장음표시 사용
321쪽
P. 24. SATUTANT vos, Lustaque omnia vobis precantur FRATREs & contribules vestri ex Iudaeis ad Christum traducti, non tantum qui Romae, sed & per reliquas Italiae urbes dispersi degunt. V. 23. GRATi A Dei , & omne genus bonorum , quae caelitus merito Christi obveniunt Ecclesiae Dei , cumulatissime sit
Heg. r. & r. 'ARi Tas. Exhortatio est ad mutuum amo. rem , L ne pereat inchoata inter eos caritas proptes afflictiones : ne hospitalita. tem negligant, etiam pam iacturam bonorum . Sermo est de susceptione fidelium . Nee solebant tune Cliristiani divertere ad gentiles. Tesseras habebant fideles peregri. ni formatas, hae subscriptione notatas ,
μα . LATUERUNT , ε λαθον ὴ hypallage: latuerunt; id eli, latenter, vel nescientes receperunt hospitio Angelos , quos nempe putabant esse homines. Vide de Abraham S I oth Genes xviii. & xix. V. 3. MEMENTOTE. Iam de iuvandis solatio consessoribus : miseremini vinctorum pro Christo, tamquam existimantes vos quoque corpus habere smilibus malis
V. q. & 6. HONORABILE. Hoc ὀe coniugii servanda honestate , deque vitanda avaritia. Dixit enim Deus ad Iosue cap. I. Non te desertim: stat haec vobis promisso Dei & providentia. NON Tl ME BD. Locus est psal. cxvii. 6. Deo favente ,
non oberunt mali. I . 7. & 8. MEMENTOTE PRAEPOSιΤΟ-
Rura , qui vobis fidei viam mon strarunt horum vitam sanctam , & finem felicem prae oculis habete, eorum insistite vestigiis. Christus heri & hodie, & deinceps lem
per manebit, paratus similem vobis conferre mereedem. Heri tempore praeterito, li et Cyrillus aeternitatem det naturae divinae. P. 9. DOCTRINIs v ARirs . Notat prae sertim haereses illorum temporum . ac demum varias ac pu nantes cum veritate doctrinas docet reppellendas. GRATIA CORsTABIL RE. optima ratio uitandi hos haereticorum scopu . os est, confervata gratia
Christi sancte uiuere. Vitae licentia viam aperit ad haereses. Hac vivendi libertate propinata, Calvinus novator hoe saeculum haeresibus infame corrupit. Escis, cibis legalibus . F. IO. HABEMUI ALTARE. Dixit stabiliendum esse eor gratia non escis legalibus e recte; nam Christiani habent purius& praestantius sacrificium eorporis & sanis uinis Christi , quo frui non possunt, qui letalibus inhaerent. Itaque intelligit altare non erucis, sed Eucharistiae: metonymia, altare pro sacrificio . Et certe altare nusquam in Scriptura aecipitur pro oblationibus quod tamen somniat hie Bera
ut te quae non requiruat altare. Vide I. Cor. x. I 8. & 2 r.
V. II. I 2. & II. QUORUM. Uide Le. vitici cap. xv I. 27. de hirco & vitulo , qui offerebantur pro peccatis Pontificis &populi iuxta ritum ibidem praescriptum . Inserebatur sanguis in Sancta Sanctorum
ad hanc expiationem : corpora vero cremabantur extra castra, Levit. xi. postea extra templum. PROPTER QUOD . Ideo, inquit Paulus, voluit Christus immolari in cruce Ex TRA CasTRA, extra templum Mcivitatem, ut denotaret se offerri pro omnium peccatis; ut fuit in lege. Item sis gnificabatur non sere licitum Iudaeis de hoe Christi eorpore N Eucharistia manduis care : quod tamen Christianis licitum est. V I3. Ex EAMus. Versat hunc locum veteris testamenti Paulus, nunc ut typum
atque allegorice s quod hactenus seeit
nunc etiam tropologice, & ad mores, incitans ad contemptum mundanae volupta tis , & ad sustinendam ignominiam pro Christo. Nou HABE Mus HIC , MANENTEM
322쪽
mus , hoc anagogice hoe est eae testem
Ierula tem . V. I. PE PIUM ERGO . per ipsum tamquam per Pontificem offerimus holliam laudis, Psalmos & actiones piatiarum i hic enim est fluctus labiorum laudantium Deum dquamvis aliqui haee referant ad Euchari. stam, quae etiam vere est sacrificium laudis , ut nomen lonat. V. 6. &c. BENEFi pNTi AE . Reliquum habet commendationem virtutum paraeneticam. In his eli illa , quam hic communionem vocat. Est eommunicatio honorum cum pauperibus . sic, inquit, reddimus Deum nobis propitium . νὸ PROMERETUR DEus, inquit Bera, barbare diei. tur: Graeca vos significat pia eari & eoa.
