장음표시 사용
101쪽
si 8 EPIST. B. PAULI AD TIMOTHEUM I.
Tranquillitatem animi, ut legit Ambro- FRUENDUM r qui in nostrum usum ererissus, qua non commovearis adversus inse- turas omnes condidit. remes tibi iniuriam, aut quae tua sunt au- V. I 8. Div ITEs FIERI IN BONls OPERI- ferentes. Uso curare ut magnum sita thesaurum re-V. ra. CERTA BONUM CERTAMEN FI-icondant bonorum Operum, & meritorum.
DEi : ello honus & strenuus athleta, &IFACILE TR iEUERE: indigentibus. Co M. pro fide tuenda, & amplificanda sortiter MUNICARE: cum aliis divitias suas , nee pugna. APPREHENDE v I TAM ΛETERNAM: Velle sibi tantum habere, ut faciunt avari.
viriliter certando tamquam palmam victo- V. I9. THELAUR EA RE si BI FuNDAMEM. riae . IN QUA VOCATUS ES: ad quam RITUM BONUM IN FUTURUM e virtutum
Deo vocatus es. ET CONFEssus BONA Miscilicet , & pietatis opera ς has enim opesco NFΕssio NEM CORAM MULTIS TESTI lquali fundamentum solidum opponit incetanus . Quando in persecutione Genti ito divitiarum huius saeculi . UT appagalium Ephesi excitata , Christianum teIHENDANT v ERAM vδTAM: ut nitantur ad& Christianae religionis defensorem proseL veram , & beatam vitam pervenire. sus es. P. 2o. DEPost TUM CusUDr: intelligit V. I 3. PRAEO pro TlBI CORAM Dgo : depositum traditae dc minae . DE vi TANx praecipio tibi in eonspectu, & praesentia PROFANΛs vocUM Novi TATEset notat no Dei, qui testis esse poterit me haec praece iva vocabula , & nova dogmata, quae Stia patie , & vindex si ea non serves , quidlmoniarum schola invehebat . OppostTio pracipiat postea subiungit, cum dicit, titiNEs : obiectiones , & argumenta . FALst serves mandatum sine macula. Qui vivI- NOMINis sCIENTIAE: salsae scientiae; salso
F CAT OMNia: a quo omnia viventia ha-1nominatae scientiae. bent ut vivant. Qui OsTlMONIUM RED Z al. QUAM e scientiam . PROMITTE DIDIT sua PosTio Pi L Tot qui conse LiTES : profitentes. CIRCA FIDEM Excl DE sonem veritatis, quam docuerat, testat amiRUNT: ἐςίληψαν , aberrarunt a se o. Absecit sub Pontio Pilato , martyrio illam integritate , & sinceritate fidei , velut a
consignans. scopo oberrarunt. GRATIA TECUM . AMEN.R I 4. IRREpREMENfisi LEt irreprehensi- Gratiam Dei, & omnium bonorum sen-biliter . UsQUE IN ADvgNTUM DOMiNI: tem more suo precatur in fine epistolae usque ad exitum ex hac vita: nam, ut ait
August. epist. xxx x. ad Hesychium , tunc T I R I N I .
Mnicuique veniet dies adυentus Domini, cum
venerit ei dies, ut talis hine exeat, qualislnu. r. I E NOMEN DOMi ut , id est iudicandus es illo die. I Christiana prosessio ET DO
V. Is . QUEM: scilicet adventum. Suls CTRINA male audiat, & BLAspia EMETUR TEMPORIBVs o ENDET : exhibebit. ab infidelibus , quas quae doceat servos V. Iis. Qui soLUs HABET MMORTA-israudare dominos debito HONORE de obse-LITATEM r ex se, & per essentiam suam, quio. nam intellectuales creaturae, ut Angeli, &l V. 2. Fideus autem Domini magis e animae rationales non a se, sed a Deo ha- lendi , UIA PARTIC pvs IUNT eiusdem bent quod sint immortales . LucEM AA-l BENEFicii redemptionis Christi , & reli BlTAT INACCEssi RiLEM. Ha e lux est ipselgionis Christianae . Prae omnibus autem spicndor, & gloria maiestatis divinae, in .scavendae creata, immensa, & inenarrabilis. NuL- 3. CONFLiCTA Troms, παραδιατμναι , LUI HOMINUM vi DIT: oculis corporis; nec id est inanes Ic stultae disputationes, Mo
oculo mentis per se , & ex naturae suae Mi NUM MENTE CORRUPTORUM, & quasi viribus. CUI HONOR, ET iMPE ut UM sEM- cerebio destitutorum ς quos versu praeceis PITERNUM . cuius regnum, & potentia denti unguentes', Graece , νοσοπης, id est non est breui periodo circumscripta, sed in aegros vel deliros vocavit, Ex sTIMANTIUM Omnem aeternitatem extenditur. UAESTUM EsSE PIETATEM , id est abu-V. I P. NON sUBLIME sapERE e superbe tentium Christiana religione & exere itiis sapere ; elato esse animo, δι superbo. Qui ad quaestum lacl idum . Sed sa lucrum quaeia
PRAESTAT NOBIs J EUNDE OMNIA AD rimus , V. 6.
