장음표시 사용
131쪽
proramdum diuissibile memadmodum eram, ex doctrina eorum , partes& indiussibilia materiae primae eamdem inter seir portionem obseruant, quam partes ac indivisibilia quantitatis, ita Videlicet ut pundis, lineat, luperficies materiae inuicem. apa tibus materiae corporeis differant specie quia partes natura sua postulant omnes dimensione indivisibilia non :ὶ sic nulla est ratio, cur imilis proportio inter partes qualitatis in subiecto corporeo extensae non intercedat. Itaque superficies quantitatis acris veluti non est nata, nisi in superficiem materiae proxime recipi ita non nisi id perficiale lumeniid est,ineptum natura sua, quantitati corporeae immediate inhaereat waccipiat extensionem in prosum dum apta est recipere. Hanc intensio luminis quae in tali superficie acris fit, non est Corporei, sed superficialis tantum luminis, sitque adiectio superficiei luminis ad superficiem, secundum mensuram corpore lumianis,quod utrimque in partibus corporeae quantitatis etiam intenditur quo enim lumen ab utraque vel alterutra parte illius super ficiei actis tueriti mensiu), eo etiam gradus eius pluribus terminis eXtensiuis non tantum intenfiuis indigent,ac proinde singuli gradus corporei luminis singulas luminis superficies secum asserunt,&in vicinam semper quantitatis aeris superficiem coniiciunt,& ista accumulatione lumen istud superficiale intendunt. Hinc statim se prodit imbecillitas huius argumenti:
v r. N. Dumse i iraminat caelum Hi propinquum, necesse eis, insuper, sic si convexa caeli contigui determinatus gradu luminis recipiatur, num. αε. quod uniformiter Hormiter minuitur in toto isio caelo usque adsu- is mi , perficiem concauam, es in ea Itima superficie concaua necessario erit
Iumen in alio minori gradu determinato Sit ergo prior gradu lumi- .nis is oriro,posterior inquatuor Iam istud tamen conlisua es unifori miriformitate minuitur ab octauogradu que ad quartum non po- uis autem continue transire abrum gradu ad alium extremum, nisi
per medium, esset diminutio uniformiter dissormu Ergo necesse en vici aliquosubiecto intermedio sit lumenvs sex, oris inque, c. hoc autem esse poten, nisi in subiecto indivisibili, aiualias actio non esipet uniformiter disformis. Si enim in parte diuisibili esset lumen ut sex cum haec pars constet aliis partibus quarum una est propior , altera remotior ab illuminante lumen in parte propinquavi remota esset eiusdem intentionis, nec uni μaniter decresceret pro mensura elongationis ab agentα
132쪽
Proditur, inquam,huius discursus infirmitas, quia inter puncta, lineas,superficies lummis,& corporeum ipsum lumen, nihil distiniaguit quasi idem EE eiusdem prorsus rationis lumen per omnia Punm,linea super ies; corbis cael tibi dispergeret cum tamen mesubiecto taliae accommoest, ut secundum uniuscuiusque pM citarem aut punctuale, aut lineare, aut superficiale corporeum v lumen iriniuisibilibus ac partibus quantitatis caeli aut aetas distribuat. Itaque argumentum solum videturi esse sollicitum, quomodo intensio superficiorum luminis, a coauexa superficie Caeli adcom: cauam 'uniirmiter diffformiter, per omnes Caeli superiscies continuantes, decrescat, non quomodo corporeum lumen decre
scere etiam possit quod tamen non minus uniformiterdifformi- er, quam super ies luminois, aut quaevis alia luminis indivisibili a sole pre oorpoream caelorum crassitiem descenditi quaero igitur ab istis, qua ratione corporeum lumen, quod in nullo termino indivisibili caeli, sed in mola ipsa corporea mime inhaeret,uniformiter dumormiter minui possit. Quidquid dederint, illico arripiemus, quia nobisid ad decretionem luminis uniformiter distbrmem explicandam etiam sussicie quandoquidem prae-
in corporeum M secundum tres dimensiones diuitibile lumen, nullum aliud diuersae ration vel punctuale, vesaneare, Vel super male agnoscamus uti etiam nec simina in substantialem materiae molem indivisibilia substantialia inculcare debemus. Sublatis
enim semel aquantitate Otiosis vias, imo partium unionem pertumbantibus quod supra ostendisse puto terminis, materia quantit ei subiecta, de qualitatra quantitati iniectae non indigent amplius similibus indivisibilibus. Igitur,niformiter distbrmem illuminanistis actionem sic explicamus.
