장음표시 사용
371쪽
nes adversus Civitates qua tales, & exeeutionem in bona univeisitatis adepti sunt; adversus ipsos Cives, ut hi quod deesset conserre cogerentur, non est admissa D cuinanorum intentio, in causa praedicta.
is. Porro actionem ex Mutuo non aliam nasci, quam quae datur ex omni Contracti , unde Certum petitur. dc est ac vocatur Condietio Ce ti , diximus ad tit. Inst. Eaqtie datur ex ipso Contractu Mutui. id est numeratione pecuniae, pr. Dp. sit ib. mod. Re Contrah. o I. sine pr. iuncta Ly. in pr. h. t. Et hactenus instar benefieii piae seta hic contrae iis; sed eum raresceret illa mutuo dantium generositas, arcessit stipulatio de reddenda pecunia; quae tam familiaris est facta Mutuo, ut vix unquam omitteretur, O mi
sio autetu pro insigni argumento negligentiae aut generositatis haberetur; quo pertinet notum Attici exemplum Cornelio Nepoti in ejus vita memoratum . qui Fulviae Antonii nxori, rebus
eoru in adflictissimis peennias sine stipulatione
credebat, quasi securus repetendi. Datur tamen
condictio. lieet absit stipulatio reddendi; datur
condictio. licet mutuum Re non fit contractum, ut si pra intelleximus ex Laa. C. Si cert. Pet. quae res certissimo argumento est. mutuum & stipula. tionem de reddenda pecunia, esse diversos contraditis. etsi quando in continenti junguntur. in unum eoalescant, L ε. g. . I. 7. de Novat. qua de re adversus l l inanii in egimus in aeris. Ins.
3. 4. Quin etiam Condictio dari potest, ubi nee Stipulatio interposita. nee Mulviam Re contra. elum est. eo quod vel doininus non fuit is, qui dedit vel ius alienandi non habuit; si tamen consum. pilo bona fide saeta fuerit, datur Condictio, quali Mutuo deinceps inito, ex LII. I. uti. σι. N. h. t. Solet ad hune quoque Titulum de obligatio. ne Literariam ngi: De qua tam prolixe in Institutionibus egisse videmur, ut hei e silentium, Rubri ea praeiertim nihil exigente. st innoxium. Λd isum negotii placet addere sequentia: Si quis privatiam habeat chirographum, is primo scriptorem aut subscriptorem vocare debet, ut m num sitam agnoseat; si neget. R dein convincatur. Neque hanc exeeptionem, nee quidem solutionem opponere potest, imo in duplum tenetis aut sit, juramento Oblato, manum suam nos si in impenses condemnamr, Auth. Contra qui Pr Priam C. de non numer. ρee. Qui mauum suam agnovit, moribus pasti ia condemnatur ad de.
pomadam in judicio pecua iam chirographo
comprehensam, non modo ex mutuo, sed di quovis alio contractu debitam', quae ab actore tollitur sub cautione de restituendo. si iudicio principali, quod sequitur, alter absolutust fuerit. Imbert. Ins.for. I. I. i c. v. verb. chirograPRSand. l. r. rit. I. def. l. t e .
tione ty eautione non videtur eo opus. IUIenim reur a noscens chirographum habet exceptiones in continenti demonstrabiles, o tunc audietiar, via non habet tales, tum iis in reconventionem rej ctis, condemnabitur actori solverepecuniam.
Exceptiones in eontinenti demonstrabiles faenunt, ut Actori negetur petita eo gnatio. Sanae l. 8. 3. v. allegata. Si flatim probari nequeant. Reus condemnatur ad consignandum, lue rationes in
disceptationem principalem referuntur de Re- eonventione hie non Mitur.9 Ergo Thomasi d lemma non impedit Uum hujur provi=nix. N. ΛDDIT. Di iterum error elenchi. Ego nulla dilemmate volui ostendere. quid inforis Belgarum feri debeat, sed quid is qua ex ratione fiat in Iero Saxonico, secundum eujus h othesin etiam intelligenda est reconventio, non civilis illasd Saxonica, s qua demum finito priore proce es instituta. Alii jam judicent, quaenam praxis At aquior, utrum ea qua debitum, quod petitur ex chirographo i quido, actori plene, i. e. sine eautione ad dicat, si exceptiones non pol t probari in continenti, an
ea, qua cautionem ast eo prius exigit. Praeterea, per hanc provisionem multis loeueensetur abolita exceptio nran numeratae Pecinniae di eonseqtienter obligatio literarum, Grome. Weg. ad Grai. introd. I. y. c. s. n. 4. nam ὀ μέγας silet, T ad h. tu. sed apud nos exceptio non numeratae pecuniae impedit nastissementum,ita v catur illa provisionalis consignatio, ut sermo sera Fori. Sand. d. tit. 3. def.I. ubi plures vide casus, quibus eadem cessat.
Moribus nostris, utraque in usu es: vid. Philipp. Ecl. 67. Exceptis causis mercatorum. Ua UnP. l. c. 32. des. 69. ta literis eambialibus. in quibur excePtio non numerata pecunia opponi nequi Ca Z V. l. 2. resp. 92. quamvis alibi forte alivd observernr. propter dissentientes, a Caryz. d. re p. 26. n. 7. N Schiitz. d. l. p. 133. citato .2
372쪽
DE REBUS CREDITIS, SI CERTUM PETATUR ET DE CONDICTIONE. 869
PNFOnit, per hanc exceptionem retardari executionem G sumtionem, cum tamen litera cam-biales sint inventa, ut paratissimam executionem habeant. Inter casus. quibus haec cesset Exceptio non numeratae pecuniae, gratis refer: ur, quod locum non habeat in instinuia ento depositionis certa-Tum rerum, d. l. t . g. I. C. de non num. pec. quia
non est de regula; sed habet exe eptionis speciem . quod is, qui ab Argentario se pecuniam accepisse famis est, in inuruinento publice in sorocompolito, vel propria manu scripto subscript
Ue, non potest opponere hane exceptionem. Nov. 1υε. c. s. De renuntiatione dictum est, eam hocessi certa ut qui famis est accepisse pecuniam, probare debeat, eam non esse numeratam, ex Sandio
Io.I. tu. t. def. r. Nune addimus duplicem limitationem , quarum prima est; Si instruinentum manu aliena sit scriptum. atque a debitore subscriptuiti iuris imperito, facile admitti chisam ignorantiae, si, quid illa renunciatio sibi vellet, ignorasse declaret, nec probetur, eum fuisse. ut oportuit, edoetum. Altera; posse fieri, ut tametsi non numeratae pectiniae excep i ni sit renunciatum, nihilominus tam probabiles sint praesumptiones, quod muneratio fusta non sit . ut non obstante renunciatione. probatio a Creditore, quod numeratio vere faela suerit4 exigatur. Exemplum; Titius ambient osseium publicum, fassiis erat in chirographo. se accepisse aliquot
millia mutuo, cum renunciatione hujus exceptionis. Probatum erat, pecuniam sacculis inclusam suisse in mensa exhibitam; dixisse debito.
rem, qui fuerat ebrius. eam se habere pro nume. rata I non constabat. ab eo receptam ct ablatam; erant acerrimae praesumptiones, Pecuniam rediisse brevi manu illue, unde venerat, idque in muneris empti solutionem; satis enim constabat. ossicium illud pretio fuisse comparatum. Λ ehor nihil amplius probans . non obstante reununciatione desitoris, repulsus est. In cauosa Minoni, de meis. s. si, contra Alrichum
Haiinga praetorem militarem, ante ferias Pen. tecost. tuo.