102쪽
H. 6. QUArsTus MAGNUS . certus & Blidus, EsT prETAs, seu eultus Dei, CUM UFFICIENTIA , αυπερκεια, id est animo sua forte contento, nempe tui sua sufficiunt , et si Pauca, nec plus cupit quam aecipit vel habet: ita Anselmus.
V. Io. RADix ENIM OMNIUM MALORUM EIT CUPIDITAs. φιλαργυρta, id est mor pe unis, quia omnis generis peccata
inde quasi ex sonte prodeunt. Unde Ecclesialii cus a, aυaro nihil es scelesitis: hie enim π animam suam venalem habet .
Et Bias Philosophus , susium pecunia est
metropolis omnis malisιae. Et Timon, duo sunt malorum elemensa ,ασλητῖα
id est inexplebιlis opum cupiitas, oe gloria appetentia. Tu vero , relictis his nugis
V. Ia. APpREHENDE vi TAM AETER . NAM, tamquam bravium , seu palmam victori propositam, IN QUA, seu ad quam,
OCATUS Ex ab agonotheta Deo: ετ hucusque viriliter prosecutus e S. CONFEMUS CONFESSIONEM EON M, egregiam, ill
strem, non solum in haptismo & in Ordinum susceptione , sed & in persecutione Gentilium nuper Ephesi excitat a b t ita Chrysostomus & Theophyl.
Ni ad iudicium tuum particulare , inquit S. August. cV. I 6. Qui soLUs ex se, & per essentiam suam , HABET IMMORTAL TATEM ,& QUEM NULLUs HOMINUM videre potes in hae vita , & puris naturae viribus , ut volebat Ano mei , inquit Anselmus . Ex quo loco eolligimus , nec Paulum , nec Moysen , d nee ullum mortalium in hac vita vidisse divinam essentiam. V. 19. FUNDAMENTUM Bosu M , id est firmas & bene fundatas divitias , nempe aeternas, inquit Chrysost. V. 2Ο. CUs Ton DEpost Tu M , id est thesaurum sane δ: sacrae doctrinae, intelli. gemitae seripturarum , & mysteriorum s dei e quem tu tuopte ingenio non invenisti, nee propria industria tibi comparasti , sed Deus & eeo tibi quasi depositum ,
integre servandum de tutandum tradidimuse: ita Theophyl. & Anselmus . Deυita PROFANAs non modo rerum , sed & vo-
niana schola', ET opposiTIONES, H est argumenta Ec axiomata sophistieae falso ns-mιnata SCIENTxAE de qua se venditant isti gloriosuli; sed non est vera scientia Dei , ubi non est vera fides. R IL QUAM veram fidei scientia uur.
DAM PROMITTENT Es tum sibi , tum aliis, dum nimis inhiant & indulgent novitatibus, CIRCA FiDEM naufragaverunt, & in erronea dogmata delapsi sunt, inquit Uiniscentius Lirinensis, adens, id omnino quadrare in nostros μυantes , qui novam orbi scientiam promittentes, dicunι idiotis,
υeram , quam prater nos uulius Intelligis . qua multis ante taculis latuit , nuper vero
revelata σ osensa es t. sed discite furtim
atque secreto, delectabit vos , &e. Omnium hominum ignorantissimi , qui non advertunt , in negotio fidei nullum certi ux esse
falsitatis indie tum , quam novitatis pro sessionem eum veritas una eademque ,
atque immutabilis sit omnibus iaeulis , ut idem Vincentius pulcherrime demon
Vers. r. Uicu Metu g . Servi si domi. nos habent gentiles, obtemperent illis , ne alioqui male inde audiat nomen Chri ilianum . Si vero domini fideles sunt , multo magis honorandi . Et demum erga utrosque propter Christum . Immo erga fideles etiam , quia participes heneficiorum sunt, hoc est , domini Si servi simul participes sunt beneficii, scilicet redemptionis, & teligionis verae.
damnat auctores rerum novarum , contra
doctrinam veram & receptam. Tales sunt haeretici, quorum hic recenset epitheta,&simul damna, quae ex hi oriuntur contentionibus . V. I. Ex IsTIMANTIUM . AEsTUM Es-sE PIETATEM; hoc est, abutentes pietate
103쪽
EPIST. B. PAULI AD TIMOTHEUM I.
