장음표시 사용
221쪽
218 EPIST. B. PAULI AD NEBRAE Os
eto. Et quantum est non sine iureiurando salii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt; et t. hic autem cum iureiurando, per eum, qui dixit ad illum: cd iuravit Dominus, & non poenitebit eum e tu es sacerdos in aeter. num ) χχ. in tantum melioris testamenti sponsor factus est Iesus . 23. Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes, idcirco quod morte prohiberentur permanere: et . hic autem eo quod maneat in aeternum, sempiternum habet sacer olivin. 2 s. ' Unde & salvare in perpetuum potest accedentes per semetipsum ad Deum: semper vivens ad interpellandum pro nobis. 25. Tali penim decebat ut nobis esset pontifex, sanctus, innocens, impollutus, sepre. gatus a peccatoribus, & excelsior caelis suctus: 27. qui non habet neces litatem quotidie, quemadmodum sacerdotes, se in prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro populi: hoc cnim secit semel, seipsum offerendo. 28. Lex enim homines constituit sacerdotes infirmitantem habentes: sermo au. tem iurisiurandi, qui post legem est, Filium in aeterinum persectum.
ROMANAE CORRECTIONE s. Veg. I D De qna unitus altari praesto fuit .
Pro altari non substituas altario vocem bar.
Vers. 23. Unde oe falυare in peνpetuum potest accedentes per senieti una aci Deram . Legendum est numero plurali accedenιeν , non singulara accedens e qua de re legere licet nostras Notationes. LECTIONUM UARIET Asnrs as. Emper vivens ad iure1 tellandum o I ro nobis . Multi libri pro nobis primae personae habent tertiae personae pro nomen eis, ut Graeca N Syra. NOTA TIONES. Vers. s. v I , ut ita dicitum sit , Ier Abra-c ham, . Leva qui decimas cepit, decimaidis est . Manuscripta exemplaria sex Ge. l. siug. Lob. P. Pl. la. So. I l. N impressa q aedam , Ven. Quent. &c. pro accepit praesenti tempore scribunt accitis. quomodo D Harmonis , ae Glossae ordinariae descriptoris, Petri iam bardi, denique Bru-ncnis Catthusianorum Patriarchae commenta. ria habent; quamquam Haymonis utramque explicare videantur. Huic lectioni Graci volunt ; & B. Augustinus , cuius verbis hecia Pro commentario utitur, Gracis tonsormiter legens libri X. de Genesi ad litteram eap. ix. Piopter Abrabam Er Levi aecisiens aeci. mam, deeimatus es : ἰδεκώαe λαμ.βα,ων esti Graeca ; id quod Syri significanter rediderunt:
l me qui decimas accipiebat . Nicolaus Zeis gerus aecipis in textuni retulit. Sensus is est, quem IIa ymo dedit: Abrahan. o decimas danis te Melchi Iedeci, decimas dedi I et iani Le. vi , eiusque posteritas, quae hactenus iuxta legem a celeris liraelitis decimas accipitieu accipe le eonsuevit. Crediderim accitis eum accitis ab aliquibus mutatum fuisse , quod scit eat iam tum eum Apostolus haec criberet abrcgatum per Christima suisse Levitarum ius. exigendarum a reliquo populo Israel decimarum , ut cetera legis statuta ac caerimonias. V. as. Uncie oe salvare in peν perti m t is , accedens ter fem ipsum ad Deum . Aeis cedens habent plerique libri ; acceaentes sex Parisensuim Di. l. Ge. l. Pau. Do. Const.
Compl. lex nostri Brug. sed hoe est , id
est , nisi fallor , qtiod Parisienses signarunt m. Mal. ma. So. la. Q. Quent. Reg. ὶ duo Hemenii, quidam Lugdunensium. Anielmus, Lyramis , Bruno, & Richelius necedens legunt. Primasius, Flaymo, Auctor Glossae, Lonabarchis, Catensis , Thomas , Corranus utrumque agno: cunt, admittunt, & explicant. Graeci eo 1 ces Graecis Trae atoribus Chrys sicino, Theophylacto, Euthymio adstipulantibus, τὰς προσερχεμ mς, accedentes scribunt Iii militer Syrtei, di Hebraice edita haec epiliola, si cuius est illa auctoritas Ras id
quod quadrat ei quod sequitur e Semp/ν υλ
222쪽
i vεns aci interpellandum pro eis a quλmquamirim accedeotes in accedens propter το semeμ in plerisque Latinis codicibus sit nobis; Am-linum mutatum fuisse. Non eli interpres an-
brosius Catharinus, aliique acceae uter nona lx iis reciproci, Ac non reciproci pronominis cedens veram nobis e lis lectionem iudicant .loblervator . Opinor tamen non incongrue
Epanorthotes etiam noster, qui quod mendo-lhic reciproci pronominis se usum esse polle ;se plerisque loeis visus fuerit scriptus, iam- verum ad evitandam amphibo ogiaria, ne inindiu siluit, aceedens modernis, ut ipse loqui-llelligas se ad accedenter referri, videtur im ur, codicibus tributis accedentes iuxta anti iter pres semetipsum dix:sse. In impretiis qui- quos, Ac Graecos probat. Lege rus arbitratur buidam , Quenteliano nominatim , legitur propter τὸ Iemeti .m in nostra egitione a linum sed ex arbitraria, ut iacile suspicor , ceaenter non posse legi: ego vero exiit ima. emendatione.
