De immaculato Deiparae semper Virginis conceptu Caroli Passaglia commentarius

371쪽

939. lamvero quum plurima sint quae adductis testimoniis comtinentur, vel sponte ex iis atque necessario dimanant, non alia nos in summam colligemus nisi quae quum prae ceteriS exsterit, ad qua stionem quam verSamus propius reseruntur. Itaque una est VOX Patrum, maiorumque Suffragati O, disinam pietatem eaeimio quodam strata mate usam, ut homines a misera in quam senderant semvitute eximerentur. Quum autem iidem veniunt ad enarrandum supernum ciusmodi consilium divinumque stratagema, concordes

docent: iisdem gradibus quibus hominum genus perierat, fuisse restitutum: cursibus iisdem quibus homo ad mortem dilapsus fuerat, ad uitam ipsum remeasse: Originem fuisse per Orionem detruncatam: armis quibus Satanas humanam familiam deiecerat, eum fuisse 'Pugnatum: et caussam tandem ad feminam reverti. Haec vero adumbrata confirmant tam iis quae tertio Goneseos capiti consignata leguntur, quam iis quae Primo Lucae capite historice commemorantur. His namque mutuo solerterque collatis ea deprehenduntur quae ad commendacidum Caeleste stratagema mirifice conserunt. Deprehenditur enim quod sicuti ruina suum ex mendacibus satanae

verbis initium duxit, ita salus ex veraci archangeli sermone originem habuit. Deprehenditur deinde quod sicuti conspiratio et amicitia mulieris cum satana suit primus excidii gradus, ita conspiratio et amicitia alterius mulieris cum Gabriele, et illius a satana dissidium prima iecit restitutionis fundameuta. Tum deprehenditur, quod sicuti pernicios cx inobedientia et incredulitate mulieris progressa est, ita reparatio ex obedientia et fide alterius mulieris prose-cit. Deprehenditur tandem, quod Sicuti in Adamo quem seducta mulier inescavit, suum pernicies nacta est fastigium; ita in secundo

Adamo, quem altera atque innoxia mulier concepit, Suam salus absolutionem obtinuit.

94o. At vom quid ex hisce dependet, aut quid cum hisce consertum est Θ Videlicet unanimis est patrum testificatio I. non aliter spectandam esse Mariam uti novam et secundam mam, ac Christus uti novus atque secundus Adam consideretur e neque aliter Specitandam esse Euam tamquam Mariae dipum, ac Adam Christi tripus censeatur. Ad haec II. inimicitiam secundae Eoac cum sempente illi suisse simillimam quam cum eodem secundus Adam comouit, proindeque inimicitiam fuisse Perpetuam, foederis insciam,

quae Satanam Praevaricationis architectum rubore suffuderit, quae

372쪽

illum in desperationem coniecerit, effeceritque ut mulierem instrumentum sibi cuitaliter infensum ea eriretur, ipsumque prisca fraudis inflictique oulneris poeniteret. Praeterea III. non minus luculentas et multiplices osse antitheses inter primam et alteram Evam. ac luculenti sitit et multiplices similitudinis respccius, quibus secunda Eva cum secundo Adamo devincitur. Complectar haec sive oppositionis sive similitudinis capita quam Potero brevissimo, DP. que aliis ea quam conceptis maiorum formulis exponam. Illi igitur sic habent : in sola sancta Virgine Primae Oirinis lamua r Pianiatus

est: prudentia, obedientia atque fide Virginis in rudonliuo, inobodientiae et incredulitati LEoae provectum fuit: mulum quod per

Eoac auditum sibi Diam veruit, Mariae obsoqucus auditus exclusit: Deus qui Gam condomnavit, Marianι gloria coronat: sicut mors ex prima Eva, ita cae alacra Nilia dessu rite sicuti mala omniaster Primam mulierem, ita bona omnia Per secundam incoc erunt: sicuti Adam renoontus fuit in Christo, ita Eoa redint gratia in uaria: Per Muriam omnibus salus atque vita ad si, quemadmodum Wr Gam omnes in ruinam mor Emque inciderunt: nonnisi Propter Mariani Eva est diciturque Disontium mal r: Per contumaciam Eva orta est Pernicios, per obcdientiam Mariac restitutio: Maria mam caeli, Adam un restituit, exmoliaoit infernam ct Paradisiam rose- moit: infusam Evae culpa maledictionem Mariac innoccntia Propulsa se: ipsa est Maria quae pro muliebri s u patrocinatur: sexu