ciliari , quod est induci ad benefaciendum. Adde iam, promereor esse verbum deponens, & polle accipi passive . Commendat vers. II. obedientiam erga Praelatu; . Nec expedit ut gementes & sine alacritate id iaciant. V. Ιου CRATE. Confidit etiam sere ut orent pro se tamquam pro amicissimo benefactore, & qui non eis sibi conseius se umquam illis obsuisse . Rogat, ut aequo animo epistolam hanc accipiant. Quod est versu 13. de Timotheo dimisso, desinae illum suisse alicubi in vinculis, ti nunc tandem abiisse liberum. En scriptam ex Italia epistolam, ut praefatus sum.
323쪽
HAEC Disola inter catholicos prima numeratur ; scripta fuit
a Iacobo Apostolo, qui frater Lomini vulgo dicitur , more Hebrais usitato. Iacobus autem ex Alphaeo ct Maria Cleobae filii natus; Christi Domini erat conjanguineus, eo quo alibi diximus m do. minor vulgo dici solet, quod Iacobus alter Zebedaei filius refrater Ioannis prior ad Apostolatum a Chrso vocatus fueris. Ant quam Apostoli toto orbe Eυangelium pradicaturi ab urbe Ierofo-ma discederent , hic Ecclesiae Ierosebmitanae regendae fuit praepostus , tanta Ianctitate conspicuus, ur Iosephus urbis excidium iniustae illius neci tribuerit. Iacobum Aposolum o Episcopum Ieroselνmitanum huius Epistolae auctorem esse communis es Ecclesae confesso , Conciliorum ρο n. Patrum auctoritate firmata. Ad totius orbis Ecclesias, ut alias Catholicas Epipolas dirigi, ver millimum est : eo
quippe nomine censentur, quae totius Ecclesia communia tractant ne
gotia , neque ad Meles unius civitatis, aut regionis , ut Pauli ui- solae, sed ad omnes omnium locorum, O temporum Christianos sunt conscriptae. βuod enim Iacobus in Epistola Jua duodecim tribubus , quae sunt in dispersone, salutem apprecatur, non Iudaeis legi Mosaicae addictis, sed Melibus tantummodo scribere probabilius vide-
xur . Iudaei enim a tempore captivitatis Bablonicae per varias orbis regiones spars mire quidquam de Christ Evangelio audierant ;
324쪽
322 perpauci ex iis quibus annuntiatum erat Ευangelium, Chrsum ut Messiam agnoverant; Iacobus ipse iis ignotus erat penitus , nee lisquet quo is modo effecisset ut haec Epipola ad eos perferretur. Itaque dkοdecim tribuum nomine Chrisianos deiunari omnes emisimant miri docti, re inteν res Auctor Anal eos Gallicae: eodem plane modo loquitur, quo Christus Dominus Apostolis suis praedixit fore ut iudicarenν Ia. tribus Israel, hoe es, Chrisianos omnes qui sunt
viri Israelitae spiritu, non carne tantummodo. Sic Ioannes in Apo-colns viair I a. portas caelestis Ierusalem, quarsem singulae unius tribus nomine erant insignitae ; π cap. v II. Augelus duodecim millia signaυit ex unaquaque νribu . Suid porro causa esse potuit, ut Iacobus Iudaeis potius, quam Gentilibus ad fidem converssscriberet Peum utrique re Gentiles conversi, re Iudaei iisdem in civitatibus degerent, o in easdem convenirent Ecclesas, quaque ad mores σβdem spectant, utrisque essent communia, ad omnes omnium rem' rum o locorum fideles aeque pertinerent.