G A G N AE I. est Melchisedech , quia scut illiuς pater
non invenitur, ita neque Chrilli seeundum Vers. t. Τ Τ IC v viis , &c. OstensurusIcarnem , & sicut ilo ius mater non legitur LI Chtillum esse sacerdotem se- ita neque Clitisti secundum divinitatem eundum ordinem Melchisedech. , ipsius hi.limmo nec re ipsal habuit. Et sicut Melchisto iam praemittit. Melchisedech autem He- sedech siue genealogia. Graec. αγι εαλογιγος, brati tradunt esse Sem primogenitum Noe ii deii cuius generis Otigo redi non pote ii, si equi rex Salem fuerit illius quidem quaeineque divinar Christi generationis origo &iuxta Scito pol in est , in qua etiam Hie- modus per serie capi potest, dicente Esaia, ronymo telle Melchisedech palatium ollen-lGenerationem eius quι enarrabit alia quoiaditur , ex ruinis operis excellentiam praeique ratione Christi figura ei Melchisede- se serens: de hoc Melchisedech neque na-lch , NEQUE INITIUM DlERUM NEQUE FI-tivitas , neque mors in scripturis inveni- NEM TITAE HARENs; id est, cuius ortus tur, sed tantum Gen. xlv. seribitur, quodl& interitus ignorantur: se & Cluillus Abraham revertenti a caede Chodorlaho-iquatenuS Deus, initium non habet, nequemor, Melchisedech rex Salem quum esse tinnem habiturus eis. Atque ita Melchil eis sacerdos Dei altissimi , proferens panemidech allimi latus filio Dei manet sacerdos& vinum, benedixerit, eui vic.ssim pro lin aeternum, non in se , sed in Chrillo ι accepta benedictione , tamquam sacerdoti lassimilatur autem quod ad sacerdotium at- Dei summi omnium spoliorum , quae ha-ltinet, quia scut Abraham panem & vi bebat, decimas, Abraha in dediti quod noninum obtulit, ita Christus aeternus lacerdos a s re Paulus a legat , sed ut ollendat, sub panis Sc vini speciebus carnem suam
quod si Melchisedech Christi tantum fidu-ldc sanguinem nobis obtulit , & patri qui
ra. Abraham dignitate antei erit . ut potetverus eii Abialiam, id est gentium pater cui benedixit & a quo decimas ille acce- in ara crucis corpus suum obtulit. pit, multo magis Chri ilus alios sacerdotes V. q. INTUEMrΝr AUTEM, Sce. Proba.& Pontifices qui ex Abraham descende. t tu rus Chri iii lacerdotium Levitico praestan-runt , antecellit : quem multis modis altius eiic, hinc ostendit, quod Melchisede- Melchisedech praefiguratum ostendit dicens: 'ch ipio Levitarum Patre Abraham praeitan-V. a. & 3. PRlMUM Qui DEM , &e. Mel litur tueri t. cui nimirum ipse Abraham dech sedech, inquit , interpretatur rex iusti-l optimis spoliis decimas dedit; quanto mariae: Melec enim regem signifieat, & Se .igis ergo Sacerdotibus legis Christus ante-eee tuli itiam . Salem autem vel Solona pax cedebat Ne vero lacerdotium Levi icum dieitur, quibus nominibus re te Christus contemnere videatur , de eius dignitate exprimitur, verae iustitiae rex & pacis r subsit cuius alia ratione verus typus suit Melchi- V. 3. & 6. ET QUIDEM , &c. Non e sedech. Si NE PATRE, si NE MATRE . si ΝΕ rebat lane dignitate sacerdotium Levitia GENE A LOGI A , non quod patrem aut ma-lcum. Nam sacerdotes qui de Levi filiis
trem non habuerit; sed quia de illis nihil eligebantur , a reliquo populo secundum Scriptura dicit. Sic autem Chilisti typus legis inititutionem cecimas sumebant. quum
223쪽
seeundum legis institutionem : quia secundum eam de tribu Levi lumendus erat , ipse autem de tribu Iuda fuit, ex eo erisgo manisellum est tran latam legem , quod secundum ordinem Melchisedech exurrexit Sacerdos Christus , dc non secundum le
INSOLUBILis , id est Dei ordinatione ac virtute, qui vitam habet, & in se credentibus dat insolubilem & perpetuam . Quod autem legem appellavit, legem mandati
carnalis, huc fecit , innuens, quod cere moniae & mandata legis pene tantum carnalia erant, sicut de non attrectando, non
edendo immundo , de lavando , & similibus. Quod autem ieeundum virtutem vitae insolubilis faetas sit Sacerdos, id est non
moriturus ut legalis, sed perpetuus, Ostendit , dicens o CONTEsTATUR E Ni M patri filius, id est hoc de illo rei limonium dat . Tu es Sacerdos in aeternum, secundum s dinem Melchisedeι b. Si in aeternum, ergo virtutem in se habet vitae insolubilis. V. I 8. I9. 2o 1 . & χχ. REPROBATIOQU/DE M. Pergit ostendere legem elle a rogatam. PRAECEDENTls , inquit, MA
DAT i , id eli prioris testamenti, ae legis reprobatio A abiectio facta est, id est lex vetus abrogata Ee antiquata eit ob sui inutilitatem & infirmitatem, non quod plane inutilis esset erat enim a Deo) sed quia nihil ad perfectum adduce hat, id est in se
eontidentes perficere non poterat, initiabat enim tantum Iudaeos per ceremonias ab idololatria deteriens : nunc vero INTRODUCTIO , sub facta est , MEL ORI sspEi ; id eii, lex evangelica introducta elii pem habens annexam meliorem . Lex enim pene tantum temporalia habet praemia . Si audieritis me , si servaveritis , bona terraeeomedetis, & similia. At vero evangelium calle ilia habet annexa praemia , & regni caelestis spem indubiam, in qua PROI MA-MUs AD DEUM, quia per fidem Chruit &spem in eum, accellum habemus ad Deum. Reprobata ergo lege, introducta eis per Chri ili Sacerdotium spes melior, ET QUANTUM NON sI E i UREluRANDO , hic enim locus contimae legendus eii, qui Haraias habetur Graece καθ' ..., , id eli quatenus non
sine tute iurando fuit inititutum Christi Sa Levitieis Sacerdotibus prestantiorem ostenis dit, quod alii Sacerdotes nullo intercedenis te iuramento inlii tuti sunt, Chrillus auo
id est , adeoque tanto melioris & pra-ilantioris teli amenti , id est ordin1tionis legis scilicet novae, spoulor, id eli mediator & intercessor factus est Iejus , quod eius Sacerdotium iuramento firmatum est, non item legale. g. 23. ET A Lil Qui DEM . Et hae que que ratione Sacerdotibus Levit icis Cluilium prassiare ollendit ; quod Sacerdotes Levitici plures fuerunt, alio alii lucceden in