est quae suem pro presidia, et obedientiam pro inobedientia exhibuit: sicuti Pre feminam ac obiam mortui sumus, ita per ambas nσ-turas maris atquc feminae liberamur: fuit Eoa fomes iniquitatis, Maria iustitiae ministra: illa malorum, haec honorum conciliatriae: illa malodicta, haec inductam maledictionem aloleoit et est omnino benedicta: non aliter salus dispensata est Per Mariam, ac Peccatum Per Eoam stragoni ediderit: uti Omnes mortui sumtis per Eoam, ita omnes per Mariam Oioscamur, stiorum adoptionem assequimur, et ad pristinam dignitatem redimus: quemadmodum Eoa serpenti scsubiecti atque illius captisa euasit, ita Maria deturbavit Satanam et draconis audaciam abscidit: nooa virgo facinus antiquae piavit et grassantem huius culpa luem compescuit: quare sicuti omnes Eoam culpant, ita omnes Oicissim Mariam laudibus efferunt. 94I. Porro IV. tot tamque insignia oppositionis capita Evam inter ac Mariam essecerunt, ut haec neptis Adamo dissimilis vci.

373쪽

caretur, et e poenis illi inflictis integra foret atque soluta. De illa Dumque ) scriptum est, quod eius Oculi verti fuerint, quodque se

nudam cognOυerit. Atqui nullus umquam concupiscentiae ardor intaminatum Mariae corpus adussit, et nullus umquam concupiscentiae fumus immaculatam Mariae mentem infecit. De illa scriptum )est, in dolore paries filios. Atqui Maria unigenitum et primogenitum

suum, eumdemque unigenitum Patris et primogenitum Omnis crea.

turae in laetitia concepit atque edidit. Et de illa scriptum est ', sub Diri potestate eris, et ipse dominabitur tui. Atqui Maria devonsata a Deo fuit ad uniuersorum hominum salutem. Vicissim V. tot tamque insignia similitudinis capita inter novum fidamum et novam

Evam, inter Christum et Mariam, inter θεάνθρωπον ac Θεοτο- esse-cerunt , ut haec totius christianae antiquitatis consensione saluta retur aucta praerogatisis disinae maternitatis, sin lariter procreata ut esset mater redemptoris, munda et intacta ut incarnationis sacramento famularetur, inculpata ut concipere et parere posset incu*atum, quique eae ipsa natus est ut mundi peccatum tolleret, glorialuti nostri, naturae ornamentum, ine licabile paradisi monile, diagna conditore, immaculata, non corrupta sensu mentis, inscia erroris, Omnium Wnerationum Praestantissima, Prae omnibus omnino mulieribus benedicta, eae integro immunis ab ira primae sententiae, consors Primae benedictionis, et prae universa hominum familia haud secus Nectanda ac rosa medias inter minas erumpens. 942. Nihil vero ex hisce omnibus est, quod aut Virginem ab univcrsali praevaricatione non eximat, aut illius conceptum non demonstrct a satanae captivitate liberum, et eiusdem Veneno neque afflatum neque corruptum. Hoc enim demonstrat Oeconomia humanae reparationis divinitus praefinita, eoque Spectans ut par pari opponeretur, ut primae LVae primoque Adamo altera Eva atque alter Adamus e regione responderent, atque ut secundus Adamus cum secunda Eva culmen et fastigium in ordine vitae ac salutis Occuparent, sicuti primus Adamus cum prima Eva culmen et fastigium in ordine mortis perditionisque occuparunt. Hoc demonstrat excitata divinitus inimicitia inter novam Evam atque serpentem, utpote

quae inimicitia suerit non quaelibet, sed perpetua, sed iacderis ne-

374쪽

8 5scia, sed quae nullam illabendi rimam serpenti permiserit, illum. que contra in desperationem coniecerit. Hoc demonstrant tot ompositionis capita inter utramque Evam, quemadmodum illa animo recolentibus nequit non esse exploratissimum. Hoc demonstrant tot similitudinis capita quae novam Evam Cum novo Adamo Coniungunt, quaeque sponte Sua quamvis culpae labem a nova Eva repellunt. Atque hoc demonstrant eximiae praerogativae eo inprimis nomine maiorum suffragio Virgini tributae, quod selecta ipsa suerit ut partes secundae Evae expleret, illatumque per Priorem Evam damnum repararet. Considerari enim ciusmodi Praerogati Vae non possunt, quin Virgini puritas cuiusvis semper naevi exsors adscripta videatur.

