장음표시 사용
61쪽
ANa ELi ΡοLTTIΛNI ante pedes modo est, videre, etiam illa, quae futura fimi, prospicere. Et ut scenae immoremur, audi senem apud eundem: Incertum est , quid agam, quia meter spem, atque incredibile hoc mihi obtigit. Itasiam
irritatus, animum ut nequeam ad cogitandum instituere. Suamobrem omnes, cum secundae res sunt maxume, tam maxume meditari secum oportet, quo pacto
advorsam aerumnam ferant. Pericla , damna, exstia pereure rediens semper cogitet. Aut siti peccatum, aut inoris mortem, aut morbum suae: Communia esse haec.
fieri posse; ut ne quid animo st novum : suidquid
praeter spem eveniat, omne id deputare es in lucro
Quam vero & illud Virgilianum grave est: Nescia mens hominum fati sortisque futura, F servare modum rebus sublata secundis. Vides ut haec non sunt obruta, ut passim exposita: Vides quam uterque poeta hanc eventorum anticipationem ad coelum tollat ;quod ei contrarium sit, ad manes deprimat. Sed ne in re manifesta minime necessat iis argumentis ambitiosius utar, pergam quo tendis: neque enim tam quod praeceperit, reprehendi a te intelligo , quam quod ille deinde nimis magnifice polliceatur. Non videlicet perturbatum iri nos, si haec praemeditata nobis fuerint, liberorum, aut uXoris morte. Huic tu praecepto naturae augustum nomen. quod maximum, ut
physici dicunt, ad omnis affectus momentum habeat, quasi 'acis illum clypeum objectas. Naturae e nim, inquis, imperio gemimus i an vero hic noster lachrymas arcet, qui etiam praecipiat, ut vel in alienis luctibus, si opus sit, conferamus gemitus, pariterque fleamus; neque tamen sibi Iuvenalis, cujus id dictum eth. concedi a nobis postulet Z Coginos in liberorum funere ad lachrymas, naturae im-
62쪽
DEPENs Io PRO EPICTETO. Perio. Naturae autem nemo resistit: cui qui adversetur, is gigantum more, quod dicitur, cum diis bclliam gerat. Multos enim legimus, in charissimorum
sibi pignorum obitu , lachrymis fetuque abstinuisse: ut Atheniensem illum Solonem, ut Censo rium Catonem, qui ambo sapientes & fuerint, di
sint habiti. Non sunt quidem haec factu facilia.
non supra hominis tamen sunt Vires. Si das in uno hoc, aut altero, dabis profecto & in multis; utarqueCo demonstrationis genere, quam inductionem Dialectici vocant. qua plurima apud Platonem philoso-Phorum principem Socrates utitur. Ut neccilest, cum quidem in uno, aut altero homine, actu id extitisse Concesicris; idem in universa quoque specie; virtute saltem facuItateque inelie non dissiteare. Vides igitur ut Stoico huic nostro sua ratio constet, videstat dilucide, ut expresse loquatur, vel quod per universum librum, quae sint nostra opera, disseminat: CX iis cnim solis praeccpta ducit ; vcl quod aflectus illos animi enumerarit, a quibus quasi fontibus nostra omnia opera dcducantur; tum quantopere ad ejus vestigandi senium Platonis illa sagaciter comprehensa disputatio faciat. Uides ut non est in nobis corpus. Quanto vero dii boni, quo pugnatore, quibus se rationibus tueturi ut si falsa loquutum pervicacius contenderimus, ipsam in nos Platonicam majestatem , omnemque Academiam concitemus. Tantum vero abest, ut magis ardua sint praecepta quam
quae natura hominis enicere possit, ut etiam indulgentissimus videatur Epictetus noster : qui nec caquidem si hi praecipienda permiserit, quorum non modo virtus aut iacultas, sed actus quoque exemplaque passim extiterint. Canera quae inEpistola tua sis ma-
63쪽
ANGELI POLITI ANI thinatus, nullo negotio si haec dederis demolielmar Cur enim ut aridam succoque carentem divisionem illam vexes, qua ille paucissimis verbis scienter circumspecteque omnia quae sunt suas in partes tribuit, non intelligo. Nam & quod tute non is inficias, nihil eorum quae sunt eam divisionem effugiat; ecfecunda divisione minime indiget, cum utraque Pars uniformis supersit: ut jam si dividere iterum tentes, comminuas potius aut dilaceres , quam distribuas. Non ergo aridum hoc est, sed vere corpus solidum& succi plenum : neque enim quicquam ei divisioni superest, neque deest: nulla inest nugacitas: verbis utitur propriis , comprenhensione aptissima, nihil ut excogitari circumspectius possit. At dixerit fortasse hic aliquis, cur autem non a principio Epictetus iste . ostendit, qualisnam is homo foret, quem instituendum acciperet. Ostendit ille id quidem, sed paucis. Quid enim non ille hoc ostenderit, vel qui corpus i-plum, aliaque id genus negarit esse in nobisy At id planius oportuit S pluribus. At non in abdito hoc erat, sed in promptuario ad manum volenti id sumere, ac praesto erat. Quid enim Platone ipso illustrius pPotuit tamen, inquis, Platonis illa argumenta in