NOUatores , non taxat hie utiles Theologorum disceptationes ad inquirendam &firmandam veritatem, sed Novatorum , quia Deo non sunt missi praesumptiones sutiles contra doctrinam Eeolesiae . Hi sunt qui omnia metiuntur suo iudicio i superbi, inquit, Apostolus , & nihil scientes . V. 6. EsT AUTEM QUAMTUs MLGNUS .Qu, si dicat: Si quaestum quaerant . quaestus magnus est pietas eum sussicientia retalis est verus Christianus , animo paucis
V. 9. ro' & tr. NAM QUI UOLUNT . Deterret ab avaritia . Malum in se grave est , sed ex adiunctis hie Ze effectibus te. censitis gravissimum , lcelerum radix est . Pro his sectare virtutes vers. ι3. Illa nudum ex hac vita dimittunt e ista vestitum , & caelo maturum. Sic sane qui terrae affixi sunt, eaeli de fidei obliviscuntur
V. I 2. CERTA BONUM CERTAMEN .
Militantis riclesiae minister es Sc athleta pro fide & vera doctrina . Apprehende &meditare palmam . CONFESs Us , recmrdare anteacti erelaminis Ephesi, ubi in persecutione te Christianum professus es . Lege Chrysost. Serm. de Martyri tom. I. V. t 3. & I6. PRAEClpro Tint . Praecipit, idque invocato Deo, qui testis sit impositi praecepti. Grave praeceptum ex materia , modo de fine , exemploque Chri sti. MLus, vers. I 6. Solus Deust per es-ientiam , & ex se est immortalis . Anima& Angeli a Deo habent suum esse, &quod sint immortales. Lux , gloria & maiestas
tanta est , ut nequeat creatura naturae viri inbus illam plane assequi. Verum quomodo Deus sit mortalibus ac roς, docent Theologi in quaestioni, de visione Dei , & aliis similibus Des attributis. R II. & ao. Divi TIB Us . Sub finem hune eapitis inter alia eommendat divitibus.ut discant sapere , in opibus spem non ponere quas vomitum sortunae voca. bat Diogenes & multo meliores illis esse divites fututi saeculi ἔ ex vers. 9. DEPOSITUM , vers. 2o. vocat sanam doctrinam traditam ; haec est quam toties commendat A postolus, & hane nomine depositi intelligi patet ex proximis verbis, ubi opponit traditae doctrinae novitates falsas & vanas . Ethoe ipsum elare docet II. Tim. Cap. I. I 2.r3. & r . Ita Anselmns, Chrysostomus ,& alii varii . Ex quibus interim apparet solere per manus tradi , & se conservari doctrinam inviolatam sub saero onere deis posti. Prophanae voeum novitates sunt ilialae, quae prophana saecum trahunt dogmaista , ut Simoniacorum illo tempore ; non quae res veteres & probatas melius expli
104쪽
HANC Epistolam Romae scriptam fuisse omnes consentiunt
sed utrum in primis, ur Baronius, Epius, re alii opinantur , an in secundis vinculis , eum iam ad subeundam manFrii palmam se pararet, ut veteres post Eusebium, Lib. II. bis . cap. -II. ere.
105쪽
Ioa EPIST. B. PAULI AD TIMOTHEUM ILCAPUT PRIMUM.
Gratias Deo agit ob fidem Timothei, quam intrepida praedieatisne iubet exe-νi r Christis mortem defruxit, o Paulum in Gentium doctorem elegit, semvans ei debitum ipsius laboribus pr.emium e dicit quod omnes Asiani ipsum reliquarint , laudans Onesiphori familiam quod inde multa receperit obse
'A υ L N s Apostolus Iesu Christi per voluntatem Dei , secundum promissionem vitae, quae est in Christo Iesu. 2 Timotheo carissimo filio , ' fratia , misericorata . pax a Deo Patre, de Christo Ielu Domino nostro. 3. 'Gratias ago Deo, cui servio a progenitoribus in conscientia pura, quod sine intermissione habeam tui meis
moriam in orationibus meis, nocte ae die A. desiderans te videre, memor lacrymarum tuarum , ut gaudio impleat, s. recordationem accipiens eius fidei, quae est in te non ficta, quae 3c habitavit primum in avia tua Loide, Se matre tua Eunice , certus sum autem quoa 3c in te. 6. Propter quam causam admoneo te, ut resuscites gratiam Dei , quae
est in te per impositionem manuum mearum. 7. sa) Non enim dedit nobis Deus spiritum tint oris: sed virtutis, & dilectionis , 3c sobrietatis - 8 Noli itaque erubescere testimonium Domini nostri , neque me vinctum eius: sed collabora Evangelio secundum virtutem Dei: q. qui nox liberavit, 3c vocavit vocatione sua sancta, b9 non secundum opera nostra , sed secundum propositum suum, & gratiam, quae data est nobis in Christo Iesu ante tempora sarcularia. Io. Manifesta est autem nunc per illuminationem Salvatoris nostri Iesu Christi , qui destruxit quidem mortem . illuminavit autem vitam Se incorruptionem per Evangelium et II in quo sc) positus sum egoe praedicator, & Apostolus, dc magister Gentium. I 2. Ob qua ni causam etiam haec patior, ted non coniundor . Scio enim cui credidi , Acertus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem.. Igia Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti in fide dc in dilectione in Christo Iesu. I 4. Bonum depositum custodi per spiritum sanctum . qui habitat in nobisia Is Scis hoc , quod aversi sunt ae me omnes qui in Asia sunt, ex quibus est Phigellas , 3c Hermogenes. I 6 Det misericordiam Dominus d) Onesiphori domui: quia saepe me refrigeravit, dc catenam meam. non erubuit: I7 sed cum Romam venisset, solicite me quaesivit , Ze inveni I 8. Det illi Dominus invenire misericordiam a Domino. in illa die .. ' Et quanta. Ephesi ministravit mihi, tu melius nosti
106쪽
Vers. a. Gratia , misericordia , pax. Non est praeponenda eoniunt io . voti pax. Ors. 3. Gratias ago Deo , cui Iervio a progenitoribus. Nec hic addenda sunt prono . mina' meo, & meis. Veg. 23. Scis hoe . Non interponas enim.