Lumen si acentrosphaerae inmitatis effunditur, ut in qualibet parte medii viciniori centro, sit intensus quam in remotiori desidpropinetione tali: vi quant' pars secunda habet remissius lumen. quam prima tanto pars tertia remissiusquam secunda habeat, sit Iantum a secunda, quantum secundi, prima distet. Finitur autem decrementum quinti gradus luminis usque ad quartum,non per aliquod lumen supernciale, quod sit quinti ν din quasi bassια quartiostmen, te eipso, 'e per superficiem imaginariana eamdem, qua ipsae etiam partes quantitatis in quibus lumen quinti d quarti gradus extenduntur veluti enim parro in corpo-
133쪽
uoipineaequantitatis quamar, unaquaeque exempli gratia , unius militaris habeat lo nudinem ad mediam aliquam unionem, ista ipsis suae reali suponcie imerium,futuntur, dc abinuicem distina Munmtyn qua tamen iv mones,' ninem maginariam. ad utrius que quantitatis discerniculam, is tamas mcerponere rit qualitates duorum graduum per tuas duas quantuates exteruae eipua in uni nem quamdam integralem mcdaam proximusne reali superficie qualitatis interposita concurrunt, seipsis ad illam unionem immediate utrimq- minuaturν aut ne super te quadam imaginaria, quam Mathemaaici,inlita ad suas demonstrationcs, imia mittere solent. Pati modo,vbic ν γα tota subdecta extensio si ipsa, sine unione cum parte ulla sequente Lominatur, qualitas et coextenta, finem etiam seips accipit,vel non per realam fauem sutin iem, sed, ut summuin, per Mathema am ωimaeiu riam, quae tam extensioni rubiecti, quam qua ari impolin finem extrinsecum Eadem enm s oficie ima anan, qua Geometrae corpulentiam inta mutauuntnnluntque, potest etiam gibbae.
Scstia lumen quatuor graduum in parte diuisibili medij producitur, in partopropinqtulati med fidi remotiori erit aequale lumen quatuor gradinam, a uiui id, nec ne triniso medecrementum, V exempli canina si sol in inperfic e convexa vetet globi caperex productionem luminis; Iuor gradi vim, Iumen in eadem intemsionc penetrare debet intra aliquantam globi protunditatem, si nulla sit realis superficies convexa, quaesitatam indumma globi cute,ut sic dicam, totam minis quatuor graduum intentsionem
.Verum nodus iste non est tam i, quam apparet, ditncilis. Nam lumen superficiei,ut ante ostendi, in ista sententia debet esse supera ficiale tantum, alterius rationis a corporeo: non solum autem lumen superficiale, sedetiam corporeum, visormiter difformiter minuitur, c tamen tu men cortis eum quatuor graduum non pro-iducitur totum simul in aliqua siverucie, vel in alio quantitatis termino indivisibili, cam lumen tala postulet natura sua quantitatem corpoream pro immodiato subiecto, extendi meo secundum
Signum igitur est,ad visormirer difformem luminis incuscumque Iemiuionem non requiri, ut omnes certae interusioni gradus in aliquo indivisibila medij, toti simul producantur. Dein Dio ligo b Cooste
134쪽
wminde, lamus lumen superficiale eiusdem omnino esse rati nisi corporeo,ostendere tamen possitimis,ad uniformem illam difformitatem; superficiem globi inutilem eue. Quaero enim, an superficies convexa vitrei inobi longuis distet a sola, quam paras orofunditatis quae proxime eam sequitur. Negabunt hauddutae: par enim est utriusque diitantia si enim superficies foret soli propinquior quam tota protunditas, oporteret eam supra profund ratem eminere, & augere erus extensionem quod non potest. Si ergo aequali interuallo a sole drstast, aequalis etiam inteutionis tu men recipient, atqueitation insola superficie; sed etiam in prosundo men quatuor graduum,mducetur: studinci', fiustra est illa superficies ad ham ε quaaeuoxgraduum iubaecipiemabdum protui ditatem indivisibili totumiimul colligendumarum etiarn in morb