pauca conferre. Potuit, sed non tam decuit: praecepta enim hoc libello tradit , re quasi leges promulgat, non contentio IIbuS pugnat: suus cuique professioni finitus est terminus ; ultra si progrediare. ex jure manum consertum in judicium iis vocandus. Vides ut mathematici demonstrationum suarum principia non probent, sed carum patrocinium ei, quem Primum philosophum dicimus, commendent. Ad eum enim illa pertinent, quae universalia nuncupan-zur. Punctum, inquit Euclides, id est cujus pars
64쪽
Ila est: negato id, obmutescet mathematicus; sed adest periclitanti philosophus. Quid ille tandem PQUod rem, inquit, quampiam finit: ideo quod a se
Goitur, uno intervallo minus est. Extorserit id , jam PCrget. Tria corpus intervalla habet. Id a superficie cI auditur: cui duo tamen adsint, longitudo , dc Iatitudo. Profunditatem enim minime illa quidem macta est: ea videlicet una a corpore deficit. Superficies autem, quae duo intervalla habeat, linea terminatur, cui unum tantum intervallum adsit, quae Iongitudo sit. Linea postremo a puncto finitur, quod etiam procul dubio carebit intervallo : quoniam id verissimum eli , quod dictum sit, omnem terminum uno intervallo ab eo quod terminetur deficere. Ergo oc Epictetus hunc ita libellum orditur, ut quod a Platone probatum sit, pro concesso accipiat, atque eo omnem praeceptorum seriem in-Iertexat. Igitur ut apud Homerum Ajacis se clypeo Teucer defendit: ita & Stoicus hic noster sub Platonis rationibus, quasi sub clypeo audacter pugnat. Non ergo limites, quibus se circumscripserat, trans redi decrevit: ne quod unt, extra chorum saltare cogeretur. Haec quae pro Dicteto dicerem. in praesentia succurrerunt; eaque plura nimium fuisse intelligo. quam cpistolae ratio pollularet : non plura tamen, neque pluribus, ut arbitror, e X plicata quam oportuerit. Quae si accipis, mi Scala, coeant jam in foedera dextrae: sin respuis, age jam qualem oppugnatorem praebueris , talem dc Diacteto propugnatorem praesta. Atqui eum quidem& fuisse magnum virum omnes tradunt, & mihi centies repetitus perpetuo placet. Verendum tamen
est , nc meus mihi labor, tanquam scitus filiolus
65쪽
ANG. POLITIANI DEPENsio PRO Epicet 'o subblandiatur: idque vel auctori ipsi apud me grautiam conciliet; tibi vero, quod me ad hanc vel utrpugnam provocaris, gratiam habeo. Pertinet enim,
id quod & Aristoteles ait, ad ingenii profectum
contentiosa disceptatio , ut jam divine Homerus pugnam ipsam, quae homines reddat illustres , κυλίειραν vocet : nec minus egregie noster ignobiIeocium dixerit. Quare ut me saepe vel irrites, etiam atque etiam te rogo. Est enim, mi Scala. reluctandum his temporum turbinibus literarum diphilosophiae studiis; ut 3am nos ipsos nobis, quanis tum liceat, asseramus. Tua vero opera, quam tu quidem liberalissime, ut soles, pollicere , nou minus fidenter , cum usus Venerit, utar , atque ad hanc diem sum usus. Vale Kal. Sextilibus Mecce Lxxix. Fesulis.
66쪽
Scholae DELDAENs Is Rectoreia Collegii Literarii, quod ibidem est, Moderatore. Ciuica s quir amet veterum praecepta Soph O run a
Et morum passismplicitate capi; cerque probet vitae dictata severae,aucis intrat mitis turbida corda quies:
67쪽
Suasis Epicteti ligat aurea scripta libelli f
ctu e mente attent vaec monumenta dabunx
pellibus exiguis arctat normam ille decori,
Dum verum ex animi dexteritate docet.
auum bene de librissuriisque merentur is arte, Aut tollunt docta sphalmata foeda manus
Hanc merito laudem S CHRODERUs vindicat,iue Vesrae, Delphenses, non levis urbis amor
Hunc pietas,hunc sanctas des,atque ardor honesi Enxit, is ingenium Musa benigna dedit Vindice SCHRO DERO , quo vix solertior alter, Discit cum Latio, Graecia pura loqui.