Ibidem . Ex qkibus est Phihelius . Alii seri. bunt unieo ι. Phigelus ; sed male illi qui
habent Philotus, quod nomen occurrit in.
'0. 18. Et quanta Ephesi ministraυis mihi. Correctores e libris tuis addiderunt pro
Vers. 6. o Esusci TEs: αναγυρω , quod Ι significat ignem excitare, id est & reaccendas , neque intermori sinas gratiam tibi eollatam per impositionem manuum mearum p ibi Graeei aiunt Simul enim atque manus illi Paulus imposuit, Episcopum ordinans, simul in illum deicendit gratia docendi , miracula edendi, Ecclesiamque regendi .
est eoaffligere, prout tibi virtutem Dominus dabit , neque pudeat te vinculorum meorum pro Christo. V. 9. & ro UOCAvIT NOs INQUIT PER GLORIAM su AM , quae data est nobis in mente divina , per Christum Iesum ANTE TEMPORA fAEcu LΛΩr A, id est quam ab aeterno proposuerat nobis Deus per Chri- 'u' dare, & quum omnia illi aeque prat. Hia .iint , sive sutura , sive pIaeterita , dicitur, quae ldata est olim in Dei praedestinatione, nune autem in effect u ma m leuata est . PER lxxu Mi NATIONEM CHRISTI . Graec. διὰ γηρ ἐπισκγοίαι, id est per
RPp ritionem , sive ubi nobis Christus il-
T. gor o. P0vetas o. & Her. mogenes Hermogenus o. Multi Phileians male seribunt pro Phigelus . Philoctus vocatur qui proximo capite nominatur cum Hymenaeo. quibus est inmenaeus , & Phim rus ; id quod & IJaymo annotavit . Legitur porro apud Haymonem , & in quinque manuscriptis nostris Phigetur: in impressis ali. quot P0gellus I ita ut Graece est φυγών oes φρυγε Μεν - Ceterum spectatiores Latini codices , P0 gelus , seu Phlaetus habent , quomodo est & in quibusdam exemplaribus,
mi 127. ad Fabiolam. De vestibus sacerdotum , & in eommentariis Ambrosio adseri. piis. Magdalii denique correctorium monet, media eorrepta hoc nominis legendum esse.
luxit, qui quidem veniens destruxit mortem, viam autem ILLUMINA vir , sive in lucem produxit, per evangelium , id est evangelii praedicationem, quia in eo virtus est ad salutem omni credenti, Rom. I. V. ra. HAEC : subaudi vincula pro eis vangelio patior , SED NON CONFUNDOR , id est, non erubesco. CREDI Di , id est vel
scio cui, hoc est, in quem credidi , vel scio cui eredidi , id est cuius fidei commisi depositum meum. DE post Tu M , vel si-dem suam vocat, quam, inquit, Dominus servabit praemiandam in illum diem iudieii; vel depositum fideles sibi eommissos vocat, dicens, cui illos credidi, de quibus ipse ait, commendo vos Deo , & certus sum quod illos servare potest saluos in illum diem, id est quod qui meae fidei eommissi sunt , illos servabit Deus usque iadiem iudicii. V i 3. FORMAM HABE; id est, imitare Ac ne secundum exemplar , quod tibi proposui . Scis enim quomodo praedicare debeas a me institutus; ubi Graeci aiunt: Non ea tantum servari iubet quae scripta mandarat, sed quae ore ad os etiam loquutus suerat.