Id mero es Iacobo in hae Disola proposium, ut quaedam fidei
praecepta Ο morum iis tradat, cum adversus hareses, quae tunc temporis emergere incipiebant, tum adversus corruptionem morum quae
futuris temporibus imminebat. Primum huius Epipolae caput instructioni datur : quae sequuntur x die ad cap. v. varias hareses primis Ecelesae faeculis exorituras in antecesium damnat, re mores ad pietatem informat; in retrema Disolae parte pauperes re a fictos n- solatur: ubique tamen videtur non alium sequi ordinem , praeter eum qui animo eius ultra se serebat, fere ut in libris Sapientiae temnimus , in Proverbiis scilicet, Ecclesase , ct in Ecclesastico , immore in Prophetis, ubi Spiritus Sancti afflarum sacri Auctores fo
325쪽
Docet tentationum utilitatem, sapientiam a Deo cum confidentia postula clam e Deus tentator non es aut auctor peceati, sed ab eo praeerit omnis Mona donatior hortatur ut ad audiendum veloces, ad loquendum vero m iram
tardi sent a nee fatis es veritatem audire, nis illa opere compleatur: subdit etiam quanam si vera m immaculata religio.
Ae onus Dei & Domini nostri Iesu Christi servus, duodecim tribubus, quae sunt in dispersione , salutem.
a. Omne gaudium existimate fratres mei, cum in tentationes varias incideritis: g. sa scientes quod Probatio fidei vestrae patientiam operatur. 4. Patientia autem opus persectum habet: ut sitis persecti & integri, in nullo deficientes. s. Si quis autem vestrum inis diget sapientia, postulet a Deo, qui dat omnibus asiluenter, Sc non improperato & dabitur ei. 6. b9 Postulet autem in fide nihil haesitans: qui enim haesitat, similis est fluctui maris, qui a vento movetur & circumfertur: 7. non ergo aestimet homo ille quod accipiat aliquid a Domino. 8. Vir du.plex animo, inconstans est in omnibus viis suis. p. Glorietur autem frater humilis in exaltatione sua; Io. dives autem in humilitate sua , sc) quoniam sicut flos foeni transbit: H. exortus est enim sol cum ardore, &a resecit foenum, & flos eius decidit, & decor vultus eius deperiit : ita &dives in itineribus suis marcescet. I 2. d) Beatus vir, qui sussere tentationem: quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam re. promisit Deus diligentibus se. I 3. Nemo cum tentatur, dicat, quoniam a Deo tentatur : Deus enim intentatori malorum est , ipse autem neminem tentat. Iq. Unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus , &illectus. Is . Deinde concupiscentia cum conceperit, parit peccatum : pec catum Vero cum consummatum suerit, generat mortem. Io. Nolite itaque errare fratres mei dilectissimi. i . Omne datum optimum, & omne donum persectum, desursum est; descendens a Patre luminum, apud quem non est trant mutatio, nec vicissitudinis obumbratio. I 8. Voluntarie enim genuit nos verbo veritatis, ut simus initium aliquod creaturae eius. I P. Scitis fratres mei dilectissimi . se) Sit autem omnis homo velox ad audiendum et tardus autem ad loquendum, & tardus ad iram. 2o. Ira enim Viri, iustitiam Dei non operatur . et t. Propter quod abiicientes omnem immunditiam,& abundantiam malitiae, in mansuetudine suscipite insitum verbΠm, quod potest salvare animas vestras. χχ. D Estote autem factores verbi, & non auditores tantum, fallentes vosmetipsos. 13. Quia si quis auditor est verbi,& non factor: hic comparabitur viro consideranti vultum nativitatis suae in speculo : 24. consideravit enim se, & abiit, & statim oblitus est qualis Ss 1 fue-
326쪽
3 EPIST CATH. B. IACOBI APOST.
fuerit. 2s. Qui autem perspexerit in legem persectam libertatis, & per.
manserit in ea, non auditor obliviosus natus, ted factor operis: hic beatus in facto suo erit. 26. Si quis autem putat te religiosuam eiis, non reis nans linguam suam, sed seducens cor suum , huius vana est religio. 27. Religio munda & immaculata apud Deum & Patrem, haec est: Vilitare pupillos & viduas in tribulatione eorum , & immaculatum 1 e custodire abnoc iaculo.
Ures. 18. Volumaνio enim genuit nos. Non omittas coniunctionem enim.
r. 2s. Qui autem perspexerit in legem misectam im νιatis . Ac eurativi tetem perfectam , non sunt nainandi , prior in ablativum. tege . posterior in gen. tiuuin perofectae , quomodo pleriq- ωaaut: I. lete perfecta ψbrrtinis .