68쪽
Uribuites hoe Enehiridion Ε6cteto, quamvis ipse id non ini-pserit, sed Arrianus, qui & uberiorem xn id commentarium edidit, quo di L Putationes Epicteti plenius prosequi-xur. Testatut id Simplicius in praelaeti ne commentarii ad hune libellum hisce verbis: T. δι μίλιον τἀτo σοE μπηο . ον . . πονγραμ-
A P. I. es quaedam in potestate nostra sunt, quaedam non sunt.
In nostra potestate est opinio, appetitio, desiderium, aversatio; dc, ut uno complectar verbo , quaelibet nostrae actiones. Nostri arbitrii non sunt corpus, pecunia, gloria, imperia: ad summam, ea, quae ipsi
uem erianus O bune i lium, quod Enehiridion inseribitur est ομν, δε- lectis ex Epicteri disputationibus phialosophia locis maxime idoneis ae necessarsis, ct animos vehementissmeper
1 Non solum pugio Graecis hoe nomine vocatur , in etiam quidquid ad manum est . & in usum promptum de obvium . de instrumenta qualibet ac vasa ἐγχροιριδια quae parata de in manu sempellgestanda. Hesychius. sνκνυε ιιιιὶ ορφὰγἀ σκ νῶν , .vν --
69쪽
ραπα. καὶ τὰ ιν Suidaς, Ηγ- χωμιεν ξίφος , ὀργανον , πws σικὸν οργανεν. Sed quare σμητικον Ita tamen & Hesychius : E'γχει - νίδιον, ξιφίδιον μικρὸν, ἡ τμητικονοργανον. An quia Eγχειρίδιον gladiolus est de pugio, non potest inur pati nisi de instrumento τμητικω δAtqui Ε'γχμψuiis crederem diei id omne quod ad manum, vel in manu est. Certe ea pars Iemi quae manu Ietinetur Graece E γχειρiδιον vocavit. Pollux et ' δὲ καπηρ τὸ μὲν ουλαμωνονται et ναῖται , εγχειρι- διον. In his titulus librorum Oγχε - ριδεον vix aliud queat esse quam πι- νοπιον ἐγχειρίδιον οῦ Nam ἐγχειρίδιον hic est adiectivum. quod substantivi vice usurpatur, & subauditur aut MoIον aut πιναι euιον. Cum pro ensiculo accipitur Graece, subintelligitur ei ιν, di integrum est E'γχειρίδιον ei . . Salmasius. Enchiridion inseribitur , quod Pugionem sipnineat, quia ut pugio militibus , ita hic libesius iis, qui recte vivere student , in promptu esse perpetuo debeat. Facit idem magnum Patriae nostrae lumen Erasinus , inscriptione istius libri, quo Christianum militem depingit. Est vero titulus hic ab Arriano; qui delectis ex Epicteti dissertationibus locis ehilosophiae Ethicae,
maxime necessariis, dc animos veheme latini me permoventibus . hunc libellum ceu epitomen disputationum Epicteti in lucem emisit. Snec. nus. 3 Τῶν ονταν τα μέν ὲ 'ς D. Res quadam in nostra potestate sunt. J Cum sententiarum Eptisteti bona pars pendeat ab intellectu distinctionis eorum, quae sunt in no- stra . potestate, & quae non; operae Pretium fuerit attendere quia intel-fligat author per hane phrasin , es En potestare nostra . aut non ese. Quod Simplicii verbis explicabitur. Sie itaque ille. In nostra potestate ea esse dicit, quae nec ab alio habemus, nee ab ullo alio impediri potant: cujusmodi sunt motus animorum , qui intrinsecus suopte judicio de ar-
trinseeus moveri non potest , id o objectιι forinserem aduenientibus M.