Dc Jurejurando, sive voluntario, sive necessario, sive judiciali.
I. Continuatis; G an licitum D jurandum, eaque de re sententia Gentilium s Christianorum. II. Jusjurandum esse bimembre. Alam ramen invocationem Numini1, probramento fungi posse. non ad verationem Mennisticam, aut per fidem Nobilis vel Principis. III. Non esse jusjurandum, nisi verba pronuncientur. ubi, quid At corporale juramentum. IV. Nonnis per Deum esse jurandum. V. Divisio summa furamentυrum, V cur extrajudicialia non pariant actionem, nee promipseria. nec confirmatoria, exceptis aliquot speciebus. VI. Species juramenti iudicialis, s explicatio Voluntarii. Necessarii, Iudicialis. VII. Collatio harum Oeeterum eum divisione bimembri, in convenIionale judiciale, s cum usu aliorum Interre. VIII In quibus rebus deferri nequeat Jusjurandum, quas inter Matrimonium. IX. quinam possint deferre jusjurandum. X. suibus d eratur, an etiam pupillis, Clericis. XL. quibus casibus negari possi juram. delatum, ubi de juram. in animam alterius. XII. De iureis
iurando judicioli. N an difrat a suppletorio atque purgatorio. XIII. Has duar esse potiushpecies juramenti judicialis, T de Uu illorum boaismo, suppletorium esse rarius. XIV. quo tempore deferendum sit jussur. XV. Possententiam latam non esse deferendum jura. mentum. XVI. Uectus jurisjurandi.
IN Codice, de Rebur Creditis &. de Drejurando
sub una Rubrica. heic. ut videmus, continuis titulis axitur: ideo quod aeris alieni causa stequent itane adhiberi solebat ab improbis, ad tegendum & male sanandum vulnus patrimonii;
quo sensit Laberium audacem & insolentem veroborum. in Μιmo scripsisse, ait Gellius in lib. isi. c. 7. in f
suid es Diiurandum ἐ Emplorum aeris alieni. Prima Iurisjurandi coauderatio offertur. salin' pie saneteque praestari possit; qua de re non modo a quibusdam Christianis, quicunque silerali Ohservantia praeceptorum Christi, di ininutionein gloriae gratiaeque divinae tegunt, sed etiam inter paganos, haesitatum dubitatumque suit. Quemadmodum ut hodie. se olim nonnulli h
minumfaciles erant ad randum, contemptu religionis. ita non deerant, qui perquam timidi essent, metu divini numinis, usque adsuperstitis.
nem, ut scribit Ulpianus in I. S. L. de tandit. In-
373쪽
disse videtur . ex eo, quod Isocrates Daemonicum hortatur his verbis: Euniat Ἀη-τ- αησε α SE
ων ραόσης, us αν ευορκειν μελλης. Rei pecu maria causa, per nustum Numen furato, ne quidem st recte vereque sis juraturus. Nos huic Quaestioni sententiaeque de Iureiurando vindicandae, post tot Theologos & Juris. Consultos non immorabimur. Tu videsis Grotium lib. a. de Iur. Belli s me. tit. 13. n. ta. & Wisset bachium ad b. t. th. 1. Prohatio adfirmantis sententiae est in Deuteron. 1. e. v. s. s e. Io. D. 2st. Uuia θ. v.
ad Iebr. c. v. ιε. Pium esse jusjurandum pie u- stirpatum, inde constat abunde: Sed hoc velim mihi suggerat aliquis, exemplum aut praeceptum juris jurandi. quod ενεκα ad obtinendam rein pecuniariam, a Sane is hominibus sit praestitum aut permissum, qui est usus noster judicialis; mihi nullum est in memoria. Forte non sit vituperandus, qui tanti non habuit re carere, ut propter eam divini nominis invocati nem cum execratione sui, solenniter putet esse contestandam. quae ratio suit Isocratis in sentet tia modo laudata: Nee adeo vituperandi Mennonillae fuerint. si haetenus consisterent: et si sumus in ea nos quidem senten tia.
a. Sed Jusiurandum nihil est aliud. quam diavini nominis in Dacatio, cum imprecatione nostri.
fallamus. au id quod agitur . consimandum. Nam plenum tu iurandum habet duas partes,' Invoeationem numinis ix imprecationem sui, quemadmodum ex antiquis jurisjurandi sormulis constat. ut cum Jovem Lapidem jurabant. Si δεμ ens fallo, tum me Diespiter, urbe arceque salva, bonis uiciat, ut ego hune lapidem, de quo Cicero . θυι. t. exemplum habet; Is iurare quum cc pisset, ait, vox eum defeeit in illo loco, Si fienν fallo. Utraque pars illa continetur in vulgari
formula, quae in nostro usu est. Ita me Deus MD- vel f Saepe tamen sola numinis invocatio exprimitur; imprecatione subintelle 'a, quae vel se-ortat aliouando subject. . aut exacta ab adversario sileut g aliis in Medea, ct cum illa vers. 748. ιυμι γῶπι, λαμπρον ἡλιω τε ς Seους τε παντας, ἐρραενευ ἁ σὼ κλυω. Iuro per tirram splendidumque Solis lumen. Omnesque Deor. Hervatum iri qua dicit. Subjicit Medea, ni sortius eum adstringeret 2κκει. T. ιδ ορκιμ μυ- παθοκ ῆ
sit, verum quid juriiurandum violer, parosurus P . Respondet ille, τῶσι δωτσεἄσι γυ- βροτων,
uuaecunque hominibus impiis eveniunt, Scilicet κω ς ολεPoq. male ut Peream. Ita plenuin&explicitum erat ius jurandum, quod tamen prioribus vel bis erat inclutum. In Menis non illis nostra: ibus usum habet hae. observatio; Antiquiores illorum, repudiatii jui elurando, non recusarum tamen Devin testi m invocare, quod
Statutis nostris merito illis cst indulium; quando qui Deum invocat testem, hoe ipso percipitae aliis intelligeridum piaebet. se non invoCare te. stem otiosum, sed talem, qui vindicem habet oculum, ex Hesiodi sententia. Θεος ἔκδιορον esL Lot. Reeentiores & subtiliores ex illis. hoe animadverterunt; ideoque jam pridem invocationem ipsain Dei adhibere noluerunt. Ordiues nostri exemplo libertatis, qua vicini erga suos utuntur, indulserunt illis, ut defungi flossint adseverati
ne simplici, sub poena pertulit, si sesellisse deprehendantur. idque ita in rebus ad jus publicum pertinentibus observatur; Sed a Suprema Euria non potuit adhuc impetrari. ut vetus sormula, qua Deus testis invocatur, illis remittatur: Ide que nec litigantes. neque testes. aliter adinittuntur: Nee id sine summa latione; tametsi non desint, qui talem adseverationem Mennoniisticam, ut & Principutia atque Nobilium per findem Principis G Nobilis. ha beri posse loco juris-jurandi existimant. Etiam Praeceptor oli in noster Antonius Matthaeus. disp. de Iussi tu. rh. 37. simplicem adseverationem, qua Mennoniis umtuntur, vim juramenti in judicitis habere posse iudicat . ct alter Praeceptor Wissenbachius noster, adseverationem Mennonitica in loco juramenti putat in iudieiis esse recipiendam, ad h. t. rh. an idemque de fidei prinei palis adfirmatione concedunt, haudatis auctoribus Gai lio a. obf Π Myn-singero . obfV7. Ucent. s. obses Auctoritas maximorum hominum non est pluris quam Ratio, quae docet, jurisjuraudi vim non consistere iumetu incerto poenae tib hominibus sustinendae, verum in praesente metu divinae justitiae ct Omni-kientiae, in concursu Mentis & Linguae, Rati ius & orationis, quae praecipue, dum fit invoca tio Numinis. intenditur. Eo momento ideafiunmi Numinis. in hominibus non obduratis.