te, eo quod morte interveniente vetarentur perpetuum manere in Sacerdotio rChrillus autem quia in perpetuum manet, Sacerdotium habet perpetuum . Giaece
ἀπαράβανον, id est in eo inmutabile, quod Iuccelsione ad alium non demigrat. Unde quum immortalis sit , accedentes per se. metipsum , id est perfidem ipsius ad Deum , in perpetuum salvare potest , semper pro illis interpellans; ubi autem eli in perpetuum , Gr. habent, M. νε ητ ηεμες , quod significare poteli ad perpetuum . V. 26. TALis Eul M. Talem non habere decebat Pontificem qui iuxta humanitatem
non modo vitae sanctimonia ceteris prae-ilatet hominibus; sed excelsior caelis esset, id eli eael ei libus spiritibus angelis , vel f pra caelos etiam ad partis dexteram sublimatus, cui non esset necesse pro suis delictis hostias offerre , quia peccatum nota fecit, nec inventus est in ore eius dolus; led pro populi delictis: neque quota die, at veteres sacerdotes, sed semel: una enim sui corporis hostia semel omnium delicta Chri istus abstulit: quare autem ibis opus esIet hostias saepe repetere, Chri ilus autem semel omnium delicia expiatu, hostia ipse factus Sc lacerdoς ostendit : quia lex sace dolus, homi ncs infirmos & peccatores statuit , ideo pro te . aluique & saepe sacrificia facere indigentes. Sermo autem iuri iurandi, qui post ledem , vel silpta legem eii ; utri inaque enim signi fuat τε κατα, iacerdotem conitituit m aeteroum mi uin Dei cerdotium : introflueta eli ergo melior spes, persectum, adeoque nec sui gr. i. nequc quatenus non liue iureiurando firmaturii suit. Fluties Oiserre ine gentem . Christi sacerdotium , quem vel ea ratione i
224쪽
22 2s A Uers. r. CALEM , scilicet Ierusalem.
O REx IusTi TtAE. Melech enim rex, sedech, iustitia . V. 3. Si NE PATRE , &c. scilicet in Seri plura, quae de iis nihil dicit . Assi Mi LA. Tus, scilicet in eo quod sequitur. IN PERPETUUM , stitieet nihil de eius morte scri
V. q. INTu Exst Ni , id est eonsiderate . PRAE Cipuis . Gra c. Doliis. V. 3- Ipsi . scilicet fratres. 6. Iu Eis, id e Il inter eos. QUI HABEBAT. id est cui factae. V. 7. MEL toRE, id est maiore, seu praestantiore V. S. Hic, scilicet in lege . Iar, stilicet ubi agitur de Sacerdotio Melchisedech CONTEsTATUR, scilicet Scriptura, qua de eius morte nihil dicit. U. 9. ET UT, &c. qua si dicat, Atque ita quodammodo- ACCEPir . Graec. accipit, id est solet accipere. Ir. CONsu MMAIIo , id est persectio, scilicet sacerdotii, vel hominum per
sacerdotium. V. Ia. Evi M; pro, autem.
V. 3. IN utro, id est de quo. ALiA, scilicet Iuda. PRAEsro put T , id est ministravit.
V. lv MAvi FEsTUM Esr, se ilicet mutatam elis legem. Sr; pro, siquidem. E. X RGAT; pro, exurgit. V. t 6. CARMA Lis, id est ei rea corporeas caerimonias versantis. UiRTUTEM , id est potentiam. INsoLusi Lis, id est aeternae ; quasi dicat , Eternam vitam dan
V 18 MAMDATr, id est legis. IN prRMiTATEM, id est imbecillitatem. INUTr-xiTATEM , id est insufficientiam , nec enim poterat reddere iustos . seu perse
V. I9. SpEI, scilicet in Christo V. 1o, QUANTUM; pro, inquantum. b. 22α TEs TAMEN Ti sposso χ , id est pacti promissi P. V. 24. SEMPITERNUM , scilicet non mi grans ad alios suceessione. V. 23. ACCEDENTEs, &c. id est perip. sum ad Deum adductos iat V. 26. SEGREGAT us , scille et vitae pu
U. 27. Hoz, scilicet pro populi delictis. V. 28. LEGEM, scilicet latam; vel qua . si dicat: Qui de Sacerdotio loquitur post
Vers t. T T Ic Evi M .RIELCHISEDEcΗ . o Uitendere voletis Christum esse sacerdotem secundum ordinem Melchisedech , maiorem tedalibus sacerdotibus , narrat historiam Melchisedech ex Gen. x v. 12. quem ait Amabam superiorem sutile, Christo in multis similem. Ac pri
V. 2. DECIMAs o M viuia, scilicet spoliorum, quae de Regibus ceperat, dedit ei Abraham quali lacet doti & se maiori. Qui
siqnificat Melchisedech. BMelecb, Rex; Zedech, iustitiae. Rex Satem, quod est Rex paris, Salim Syr. pro Salem , & Rex Se tumo, id est pacis. In utroque nomine Ii- milis est. Christo. Verum ex hac nomi. num interpretatione quidam colligunt haue Epistolam Hebraice non fuisse lcriptam . Quid enim opus, cum in ea lingua notae
ei sent earum vocum fgnificationes Z Nos respondemut, Non ita esse notas , ut de claratione opus non sit, aut una voce di- vita in duas, aut aliis vocibus vulgo clarioribus. Quod in nostro Syriaco fieti videmus, ubi pro M lchisedech ponitur sti-keh de Chanutha. Pro Melech Sarim , Meleth Selomo, id est pacis Rex . V. 3. Si NE PATkE, &e. Non scribuntur: certe sub nomine Melchisedech. Quod dicimus propter eos, qui Melchisedech putant fuisse Sem filium Noec Si NE GENTALOGIA. Nusquam maiores eius & posteri designantur. Syr. euius neque pater Neque mater scribuntur in generationibus , id est in Lib. Gen. ubi multae genealogiae sunt iaNEQUE I Ni TlUM DIERUM. Ortus eius d obitus non scribuntur : sic quas immortalis manet sacerdos in aeternum .. In hix omnibuς similis Christo , qui matrem it caelis non habuit, neque patrem in terris, sine genealogia ut Deus. Generatiouem μιus quu enarrabιι t Ilai Llii. vers. sine
225쪽
initio, ut Deus p sine fine, ut Deus , &
ut homo poli resurrectionem . V. q. QUANTus si T Hi C, se iliret Mel-ehi sede e h. CUI ET DECIMAs . Syr. decimas primitias . DE PRAECIDUis , ἐκ τωνακροθινιωνοῦ quae vox praecipua oesia significat. Simul docet, decimas e melioribus esse debere; nam , ut aiunt, etiam in mari decimus fluctus maior , ovum gallinae
decimum maius. V. 6 DE IMA s 1UM psi T AB ABRAHAM ; quasi dicat ,' Sacerdotes Leuti ei a populo decimas accipiunt , Melchisedechab Abraham e ergo maior illo maior Aaron , qui erat in lumbis Abralaa BENE- Dixi T, in quo se maiorem ollendit IMelchisedech. Quod minus est, V. 7. A MELIORE BENEDiCITUR. Quomodo maioris sit benedicere , dixi Gen.