inmissum poterit esto viniis si lumen iuperfici ala sit alterius ratu nis a corporeo S postulet pro lubiecto blam medii superficieia utun emn necessariae erunt superficies partibus protunditatis, uvaertextae, quis lumina superficialia Iuminibus corporeis si insisterimine a recipiant v v quas Lutuatun quodammodo nam v ter duas quassiet superfietes ulteria e pars prosi viditatis .lumen superficiale, uta cumminporeo, unikrmirer di rmiter per me
Lirmen vero corporeum quatuor graduum intra globi prosi, ditatessi'uae decrescit, etiamin corum, si bene philosopbentur 4entent afut nulla pares eius assignari valeat, quae per se pruno qua tuor gradus intensionis habead . Cum enim quaelibet pars profunditatis duas alias Oartes conruaeat, quarum una soli vicinior qu, altera sit,necesse est,ut in parte viciniore plus luminis si rena, Mathematicu praecisione aestimo, quam in remotiore ita ceram vilissat unxistinis ala iussit civitas co fundum extensi Nec id vita Norsual iratione dimim. Damsi qualitatem dcto raduum in eodem etiam iussivisibili iubiecti, consideres, in cenaune, ut sic dicam, octaui grad nullam tant lam particviam miensiuam sumerellaci quae nutie priuatis 4l'rimima, cum quamcumque deco scias, euax in us adia , patria,culas intensiuas iterum resoluere, quarum una lit altior do propinquior summo apici indivisibili finienti octauum gradum. Si igitur tales partes intensiuae per magnitudinem sic expandantur, ut gradus qualitatis intensiui supra extensivos spatio, cum tali propor- tione
135쪽
tione cadant, ut maxima qualitatis intensio cum principio spatij corpore incipiat, & sensim deinde decrescat plane intelligimus modum quo lumen corporeum quatuor graduum uniformiterduiarm ter nuitur per vitrei globi profundum. Nam uti inlumine quatuor graduumnon potest signari pars intensiua, quae per
se primo altissima sit in quarto illo graduitta nulla pars profunditatis globi dari potest, quae per se primo recipiat altissimam particulam intensivam quarti gradus nam quantulacumque pars profunditatis accepta, constat alia parte riciniore superficiei conuexae globi,quaealtiorem partem quarti gradus luminis recipit,quais altera sua pars quae est profundior. Quando igitur intentio qualitatis ita extentioni spatia congruit,non magis ei mirum, non polle
assignari partem t runditatis per mino Iuminosam ut quaintuor, quam non posse designaripanem prosunditatis, quae per se primo sit prima, M proxima omnino conuexae superficie globi eaut, quam non posse accipi supremam partem Martiiradusiaquae
per se primo iis suprema, nec in nartem altiore mi inferiorem κώsblui polsit. Nam reueranullaestpars eiusmodi deberet enim esse necessatio intensiue indivisibilis, dis inmen an sententia Antate, iis, qualitates perinde conitent gradibus intensiluis Proportionali bus infinitis,atque quantitas in matris partibus extenti uis. Ex quibus liquet extensionem luminis per corpoream prosum ditatem, eodem modo,tam iis qui quantitati indivisibilia poskiua ingerunt,quam illis qui ea adimunt explicanda meuae solumque inter nos ipsbsque discrimemhoc intercile quod superficie posituua, clumine superficiali globum illum vitreum ipsi amiciant,nos ei vestem istam vitamq; detrahamus,& nudum soli exponamus.Et certe i id vestitus ei MaleumDeus,&in ipsum agere solem pes mittat:ecce profunditas illa iam superficie sua superne nudata, radium uniformiter diffociniter minimittet illo modo, quem maxμ me, Municum es iam probauimus. Deniquewtiamsi hactenus de quantitate, ut rea materia SH cta locuti simus sitamen eam sola ratione distinguas m panes est
ac indivisibilia positiva substantialia tribuas, cursus totus iisdemuomiano ubique viribus procedit.