G A G NAE I. esse potest: Probatio seu exploratio fidei vestrae; id est, persecta fides vestra & per
Mors. r. π N DispΕRsio XE. De dispersio-llongas tribulationes explorata ac probata I ne intelligit omnium creden-lsustinentiam operatur; quia cuius fides latium praeter apostolos per regiones Iudaeaeleon fidentia erga Deum in longis afflictio-ti Samariae, de qua Act. v m. Quum au-lnibus & tentationibus non excidit, mani in em dicat Duo DEci M TR in usus ,' uerisi-lsestat se Domini consolationem longaniis mile est ex ea omnium tribuum turma , miter po se sustinere . Sin mavis patien. quae die Penteeostes novo miraculo stupefacta credidit, bonam partem Zc maxime ex singuli q tribubus aliquot communiter cum apostolis vixisse usque ad illam per. tiam pro afflicto num tolerantia sumere ,
sensus est , quod pura & persecta totque
argumentis approbata fides illorum in Deum , patientiam opera rure quia insignis secutionem fic dispersionem : quamquam & fides & confidentia in remuneratorem
de Ivit eis quaqua versus iam olim disper. Christam patientes nos reddit . Sunt quisis intelligi potest locus. sie exponant, probrtio fidei , id est a V. a. OMNE GA uniuM; i 3 est , perse- flictio per quam fides probatur , patientiam
per tentat iones, non illectamenta ad pee- aET, id est gaudium 8c alacrita .em an candam , sed tribulationes & amictiones nexam, sicut apololi ibant gaudentes a cοα- intelligere oportet. Dectu eo cilii , quoniam digeti habiti su ut
βιενην; ubi ν, I Mi μιον significare potest vel tute destituti ; neque enim hie deficientes explorationem , vel id quod in quaque re intelligere oportet , afflictionibus succum. purum & persectam est: ἐπι-- autem , t bentes, quos Graeci dicunt Ακα-μGe : est non tam patientiam , id est tolerantiam , fgni fuat, quam sustinentiam & longam alicuius rei expectalionem . Sensus ergo namque Graece λε ομενα , id eit ad var-bum , destituti. Quidam per opas persectum , patientiae intelligunt virtutem , qu
327쪽
quis affligentibus se bene exanimo vult delita qui haesitat in postulationibus suis ne-
facit. que in iis perseverat, nunc animo unamV. 3. AFFLUENTER. Interpres legisse vi-lin partem lactantur, nunc in aliam. detur ἄθρόοις , quum tamen Graeca habent V. 8. UIR DUPLEx ANIMO. Gmee est
καλῶς, id eli sempliciter, candido scilicet δίυχες, quem Gratei interpretantur incoisae simpliei animo, & sine ulla spe re iuu-li alitem & intubilem in petitione, quippe
ne rationis : unde subiit , ET NON i Myao-iqui nunc praesentium , nune contra futuro- ERAT. SI QUIs AUTEM VEITRuri iNDl- rum honorum tenetur desiderio e itaque
GET IAPIENTIA , Graece, γῆς σοφιαρ, δι υλος dicitur qua 14 biani mug, quippe qui id est destituitur sapientia , aut si cui illati it vacillanti & titubanti animo.