374쪽
DE JURMURANDO, SIVE VOLUNTARIO, SIVE NECESSARIO, &C. Di
mentem libi conscia in acerrime penetrat, assi. citque viseereta. cujismodi nihil eli in metu poe.riae judicialis, aut reputatione honoris. Haec ratio cum auctoritate Curiae nostrae, saei te praeva-I et egregiis illis nominibus Jurisconsultorum. Hiae etiam pertinet. quod Sandius habet lib.I. deris rit. v. def. 3. his verbis; Juramentum a muliere corporaliter, ut loquuntur, Uiu forma espraestandum , non suscientibus his verbis. bytiooglterurae rheyten Adeli jehe troue Os eere. 3. Quin ideo dicendum est . ad naturam jurisiurandi necessarium esse, ut ipsa verba Dei inuo. caudi tibique imprecandi enuncientur, nee susti. cere, si publicus scriba vel nolarius verba concipiat S praelegat ei. ad quem pertinet jurare, licet is etiam subscribat: quia deficit ipla jurandi
forma, quae eli numinis invocatio mente & ore facta. quod Tabellio i es bene oportet animad. Vertant, quando mulieribus Senatus Consilia Vellejano renunciaturis praelegunt verba iuris-jurandi, ab iisque inbscribi. non pronunciari curant. Et memini. suisse matronam, cujus herς- des, cuin hoc modo renuntiatione desuncta esset, SCti benefletum recuperare satagebant; & recuperassent. opinor. vel potius retinuissenti nisi Notar his sibi metuens operam dedi lIet. ut lis tranSactione sopiretur. Quia vero quae in oculos incit mut, animum qimque movere possunt, ple que gentes externum alicujus rei contactum jurantibus addiderunt, ut Veteres aram; unde tactis aris jurare, moris notissimi: Uirgilius a. AEneid. Tanto arar, mediosque isne i ta Numina restor. Ad hunc morem spectavit Symmaehus in lib. to.
Epist. M. Omnia quidιm , inquit, Deo plena sunt, nec ullus perfidis rurus es Iocus; sed pluri-mtim valet ad metum delinquendi. etiam prasentia retieionis urgeri. Sublatis aris. Christianiractis saerosanctis Evangelus jurare eceperunt, I. q. g. . C. deIudic. vel anteIudicem Possit. I. a. . pr. C. do jurejuri propc cal. Nia quam tamen externus ejusmodi contactus ad essentiam jurisjurandi, puto. requiritur, nec adeo, quod aliquando legitur. Jurejurando corporaliter prasiaro, ad ejusmodi externa addit maenia, ut fit, reserendum videtur. Si jurejurando corporaliter
praestito confirmasti. habetur in I. I. C. Si adversus vendit. idem in I. s. in M. C. Si min. mas sedis. Miuor amittit beneficium restitutionis in integrum, si majorem s. dixerit, jurejurando corporaliter praestito. Ei l. puto, jusjurandum actu corporali praestituui, Ore sestuque corporis ad decus invocandi Numinis composito, ct o poni potest juramento duntaxat praelecto atque sibscripto; non negamus. id, quod fit arce, aut Evangelii, vel erucifixi, sceptrive Academici, ut novi Di ictores iurant in Academia Palatina, contactu. esse corporale juramentum: sed putamus, quod apud nos fit ore, digitis oculisque sublatis. id etiam pro eorporali ex sententia legum omni no esse habendum. Sic etiam Sandius lib. y tu. tr. def.I. Aliter D. Wissenbach. ad h. t. th. 2L4. Definitio indicat, & ratio firmat literaeque sacrae, non nisi per Deum esse jurandum, qui solus est καρδιογνώτης, viscerum animorumque serulator, qui vindicem habet oculum. & irasci re punire potest. Quod qui sacere nequit, hunc frustra invocamus in metum perjurii. Cicero ad Trebatium lib. 7. Epist. n. quomodo autem tibi
placebit. inquit. Jovem lapidem jurare, quum sciat. Jovem irarum esse nemini posse' Sed ut
Trebat itis ita cum Epicuro senserit, alii secus arbitrati, quod Iupiter irasci & male mulctare posset. eum juramentorum ci istodem di viliacens
IurisIurandi retributor mortalibus Jugiter
Deo soli quoque invocationis honorem deberi sacrae literae docent, iis loeis, quae superius adducta sunt ad probandum Iuris jurandi usum dc religionem. Neque potest non aegre seiri, quod jam tempore Iiistiniam seculo sexto, inoleverit haec jurandi κακομμα, quam praefert in Nov. L in
. Iuro per Deum omnipotentem, G filium ejus unigenitum, di persanctam gloriosam Dei genitriae . sper Sanctos archangelas Michaelem
s. Sed pergamus ad vim nsumque judicialem; quod ut ordine fiat. speetes jurisiurandi, partitionis beneficio . detegendae sunt. In universum Iuramenta vel litis caiisi, vel citra litem praestantur. Quae sunt hujus generas, mirari liceat, tam exiguam habere vim, ut nec Obligationem actionemve t Ioducam, neque tollant; nisi quatentis id pacto fieri possit, quia nee vim habent majorem quam Pacta nuda, H d. l. n. g. 4. de Solution. Paucis casibi is ex. eptis, qui mox collocabuntur; vid.