ARTICULUS V.

Scriptorum mediae aetatis commentarii αtque sententiae qtiae M idem Geneseos oraculum referuntur: commentarii nominatim atque sententiae I

hannis damascent, Tanasii et Germani Praesulum bretantinorum, Leonis Augusti, Geor i ni mediensis, i enerabilis Bedae, Waltifidi Strabonis , Ionae aurelianensis, Anselmi canitiariensis, Petri Damiani, Fumenti ea, notensis, Bernanti clara inallis, Petri cellensis, Π cinis notomagensis, anonymi qui eodem seculo civiruit, Amerii Musannensis, Rumni tuitiensis . Andronici constantino litani et Isidoni thessalonicensis: corollaria quae eae his d pendoni, atque illud maxime quo Vir uis conceptus labis expers con

tinetur.

943. Quod de oeconomia humanae reparationis, de inimi- Citia inter secutidam Evam et serpentem, deque partibus illi divinitus attributis tanta maiorum Consensione proclamatum novimus, id ad scriptores etiam insequentis mediaeque aetatis sincerum defluxit, a quibus et similibus repetitum fuit sententiis, et similibus commentariis expolitum. Ut enim ex testibus serme innumeris qui facile in medium proferri possent, clariores dumtaxat nobilioresque commemorem, Iohannes damascenus ubi natalem celebrat Virgi-

375쪽

Dis diem, his omnino verbis utitur: α Ο Ioachinii et Annae filia sacratissima , quae Principatibus et potestatibus, ignitisque muligni

telis latuisti : quae in spiritus thalamo versata es et Sine macula custodita, ut sponsa Dei et Datura Dci mater esses. O sacratissima

silia quae in maternis ulnis cerneris, ct apostaticis virtutibus es formidabilis. O digna Deo filia, humanae veriustas naturae, Primi geniae parentis Evae emendatio. Tuo namque Partu quae ceciderat , crocia est. O sacrosancta silia , seminarum gloria: quamvisonina prima Eva pracvaricationis rea exstitcrit, et peream, dum illa serpenti adversus primum Parentem inserviret, ingressa sit mors; at iam ii Maria divinae obsequens voluntati, deceptorem anguem ipsa decepit, et mundo immortalitatem invexit . a Postquam autem ')Ioachimi et Λnnac susas rotulit ad Deum procos, quibus uterque initi connubii fructum postulabat, pergit: α Exaudivit itaque cos Dominus, donans eam quae propriae Mariae nomen gerit, in spieu-didum et magnificum pro Eva pretium. Matris medicamentum filia ossecta est: divinae reformationis 'ὶ nova conspersio: sanctissim ac

genoris', primitiae: rami divino ore prolati radix: primi parcntis

cxsultatio. a Et iuro, commemorata tiamque Arcti angeli 'i salutatione, de Virgine subdit: . Quid ad haec verac sapientiae the-

τῶν πιπιι --,r ita perspieue denorat, virginem prae universo hominum genere ita ganeulate exeellere, ut ipsa sibi primatum vindieel. et omnium sanetissimature merito eelebretur. aὶ Lue. I. 28. MM

376쪽

saurus 8 Evam quidem primam parentem non imitatur, sed incautam potius eius simplicitatem emendat, seque naturae patrocinio munit angeli verbis reponetis: quomodo set ottid, quoniam Dirum non cognosco' Impossibilia Darras, inquit. Nam sermo tuus natu

rae leges frangit, quas summus opifex sancit. Secunda Eva ) diei

non patior, Deque conditoris mei voluntatem possum dare. Quod si Dco adversa loqueris, conceptionis modum expone, dubitati Dem meam solvo. Ad quam 'in veritalis angelus: Spiristis sanctus superueniet in te, et oirtus Altissimi obtimbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur stinctum, pocalitur Fili vi Dei. Quod latine ogitur naturae legibus non subest. Naturae si quidem artifex et Dominus arbitratu suo immutat naturae leges. Haec itaque nomen illud quod omni osso tu et honore semper colobat, sacra quadam revorcialia audiens, obedientino vocem timore et gaudio plenam ὶ emisit: e Pan illia Domini, fiat mihi secundiam ocrhiam fiatim. .