136쪽
T XXXVI. color qui in superficiebus corporum opacorum dicitur conssuci, aut lumen a b iis reflecti, nihil eos qui superflkies reales fa
bricantur, aeuuant. QVintum argumentum Capitis, XXIII. me olim terruit sed larua tantum fuit, quam iamiam ei exuemus. Superficies alba,anc'ait Suaaedea,prout obiicitur visus, non terminat Tom. a.
visione ecuniam aliquamprofunditatem , etiam indeterminatam. Porgosecundumsolamsuperficiem. regi Conatus tamen olim est Gregorius Miminensis discrimine fa Μmprutis ingenio rospondere. Duplex, ait, potis esse sensus antecedentis. Vnus in, quod aliquauiae LM res quae in lata est non profunda videtar est isse sensus in falsus.' rius eis, quia corpus ipsum viri r secundum quo in latum, rnonsecundum quod es rofundum: id es, visioneaua mediante cognoscisuae auod i sum e latum, o non cognsitur ipsum es profundum eo in hocsensucontingi antecedens e e verum fano equi, tur,quod alia res esse scies, se allaprofunditau. Acute,sed tenuia
ter nimis,nec implet mentem ..
Dicent enim aduersarij, verum quidem esse, quod intellectus occasione visionis albedinis in pariete determinetur, Ut parietem secundum latitudinem, non secundum profunditatem cognoscasi sed tamen in quo praxise subiecto residet illa pars albedinis, quae respectum essentialem visionis ad albedinem parietis terminat Zi in sola superficie iam triumphant,vi realem superficiem inuenerunt: si in aliquantula corporis profunditate; ergo visio intrat ou scrutatur profundum opaci quod fieri nequit, si cor somnino est opacum. Quis non iuret hoc argumentum inuictum esse Vincitamen nec di ulter potest, i ante inspiciamus, quid alios oporteat de illa colorata superficie philosophari. Inprimis quaero ab istis, quam albedinem cernere se putent in aduerso pariete. Dicent,albedinem superficialem, non corpoream, id est,eam quae in superficiem,non quae in corporis Drofiunditatem, nata est recipi. Igitur non nisi terminum indiuisit emalbedinis, nullam autem partem integralem eius vident cum tamen indiuisibilia illa qualitatum sensibilium, tam intensiua, quam exrensiua Dipiligo b Cooste
137쪽
id est, quae partes intensivas aut extensiuas earum terminant antcopulanthnon videantur esse sensibilia per se, sed tantum gratia partium qualitatis quas assiciunt. Veluti enim uniones partium albedinis non mittunt in oculos sui speciem, per quam proxime via deri possint, sed solum ossicio vinculorum funguntur inter illas partes, quae speciem iaculantur ita puncta, lineae, superficies quae copulant partes albedinis, non Videntur ad alium ulum repertae. quam ut essent medii quidam anicilli, ad quos appellerent de terminarentur adstantium utrimque partium uniones. Vnde non ma
gis,quam ipsa uniones,videntur vllam sui speciem vili bilem lacu lari. Si vero superficies colorum copulantes per se videri non pos.
sunt, neque superficies terminantes poterunt cum eiusdem prorissus cum superficiebus copulantibus rationis sint.