pulatio parit actionem, quae est solennis verbo-riim conceptio; Jusjurandum magis est solentie, vel bisque conceptis Deique appellatione com
375쪽
ponitur. neque tamen habet parem eum stipula. tione potestatem. Inter naevos juris hoc resert Vir Cl. Cyprianus Regneri ab Oollarga. in lib. de iniust. I L. Rom. e La. ET L led nos iacile probauimus ad rit. ad Action. n. ιδ. 1 inpar. 2. Digress IIb. I. c. s. n. q. ct ex sit perioribus colligi potest. boe ita a Romanis insigiti reverentia & honore juci iurandi esse receptum; Nam si modus obligationis ordinarius fuisset Juramentum, non ininus stequentos fuissent invocationes Numinis in Foro. quam pacta stipulationesqtae fuerunt; quae res iamlto magis procul abfuit a gravitate Romanorum . quam pridem abfuit a levitate populorum, qui Christi nomen Praeferunt. Vis tamen major quam simplicis pacii, adscribitur jura mea. to, quo libertus jurabat Olim . se patrono donum. peras, munus Praestiturum: naui inde uascebatur obligatio, l. 7. A. de Oper. liberi. Iussurandum minoris annis 2s. adimit ei beneficium restitutio. ius tu integrum. fluth, Sacram. pub. C. Si aduersvendit. qua de re diximus adiit.=. de minor. n. v. I D. I seq. deuique, iusjurandum transactioni adjectum. si non servetur, peculiarein habet sanctionem, de qua di x. ad rit. de Transact. n.D.υerfpostremo. Alioqui non putamus esse distinguen d rem .intpr vim juramenti extra judicialis Const. instorii, & Promissiori L cum D. Wissentachio ad h. t. th. U.quasi hoc quidem nudi pacti vim dunta. xat haheret, illud autem tolleret atque produceret actionem.
Num Doctores alii tarea quaestionem, an de jure eivili juramenta contractιbur adfecta obligenti inter promissoria s confirmatoria distinguere δε tint, secundum ea. qua habet Struv. h t th. ai. seqq. sed rectιus sutor nigat, ex bpothesioris Civilis hane distinctionem asse admittendam, eum leges in genere loquantur. nec distinguant. Igitur quamvir disi inelio is a moribus forte fit convenientior. m
G tamen qua notavi ad Strauch. d.ΕX. s. ita M. P. 374. non ea tamen habebimus opus in Dre civi cmodo notaverimur exceptiones.de quibur Autor iuposit. praeced. Verissimulta est. nullum actum aut Contra.
in jure Gentium vel Civili invalidum, jurejurando posse confirmari, ut probatur ex I. g. IL D. de Pactis. I. Ita. I. vlt. D. de LVat. l. l. s. c. de Legib. insin. quibus derogatum es la per L . T Auth. Sacram Pub. Si adveri vendit aut legi l. per d. I. Conser Dissertationem J- Frid. Ludovici, de genuino Intellectu Moeata ita vulgaristum 1ervandum esse, quod salva siluit aeIerna servari potest. Huaer7os. editam. s. ulla ratione statui uti in ad aetis. de Mis r. n. a. dicere occupavimus. Sed iuris Canonici diversam alactoritatem esse . qua vult, omne jur mentum. cujus observatio non est adueria spei salutis aeternae, custodiri, satis constat ex cap.Ii--.δ. capaeum.contingat ag. de Dre Iur. siib poma per-jurii. c. brevi. ἐε eod. Λn igitur anto major Ponti-fiethra quam Caesaribus Iuris,irandi religio coninstat 3 Caesar vetat ea, quae Legibus sunt prohibita. saeramento urinari. d. I.s infli est. non, Prae-het se qua leni per jurii aucto rem. ut ait Λlexanderm d. l. r. Si advers. veni sed privat ejusmodi iuramentum omni effectu legali di iudiciali, quoalicere Prineipi, non est dubium: Nec enim feret
dum erat. ut Leges. iurantium temeritate everte
remur. ' Potest etiam Princeps, ob causas justas ei. cui jus aliquod ex alterius juramento acquisitum est, hute adimere suum ius; vel jurantem Ob causas publice utiles eximere poenig per rii. id estgratiamfacere furi jurandi. in. I. uli. in Pr.D. ad Municipat. Caeterum . moribus hodiernis etratu promitaria iuramenta vim actionis habere, quam etiam nuda pacta habeati situ indubitatum est.
6. Iusjurandum . quod litia causa interponitur. habet iterum varias species. Interponitur enim vel indidio sistendi causa. de quo egimus adiit. Inst. de Satisd vel caluinniae causa, de quo adiit. I. de paen. tem. litis. vel testimonii dicendi. quod infra tit. de Tesibus occurret; vel aesti inationis ergo. de quo ad tu. seqv. vel denique litis decidendae gratia. Atque hujua, de quo nobis heie loci agendum. tres species indicantur in Rubrica; Ioluntarium. Nee arium. σ Iudiciale. quomodo autem hae species dis inguantur, in nugro non legitur expressiim. ideoque varie sinnua. tur, aliterque a Graecis, aliter a Latinis, quorum ex recentioribus alii hos . illos alii sequuntur. Nec Graecorum sensus eodem modo referuntur. 8asilici lib. 22. tu. s. in Rubrica, voluntarium vocant προπι κον, τουτ' ε λ ἔπακτον, id est. delatum, Stephanus interpres adl. 1. h. e. Φκοι δὲ Βουλου- τοκιόι έσιν ους εο δικα πρίου νοὶ ἐκ προ ρεσεως επιφερουσιν ἁλληλοις οι λιτιγατορες. I oluntariumjuramentum est,quod extra fudicium N ex conissensivo bi mutuo deserunt Iitigantes. ἐμεσπάριοι
δέ sum, pergit idem Stephaniis, ἔς εν δι μηκίω
376쪽
DE IUREIURANDO, SIVE VOLUNTARIO, SIVE NECESSARIO, cte.