n rcere . Fortassis panem & vinum postquam obtulit Deo ut sacerdos , militibus
postea distribuit. Ea est benedictio , ad-ione is placidis verbis & nullis.
Quis P nempe Melchisedech, quia de eius
obitu nihil. V. 9. DECIMATUs EsT , scilicet Levi, quia e posteris Abrahae. Sacerdotium Le viticum minus sacerdotio Melchisedech suit. V. I. SI ERGO CON UMMA Tro , id ests sacerdotium Leviticum perfectum erat, quid opiis suit novo sacerdote seeundum
Tio, de quo legis maior pars loquebatur. LEGis TRANsLATro, id est mutatio , fiat necessse est. Hoc argumentum contra Iudaeos urget Eusebius de Demonst. Evang. Constat M i . QUOD Ex IUDA ORTUS &lTDD-MINus Nos R . Non suit ergo Chtilius summus sacerdos Leviticus . Contra Bera nard. epist. ccx Liri. Ex utraque tri sci
se etiam Epiphanius Her. x xl x. DE SA. CERDOTiBUS. c. raee. de Sacerdotio : nihil
V. II. Si frCUNDUM s MILITUDINEM,
seu orat nem , MELcuissorcii. Oria dc similitudo idem hoc loco sunt. Atius exurgat sacerdos: constat Christum non esse sacerdotem Leviticum.
DATI CARNALis, id eit non de tribu Levi, morti obnoxius , sed immortalis, qu lis est Christus post resurrectionem.
V. I . I'RO TER INFIRM TATEM EI Us reprobatur Lex non habet virtutem, nisiveaiatur ad Christum. V. 23. UNDE T T sALUARE IN PER P Tu Uia porus T Ac CEDENTES. Sic lege. τsie Graec. 8c Goit h. non accedens, ut qui dam legunt. Haymo tamen utriusque lectionis meminit. SEMpER v I UENS AD INTERPELLANDUM . Nirianti H I. Theolog. ait hoc loco ἰ-γγάισεν non s: nificate Diarianem deprecari, ut vulni consuetudo habet, sed irratioue fungi, ad que conciliat r)s ossicio. Pao No Bis . Graec. Pro eis: se Cotth. pro accedentibus per ipsum ad
Deum. V. 26. SEGREGATUS A PECCATORIBU q.
Gotth. a prioris; sed alii omnes codicca
V. 27. DEiNDE PRO PopuLI, scilicet d lictis, non habet neeesse quotidie offerre hostias, ut sacerdotes I evitici . Syr. l&Gotth. pro populo. Perinde est . Miror inhoe cap. inter tot similitudines , quibus Melehisedech Christum reprauentat, nihil dixi ile de saetificio panis & vini , quod Melchisedech obtulit, ut diximus Cen. xlv. 8. Symbolum nostri saerificii & Eueharistiae. De quo malo alios audire quam ipse pronuntiare. Indicasse sit satis.