107쪽
P. I q. DEposi TUM . vel fidem , vel gratiam cum episcopi dignitate susceptam, vel etiam eeclesiam tibi commissam serva, & tutare ab incursu luporum. R Ursum in fruit , Sc exhortatur , 24-dens quaedam de electis, & reprobis, deque erroribus suturis tempore novissimo. Narr,t etiam quae sibi acciderit. V. l. SECUNDUM , id est per vel quasi dicat, Ad praedicandum . QUAE EST ,&e. id est quae datur per Chrillum. V. r. A PROGEst Tollinus , scilicet institutus; vel quasi dicat, A puero. PURA; quasi dicat, Recta intentione. V. 3. RECORDA Tio NEM , &e. id est inmemoriam revocans. CERTUS. Graec. per-
ditus es recta. RES UsCiTEs, id est excites, scilicet per opera bona , iuxta ossicium tuum. GRAT AM . Graec. χαρισμα, id est donum.
V. 7. ViRTUTIs, id est potentem, scilicet sortes facientem.
V. 8. Do Mi Ni , id est Domino . GL. LABORA , &c. quasi dicat , Ferto animo hono persecutiones Evangelii. DEi , id est tibi a Deo datam . V. 9. SANCTA , scilicet ad sanctitatem
Q vitante. PROPOSITUM. Syta voluntatem. Iunge vero cum ante tempera. IN CHRI
smo , id est per Christum . SAECULARIA , scilicet iaculi; quasi dicat, Ab aeterno.
V. io. MANIFEsTATA, scilicet vocatio, seu gratia; vel propositum . quod Graec. est semininum. ILLUM l NATIONE M. Graec. apparιtionem. ILLUMINA v IT, id est pate. secit. INcORRUPTIONEM, id est immortalitatem.
V. I 2. PATIOR , scilicet Romae vinctus erat. CONFUNDOR , id est erubesto . DΕ- post Tu M , id est salutem apud eum depositam , seu animam ei creditam . ILLUM, scilicet Iudicii. V. 13. FORMAM , id est informationem. NAag, id est retine, vel sequere. SANORUM , &c. pro, sanae doctrinae. IN FIDE,&c. quas dicat, Credendo, & amando Christuma V. I . DE 'OsITUM , id est munus Episcopi, vel animas subditorum.
P. II. IN; pro, ex . quasi dicat, Asia tiei qui Romae sunt. V. I 6. REFRIGERAvIT , id est recrea.
R. I 8. QUANTA , id est in quam multis.
Vers r. Auxus. Α suo nomine incidi pit. SEcuNDUM PROMISSlo NEM Apostolus , seu professonem , a ηαγγι- λἰαν, ut cap. super. ver. 1 I. Ergo in ea professione & vitae genere ego sum Apostolus. QUAE EsT IN CHRisro I Esu , id est per Christum, per eum vita datur. V. 3. GRATt As AGO DEo , seu prin-
nempe genere Iudaeus. QUOD SINE INTER Missio NE . Cotth. quam Me ιntermissone .
Ergo gratias ago, id est testor Deum , a verbo Hebraeo, ria' iadacb , quod tratias ere, & confieri, seu profiteri significat. Profiteor coram Deo . Alioqui non satis cohaereret, gratias vo , cum illo, quod mne ἐntermisone. V. I. Erus FIDEI memor sum . QUAE
HABITAvIT PRIMUM IN APIA TUA LOIDE. Non degeneras a maioribus tuis. V. 6. ADMONEO TE UT RESUSCITES . Graec. anx πυρῶν, reaccendas , scilicet per
bona opera , ut calor stomachi corporis eis xercitatione. GRATrAM DEi, id est donaeollata per impolitionem manuum , quando sacratus est Episcopus. Non dedit Deus V. 7. SpIRi TUM TIMOR Is . Non debemus timere, nec ob timorem cessare ab Evangelio & doctrina. ET sOBRIETATIS , seu eastigationis, σωφροHσμοῦ, Syr. admonIlionis , ut scilicet eastigemus & admonea mus alios. V. 8. SED COLLABORA. Syr. perfer m la scilicet mei 'exemplo ob Evangelium Dei. V. 9. ET vo CA v IT, qui Deus est. Vo-CATIONE LUA fANCTA. Graec. non est sua. nec Syri nee Gotth. sed tantum , vocavit nos vocatione sancta. ANTE TEMPORA SAE-cu LARiA, id est ab aeterno data est nobis, id est praedestinata gratia vocationis.