γωγην ο δομιτης Drιφέρει, Necessarium iuramen-r um es, quod in judicio Fudex, uno litigatorum ad alterius delationem dante, imponit. Iουλλι λισι δε εἰσιν,ους ἡ δικαςης ινυτος, ουκ εξ ωτησεως, αλλ'.4οικεέας κινηθῶς προωμο- λειφερει. Judiciale es, quod ipse dex non rogatur, sed ex pro Frio voluntatis motu defert. Vult igitur, voluntarium esse, quod desertur extra judicium, sive ante, vel postquam iudicium est inchoatum, ut postea se explie t idem Steph vius, in verbis ος ἀρ- μαμενους ηδη δμωίζεο . Necessarium, quod defertur aut resertur in judicio, cuique iudex addit necessitatem. Judiciale, quod in dubiis causis alterutri litigantium ultro a Iudice desertur. Male igitur Hestia hecius ad h. r. n. 7. quem sequitur D. Matthat iis d. disp. ro. th. 6. refert. Graecos non facet e voluntarium, qnnd erit ra judicium ex conventione deferturi sed quod in iudicio alter litigantium alteri desert. Latini plerique voluntarium vocant, quod extra judicium ex convenistione praestatur. Necessarium, quod iudex inopia probationis imponit, ct Iudiciale, quod pars parii in iudicio deserti reserente D. Matthaeo d. th. c. Ex his liqnet. in describendo voluntario re. vera non discrepare Graecos re Latinos; sed quod illi Neeessarium, id hos Iudiciale vocare, re contra: quae varietas aeque in recentioribus offendi. turi ac observanda ell.
7. Gajus in I. r. h. t. duas species agnos it. Conis ventionale, Iudiciale jusjurandum. Illud, quod ex pactione litigatorum, hoc, quod ex auctoritate iudieis praestat tir. Conventionale rursus est duplex, Delatum. atque Relatum. Prius habct lo. eum, quando quis iuri suo dissidens, aut taedio litis, adversario defert hanc conditionem, ut si juraverit, vineat. Idque vel sit extra judicium, vel in iudicio, eum hoc diser imine; quod desertur extradietum d non est necesse reserri, L 7. in V. h. t. elatum in judicio, vel praestandum, vel reserenis dum est, L 33. h. t. Quod antem est relatum, id vel praestandum, Vel causa perdenda est, quia denuo referri non potest, isq. g. 7. I seqv. b. t. Hinc superest, Iudiciale non posse aliud esse . quam uia ultro a Iudice desertur alterutri litigantium, equo inferius. Ut cuin hac partitione terminos Rubricae conseramus, misso Graecorum di Lati. norum confitetu, dicamus, voluntarium esse, quod ex paelio ire sue coiisensu litigantium alteri ab altero desertur, sive in judicio sive extra judicium: quia α hoc voluntarium jure vocari put, est, quatenus non modo libere desertur, sed etiam praestiari vel non praestari potest, ut voluerit is, cui delatum est. Consequenter Necessatium erit. quod reserint, quoniam hoc vel praestandum est, vel causa perdenda necessari O, d. LIq. g. 7. Judietate . quod soluin Judicem haset auctorem. Sic etiam Praeceptores nostii Λ. Matthaeus In d. dissp. io. th. 7. α w i Iobachius ad h. t. n. 22.
Scilicet, communiter a Doctoribu3 iura nentum litis deriserium,dividitur in voluntarium, judiciale, es necessarium, fecundum diactum rubrica h. t. Voluntarium vocant. quod extra iudicium defert pars parti. Judiciale, quod in iudicio a parte defertur,Necessarium, quod Judex ex oscio imponit. Autor vero rubricam aliter exponens sita videliacet edoctur a Praeviorestio Coenbachio, quem via de hA. th. 2a. id quod pars parti injudicio defert. partim voluntarium esse dicit, quatenus nimirum
defertur, partim necessarium, quatenust refertur.
Iudiciale vera vocat,quod Judex defert. Bemam modum autem in verbis erimus faciles, ita tamen dubito, an delatum in judicio commode ad voluntarium referripossit quia libertat,quam Autor hoc casu dicit esse penes eum. cui id in iudicio delatum es, ut nimirum absque dispendio causea praestari post,aut non praestari, est longe minor ae in volanintario extrajudiciali. Hic enim ille, cui defertur, simpliciter id recusarepotes. Ibi vero regulariter recusari nequit. v idiosis. i9.dc ao. Sed aut praestari debet. aut referri, imo quandoque nec referri s res sed necesario praestandum es, nis quis causam amittere velit, i. 34. g. 8. h. t. Addet Schuet. incomp. hic, p. r43. lit. E. pluribus Donellum
suiu es civilius. quam judiciati vocare, quod a judice defertur F voluntarium, quod ex ustian- rate partium est y Tale utique est delatum in judi-
eis, s habet exitum voluntarium non necessarium, ιι arminus liberum; gradus non variat speciem: alternativa, jurandi vel referendi, relinquit ambitrium eligendi. In l. 34. g. 8. quam Thomasiurobicit, es exceptio, quae nunquam tollit regulam.
N. ΛDDIT. Ut dixi, in verbis tirmetur. Alias facile re. geri posset.magii civile esse necessarium vocetur, quod judex ex o cis imponit, in quo nulla est li. Pertas, Uiudiciale adeo, quod in Iudicio quidem sed non a judice defertur. caterum occasonem litιι
377쪽
Istis inter ultramontanor es citramontanos de ex. ad h. t. tb. 27. Exempla non semel edita sunt. plicatione rubrica b. t. viae v. Anton. Fabr. in ra- quod sciam. apud supremam Curiani. Unitistional. ad i. l. h. t. expositione res fiet clarior: Puella contendens sibi fidem matrimonii esse datam a Iuvene, neque litem super ea re committere cupiens solennem. offert libellum supplicem, quo matrimonium inter se, data fide mutua. contractum exponebat. .... . . . quod ille negaret factum. vel adimplere nolletitibus omnibus aliis proba ioniblis, qui tur)Π Deelarabat ad lites oraecidendas . se paratam dum desert audiendus est,ait l'aulus in ιμ-W-βs' esse ipsi deserre iusjurandum, ut si juratus nega-Eti tinnuin, si detereus nihil probaverit. Ita vado ret. matrimonium esse contractum, ipsa inis- tur; modo ipse prius de calumnia juret, si non Ve' sum illum neeret; alioqui se paratam esse ju-xandi animo inferre litem, re deserre jubjur. n' rei tirando confirmare, matrimonium esse condiam, Iss. g. t. D. Wisseiab. Ib.U. Quod tan en hQς tractum. Curia iussit ad hoc respondere juvenem; sine dubio recipiet temperamentum. ut si nui 3 Si is iuramentum puellae retulisset, haec ad juran- species sit probationis, m manifesta calumni δ, ju' dum