a morte ejus tribus drachmarum millibus Vaenisse, ex vero scriptum ab auctore vitae. Cui concinit illud Italiae miraculum Anglus Politianus , Epistola ad Laurentium ledicem. Neque aliter scribere potuere, cum iis sic praeiret Lucianus , libello Προς α α λυπον. Lege sodes illius verba: Καὶ τί μ
54쪽
pheum is Manthum propono ' cum is nostra aetate quidam fuerit, o si puto adhuc sit, qui Epicteti e tot ci lychnum fictilem ter mille
drachmis emit. Sed vide, emptoris illius f tuum caput sale nigro quam festiviter defricet : H λs οἰμ inquit, εἰ τ
ticet futurum sperans, ut si noctu ad istam lucernam legeret, illico Epicteti sapientia is somnis ad se veniret , similisque admirando illi
seni evaderet. Miror vero figacem accuratissimumque Limum de mille drachmis sensisse, dc scripsisse , ut ex antedictis claret. Nisi
forte αμώ 1μαι sit μη μονιάν, cujus generis plurima apud magnos viros , etiam VeterCS, praesertim Ecclesiae Graecos Latinosque Patres observavi aut pro χιογιλίων legendum Putaverit Sed princeps editio Veneta, quae penes me est, aliaeque ad hujus fere normam expressae omnes, in το τ ι χιλι ιν conspirant. Caeterum de coelibe Epicteti vita, post
Simplicium rectissime scripssit idem Lipsius. Utriusque sensum e Luci ani Demonacte sicsrmabo, ut nemo nisi pertinax obloqui possit.
55쪽
aliquando Epictetus simul objurgando suaderetei Demonachi) ut duceret Exorem, O libe
ris procreandis operam dareφ, cum ric etrain
viro philosepho conveniat, ut suo loco alierum naturae relinquat , argutisime ei respondit. Da mihi igitur , Epictete, unam tuarum fliarum Erat hic Demonax inter principes aevi sui Philosophos , quem tota Graecia plurimis Otaficiis exquisitissimisque honoribus prosequebatur. Sed de his alibi dicemus. Elanca
56쪽
Ad Bartholomaeum Scalam Epistola.
TV quidem, mi Scala, non contentus & streianui militis & sortissimi imperatoris ossicio defungi ; etiam tyrunculos tuos quae tua in o. mni re diligentia est ocio situque languescere non sinis 3 Sed vel de tabernaculi umbraculis ad campi pulverem, ad sudorem, ad palum Vocas et quippe qui omnis militaris numeros ad te unum pertinere, jure intelligas. Putabam equidem factum a me satis , quod Epictetum essem de Graeco interpretatus: tu me ad eum quoque tuendum quasi tuba nunc classicoque excitas. Igitur quod Horatius inquit, Libenter hoc , dc omne militabitur bellum in tuae spem gratiae. Arcem tu quidem ipsam vereque totius urbis caput oppugnas; qui primum Epicteri caput, quasi totius eirculi aut globi potius, quae persectissima figura sit, punctum aboleas. Tria autem sunt quae objicis, sed quae vel maxime a praecipiendi ratione abhorreant: quod ob eura, quod supra hominis vires, quod falsa praeceperit. obscura, ut cum negas eX-plicatum ab eo , quaenam tandem nostra sint opera. Supra homines vires , ut cum nos naturae imperio gemere asseveras : id quod plus posse, pollereque assirmas, quam ullam hominis facultatem. Fal a. ut cum eorpus contra Dicteti sententiam in nobis esse . . . . 3 com
57쪽
ANGELI POL 2TIANI contendis, quoniam ex animo ut ais, constemus &corpore. Ea mihi nunc, quando id tibi placet, refellenda , dicendaque nonnulla; non quidem ut te dodiceam, id enim es et quod Graece dicitur sus --
nervam, neque ut me legitimum Epicteti propugnatorem contra te putem ἱ non enim vel ego tanto
me dignor honore, vel Epicteto tam faveo quam te illi favere certo scio : sed ut impositam a te nobis personam, quantum in nobis sit, sustineamus. Pro feram tamen in primis nonnulla in medium, &quasi semina jaciam , e quibus quemadmodum fabulae tererigenas viros Thebis aut Colchis satu dentium enato. dicunt , ita omnes Epicteti nostri pumacissimae in structissimaeque copiae exoriantur. Sed ut Homerus irruenti in Graecorum castra Hectori Salaminium Ajacem, ita nos tibi Atheniensem Platonem objiciemus. Is igitur Plato in eo libro qui de hominis natura inscribitur, Socratem cum Alcibiade illo , cui pulchro cognomen fuerit, disputantem inducit: quo in libro nihil aliud esse hominem quem dicimus prohat , nisi rationis participem animum. Nam ut cerdo, inquit, subula, ita homo ad agendum mani utitur. Hoc sumpto, & secundum assumit. Aliud autem est, inquit, quod re utitur quapiam , atque ea res qua utitur. Nam illa instrumentum est. Tum inducit, homo vero is est, qui suopte corpore quasi instrumento utitur. Corpore autem ipso quasi instrumento, vel in artificiis,vel in actionibus reliquis, nihil omnino aliud utitur, quam ratione particeps animus. Mox & aliud sibi ex his vindicat, quod corpore utatur, idem & corpori dominari. Tum dividit ad hunc modum. Neceste est hominem aut ani-
ωιuaesie, aut corpus, aut utrumque simul. Si ve-
58쪽
ro homo quidem corpori, sibi vero ipsi corpus non