deest, PosyUL ET A DEO, QUID ATOMNi- V. 9. Io. & r . GLORIETUR AUTEM
V. 6. PosTULET AUTEM i N plDE Ni . Graece est, εν νῶ ζψω, id est in sublimi-HIL HAEs TANs. Graece pro hae litans , estitater noster autem legit εν νω υ σει , id - ρι οπινεο, quod signifieat L haesitantem test in exaltatione. Exaltationem aut e triti diiudicantern . Est autem sensus, quodlvocat tribulationes pro Christo , per quas in sole, id est fideliter & eum fiducia po-licite Paulo intrare nos oportet in regnumstulantem , non oportet diiud: care, nequeaeaelorum . Hic autem mundi Lipientiam ri haesitare de Dei potentia ae misericordia . det, dum exaltationem vocat 3c sublimita- Nec enim vult hoc loco, quod quicumque tem , quod i pie summam putat ignomi- Pollulat a Deo, necessario credit se asse-amam , scilicet mundo nullius es. pretii. quuturum sed quod dubitare non opor lQuod vero sequitur, Div s AUTEM INHU-tet , quin potens si ut queat, & miseri. M t L TAIE su A. Grrce est πινει- σει , id cors ut velit tradere quod petitur , si qui-aest humiltiat.οηε ; quo loco Graeca se holi
dem in rem nostram illud est. Nam &Jdicunt eclipsinn esse , ut sit tensus, Dives Graeca scholia explicant de eo qui mole autem in humiliatione sua erubeicat , sed
peccatorum suorum pressiis, minorem pu-tquam eclipsim , ne nimis durus videretur,tat Dei misericori ham, quam ut donari si .loe induitata asseliarit Apostolus et alioquin bi venia possit . Qui ENlM HA 1sir T ,liron:ce legetidum est.' Glorietur a ives, qui scilicet in fide, si Mi Lis EsT phoc Tur M - nunc suis divitiis estertur, in humiliatio-RIs, qui huc illuc a vento impellitur, quia ne, quae illum manet: neque enim fluxaeums eonscientia sicinae fidei suneamentoJhaee illius gloria ita re diutius potest, quin- non innititur, facile nutat, & ut inquitJimmo sicut flore foeni velociter transeun- Paulus Ephes. quarto a cireumfertur adite, ubi sol illuxerit paulo ardentior, are- Omnem ventum doctrinae in nequitia ho icit foenum , peritque illius eccor & gl minum , ad circumventionem erroris. Vi ariae ita Iubito tranteum e mundana illa di
dentur & Graeca scholia τὸν l. itum gloriar ubi per ardorem di tricti iu-& haesitantem interpretari eum, qui animiJdieii, seu in morte, seu novissimi, sol i dubius est, quidnam a Deo petat , & iii- luxerit iuilitiae, reproborum divitum decor constans est in postulationibus , quem po lperit & gloria r quemadmodum de i nollea quoque Iacobus vocat At χον , id estJpraemisit, quod DECOR VULT Us EI Us DE- virum duplici animo i dicunt enim . γὰρlrLRuT: ubi Graeca habent, εὶ πρεπε α τοῦ
est, qui enim haestat non satis sibi eoni quod de homine tantum dicitur. Certes' ns quidnam pollulet , ae propemodum i reelius erat ii interpres vertit et decor is nihil perseverans in pollulatione , statim ei et eius, quam vultus : nam vultus, quod recedit : exponunt autem Graeca scholia quidem viderim . de homine tantum Ruthis vexbis locum illum, similis es fluet, ii anim. ntibus dicitur, facies vero de in Rni Niaris qu/ vento eircumfertur sive ut linis etiam . Salustius enim de urbi: di ix, Graeci habent, piari σαειω, id est qui ia i quibus rebus immutata iacies ur' is erat: Elatur δέ rapitur : scut enim mare nunel& de at te Plinius, nec arboris ipsius quκsuit ac refluat . modo in hane partem at sit iacies conflati ita faciem sceni re ius Vento .pitur , modo in aliam iactatur: dixeris quam vultum. Sicut ergo indum,
328쪽
326 EPIST. CATH. B. IACOBI APOST.
inquit, aruit, & decor iaciei eiu ς deperiit e
id est, in actionibus , per quas superbus
ambulabat, peribit . Pro eo autem quod pene omnes Graeci habent εν αῖε πορύαις ,