V. io. NUNC PER ILLUMINA Ti NEM, seu adventum SALTATOR is sic I. ad Timoth. VI. 13. vocem ἐπιφανείας vertit no
108쪽
alesti sata, mani sella est Christi adventu . ILLUM INTvlT AUTEM vITAM, id est contulit vitam . Ideo V. Ιχ. HAEC PATIOR, scilicet vincula. SED NON CONFUNDOR , id est erubesco . Scio ENiM CUI CREDi DI mea , vitam , libertatem. Quod depositum ille conservabit in diem iudicii. V. I 3. FORMAM HABE , id est imitare. SANORUM vERBORUM. Non scripta tantum servare vult, sed quae ore tenus acincepit. Serva U. I 4. BONUM DEPOSi TUM. Sic vocat
vel doEtrinam illi traditam, vel fidem, &alia Spiritus sancti dona , quae servare dc
V. I 8. Mi NisTRAvIT Miui: se Syr. &Gotth. At Graece de eli mihi, tum in Lo-van: & Regia Uulgata. Ergo ministravit mihi Onesiphorus. Retribuat illi Deus.
Vers. i. D ER voLUNTATEM DEI; quain I si dicat, Non meo mcrito, sed electione, & voluntate Dei . SECUNDUM PRO Missi ONEM uITAE , QUAE EST
IN CRΗlsTO IEsu ; quasi dicat, Missus sum a Deo tamquam Apollotus , de lesatus ad
praedicandam vitam aeternam promtisam per Christum. V. 2. GRATIA , MIsERtCORDia , &ζ. Vide dicta superiori epit ola cap. I. a. V. 3. CUI sERulo A A GENITOR Itus: cui servio, ut etia in progenitores mei seris vierunt. IN CONsci EN Tl A PURA: mihi e. nim cGnseius sum quod non alium Deum colam , aut coluerim , quam unum Deum patrcm meorum. Uel, cui servio vita, &moribus a scelere puris. Vel . sincere , &sne hypocriti, aut simulatione. QUOD sI
NE INTERMIs1 IDNE HABEAM TUI MEMO
RIAM . Gratias Deo ago quod me tibi ita coniunxerit per caritatem , ut quot lex ad eum preces laneo , toties tui memine.
quas me icti in discessu meo. V. I. RECORDA I IONEM Accipi Eus, id est memor. Eius si DEI , QUAE FIT IN TE NON FICIA: nimirum sincera fides in amorem, & desderium Timothei paulum rapiebat. HABiTAvi Te firmiter, & per-rnanenter inhaesit . IN Avi A TUA Lol DE .
Aviam intelligit maternam I lpatre enim gentili natus erat Timotheus. ET M ATRETu A EuΝicE: quae fuit Christiana , nam Actor. xv I. I. vocatur fidelis, quod Chri-itianorum voeabulum est. CERTUs AUTEM su M QUOD ET IN TE, scilicet habitet eadem fides non ficta. r. 6. UT REs UscITEs . In Graeco est αναζωπυρῆν, quod proprie fgnificat ignem cineribus conditum, ac sopitum statu ex ei-tore. GRATIAM DEI, QUAE EST IN IEpER IMPasi TIONEM MANUUM MEARUM et
De ea potissimum gratia loquitur Apostolus, quae per Sacramentum ordinis conseriatur , de iuvat ad munia rite obeunda, quae ad ordinem illum pertinent , verbi gratia ad strenue evangelizandum, Sc promovendam fidem. &c. V. 7. SPIRITUM Ti MoRis, id est timia ditatis, de ignaviae, qualis est eorum, qui animo sunt imbeeilli, pavido , confracto, & abiecto. SED vi R Tu Tis, id est sortit dinis , dc roboris, ut etiam in media per-leeutione Christum praedicemus . ET s ARIETATI s. In Graeco est σως ενισμοῦ, quae vox moderationem , & rcfrenationem significat, cuius est facere, ut omnia tam prospera quam adversa constanter, Sc mcderato seramus, utqlle omnia tam quae in nobis, quam quae in aliis nimia sunt , &immodica temperemus, dc refienemus. V. 8. NOD ERUB EscERE TLsTIMONiuri Do Mi NI NOSTRI: noli erubescere profiteri , tradere doctrinam , quam docuit Christus. Noli etiam erubescere crucem , martyrium,ae vincula Christi, quibus suam designavit , & confirmavit . NEQUE ME vlNeTUM E ius; id est, neque mei le pudeat,
aut vinculorum meorum. COLLABORA E-v ANGELIO. In Graeco est συγκακε τα ησον,
id est compatere, & eoasiligere Evangelio, id est particeps esto amictionum, dc pe iecutionum, quas patitur Evangelium . Sr-CUNcu M vi RTUTEM DEI , id est potentiam Dei: spem locans in potentia Dei, qui te ad hoc certamen vocavit, δι in Llo iuvabit. V. 9, Qui NOS LIBER AviI , scilicet a
peceato, Sc morte aeterna . UOCATIONEsu A sANcTA: ad Christianismum , si sanis ctitatem vitae . NON fg cu NDUM OPER NosTRA , id est merita nostra . SED sE-cUNDUM PROPOS TUM SUUM , ET GR L.