admissa fuisset. ut matrimonium procede-dex temeritatem a relis lGne praecludata nequo do tet. Λt eum ille non modo rem ita gestam nega lationi hactenus vim sit addituru . ret, sed & iuramentum negativum acceptasset, 8. Continetur igitur in Jureiurando a partibus ria rescripsit. viam ordinarii processus esse ineun- delato, proprietas conventionis, &Potestas de re- da in . nec juramentum matrimonii derogatoribus suis disponendi; quando qui juramentum al- um admitti . in caula Loth Hau es conti a Gerux teri desert. iuri suo renunciat, causamque non mi- Pieters,24 Febr.tDI. rursus in causa noux Samuis nus quamprojicit sua in, vel suspendit ab hac con- eis contra Lovis Michieti. ILSeptembr. ισυ. Paulo ditione raster juraverit; eoque sensu transigendi post accidit, ut cum par notabilius hominum vis in delatione iurisjurandi inesse dicitur. I. a. h. .simili modo apud Curiam extra ordinem de fi. t. I. u. de Dol. I. Unde sequitiar. ea in non ha- de matrimonii data contenderent. postremo here locum. nisi in causis, quibus renunciare, & apud Curiae Coinmissarios alter alteri intentio. a quibus desiliere licet. cujusinodi inter alia ma- nem suam remitterent. seque invicem missos satrimonium non est; ' conti a quod propterea non eerent. Qt'od cum relatum esset, Curia illos. habet locum jurisjurandi delatio. quae fiat volun- nullo decreto interposito. dimisit, quasi quod tale partium . quia non est in potestate contra- ipsi egisse ut . pro non facto ct intacto habens. hentium dissolvere matrimonium, ut disserit, ac Sed hoc ad jusjurandum non pertinet: de jura- probat Gallius tib. a. obf3'. n. N. T seqq. Sed mento judiciali hae parte postea videbimus. In quo minus pro matrimonio deseratur juramen, delictis, quatenus ad poenam pecuniariam agitur. tum, nihil est impedimento; quia tum quasi novo nihil vetat, juramentum deferri. & probatur ex consensu contra ni videtur, ut recte Gallius dicto I. s. s. a..I. IS. g. s.f7. h. r. verum ubi crimina- ωο.eis aliter D. issenbachius, Paulo involutius liter agitur ad coercitionem publicam, ratio non' Doctores communi sere consensu Iure Canonico per cis x. de ι nsact. prohibitam esse iurisjurandi delatibonem contra matrimonium, contendunt, Gail. I. . Obsy . n. ti. β. Borcholt. dejure M. e. s. n. as. Mev. P. s. dee. tro. n. 4. Hillig. ad Don. t. a . e. I. sit. i. quam sententiam tamen dubio non carere, apparet ex ii uae pro contraria opinione urgent Strych. Traia. de Dissens.sponsal. Sest. I. LII. Brunn. Dr. Eccles. l. y e. F. F. I. Io. Sam. Strych. DUC de desat me Iuramenta in matrimonialibus. Illustr. Born. Dissis Juramento j.diciali c. . I D. Interim in Electorali Saxonia sententia negativum iuramentum, hoc est contra matrimonium delaistum, improbans, non modo perpetuo fori usu recepta est, de quo CarpZ. Jur. Eccles. l. a.def. an. n. L l. I. def. Id. ρ. r. C. ra. ἀ . Io. N Lib. I. Reo.37. n. s. q. Richrer. dec. t. n. 1g. Bruchner nec. Maurim. e. a. n. . Heig. P. a. qu. ld. n. .seqq. Berger. Euct. Proe. Matrim. f. V. testantur, sed & saltim eo casu, quo super clandestina desponsatione i ramentum defertur, ordinatione Ecclesiast. rubr. gen. Pon Ede, Eatet . Petra
eademque ob perjurii metum & sponsaliorum Uandestinorum odium, rationibus validissimis non destituitur.
patitur, Est igitur hoe modo jusjurandum. πα ς ἀπι- λογὰας πέρας, terminus omnis contradictionis, Paulo c. 6. ad Hebr. Is Τελευτψα κατα γη, ultimum refugium Itistiniano in Nov. a. De scien-
378쪽
DE IUREIURANDO, SIVE UOLUNTARIO, SIVE NECESSARIO. cte. 8r,
patitur, ut juramenti delatio recietatur; quia res s. t. h. t. Minores annis viginti quinque si dese- controversa non pendet a dispolitione litiganti- rant jusjurandum, valet ipso jure delatio, Ly. g. 4. iiii. sed ad Re inpubi. spectat. Quod a Judice de- h. t. Attamen servari non oportet, quod ad es- fertur. hele etiam non habere locum, alia ratio- fectum diminuendi Patrimonii, si Curatores lia. De constat. ob manifestum periurii periculum, beant. LI. C. de in int. restit. min. si Curatores non
Gail. t. obf. D. n. ra. wisse lauacn. ad h. t. th. s. habeant, tenet valide juramentum, sed datur re- .
A. Matth. disp.ro. th. t7. nec tamen qui dissentiant, stitutio, si laesio probetur, d Ly. g. η. convenien- desunt. D. Matth. d. loco I h. seqv. ter ei, quod de obligatione Minorum diximus ad S C H O LI U M. tu. de Minor. n. a. Tuliares, Curatores. Procura Scilicet. Autor loquitur de Iuramento a parte tores omnium bonorum, & caetet i, qui rebus alie delato, quod communiter judiciale appellari dixi. nis praesunt, e . tenus deserendi jus habent, qu mur. Nam Iudex in criminibus quotidie fura- tenus alienare possimi, hoc est, ex evidenti utilimentum purgatorium imponit. An is seuppletor tate eorum, ad quos res pestinet, aut ex necessium P Minime. vid. Wishnb. h. t. th. 29. not. ad tale, deficiente omnι alia Probatione. d. I. T. g. r.
Straueh XXV. i. p.rat. De delatione Iurisjurandi G I. I. u. σβqq. h. LM. in pr. F g. . b. t. in amone injuriarum, quid Dris Ist. dis. ibid. io. Porro consideratio. quibus deserri possit ad differt. l9. th. is. p. 26o. jusjurandum, i non a potestate eorum, quibus de-RES1'DN SIO. fertur, disponendi de rebus suis; nec etiam a gra-Imo etiam de purgatorio loqui animus erat, in vitate telisiosa jurisjurandi, verum adhue a libe- quo Deum habet idem metus perjurii, ut Tissenb. ra dispositione de rebus eorum. qui deserunt. d. th. 28. I gravissime A. Μatth. in de crimin. l. 47 restitia ari debet. Etenim qui dι fert juramentum. tit. ult. c. i. n. 6. Utque ea fori nostrisanctifima hoc modo instituit; Si tu. sic ait a versario. jura. praxit, nullum a Reis criminum exigerejusjuran- veris tibi deberi fisam tibi. vel missum te fa-dum. Nee usquam validior est regula; Achore eiam: Quando igitur ille, eui hoc modo locu- non probante, Reus absolvitur. 10uriarum ci- tus est, juravit: impleta Conditione. qtia se cauis vilis actio hine aliena est. Diu largiri dixit, nihil supereti, quam ut solvat.