Deinde superficies albedinis, si speciem sui mittit,hac etiam species tantum erit superficialis, id est, inepta aliterquam in longum& latum, sine profunditate d'iffundi quod tamen omnino fallum, cuia species albedinis parietis in profunditatem oculi&aeris, di recipitur, dilatatione sui versus omnem dimensionem, eam implet. Si vero contendant colorem superficialem esse cicideri speciei cum partibus quas secundum exrensionem copulat aut terminat, demus id ipsis iam, etsi perperam: inconsequenter phnosophentur. Nam,ut nuper aiebam, lic se habent indivisibilia ista ad suam qualitatem,quomodo puncta, lineae, & superficies ad corpoream quantitatem , . materiae primae indivisibilia ad substantia lem materiae molem unde negare superficiem coloris esse diuersae rationis a partibus coloris, est reuera talia indivisibilia e qualitatibus expungere. Sed tamen dissimulemus iam. Vident ergo ipsi solum, ut aiunt, superficiem unicam albedinis, id est, colorem omnium quos imaginari quis potest, tenuissimum, in subiecto quidem diaphano nam tmma opaci superficies dia- phana est, inquiunt, non opaca; alias non reciperet lumen: Dunde totus ille color pelliscebit,& superficies illa parietis, ex parte medii diaphan speciem visibilem transmittentis, potiu se tenebit,quam ex parte obiecti visionem terminantis: veluti ctiam superficies accis contigui, quae superficiem illam parietis penetrat, propter similem suam perspicuitatem, ad medium triti parem, non ad obiectum visibile spectat. Itaque tam fenuis, & diaphan a pariαis superficies sistere, ut sic dicam, in se visum non poterit, sed transmittet usque ad corpus, quod tenuissimo, pellucidissimo ve luti aranearum; stamine
138쪽
stamine inuoluit. Quyd hinc etiam ostendi potest quia superficies
parietis non protuberat supra proximas profunditatis partes,sed intra situm earum recedit nam alias extensionem profunditatis augeret:ὶ unde si species visibilis a superficie parietis emicare ad oculum potest, etiam a parte prosunditatis determinata vclin determinata poterit,intra quam luperficies illa se abseondit: nam aequaliter, per idem omnino medium superficies de talis pars ab oculo
remouentur;ac consequenter ex quo interuallo una speciem iaculatur,altera ullo opaco maiori currete, iaculari poterit,aut si pars
opaco aliquo prohibeatur, etia superficies parti implicitari inculcata, reiusdem opaci obstaculum traiiccre speciem non valebiti Vnde, si res ista satis alte inspiciatur, superficies parietis nih1Iconi et mnino ad visionem sius. nam, volam ostendi, sine parte aliqua protumlitatis videri non potest. Si autem pars immediate
videri possit, clauabat Deus parieti superficiem, per quam pars ista
prosundi tralucet, corpus ruhilominus parictis cum albedine sua corporea immediate visibile remanebit. Deinde speciem aliquam venire etiam ex profundo, probatur manifestius eri coloribus medus. Nam isti quamdam opacitatis mixturam, quae tantum in profundo,non in summa superficie r
peritur, habent unde non color inedius superficiei imo in superficie nullus videtur inesse color medius, cum ibi opacitas non sit, ut dixi, quae debet coloribus mediis in eodem spatio S subiecto permisceri, scd profunditatis color speciem viroris, rubedinis,&c. iaculatur,vi per eam ab oculo conspicitur. Itaque salium est, in quocumque opaco visibili, solam coloris superficiem videries quicumque id asserunt,loquunturivi Aristoteles non raroὶ de superficie non Mathematica, sed vulgari vulgus enim superficiem vocat tenuem, sed diuisibilem ramen in profundum rei alicuius summam cutem imo IC arbores, plantas, .i3.Dam
quae super soli faciem nascuntur, appellant soli superficiem,& vitis ramys vineae, seges arui est superficies. Et profecto, si Philosophi rogenatur, quid concipiant pro superficie illa colorata, si in se redeant, S:
ex intimo sensu loquantur, dicent se tenuem aliquam velut membranulam,& supremam corporis cutem,cluae ceteris partibus paullis femineat, apyrehendere, Malia aduent, quae satis signific hunt, eos non Mathematicae,sed pinguicula alicuius alterius superficiei conceptum habere. Quid ergo nos,aduersariosque nostros dicere hic oportet nam idem Diyitia eum Cooste
139쪽
idem prorsus onus utrisque in mbit, quandoquidem ad videndum aliquod corpus, inutilem esse superficiem Mathematicam,
statim ostenderimus. Qui in hanc rem valde penetrare conatus sit, neminem umquam memini legere nisi quod Ludovicus C ronellus a centum amplrus annis, maximo mendacio, quo lyncem per medi montis crassitiem, visum traiicereposse assirmat, ad vorum,Vt opinor, mihi in parte praeiverit.