044. Eumdem antithesim proponit, uberiusque Damasconus'

enarrat, quum de moric Virginis sermonem habetis nii: α Olim quidem Deus primos mortalis generis satores, quum ipsi se inobedietitiae mero ingurgitassent, et per transgressionis temuletitiam dormi- tanto ira Diis Oculo, peccati crapula sic assecti essent, ut oppressis

377쪽

animi luminibus morti sero somno tenerentur, e paradiso Eden exsterminavit: nunc vero illam ) quae vitii omnis impetum excussit, Dei que et Patris obedientiae germen produxit, et universo mortalium generi vitam inchoavit, paradisus non exceperit Z Annon ca lum sores suas reserabit 3 , Et ') continuo: a Eva siquidem quae serpentis nuntio aures pracbuit, hostisque suggestionem auscultavit , sensu suo per salsae ac sallacis voluptatis assultum delinito, maeroris et tristitiae 'in sententiam retulit, ut dolores partus sustineret , ct una cum Adamo ' morte condemnata in imis inferni recessibus collocatur: hanc autem vere beatissimam quae Dei verbo aures submisit, et Spiritus sancti Operatione impleta est, atque A changelo sequestro, de complacito Patris Praegnans essecta, quaeque sine voluptate et viri congressu Dei Verbi personam, cuius Omnia plena sunt, concepit, ac pro co ut decebat, sine doloribus peperit, quaequo totam se cram Deo copulavit, quomodo mors dc- voraret 3 quomodo inseri susciperent 8 quomodo corruptio corpus illud invaderct, a quo vita suscepta est Abhorrent haec alienaque omnino sunt a dei sera illa anima et carne. Ipsius enim adspectum mors quoque Pertimuit, quippe quae quum ipsius Filium adorta e Set, ex his quac pertulit crudita, periculo suo prudentior evaserat. ο

Illuc progenitores de Virginis triumpho his loquentes verbis in-

τοκών ωδίνας υπισταται, και συν τω 'Aδα α θανατον κατακρίνεται, καὶ ιν αδου μυχοις κατοικι ταΓ ταυτην δε την ἀληθῶς Στα μακαριστον, - του θεου λογω την ἀκοι ν ὐπγ

378쪽

s sducit: . Tum quidem tum Adam et Eva nostri generis auctores exsultantibus labiis alte exclamarunt: beata tu Filia quae violati mandati poenas nobis sustulisti. Tu mortale corpus a nobis sortita, immortalitatis indumentum nobis peperisti. Tu quum a lumbis nostris ortum accepiSScs, nobis ut bene essemus rependisti. Dolores solvisti, mortis lascias rupisti, ad veterem sedem nos postliminio revocasti. Nos paradisum clausimus, tu ligni vitae iter patefecisti. Per nos ex laetis tristia venerunt, ex tristibus contra laetiora per te redierunt. .

945. A quibus ne minimum quidem abscedunt quae Tarasius de Virgine in templo degente affirmat 'in inquiens: . Quid enim age-

hat Virgo Versatis in sanctissimis templi adytis Θ Λngelorum cibum ab angelo accipiebat, et immaculatae columbae similis virginitatem servans templi et caeli tereaeque opifici cum gratiarum actione et effusissimo animi assectu ita supplicabat: laudabo ic omnipotens autissime, qui primae genitricis meae Evae delevisti opprobrium, et propter inestabilem misericordiam tuam missurus es ita terram Unigerii tum tuum ut cum hominibus ) conversaretur. Quare habitatio ipsius fiam pura et intemerata: ubi ') enim abundavit delictum,

superabundavit gratia. Per mulierem lucrum mortis accepimus, Per mulierem univcrsa iterum instaurabantur, per serpentem cibum a cepimus amari Saporis, per ipsum vero ') rursum Vescemur cibo