TiAM : sed secundum liberale , dc gratui-O tum
109쪽
ac d EPIST. B. PAULI AD TIMOTHEUM II.
tum suum decretum , & beneplacitum . V. Iq. BONUM DEPOSITUM Cosrant: QUAE DATA EsT Nonis i N CHRIsTO IE- intelligit thesaurum doctrinae Chri ilianae , fu, &c. quae gratia seu misericordia quo adtquam vocavit Iana verba. PER spisti uclledius suos nobis per Christum data, idis AN TUM ; quasi dicat: Haec custodia non eli, intuitu meritorum Christi praeparatareit tuarum virium , sed Spiritus sancti ,
est ab aeterno . ANTE TEM poRA IAECU.icuius et hoc emcere. x RiA , id est ante mundi con: itutionem: V. II. AVERSI SUNT A ME r απε α it. antequam esset tempus, & facula. σαν με, aversati sunt a me; reiecerunt ine . V. χo. MANipEsTATA EsT AUTEM ; gra- PHiGELLUs , ET HERMOGἴNEs . Quinam tia ilia a Deo ab aterno data, sed in Deo hi fuerint non constat. De his tamen non absconi ita PER rLLu Mi NAT 1ONEM SALVA- nulla admodum certa resert Iullinianus hie, Io Ris Nos TRI : aia τνς ἰπις ανειας, per op-Ie Metaphraste, Tertulliano, & aliis. paritionem. id est per adventum Salvato- V. I 6. MISERICORDIAM DO Mixus,&e.ris nostri Iesu Christi. Uulgatus dixit il- id est, sit Dominus misericors in domum, suminationem . quia etiam hoc significati& familiam Onesiphori. Qui A s AxpE ME
vox Graeca. DEsTRUxiT MORTEM : qui REFRIGER Avi T, id est refocillavit, & re. passione, & morte sua mortem nostra micreavit in hoc a itu mearum afflictionum rabolevit quantum est ex parte sua ; seu solatio, & susibilio mihi fuit in his vinia
quantum est ex parte nostra re ipsa inno- culis. ET CATENAM MEAM NON ERU-bii id necdum factum eli, sed fiet in re-rnui T; id eii, non puduit illum vincul
surrectione, cum in sngulis beatis resur-irum meorum, nec periculum metuit, nec pentibus mors abolebitur . & vita averna infamiam, ut me iuvaret. cfflorescet. ILLUMINA v IT AUTEM v ITAM, V. 37. SOLICITE ME QUA Esrvi T r soli- ET IN COR RUPTIONEM PER EvANGELINM, cile quaerendus fuit Paulus ut inveniretur,
id ea vitam incorruptibilem, & immortale minam in amplissima civitate multi erant caris produxit in lucem , manifestavit , Ac certa iniceres, & plurimi qui vinculis de limban- eius spem nobis attulit per Evangelium , tur, quod praedicari voluit. V. I 8. Ies rLLA Di E , scilicet iudicii . ι . D. Post Tus su Me constitutus sum QUANTA: quam multa. a Christo. V. II. HAEC PATtoa: vineula. Ssn No , T I R I N I.
CONFUNDOR: non me pudet vel ossicii mei, vel vinculorum. Scio ENixi cui cRgDr- Vers. r. Λ Pos To Lus , id est legatus , Di: cui credidi , atque commisi depositum missus a Deo sEcUNDUM meum servandum. Intelligit thesaurum la- PROMISSIONEM ui TAE. id est ad praediborum. & passionum pro euanhelio a se eandam promissam fidelibus vitam & sa obitarum , quem a se collectum Paulus pa- lutem aeternam per Christum . tiens, di moriens apud Deum quasi depo- V. 3. CUI sERulo A PROGENi TORIBVs,
fuit, ut in illo die magno , scilicet iudieii id est aeque ac parentes mei , AbNham , pro illo gloriam recipiat. Isaac, Iacob . & alii Patriarchae: ita Am-V. zῖ. FORMAM HABE, Re. In Graeco bros. & Anselm. est ὐποτυπωσιν, vivum exemplar, vivam V. 8. MEMOR LACRYMARUM TUARUM: imaginem, vivam repraesentationem . SA Iquibus abeuntem me prosccutus es: & e-NORUM vERBORUM : sana verba appellatii iam sanam, integram, & incorruptam doctri- V. I. RECORDATIONEM Accipi TNs, seu nam, IN FIDE. ET N DILEcrio Np, &e. memoriam repetens insignem solidamque