dominetur , minime ipsum corpus homo est. At neque utrumque simul. Si enim qui corpori dominetur homo est, corpusque ipsum minime dominatur, haud profecto utrumque simul est quod dominatur. Praeter haec, si suapte corpus natura immobile est . animus vero is qui moveat: hoc autem re ipsis in artibus videmus, artificem esse qui moveat instrumenta quae moveantur, nihil est dubium, quin corpus instrumenti vicem adversus animum habeat. Ipse igitur homo est, quique hominis curae studet, animum curet: qui vero aut pecuniam, aut ejusmodi alia curat, is non modo hominem non curat, sed ne ho- minis quidem instrumentum. Jam ergo vel Platonis auctoritate, quae tanta quidem cst, ut quasi illa Uirgilii fama caput intcr nubila condat , vel serreis illis . suis atque adamantinis rationibus, constare nimirum arbitror, non esse in nobis corpus. Ut jam mendacii crimine. si videtur, Epictetum absolvas. Sed Pergamus. Triplex apud Platonem virtutum est gradus. Sunt enim supremae omnium, quas Vocant e
Templares: quales in sapiente requirimus , in Deo statuimus. Quae sequuntur, purgati animi dicuntur: quales in eo esse philosopho volumus, qui se ab omni corporis labe contagioneque avocarat. Unde & ia Protagora Ρlato idem, cujus mihi dulcissimum ino- Te vcrsatur nomen. emoriendum ei esse dicit, qui sit philosophus evasurus. Tertium est virtutum genus, quas purgatorias vocant: quales in continente esse statuimus , negamus in temperante. Has sibi virtutes is jure vindicet , qui rationis participem animum vere hominem este sibi persuaserit , quiquenzque corpus animae esse partem judicet, ne-
59쪽
ANGELI POLITI ΛNIque ad hominem perficiendum concurrere ipsum a bitretur: sed eo quasi instrumcnto utendum, amimum induxerit. Nam qui aut paria aut superiora corpori tribuat: cum non magis esse hominem PQ tandum est, quem bruta illa quae vocamus animantia:
quae natura ut egregie Sallustius inquit) prona ac ventri obedientia finxit. Animi ergo ut idem inquitλ imperio, corporis servitio magis utimur: ut quo uno a bellu is differamus, quoque uno substantia hominis constet, id nobis liberum servemus. Corpore autem ipso non quidem ut parte aliqua animo. adjuncta, sed ut instrumento utamur. Hunc Epictetus hominem initituendum accepit. Neque enim vel ille sapiens his praeceptis indigebat, qui se jampridem
in libertatem vindicavit, quique metus omnis, Minexorabile fatum, subjecit pedibus , strepitumque
Rcherontis avari. Neque cum eo sibi negotium esse Putat, qui a sua tantopere natura degneravit, ut sit in brutorum numerum rcferendus. Hunc si hominem accipias, jam, ut arbitror, quae sint hominis opera non ignores. Qui autem dixerat conatum squam& appetitionem dicere possis, cum Graecis sit horme item appetitum, opinionem, ac declinationem in n bis cuc, is procul dubio quum statim subjiciat, &quaecunque nostra opera sunt. ea nostra esse definit, quae ex iis quae sint in nobis deducantur. Utrum vero corporis animiae sint , qui a nostris affectus seu perturbationeβ , pathe a Graecis vocentur, major profecto est quaeitio, quam quae hoc tempore explicanda sit. Purtinere tamen ad animum cos Omnis affectus, nemo sere est quin fateatur. Sed ita pertinere , quemadmodum prospcra adversaque valetudo ad curpus. Neque enim minus hi animo, quam illa
60쪽
corpori, vel prosint vel ossiciant. Quicquid igitur hi peccant affictus, quicquid agunt . nostrum est
opus. Ut igitur in corpore temperamentum illud ha-hitudinis, quam symmetriam Vocant, bonam corpori valetudinem praestat, eXCessus vero defectusque au
ferunt; idem profecto & in astectibus accidit. cffaenati enim illi & violcnti miserum hominem, moderati vero & compositi felicem constituunt. Sed quum sit animus, id quod & Plato idem divine scribit, velut auriga quidam & rector; is si dc sti inulis parcat & loris fortius utatur, facile ad calcem secundo cursu perveniat: si vero aut lora nimis rcmittat, aut acriusquam par est stimulis citet, is ceu Phaethon, autiellerophon aliquis praeceps feratur nece sic est. Hac igitur ratione, miseri felicesne evadamus, in nobiscit. Quae vero nostia sint opera , facile colligas, Cum quae ad nos pertineant ratiocineris. Quicquiu cr-no toto praecipit libro, in nobis est : stulte cnim , quod non foret, praecepisset. Obscurus igitur aut pcrplexus noster Epictetus; quo neque planius quicquam, neque enucleatius, neque etiam lucidius neoptare quidem aulis y Ut in eum nedum tui isti
lyncei oculi, sed vel hebetissimi quique inspicere posse
sint. At sunt, inquis, ardua nimis, supraque homi- Dis vires, quae piaecipit. Quidnam Z id tandem, si silium, si uxorem amas, dic te hominem amare; mortuo enim non perturbaberis . Utrum ne igitur
quod praecipit, an quod pollicetur, ut dissicile factu reprehendis Z Si quod praecipit, jam tu quae incommuni vita quotidie, quae in foro, quae in trivi is jactentur, factu dissicilia putes. Quis enim non aliquando quae sint cventura cogitati At Terentianus illei ci vulus, O f inquit, Demea, istod es apere, nos quod