N. ΛDDIT. vel a lite desistat; tametsi sortitan is, qui juravit. Non est dissensus. Loquor enim de foro nostro, alioquin ad jurandum habilis idoneum ue non
Autor de suo. sit, quo sensu in I. 26 inpr. legimus. nihil refer-0. Ex eadem ratione sequitur . eos, qui jura- re. cujur sexur aetatisve sit, cui juramentum d mentum deserunt. esse debet e tales, qui de rebus fertur, adeoque licet pupillus sit; et si perjurii ea. suis libere disponendi habeant potestatem, alio- pax ille non habeatur; adversu, eum tamen . quiquin obstat exceptio, quod deferenti rerum admi- contentus fuit pupillo, cum ei deserret iura ineu-nsrandarum jur non comperat. l. l7. s. l. h. t. tum, omnino custodiri debet, ait Paulus in L I. Non possunt igitur deserre prodigi. furios, mente M. cum quo non pugnat Ulpianus tu IJ4 g. a. h. capti, nec pupilli sine tutorum auctoritate, I. M. t. cuin est. Pupillo non defertur tu jurandum, tit Univessitatis nomine iurant illi, quos rem omnium optime nosse praesumitur, qua in re est liberrima deferentis electio, ira ut syndi eum quoque, aut seribam Unive sitatis, Iieet Collegii membrum non sit, eo nomine excitare liceat. Ita 5c illi, qui universitatis jure non gaudent, Dii iner, ita ast nec inartner, de auster, syandirolina, per tres aut quatuor sui ordinis iurant, &, si diversa hi loca ineolanti
ex horum unoquoque deferenti duos aut tres evocare licer. O. P. S. E. I. σ E. rit. ιδ. f. s. :t Minores, exacto anno aetatis XVIII, immo & XVI. si causa sit matrimonialis, aut de stupro actio. sus-fieiente admonitione praevia, iurare tenentur. Ex pluribus etiam litis con tibus minoribus, unus alterve XVIII. annis major, suo Sc reliquorum nomine, atque hactenus de credulitate iurare tenetur, reliquis plane parcendum est. Extra hos casus Tutor de credulitate juraturus admittitur, parte e iam altera invita, licet jusjurandum ipsi defuncto lit delatum, aut ab eo; nisi graves caui, iudici suadeant, juramentum ad majorem usque aetatem differre. Tutores iuramentum deferentei, iusjurandum calumniae, aut relatum, etiam pro re nata de veritate, praestabunt. Idem dicendum de Curatoribus mente captorum, furiosorum, absentium, & similium personarum. Tutores aut Litis consortes, quod iurare nequeunt, aut juramentum deseruere, iis, qui illorum curae commissi, vel restis quis consortibus, nihil noeent. O. P. S. E. I. N E. Ti. νδ. 3. .
379쪽
eum ess relu stillaei delationis consueto, ut vel
jurare. vel referre cogatur. ex Ly3. b. t. adeo ut
pupilli iuramentum magis sit saeti quam juris. Deserens causatri suspendit a Deio jurandi; si
pupillus juraverit. solvam. ait: Fadio jurandi praestito. impleta est conditio; de jure, quo przestitum est juramentum, hactenus non agitur: Ul-Pianus autem in d. g. a. de jure, non de faelo loquitur; Qui enim de faeto negare posset, jura. mentum pupillo deserti, quod oc delatum ci praestitum esse constat.
Communis est conciliatio, quam Autor hic habet
1. 26. pr. h. t. cum l. 34. f. a. eod. qua ut mihi sem-
pcr Iuspecta visa fulti cum inscriptiones dictorum textuum prae leterant Paulum G inpianum, data opera fere semper sibi contradicenter, ita conjectura hac mea egregiejuvatur per t. q. pr. De in litem jurando. quae Lex A non probat, pupillum nec volentem quidem ab Ulpiano ad juramentum admitti, ne cis quid probet aliud. MoreVita observant; Potest pupillo iuramentum deferri cogitur pupillus id vel Fuscipere veI referre, vel confrientiam suam probationibus defendere. Si vero suscipere velit, non ante ad praestationem admittitur quam post Pubertatem; niam pontes ante sententiam id si ceperit, ae ante jurare velit. Huuc enim puto esse sensum Iraejudiciorum, qua
d. des. 42. pupidum, A velit. anta pubertatem ad praestationem juramenti admitti. non Iolam menti Dominorum Scabinorum videtur esse adversum.
sed I Juri Canonico. quod alias in processu poris.
simum sequimur, arg. c. i. C. 4. qu. 3. Cons. Struv.
Praejudicium de contradictionibus Pauli T ULpiani minime adjura liquida, cujusmodi haec reres. producendum. Lex 4. D. in litem jurando, nihiI ad rem pertinet. quia tiostra Thesis agit de jur*urando ab adversario volente pupillo delato, scdja- ramentum in litem adfersius invitum praefatur. De moribus non valde repugnem; gravitati judiciorum minus convenire, pupillos admittere adjurandum. Si tamen deferente adversario G connivente iudice, pupilius Iuraverit, non es dubium, quin hodieoue deferens eaufumsua voluntate perdat, ob factum jurandi, a quo ipse victoria uspendit. Ouin si pupictus pubertati proximur eou-ramemi bene fit gnarus. non video quid absurdi tin Carpetovii sententia,fudex pupillam adiurandum, adversario deferente. admittat: nam in est,
quod ipse defert fudex, alia plane raIio est. N. ADDl T. Sed ratis prohibitionis in d. l. . nonsperialis est, sed generalis, quod videlicet pupilli non habeant judicium. Ouod vern Autor in textu dicit,inpia. num non loqui defacto, seu de iure. partim peris principium, partim pro nobis es. Principium per tur, iuum ait. Ulpianum de facto non siqui, quia conset, pupillis delatum 41 praesitum esse juramentum. At unde hoc conflat Neminem credo tam
sustumfuisse. ur a pupillo juramentumposulave-.rit aut futurum esse.u' id petat. Pro nobis es nams Ulpianus loquitur vi Iure, id est,quod pupillis de
fure non deferatur Dramentum, habemus quod volumus. Ergo praesitum nullum habet effectam furit. Denique quod defensionem Carpetovii attinet, quam Auror tentat, opus es, ut decuremus quid intellexerimus, dum Aximus, ejus sententiam nou eonvenire Bri Canonico, ut quod tres comiter j ramenti postulat. veritarem, fustitiam, iudicium. Pupilius vero tale judicium non habet. Hue pera ner i ur Pauli dictum d. l.26. pr. pupillus non videtur peierare, quia sciens fallere non videtur. De Clericis tamen Marcianus Imperator testatur, Ecclesiasteis regulis'mnone a beati misDiscopis antiquitus instituto elericos furare prohiberi. I. V. s. t. in M. C. deisse. N Cur. quod olim quoque in Sacerdotibus Vestalibus et Flaminibus Edicto perpetuo fuisse insertum, testatiar ex Varrone Gellius lib. D. e. U. idque etiam insertum juri Canonico, eat . . siri . s. C. 2. I.qq. ubi ratio; manui, per quam corpus G sanguis Christi conficitur, juramento polluetur' absit. Potius