nee libertate sua , qaea ilii insita es frua1ur. Quamvis enim id quod expetitur, extrinsecus sit: ipse tamen motus ad illud, intrinsecus est ; ves- ut, hoc illove modo sentire de rebus ; ut, divitias aut mortem, auualiud ejus generis , vel bonum vel malum , vel neutrum esse. Huiuetiam phrasi enucleandae est qnod dicit Simplicius: Nec enim idem voluntarium t & id quod in nos potestata est : sed voluntarium est id quod praecipue expetitur: in nΟ-stra. potestate vero , quoa amplecti possianus , sive propter se , sive propter mali gravioris fugam. ὐπολη- ιe est id, quod de unaquaquet re sentimus ; ut, fugienὸum taciflagitium , philosophiam mederi a
nimis. Opinionem non male reddidit interpres. Possis & vertereaNrahensionem. Eam Simplicius caP. II. φαντασίαe nomine venire censet. o na ν Cicero alias appetitionem, alias avertium, alias motum animi interpretatur Α περ- μου hujus contrarium est , videlicet ἄνersatio 3 nempe Stoica ; qui peeuliari quadam ratione hisce vocibus utuntur ; non vero ea , quae communiter in usu est; cujus exeminplum in cap. 7 . Idem. Eφημιν ἐςὶν ὐπόλη- ιζ. In πο-
stra parestate es opinio. J Negae hoe Homerus, quum, Cicerone inter pro te, scribit: Tales sunt bominam menter , quali arer ipse niter auctiferas lustraris iam
Sed hune is uiam Simplicius exi
verbis istis cum quoquam acriuRcontendere , cum certum sit aliten
70쪽
estos vetetes reddidisse. Wolsii ta-anen ineonstantiam, aliis quoque no- tam , in versione probare non pos- sum . qui cum hic ἐρμην anerit1ε-
mem ex Cicerone) vertat: ὀρεξιν autem desideritam, Seneca: paulo
vost , ut eap. 6.9 ορεξιν appetitionem, Matine sonare maluit. Sed, nec Viris xummis amentior , Rui senecam ρεξιν appetitionem ορμῆν autem unpetum semper reddere assirmant. Nos aliter observavimus : cum Perzρεξιν intelligitur appetitus natura
ais, qualis hominibus bestiisque com-araunis est, ut est appetitus cibi, potus, Ace. tum Senecam verbo deside-ν iam uti : cum autem apperitus qui xationis imperio subjacet, tum appexitionem verbum potitis usurpare. Nos quidem scrupulosi non sumus. Maae tamen ab aliis adferuntur, quaeque nos observavimus ipsi, diligenter expensis, ita statuimus: .ρμον, in pe-σum ; ὁριζιν appetitionem . tutissimexeddi: quod semel monuisse iussiciat.
vi σσα δεκέτερα ἔργα. suacunquo Mostra actiones. J 'Eργεν Ciceronixit , alias opus . alias res , alias Q pera, aliis dissicultas. Ego hic ἔργον intelligo, non munus ossicii, τα, καΘηκον, in qua 1 ignifica ione sae- re capitur : sed . ,ργειαν. actio. nem , id quod aut animis agitamus, Qui ministerio corporis agimus, sive bonum, sive malum: ut cum agimus Prudenter. juste, fortiter, temperate et contrive, libidinose, e eminate, injuste, temere: cmn phi- Io phamur , irascimur, cupimus, deambulamus, lavamus, scribimus, Iegimus, bc id genus alia, quae liomo suapte natura, sitoque arbitratu iacere potest aut non facere . nisi morbo aut externa vi impediatur. Quod cum fit, actiones illae in po- eliate nostra esse desinunt, Opinor. ει opinio tantum, appetitio & desisterium , horumque contrario declinatio de aversatio, nobis reὶinquuntur. Cum autem morbi sint, qai animum etiam tentent, ut phrenitis, melancholia, veternus, apoplexia,
epilepsia , vulnera capitis, cerebri laesiones. similesque pestes, etiam
illa, nisi fallor , evanescunt, quae sola in nostra potestate esse amrmat Epictetus. Sed loqui Stoicos de natura intefra, & non impedita, probabile est, quae tamen quamdi I talis permantum iit, constare nemini pro secto potest. Consideret ergo quis que secum , veritisne ista dicantur .an magnificentius Animi tamen bona dotibus corporis , dc fortunae muneribus p stare, ae diuturniora esse , extra controversiam csid aris bitror. Quicquid tamen egeris, nunquam id consequeris, ut a Fortuna tyrannide sis immunis: hoc est, ut Deus ea tibi non auferre possit, quae largitus est. Valeat ergo Thrasonica illa vox, de inter Stoicas hyperbo
Mαι O την παρεισδυσιν. hoc est,
Anteverti tibi Fortuna, te quasi vallo firmissimo opposito, omnes tibi adi
tus , Omnes cuniculos interclusi.
Prudentius ille, qui elistichon illud per se insolens , picturae hominis
mortui adseripsit: cui, si in C H I-a T O Servatore obdormiciit , verE convenit r.3 τυχη μεγα χαἰρετε.
Neque enim spe si a frustrabitur ,
neque timebit quicquam , mortuus in Domino . ab omnibus fortunae
injuriis & ludibriis immunis, atquain portu tutissimo securus ta beatus conquiescit. H olsus 6 O α κροίτερα ἔργα. Di cum sue nostrae actiones. J Hic ἔργ ιν idem notat quod έ;γaia , qua voce significatur omne id quod aut animis agitamus , aut ministerio corporis perficimus, sive bonum sive malum: ut cum agimus prudentes, juste, for-