Hers. t. o Ex SALEM , id est Ierusa-IN lem. Qui on vi AvIT ABRA.MA at historiam habes Cenes. xlv. 18. 2ENEDixi T Et e formulam Tethorum , quibus Abrahamo benedixit habes loco citato. V. 2. DEC MAs OMNlUM r spoliorum, quae eass quinque regibus ceperat. Div I
si T ABRAHAM ; quasi dicat et Abraham, licet esset sacerdos . & saepe saetificasset, agnovit tamen Melch sedech esse sacerdotem & Pontificem suum; quare illi tamquam superioli, & Pontifici suo decimas dedit. I RiMUM Qυ in ΕM QVi INTERPRe TATUR Fl x Us iri AE; quas dicat . primum 'Melchisedech ipso nomine magnae cuiu:dam rii figuram praetulit: idem enim
valet quod Rex t Iulii . id est Rex iustus, vel iustillimus, quod optime Christo
226쪽
convenit. REx Pacis, id est Rex piei fi eus est Rex iustitiae, dc Rex pacas , quia pacificator noster est , reconcilians nos Deo . & Angelis eius , ad Ephes. It. qui 1fidius eji nobis ι ιιtia, Ur sanetinearis, re temptio. V. q. Si NE PATRE, SINE MATRE , S NE GENEALOGIA: non qua ii iis caruerit
sed quia eius pater, mater , & genealoria non describitur in Scripturis . NEQUE
aΕus ; sci licet in Scriptura, quae non narrat quando natus, quando mortuus sit Melchisedech, ut adumbraret Christum , qui vere non habet initium , nec finem die
TERNUM. Syrus vertit: Sed in similis,di. nem fitii Dei permanet Pontificatus eius incteruti m. Dieitur Melchisedech manere la cerdos in aeternum, quia in Scriptura nulla fit mentio mortis, nec finis Sacerdotii
eius. U. 4. INTUEMi NI AUTEM AN Tussi T vi C; quasi dicat: Hie meeum expendite quantus si Melchisedeeh, videlicet in typo: & significatione, ut qui ipsi etiam
Abrahamo videatur praelatus, hoc enim est quod sequitur : Cui ET DECIMAS DEDIT: vide dicta vers. 2. DE PRAECIPUIs et ἐκ τῶν άκροθι,ζω, , quod aliqui vertunt, de θορliis , Theophylactus interpretatur, de eximiis praestantiorum o honoratiorum . Sunt ergo άπογινια , spolia, praecipua, & optima. ABRAHAM PATRIARCHA. Non line causa addidit Patriarcha , sed quasi diceret r Abraham ille pater Sacerdotum legis,& pater omnium tribuum, non dubitavit ei decimas de praecipuis , se minorem a. gnoscens; quanto igitur magis Saeerdotes filii Abrahae agnoscere debent Sacerdotium Christi esse praestantius Sacerdotio suo 'V. I. ET QUIDEM DE PILr Is LEvt SACERDOTIO FUNGENTFs. Hoc est , & ii quidem qui ex filiis Levi Sacerdotio senis guntur. Ita loquitur, quia non omnes Levitae Sacerdotes erant, sed ex iis soli filii Aaron, eiusque posteriis MANDATUM H A. BENT, &e. Probat eum qui dat decim 1s minorem esse illo, qui eas aecipit, scilicet Abraham minorem esse Melehisedecho . SE.
CUNDUM LEGEM. ID EST A FRATRlBUs
siu Is, Nic. quasi dicat: Deus iussit omnibus Iudaeis, etiam Leviticis Numer. X ID. 26. ut decimas darent Saeerdotibus' Aaronicis, volens hac ratione honorare , &pra ferre Sacerdotes, ac reliquos Iudaeos illis subiicere, cum tamen Iudaei Sacerdo. tum essent fratres, utpote ex eodem Λ-braham. di Iacob geniti . Si e reo Iudaei licet fratres, fratribus suis, scilicet Sacerdotibus, sunt subiecti hoc ipso quo eis ex lege tenentur dare ceci iras ; ergo pariter Abraham dans decimas Melchi ledech, hoe ipso consessus est le illo eile minorem ,& hoe ipso se illi subiecit. Exi ERINT DE LUMBIS ABRAHAE , .id est Abrahae filii
sint. 6. Cuius AUTEM GENERATIO NON
ANNUMERATUR IN Eis; id est , Melchisedech, cuius genus, & genealogia non at intexitur Hebrais filiis Abrahae , id est qui ex Hebraeis non fuit oriundus , hic decimas sumpsit ab Abraham. ET HUNC QUI HABEBAT REPROMIss ONEs, &e. quasi dicat: Melehisedech benedixit Abrahamum, quasi se minorem, eui tamen Deus eximia bona promiserat, adeoque in ipso benedicendas esse omnes gentes, Gen. xit. V. 7. A MELIORE : ir ες , maiore , digniore .
V. 8. ET HIC QUIDEM , &e. Alia ratione probat Saeerdotium Melehisedech praestantius suisse Sacerdotio Levitico - HlCetui DaM , id est in lege, Zt apud Leviti
mines mortales. Ini υ Esto, id est in historia Genesis. Corui EsTATUR UIR v vi T . Testimonium perhibet Scriptura quod Melehil edech vivat, quatenus scilicet introducitur vivens, nulla de morte eius , aut luccessore facta umquam mentione . U. 9. UT 1 TA DlCTUM s T. In Graeco est ύι επος εἰροεῖν , id est ut ita loquar ,
mollit autem hae dicendi sermula quod erat didi urus, LeDi ID Je deeimatum in AEbraham , qui modus dicendi non intelligentibus durus videri poterat . PER AERA
DECIMAT Us EsT: id est , ipse Levi cui praecepto legis attributae sunt decimae, quia in Abraham tamquam in progenitore conintinebatur, ipsi Melchisedecho , una cum Abrahamo, quasi minor maiori , decimas quodammodo persolvit . Letui : Levitieus quilibet sacerdos . DECiMATus EsT : deei mas solvit. V IO. IN LUMBIs p ATRis et Abrahae . ERAT i
227쪽
EaAT; sei licet , Levi . Oaur AvIT 'Ei :kilieet Abrahae Melchisedechus . Ratiocinatio ergo Apostoli est huiusmodi oAgnoscens Melchisedech esse maiorem , di typum Ghruti, illi dee imas dedit , &ab eo benedictionem accepit, ut profiteretur se , suosque policros , ac consequenter Levitas , & sacerdotes Aaronicos ex senascituros , minores elle Melchisedech , ti-stoque subieeioso perinde enim Abraham se gessit eum Melchisedech, atque princeps , qui pro se . & pro tota sua polleri ta . te , obedientiam regi praellat , & offert.
Sensus est : Si sacerdotium Leviticum , hoc est quo iungebantur filii Aaron , qui erant
de femine Levi, conium mallit, atque per
sectilet homines, id est si vim haberet tu stificandi & liberandi eos a peccatis , &ad vitam aeternam perducendi , quae maximae , & ultimae hominis persectiones sunt, quorsum expectabatur alias sacerdos qui non diceretur, nec est et sacerdos secundum ordinem Aaron, nec secundum ordinem Melchisedech. Popu Lus v NIM SUB IPSO LEGEM ACCEP T . Haec per parenthesim
dicuntur, & propterea adduntur ab Apostolo, quia non solum intendebat probare sacerdotium luisse trans serendum , ut pro sacerdotio Lavit leo introduceretur sacerdo tium Chri ili; sed etiam docere legem quoque fuisse trans serendam, ut pro Iege Mosis lex Euangeliea introduceretur , proptere gnationem legis, & sacerdotii, , sicut ait paulo post translato enim sacerdotio necesse est ui legie translatio faι. SUB IPso , scilicet sacerdotio : - ανῆ ἰερωσύνη , rempore Usius facerdotis .