id est in viis aut itineribus, antiquus codex Graecus lumptus e bibliotheca Divi Dionysii iuxta Lutetiam Pari siorum, habet, oe αις , per simplex, i, id est in abundantiis suis & facultatibus , quod utique magis hoc loco quadrat , quod scilieet disves in divitiarum a iuuentia marcescet. U. ra. de I 4. NEMO CUM TENTATUR,& e. Antea nomine tentationis persecutiones intellexit: nunc de lix agit, quas ia-terius instigante diabolo, vel suadente uaturae fragilitate toleramus: sic enim Augustinus de verbis Domini et eti tentatio inducens peccatum, qua Deus neminem tentat e est de te latio probans fidem , qua tentate Deux hominem dignatur . Nemo , inquit, dum ten atur, DICAT QUONIAM ADEO TENTA Tua . Graece ἔτι ατὰ πειρά Γομαι , id est quoniam a Deo tentor ; δε ita habet Latinus codex , ante annos sexaginta praelo exeus . QUONIAM DEus, inquit . INTENT TOR EST MALORUM is
Graece απέρατος , quod active & passive sumi potest. Passive sensus este Deus ma- Iis nostris non tentatur, id est malitiis 1
sed praestat active legete ; quod se ilicet
Deus malos homines non tentat: haec enim sententia resertur ad praecedentem e nemo dicat quoniam a Deo tentatur : Deus enim intentator es malorum: quod simili sente
tia confirmat, dicens, PLE AUTEM NEMINEM TENTAT : UNU1QUIsQUE PER TENTRTUR A CONCUPISCENTIA SUA AB STRA TUL ET ILLECTos in malum: pro
in ius autem, Graeee et διλια μιγνe , id est inelaatus , quod alludit ad concupilaentiae suavitatem V. II. CONCUpIsCENT A , &c. Concupistentia delectationem rei prohibitae ex eitat , neque vero delectatio statim mortalis eli, praesertim si in ea non immoremur: impossibile est enim vi sis noci assici e atquum delectationi tu nefa concupistentia Co CEpEstir, id est desectationem ad consensum usque perduxerit , tunc PAR IT PECCATUM . Peccatum autem quum consummatum fuerit per plenum consensum de externi operas executionem, GENERAT MOR. TEM : mortem stilicet aeternam & gehennae .l V i . Ap UD QUEM NOM EsT TRANI
nem & conversionem significat: & Proclus in sphaera , pro solis reciprocatione sumit,
, quae ita vertit Thomas Linacer e Brumalis Tropicus solis ad austrum progressi meta est , & brumalem eius in se reciprocationem habet . Notandum autem quod quanto magis sol aecedit ad nos ,
tanto minus umbrae facit e contra quanto magis recedit, tanto plus. Itaque αποσκίασμα τῆς τροπῆς , dicitur obumbratio solis, quae fit per vices, de per ipsius reciproca. tionem, atque a tropica in tropicum conversionem . Vult ergo Iacobus quod apud patrem luminum A QUO OMNE DATUM OPTIMUM ET DONUM PERFECTUM , lumen est perpetuum gratiae de bonitatis et nec TRANsMUTATIO ulla EsT , aut ulcissi-TUDINis ouuMBRATIO , id est vicissitudinaria luminis obumbratio, quomodo in s le nostro est per τιν Ποτῆ, , id est istis conversonem, dg a tropico in tropicum reciprocationem e Deus enim Iax es c inquit Ioannes teoebrae in eo non Iuno ulla. Certe Augustinus in Libro de speculo hunc locum belle ad eam intelligentiam
explicat, dicens: Deus omnipotens, apud quem non est transmutatio; & ideo cursus temporis, noctis, dieique alternatione apud tς. nequaquam variatur: hoc vere est τροπηι ἀπ-κίασμα , obumbratio scilicet , per conversonem latis & reciprocationem a tropico in tropicum e hoe autem in Deo
non fit, quippe qui immutabilis: ideoque
apad eum nulla nox, dies autem perpetua , quia lux est indeficiens . Augustinus Libro primo de Civitate Dei legit , nec momen ii obumbratio; de ita ροπῆς , quod mo mentum sθnificat , pro τροπῆς legisse videtur, de sic elset sensus, apud quem nec
ulla transmutatio , nec etiam momenta ueRobumbratio. V. I 8. UOLUNTAR iE , &c voluntarie stilicet non necessitate. Gr. e 1 βιληθῶς . id est volens. GENut T autem non carnal ter , sed spiritualiter vE R v ERITAT Issu AE, id eii per fidem in verbum, & uni- Lenitum verbum , sicut Ioannes ait: Po-
329쪽
testat.m dedit filios Dei fini iis qui cre- mam per bona opera sese studet compone