id est quae versatur eirca fidem , & dile-lfidem quam iN TE deprehendi; QUAE PRI-ctionem Christianam : sensus uersiculi est, MUM HABITA vi T, id est firmiter ae si aquas dicat, O Timothee tuum est reti- biliter in baelit, lN Lol DE Aura TU A main re vivum exemplar, vivam id eam , Riternar nam Irimo: letis patre Gentili nare praesentationem doctrinae, quam tibi tra tus erat a z ET in MATRE TUA, Iudaea didi , ut scilicet verba mea semper tibi obib quidem, sed Graecum sortita nomen Eu oculos ponas, eademque aliis vive, & est NicE, id est VHbria , vel Vincentia. CER-ficaciter proponas. - Tus; graece, 'ris Uus, SUM AUTEM QUOD
110쪽
ET IN TE eonstanter inhaereat; unde: non est quod de bae quidquam moneam . solum
V. 6. UT ORATrAM, seu donum, DEI in & eum sacro presbyteratus & epilla patus Ordine tibi per me eollatam c, RE- usCITEs , id est vivere ac vigere facias per continuam & strenuam exercitationem. Nam αγιι πυρών, proprie significat ignem sub cineribus reconditum ac sopitum fiat ususcitare. Nempe dona Dei sunt veluti vi-Vae prunae in cordibus nostris accensae, sedeas satan de caro sui care, vel saltem Obruere nituntur: nos contra magis ac magis oratione severe, exercitio acuere , Vigilantia eustodire deber ς : ita Theodor. Theophyl. Oecumen. Neque enim spiritur, quem
7. DEDIT Nonis Dilus , est spiritus TIMOR Is, seu timiditatis & ignaviae, qualis est eorum qui animo sunt pavido &abiecto fgo vix Turis, MintQος, id est sortitudinis & roboris , ut Icilicet in lar strenui stimorum ducum, gliis praeeamus,&Ecclesiam Dei propugnemus , inquit S Chrysost. R. a. SECUNDuM vi RTUTEM DEr , id est steti potentia non propria, sed divina, qui nos in hane palaeliram vocavit, &V. 9. LIBER vir a peccato , daemonis potestate, & morte aeterna : ET v ΛVIT VOCATIONE SUA s Ne TA . seu ad veram vitae sanctitatem, puta ex errorum labyrinthis. & peceatorum sordibus ad Christianismum : non quod nos id promeriti fuerimus nostris operibus H, sex ex meragratia , ac gratuito litera lique beneplacito α decreto suo alvino, intuitu meritorum
Christi Q. ae gratia suit quidem parata
nobis ANTE TEM ORA fAECULAR t A , id est, antequam esset tempus A laecula, seu ab aeterno, sed abscondita in Deo.
AUTEM ET i NeoRRupet iovs M s, id est vit m incorruptibilem seu immortalem nobis ILLUMt, vir , id est in lucem dicognitionem Hoduxit, pER. Eu ANGELiUM
MEUM , puta thesaurum laborum & passi num quas pro Evangelio subivi . Hunc eis nim multis annis collectum , in Dei sinu proba & fida custodia deposui , ut in illo die magno iudicii gloriam & praemium pro illo recipiam: ita Ambros Theophyl. Anselma V. II. FORMAM , ἰπον τασιν , id est vivum exemplar, nativam imaginem .el ram repraesentationein, HABE , id est. mente rei me, vERBORUM SANORUM , id est
solidae tinctaeque doctrinae a me traditae. Hoc V. 34. BONUM DE OSITUM g . hun spretiosum doctrinae thesaurum diligentercu STODi, dc ope gratia Diraius sancti. H. is. De Phitriis & Hermogenι quem Tertuli. h ait negasse carnis resurrectio. nem narrat Ambrotius . simulasse ees amicitiam cum Apollo lo, ut secreta eius penitius excuterent, sed cum sentirent setae ted Os , ab eo recessisse. Ab his, & ab aliis Amnis Romae tum degentibus , s ac pruno faventibus Paulo, sed mox Iudaeorum impulsa, & Neronis metu , ab ipso dilapsis , uno excepto Onesphora , mones Timotheum, ut, si ad mentem non redeant, sciat cavendum sibi aliisque fidelibus, ne ab ipsis prodantur . vel alia nocumenta accipiant , inquit Chrysost. &Theodoretus.
Vers. I. Au Lus AmsTotus. Praefatur 1 Paulus mole suo, ut Apollo-luslex libera meraque Dei voluntate, ut laboret pro obtinenda hominibus promi ila EDeo uita aeterna. Dcclarat amorem ergae
Timotheum ob prima initia pietatis sub piis parentibus; pro quo beneficio divino, aliisque multis gratias agit Deo , memor Timothei in orationibus ad Deum . Sic suaviter doctor se discipulo insinuat , ut
paratiorem habeat ad imperata o At quo modo Paulus olim persecutor ait se a progenitoribus conicientiam puram retinume. o a. Cum