. a. TRANsLATO ENIM SACERDOTIO,
Ne. Simul data sunt lex , & sacerdotium,& eiusdem sunt rationis, quia sicut sacerdotium institutum est quale illi temporieonveniebat, ita & lex . Ipsa enim lex multa praecepit de genere sacerdotum , de ritu initiationis, de sacrificiis, de victu sacerdotum , & ministrorum . quare si sa-eerdotium abrogetur, legem quoque abrogari necesse est , et enim in lege naturali alii erant laeerdotes , & alia sacrificia . Successit lex Molit, & cum ea novum venit sacerdotium. Ita eontingit in lege Evangelica, & si post hane novum sacerdotium futurum esset , nova quoque lex
V. 13. IN QUO ENIM HAEC DIcUNTUR , ἰke. In Graeco est, i φ' - ν, in quem. Probat id quod dixit vers. it. scilicet Christum fuisse alium .sacerdotem ab Aaroniis eis, quia scilicet hi omnes erant ex tribu Levi, Christus autem fuit ex tribu Iuda.
id est altitit, accessit , minittravit altari. id est etiam sacerdotio functus est.
V. 13. ET AMPLIUS ADHUC MANIFE-sτuM EsT; scilicet legem transferendam. atque mutandam esse . Si SECUNDUM bl MlLITUDlNEM MELCHISED ECH , &c. id
est, si lacerdos qui exurgit sit secundum ordinem Melchisedech , Christum autem esse huiusmodi sacerdotem dubitari noupotest , cum illi soli dictum si te tu es Iaiseerdos secundum ordinem Melchisedeιh.
V. r6. QUI NON sECUNDUM LEGEM MANDATI CARNALIS FACTUs EsT . Legem
mandati earnalis appellat legem Mosaicam quae carnem circumcidere , & mundare praecipiebat per suas lotiones, & lustrationes. uae corporis, non animi sordes abluebant.
Lusi Lis, id est quae dat vitam nullo te mispore solvendam , sed aeternam . Sensus er. go est e Sacerdotes Aaronici carnales erant. temporales & mortales e Christus autemper potentiam, & virtutem Patris factus est sacerdos semper vivens , aeternus , im mortalis quique vitam spiritualem gratiae,& per eam vitam aeternam gloriae nobis elargiatur. Praestat ergo Christus sacerdoti. bus Aaronicis. V. II. CONTEITATUR ENIM: Deus per Davi dem loquens Psalm. et x. QUONIAM I. τι , quod . TU ES SACER Dos IN AETER . NUM : quia Christus aeternus est, nec moritur , ut alii sacerdotes. SECUNDUM OR-Di NEM MELCHlsEDEcM : vide dicta supra cap. v. vers. 6. Potissima causa propter
quam Christus dieitur sacerdos secundum ordinem Melchisedech , est similitudo invictima, quia licut Melchisedech obtulit panem, & vinum in sacrificium, ita Christus in ultima coena sacrificium eorporis, Si sanguinis sui instituit, iub speciebus panis , fle vini .
V. ig. REPROBATIO QUIDEM FIT PRAECEDENT Is MANDATI , 5ce. quas dicat :
228쪽
226 EPIST. B. PAULI AD HEBRAE os
Vis seire eausam abolitae legis. & sacer
dotii 3 causa est legis illius linfirmitas, &
inutilitas, quia stilicet lex illa non poterat peccata expiare, nec salvare , & beare homines . Ni HIL ENIM AD PERFECTUM ADDUxiT LEx. Nihil, id est nullum hominem ad persectionem adduxit, id est ad veram iustitiam , quae constituit hominem Deo gratum ,& acceptum
ad uitam aeternam . V. 9. INTRODUCTro v ERO MELIOR sspvi: supple, fit vel facta est per Chti
UM . Loco praecedentis mandati, id est legis Mosaicae , introducitur aliquid multo melius, nempe lex, & sacerdotium Christi , spem nobis certissima in faciens appropinquandi lad Deum , per veram iustitiam .
V. 2o. ET QUANTUM EsT NON SINE IUREIERANDO,' id est, Quantum est hoc quanti a nobis fieri debet, ut sacerdos noster, non sine iureiurando factus sit sacer
&c. quasi dicat, Aaroni , & posteris Deusdedit sacerdotium sine iuramento, quasi rem minoris momenti, & temporariam , quam firmare iuramento Deus non est dignatus.
V. 2I. Hi C AUTEM ; scilicet Christus factus est sacerdos a Deo patre , qui etiam iuramentum interposuit , ut habemus ex Psalmo cxl. 4. Iuravis Dominus , o non pornitebit eum, ta es sacerdos in aternum, &e. Christus ergo eum iuramento sacerdos factus est, quasi res & negotium Christi Ponti fieis, scilicet hominum reconciliatio . & salus magni esset momenti, ut proculdubio est.
MENTI , &c. Sensus est o Tanto potioris foederis sponsor , ae fiae iussor sah tus est Christus, quanto sanctiori auctoritate , hoc est iuramento interposito , sacerdotium iniit eum Levitici ordinis sacerdotes ,
absque iuramento inaugurarentur. V. 23. ET A Lir Qui DEM, &c. ostendit lacerdotium Christi Aaronico praeilare , quanto mortali praestat immortale . In lege non erat unus Pontifex , sed multi. quorum alter alteri succedebat s Christus autem , quia est immortalis, semper manet,& est Ponti ex aeternus.