δα καρδίας λιτανευουσα, ελεγε ν ασω σοι παντοκρατον - , οτι ἀφεῖλες τον ονειδισ-

379쪽

immortalitatis. Prima parens Eva Cainum in lucem edidit homicidam , unigenitus Filius tuus erit 'in primogenitus vitae ac resurrectionis. O inauditum prodigium t o novum stuporem l o sapientiam nullis verbis coaequandam l . Quam sapientiam ipse quoque suspiciens Germanus praesul constantinopolitanus, principio Serpentis cum muliere foedus repracsentans λὶ ait: . Ρacem habuit cum serpento tu terrestri paradiso prima parens nostra, atque in CongrcSsum colloqui uinque venerunt hi uc integra I cctique amans natura, inde Perversa Voluntas atque humani genoris hostis satan; et illa quidem si puritato in spectes atque sinceritatem, nuda; versipellis autem iste totus insidiis et simulatioiae tectus. Hoc vero ex CongreMu atque amicitia dolor manavit et labor, et pernicioso ligni vetiti esu. sauciata lege divina, ortum cst peccatum, peccatum Vero mortem generavit, crudelem sane viperam quae primam intersccit parentem.

Tum subdit: . Hi quidem sutit illi veteres in Edein lapsus, nunc autem per seminam ad quam pacis angelus advolat mystici amoris

signa cxplicatis, e Nagareth omne panditur bonum. Serpenti namque olim credentes, decepti a conditore defecimus, desertorique inhaerentes a summo rogo divulsi sumus. Maledicta est Eva, ben dicta est Maria: radix acerba, fructus vero melle dulcior: radix in terra dcfossa ost ad corruptionem, fructus terram supervolavit l, sanctitatis incorruptionem. Ubi enim ost sanctitas, ibi et incomi uptio; ubi exinanita est animi clutio atque dopressa, illuc dola hens a lestis imber restagnat. Divitii tatis quamdam similitudinem primae parcnti serpens pollicetur, Aresiangulus vero Mariae suturam ipsam Dei matrem annunciat: vcrum illa timens se ipsa colligit ab quo sibi cavens adco solicona ct magnificum nuncium suis ponderibus diligenter examinat, sic luc flexibilem mulierum naturam superavit, atque sic porta magni regis suit undequaque munita . .

946. Consonat 'in I co Augustus qui Annam Dei parae genitricem

380쪽

his verbis alloquitur: α Parit quoque 'i alia quaedam Anna, quum

et ipsa orationis munus silium accepisset, verum Servum, V Pum

ministrum, quamquam is Prophetica unctione cxcclluit: tu vero caeli ac terrae reginam paris, eam inquam, quam canticis colebrat omnis natura particeps rationis: sola paris Dei matrem, sola Dei avia exsistis. O beatum partu mi o lumbos quorum habitactilum clegit Deus, quum in Dobis habitare voluisseti Ο ) conccptionem, partumque ac insantem , quibus exitiosus Peccati partus elanguit, sa- Iutisque multa proles innotuit. O infantem, Per quam natura quae malitiae ac vitiositatis turpitudine consenuerat, novum induta de-Corem praeclaro exornaturi o infantem, Per quam Pauperis vitae Pannos exuentes primam illam stolam induimus divinae dignitati AlPer quam Deus nobiscum reconciliatus in incomparabilem paterni amoris necessitudinem dissolvit inimicitias, quas facti eiusdem limStes Constitueramus. Te Damque Deus ac Pater Unigenito sponsam

delegit, proque suturarum arrhabone nuptiarum, ut cognato humano generi reconcilietur, concedit: neque solum inimicitias pcrimit, aut debiti tribuit remissionem, Vel etiam quod adversum nos ipsi scripsimus chirographum, disrumpit; verum etiam Unigeniti coheredes facit. . oratione deinde ad serpentem ') convcria, subdit:

ἡμῖν σκανωσα βουληθεις o Θεος ἐξιλε ἀταμ ιδ συλληψις καὶ τοκος καὶ βρέφος, δι' ων ο τῆς

I. Reg. l. In praebuit grassantis Merati argumentum Sunt igitur Sed quo Paeto aut Iaudatur συλλ.ψ.c e - haee disertissima, et eonreptum Virginis eulpae ne reptis, aut per illam Exitiosus pereati partus elan- gelum ad evidentiam usque eommonstrant. guisse dieitur. H eo fuit merato insecta, novumque iii