Lumen, inquit, producrum a corpore laminoso in corrore opacorby non transtarente, non in tantumsuperficiale ,- -profundam, partes interiores corporis opaci Huminantur nec es posibile dare aliquod corpus ita opacum, cuius superficies istaminetur, quin partes
etiam interiores itimens ipiant quia se per poros tamen d undi potest, o qu. indo ori non ponerentur, deberet tamen fieri interiori minatio nec admittitur, quod sit eoum aliquod ita solidum et densum, quin tamen post per panes interioresd undi. Et inde eis, quὸd ex altera parte montis visibile positum potens es videre , quandoquidem misibile per interiores partes montis istaminatas, isque ad oculum lyncis producit decies sibiles
p=ist .a Et Io Bapt. Benedictus ad erudiriam quemdam Nequere Un Phili rare volo,inquiit umina reflexa colorara,non refecti apuri propri fis ' superficiebus corporum coloratorum, eo quod pauca rorpora ram paca repersamur mi immedias lumenas perficie proprie refectant,sed lumen penetrat aliquantulum dicta corpora, e ita inram colore af itur ibi er. non penetrat, non coloratur colore corporis furi. Hanc autem penetrationem, Colorationem luminis, adcola cessariam ad visione coloris existimat, ut perfecti morum quorumdam oeculorum superficies non cernamur in lostata Opolita sintsi
cunaeum continuitatem suarum partium, radio tame non profundante. Et prosectae , D cogitemus, quod minima profunditas Vr exempli gratia, tenuissimae araneoli telae, sit in tenuiore 3 tenuiores alias membramitas sine fine diuisibilis, Don mirabimur, si solis aut quodcumque aliud lumen, metalli etiam alicuius cutem,quae imites sorte milleshmam partem profunditatis araneae nondum admquat, valeat penetrare. Quod manifestius apparebit, si quod ii turae consultissimi probant opacitas corporum quae respuunt lumen, ex certa partium interiorum Minaequabili positione, in qua radius nimis saepe ostensat, nascatur ita ut opacitas in profundo,
eodem paene modo radios frangat 5 dissipet, quemadmodum a peritas insuperficie.
140쪽
DE o Myos ITIONE CONTINUI LIBER I 29
Id enim,si ita est, facile intelligi potest, quomodo tenui imam
saltem aliquam profunditatis laminam irrumpere S ibi mox,splurimarum in angusto partium compositura inaequali eum frangente)deficere radius possit. Ita enim niuem, scobem,& quemvis puluerem,ob similem quodammodo particularum situm,S internam veluti asperitatem, maxime opacum esse,i contumacissime respuere traiectum luminis umemus. Idem in glacie comminuta Vsu Venit nam integra continua, ob aequabilem partium posituram,tota pellucet, confracta vero Sc farinulenta radium ad interiora non admittit, sed reflectit innumeris paruis superficiebus
Irin ambitu habet & soli obiicit: & dehinc est iste farinae caim qui in integra glacie nullus apparet. Itaque iam in antecessum athrmo , quod alibi pluribus demonstramus , nullum corporis colorem secundum profunditatem omnino indivisibilem, posse humano oculo videri. Quid si ergo corpus tam constrictum, opacum fuerit, Vt a frontestatim prima lumen excludat, inquius, an conspici fortasse non
Sane non poterit nam si nulla vel minima prosunditas lumen accipit, pars coloris prosundior nam in omni quantumuis tenui colore, particula una magis in profundum, quam altera recedit speciem per opacam traiicere ad oculum nequibit. Sed hoc manifesto experimento refelli potest, inclamabunt: quis enim umquam corpus aliquod ob nimiam opacitatem, in summa superficie inuisibile est expertus Dicam ubi tu ipsus is expertus, ne alio teste sit opus Campanarum nostrarum aes, in superficie sua cineriti sere coloris, facile vides, speculi vero ex eo facti superficiem coloratam non vides, sed lumen tantii reflexum a tali speculo secus videlicet atque in vitreis, aut crystallinis nostris speculis, in quorum profundixatem se immergit radius, internum vitri colorem incitare id iuuare ad speciem profundo iaculandum potest. Igitur aio, aes illud, siue aliud quodcumque corpus ita opacum ut nihil luminis admittat quamuis talia pauca sint,ut statim dicebat nobis Benedictus non fore colore suo&sibi inhaerente visibile, sed sbium circumtusum ci externum lumen aspici. Color ergo campanae, antequam limam cpolituram senserit, facile conlipicitur, quia summa eius cutis paullo ungosior est,ri in quibusdam veluti aeris recrementis lumen tenuissimc saltam acci-