TUUM po EsT. Graece est , . . r. παπφὼ
id est perfecte , 8c plene, & perpetuo, non
tantum in hae, sed etiam in sutura vita.
fideles, qui per fidem , & obedientiam quam Cnristo praestant, accedunt ad Deum Patrem eiusque gratiam , & amicitiam .
SEMPER vlvENς AD INTERpELLANDUM pRO NOBIs r semper vivens . & munus suum exercere paratus , ut scilicet pro nobis apud Deum interpellet, id eli oret.
Bis EssET PONTIFEx ; se ilicet qui sem. per vivens interpellare semper pro no bis . SANCT Us r οσιες , id est purus, Si omnis labis expers , pilis etiam erga Deum, colens, & timens Deum , devotus Deo, sacer, & sanctus , ipsaque pietate, & sanctimonia venerandus . INNOCENS I gκακὸς, id eit tarens ni litia , &noxa, innocens, qui nemini noceat , aut male velit , sed omnibus benefacere studeat. IMPOLLUTUs: αμίαiruet; immaculatus. Hae e tria ita videntur distingvi , ut sanctus respiciat Deum ; in noeens proximum; impollutus, seipsum. SEGREGATU . A PECCATOR lnus, id est ab eorum vita,& moribus longissime distans . & nihil
cum illis habens commune . ExcrLSIOR CARLis p Ac Tus, id est qui penetravit omnes caelos , usque ad summum : qui seeundum naturam allum piam supremum in rebus o tinet locum. R. a7. QUEMADMODUM sACERDO EI Levitici. HOC ENiM FECIT 1ΕMEL. &c. Est aliud argumentum, quo probat Christum praecellere Aaronis sacerdotibus. Nam hi saepius hostias offerebant tam pro suis , quam pro aliorum peccatis ἰ Christus autem unica oblatione omnium hominum peccata expiavit. V. 28. LEx EN M HOMINEs CONITITUIT; AcER TEs, id est pontisces sacrorum ,& sacerdotes principes . IN ptRMtTATEM HABENT Es , id est mortales , miseros, &peccatores, quique non valeant suis sacrificiis peccata expiare. SERMO AUTEM IU Risi URANDi , id est iuramento, quo Psal. I x. iuravi ε Dominus Christor Tti es faceritis in arernum. Fi Liu M. id est Christum Dominum. IN AETERNUM e constituit Pontificem . PERFECTUM : non infir .
mitatem habentem , ut Levitici sacerdo.
229쪽
Vers. I. RAEEL RisvnEcu, quod .idem1V1 sonat ae rei ιυμιιa, id est rex iustissimus ac iustificans ; RERSALEM. id est rex pacis, id eli pacificus ac pacificator , nomine suo figuram praefert Christi . qui factus es nobis ιusilia , sanctia
Dalia, oe redemptio a V, I. SINE PATRE, It NE MATRE , sl-NE GENEALOGIA: non quod his caruerit,
sed quod nobis ignoti sint, cum nulla, seu avorum , seu parentum eius memoria fiatia Scripturis, quae noci Gentilium qu lis erat Melchisedech, unus ex regulis Cha nanaeorum , teste Iosepho , S. Dionysio , Epiphanio b & Theodor. sed solorum Hebraeorum genus & historiam pertexunt. Simili phtas terra filium vocamus qui ignotis & obscuris parentibus natus est :ita Hippolytus, Eusebius, Irenaeus & alii apud S. Hieronymum c: qui & repellunt fabulas Mese hisedee hiauorum haeret Icorum, contendentium Melchisedech esse υι ritum
sanctum incarnatum d itemque Origenis &Didymi, esse angelum: denique Zc Sama ritanorum , & quorumdam modernorum di fuisse Sem : nam Sem in Scripturis vocatur filius Me do ergo non est sene patre.
NEQUE INITιUM, NEQUE FINEM FITAE HABENs in Scripturis, quae non memine
runt, seu nativitatis , seu motiis Melchisedechi, sicut meminerunt Aaronis α
di conlequenter nec meminerunt finis sacerdotii Malchisedechi , qui hoc etiam ipso Usmilatus est ricio D si, & figura fuitatem sacerdotii seu pontifieatus iplius : ita byrus, Chlysost. Theophyl. & Oecume
V. 4. INTυgMt ut & serio expendite , quot nominibus Melchisedech typus Chrisii , praecellat sacerdotibus Aaronicis. Nam Primo, holum omnium pater ABRAHAM DECiMAs Melchi ledecho quasi digniori DE-DlT DE PRAE Cipuis, νη νγ , ideli ex optimis spoliis: ita Theophylactus de Anselmus. Sicut ius decimarum , quas lacerdotes Aaroni ei V. I. DE si Liis LEvi a Deo ad id munus delecti, iubentur sEcu NDUM LEGEM
e su MERE A reliquo toto POPULO, etiam A FRATRIBUs s Uis , aliis Levitis ; arguit , illos esse maiores ac digniores reli-
quis ex eadem alioqui istirpe prognatis .
Quanto magis V. 6. Melchisedech, Cuius GENERATIO NON RNNUMERATUR IN Eis , id est non attexitur genealogiae Hebra orum , sed eKalia stirpe oriundus suit ; & ex eo com probatur praecellulise Abrahamo, quod D in Ct Mas ab eo acceperi ιρ Secunda praecellen ita: Melchisedech Abrahamum , QUI tam excellentes benedictiones a Deo libi promissas HABEBAT f, tamquam minorem is BENEDlxIT, utique illo metior, κρείττω, Iid est maior, dignior. Sequitur tertia prae cellentia r
y8. Hic, id est in lece, seu in fami
lia Aaronis, HOMINEs qui DECiMASasea. tribus suis Accipio, T, sunt omnes mor. tales & suo tempore MoRiENTES: IBI au-TEM . id eli in historia & gestis Melchi.
sedechi, Genes. xiv. i S. & Psal. Cix. ubi agitur de eius sacerdotio , CONTESTA TUR Scriptura , Qu, A v I v IT , nempe eo ipso quo de morte eius mihil commemo. rat . sed quasi immortalem & aeternum sacerdotem celebrat. Neque solum Abraham,
V. 9. & Io. PEE ARRAHAM ET iam LEvi & Aaron omnesque Aaronici sacerdotes, QUI nunc DEci Mas a reliquo lia raese a cUιu , DEClM Tr suNT , id e Pidecimas dederunt Melchisedecno , nempe cum ADHUC esset m Abrahae LV Mars , id est in eius naturali vi seminativa, seu generati va, cuius prima origo est in lumbis .