erat, reverentiam ordinis sacri praeserre. quae causa Praetori fuit in Edieto ct Atheniensibus olim Xenocrati jusjurandum remittendi. Rationem aliam reddit Pontifex in d. eap. 4. Cum Dominus in Evangelio dissulis sivis. quorum vicem nor in digni in ancta gerimus Ecclesia.dicat,nolite omnino jurare. Eli nova interpretatio verborum Domini. eum fatis mani sessum sit. Dominum ad omnes suos auditores iv seelatores esse locutum. Sed eap. illud 4. de juramento purgationis tantum loquitur; In juramento Calumniae ct testimonii dicendi causa, disertinen hoc volunt se vari Ponti fiees, ut Episeopus juret propositis, non laetis, ut alii, Evangeliis, cap. ult. X. de Drejur. GLD. Porro, qui desert juramentum, primo, ut
380쪽
DE IUREIURANDO, SIVE V6LUNTARIO, SIVE NECESSARIO, &e. 873
jam diximus, jurat de calumnia; ' quo praestito, qualis est, I. Si probabilis sit ignorantia. qnoeasu alter jurare debet aut resurre, '' aut solvere, vel vel remittendum ei jusjurandum, ' ' absque ne- causa cadere, LI4. g. q. T 7. I. U. in Pr. I. U. h. t. cessitate reserendi adversario; vel spatium dari nisi videlicet justain recusandi caula in Ubeat; debet, ut certioretur ac ita iuret, L sq. . pr. h.' Si enim deserens iuramentum de caelumnia prestare recuset, principale iuramentum habetur pro praeis stilo Jure Civili, t. v. f. de jurej. & Saxon. P. t. C. H. 13. g. f. imo hoc quoque si deserens in termino iurandi non compa eiit, i. N. l. a. a M. M. Carri. t. I. Resp.FI. Id. ad Proe. tu. N. N. Z n. N. 6. Sed &. si principale iuramentum deserenti relatum sit, calumniae juramentum & relatum simul prestare eo pellitur. O. P. S. tit. ιδ. I. 9rncr. CarpZ. P. 1. C. . d s. quod Jure Civili non obtinere contendit Hilu
dure Saxonico is, cui delatum est iuramentum, id aut refert aut acceptat aut conscientiam per proba tiones defendit. Relatio Jurisjurandi fieri potest vel antequam super delatione sententia lata est. vel postea, dummodo id fiat intra octi duum ex tempore, quo sententia in rem iudicatam transiit, computandum, orae Pr. Saa. t. r3. 'iner. CarpT. P. t. C. t . def. st. Quoties acceptatur iusjurandum. oblatio ad eius praestationem intra idem octi duum t sub poena desertionis fieri debet, ae tit. r. Senn nun alio. qua iuraturus simul petat terminum praefigi ad jurandum adversariumque citari ad videndum iurare. cons. Manae El. d. An. rva. de oblatione AEAEIurandum, quo intermino si non comp1ru est, pariter iuramentum pro deserto habetur. d. Tr. I. Tunn nun. CarpE. ι.ε. Resp. οα Nicol. Res as. nisi justum impedimentum, quando pars adversa de desertione queritur, docere queat. Dee El. ιδ. in D. Ad defentionein autem conscientiae per probationem. Tereret imi; des Semit ens mit Semeis, admit. titur, ra si intra idem octi duum se declaret, ac postea intra Terminum Saxonicum articulos probatorios offerat. O. P. S. P. . Carpri P. r. c. ι . d I. ubi, ne lis tardetur, advertario nec reprobatio nee interrogatoria ad causam permittuntur. P. r. C. EI. r . ibique Carpta def. ιε. Dee. H. ιν ibique Phil. Obf. r. Is vero, qui jurandi necessitatem per hanc probationem declinare voluit, si intentionem suam non obtinuerit, nihilominus ad juramentum adhuc admittitur. O. P. S. tit. ιν. I. r. Carpta P.
t Celebre illud fatale oblationis ad iurandum intra octi duum, iure novissimo penitus est sublatum; potius, postquam sententia super jurejurando lata in rem iudicatam abiit, judex intra octiduum, vel
parte alterutra preces fundente, vel ex officio, terminum ad iurandum, concesso juraturis spatio Saxonico praestituet; si is, qui vel malitiae, vel principale, vel utrumque praestare tenetur. non comparuerit, aut iurare detrectaverit, contumacia ab adversario accusata, pro re nata jusjurandum aut pro deserto aut praestito habebitur. O. M. S. E. I. N E. Tu. x III. fr.ra Nota, hoc non licere in eausis perquam summarie componendis, de quibus O. P. S. E. L. N F. Ticr. F. y. Novissimo jure, qui iurisjurandi neeessitatem per probationem deci inare voluit, nec declinavit, ad juram nium non amplius admittitur, nisi in probatione eatenus fidem fecerit iudici ut ad suppi torium aut purgatorium probantis res redeat. O. P. S. E. I. N E. Tu. νρ. F. I. Ex s. L adjicimus, Articulos pro exoneranda conscientia probatorios, intra spatium Saxonicum a tempore rei judieatae porrigendos, ad ipsum factum. super quo jusjurandum delatum, non ad exceptiones pertinere debere; posterioris generis articulos vel a judice ex officio, vel per JCtorum 1ententiam rejiciendos. post illorum rejemonem probaturum ab regressu ad iuramentum arcendum, reprobationem in hoc negocio, aut interrogatoria de cauta meritis non admittenda esse. Adde quae ibid. ni. v. I. I. constituta. Jure Saxonum hoe casu quandoque adiuramentum credulitatis admittitur, si de raritate jurare n
queat ae eausa conscientiae, scientiae & notitiae ipsius eommissa sit, in stia silirifilictis Smiisen, stud, Sisens hasti und Sohibidiust gestella. nrt Hujusmodi iuramentum praestant heredes, quando de funiacto per sententiam jusjurandum injunctum fuit, de is ad id se nondum obtulit, nec tamen id recusavit aut deseruit P. t. C. H. a . j. . S. Tu. 11. I. Stiles stlur& r. R. t. I. art. ιι. Ca Z. ad d. c. d.f. r. N Jure Civili hoc iusjurandum heredum non obtinebar, t. ra. C. d. R. C. Christ. Vol. I. dec.3. n. I. A.
unb Soblbmitsi qetullet, nihil attinet, sed secundum distinctionem in facta propria. aliena. & communia, est ex ossicio pronuneiandum; immo suffieit, si pars dixerit, se super hoc vel illo capite adversae parti jusjurandum deserre. O. P. S. E. I. N E. Tu. ιδ. F. I.