Petinde enim hie se geist Abraham eum Melchisedecho, atque princeps qui pro se ,& pro tot a potieri tate sua , Obedientiam regi praestat & offert. Et haec est quarta
Dices, Et iam Christus suit in lumbit
Abrahae: ergo aeque ac Aaron sic decimas dedit. Respondeo , nego antecedens et quia Christus non est proseminatus ex naturalivi seminativa Abrahae , puta ex Commi
stione maris A seminae, sed modo & vi prorsus supernaturali g: ita S- Aug.& D. Tho m. bH G. PER SACERDOTIUM LEvtTICUM non ERAT CONsUMMAT io, id est i per fect ιο : nam nec ipsum sacerdotium persectum in se erat, sed tantum typus , leusigura et nec persecte expiabar peccata, ne reconciliabat homines Deo : c ut fit per sacerdotium Cht illi figuratum sacerdotiis
230쪽
Melehisedeehi. Et haec quinta praecellentia: se ut nee lex quam POPULUI sUB PSO; Grate e , t mpore sacerdolii eius , AC CEpl T. Nam si sacerdotium L iιicum , vel lex Mosaica, per se ciliat homines, nempe si vim habuisset vere luilificandi & ad caelos perducendi. quae nobili istinae hominis persectiones sunt; γ uUiD NEC EssΑ-
nieci,& altero ei suffecto, NEcassE D UT ET LEGis TRANsLATIO pl T ὶ eum eiusdem sint rationis & eonditionis , & maior legis pars occupetur in iis decernendis
quae sacerdotes concernunt, v. g. de qua
litatibus sacerdotum , de ritibus initiationis & expiationis , de victimis, de victu , de amictu, de ministris , de opibus eorumdem , &e. quae si abrogentur, legem quoque abrogari neeesse est . Porro sacerdotem qui Aaronicis successit, nempe Christum , prorsus aliam esse ab Aaronicis sacerdotibus . vel inde patet, quod is
DlCUNTUR , nempe Chrillus , non ut illi ex tribu Levi, sed DE ALt A TRIBU , nempe Iuda, oriundus si, DE QUA tribu NUL-Lus umquam ALTA Ri PRAEsTO FUIT , seu
astitit vel miniitravit, vel sacerdotio functus est : &e.
V. t 4 DE sACERDOTI Bus IN ea TRIBU des gnandis, vel ex ea desumendis, NIHIL umquam Movs Es LOCU Tus EsT, aut de erevit Deus per Moysen. V. II. & 26. AMρLrus, seu magis adhuc, MANIFEsTUM usT discrimen o &haec sexta praecellentia ) quod hie Attus
SACERDos, nempe Christus, NON D FACTUs , seu creatus , SECUNDUM LEGEM MANDRTI CARNALIs , id est secundum legem Mosaicam, quae nonni si carnales victimas & eeremonias praescribit et sED SECUNDUM vlRTUTEM seu potentiam divinam & extraordinariam , non brevi interiturus. ut Aaronici, sed ut TAE IN Disso LUBILis, seu immortalis, pontifex semper vivens, semper vigens, idque V. II. IN AETERNUM, ut insta I vi. debimus. Sequitur septima praecellentia. V. IS. & I ρ. Praecedens mandatum , id
est lex Mosaica , & legi si proles sacerdoν
tium Aaronicum , erat infirmum , imbecille ET mutile, id est in tussiciens ad iustificandum de salvandum : ideoque merito reprobatum, id est reieeium & abolitum fuit a Deo. INTRODuCTro v ERO , id est sacerdotium Chri ili secundum ordinem Melchisedechi subintroductum in locum Aaronici , est MELi Ris spEr , quia potentissimum atque efficacissimum est ad iultificandum & sal Wandum et unde & per illud appropinquamus , immo proximi reddimur Deo, eiusque ami ei, filii & haeredes. Viis de de ollavam praecellentiam .
est tanto potioris , firmioris, stabilioris sce. detis fideiussor factus , quanto sanctiori auctoritate , pula iuramento divino sacerdotium & pontificatum suum iniit. Ra3. ET ALII mi DEM. Aaronici pontifices multi numero fuerunt , quorum uinnus alteri suce edebat, quia singuli suo te minpore moriebantur:
V. 24. & a 3. HIC ADTEM Christus , ruta est immortalis , etiam sACERDOTIUM , eu pontificatum & haec sit nona praecellentia, HABET sEMpi TERNUM . Primo, quia sacerdotio Christi nullum aliud umquam succedet, inquit Theodoretus & S. Thomas e neque enim Petrus successor Christi fuit, sed solum vicarius. Secundo, quia ut sequitur v. seq. saetificium paru'sionis Christi euius commemoratio ac re praetentatio est sacrificium Eucharisticum ,
ex se habet intrinsecam virtutem aeterinnam, salvanssi omnes quotquot IN PERPETUUM accedent fide & piis operibus psR Christum AD DEUM. Tertio, qu: aper ministros suos in Ecclesia perpetuo uruque ad finem mundi offeret sacrificium
Missae, in quo Christus ipse & victima est& offerens principalis, ut docet Trident. n. Denique quia Christus esiam in caelis perpetuo continuat sacrifieium suum, scili. cet Deo Patri illud osterendo, PRO NOBISorando & mre pellando , quatenus nimirum homo est: quae enim nunc in caelis, atque olim solebat in terris, est advocatus, mediator Ac pontifex noster, cuius est orare , interpellare, postulare: ita S. Ambr. N etianet. Aug. Ribera & SuareΣ.