Ztint in nomine eius, qui non ex Ianguini-ire . Graeci explicant , quod qui auditortius, neque ex voluntaIe carnis neque ex tantum est verbi , videt, in litterarum lan voluntate viri, sed ex Doo nati sunt. UT ctarum i peculo qu. lis quantusque sit, nisi Mus IN lTIUM AL QUOD CREATURAE mirum quod ad Dei gloriam conditus est, Elus: sive ereaturarum ; nam Graec. est: & ad ipsus efficius si in ilitudinem sed quia τῶν κνιαματων, id est ut prinei patum obti- auditor tantum, non item factor est diui neamus inter creaturas eius e quem sensum'ni verbi, nim est illi eurae ad eiusmodi es magis explieant Graeca , si ἀπαρχήν , pro figiem se componete: non magis quam ii. primitiis sumamus , hoc modo : ut simus ii qui se in speculo eontemplatus, statim primitiae quaedam creaturarum eius, id est , abiit & oblitus qualis suerit, curae suit
excellentiores ae praestantiores inter omnis naevos aut iaciei suae maculas abstergere. creaturas: interpretantur enim Graeci, την ' V. 23. QUI AUTEM PERspExERiT IN απαργυ τι ς π ανους α, πιμιστα τῆς , id est LEGEM PERFECTAM LIBERTAT is . ET PER primos & honore praecipuo dignos: κτi ἀ- MANfER T iΝ EA: Cia ce . δἰ m autem, id est creaturas, interpretantur εις νόμον τελμει τον Tue ἰλεο ρίας , id est
κτίσιν ἐρυμ, in , id est e reaturam aspecta .iqui prospexerit in legem perlectam, quae bilem. est libertatis & permanterit in ea : παρα-ν 9. SCITIs, p ATREI MEI DILECTis-l-πτω autem unde hic est aoristus, παρα- si Mi. Graece ἀγαπηγοι , id est , dilecti: no-lκύψας, a παρα & κυ,νω componitur; ita isser legit ita, id est scitis & intelligitis ve-lque quum metrω significet inclinare se derum este quod dico e quamquam Graecaldemittere oculos ad aliquid intuendum, &nune habeant ωςε, id est quapropter fratreslπαρά in compositione non tantum fgnis mei dileni, si omnis homo velox ad au-icet obiter , ted etiam trans ac prope, ut diendum , &e. nee habent το autem, quod In παρακολουθοῦν, mihi videtur παρακύπτων, noster Interpres legit. V. 22. NON AUDIT REI TANTUM. Erat-mus negat inveniri ro tantum in Craec. dicibus, aut si invenitur, additum. Dionysanus tamen eodex non tranς latum ii Icit, ut antea dixit de eo, qui vultum suum marginem , sed in eontextu habet u fintuetur in speculo & statim abit, addicit. μονον ἄκροα αἰ, id est non auditores tan .spermanserit in ea. Quidam Grat ei adduntrum. . κτως, id est sc ἔ id est, qui ut pi iugi V. 23. & 24. Si uulf AUDi TOR Es Tigem intueatur sese inclinarit, & se viἐenis de eo diei . qui intuendi studio ac penitus introspicienci sese inclinat r atque ita sensus esset, si quis propius in legem libertatis inspexerit, & quia inspice te non sum-
τIvlTATrs sUAE , id est nativam faelem suam , IN sPECULO: C Ns in ERAvIT ENIM SE ET ABIIT, ET sTATIM OBL TUI FITQU A Lis FUERt T. si quis auditor tantumve ibi omnem evangelii fidem teneat, mysteria omnia noverit: nequaquam autem ad evangelii normam vivat, die na fide opera
faciens, hic proculdubio simi lis est illi , quinativam saciem suam in speeulo inspicit
tantum , non soli cum naevos abstergere , aut maculas abluere, atque ideo quia de curanda saeie non ec gitavit, nec maculas
abstergere studuit . statim ut se inspexit, abiit. ae mox tibi itus est qualis suetit: sequi auditor est tantum verbi , vultum quidem nativitatis suae spiritualis, qualis esse debet in evangelii verbi speeulo videt quidem ; sed videt tantum, nec ad illius noris di studio intentus in ea permanserit, NON AUDITOR OB Llv Iosus FAc Tus, ut is qui se in speculo contemplatus abiit sED FACTOR OPERIS, HIC BEAT Us IN FACTO suo
ERIT. Legem autem persectar libertatis seu persectam legem in libertate sitam, legem evangelicam signat , per quam liberati a filio Dei, vere liberi sumus.s A.
lii. Fuit primus Ierosolymae Epi se pus de quo vide Ga l. t. Iudaeos hortatur& instituit. Ubi multa de patientia , legis observatione , operum honorum neces state . ambitione vitanda , ae loquacitate,& personarum acceptione , cupiditate, detractione , iuramento e denique de magna orationis vi apud Deum .
330쪽
V. r. IN DIOPERI IGNE , id est dispersae, scilicet per varia Regna. Syr. di persa inister Gentes. Apparet ex omnibus tribubus
aliquos fuisse ad Christi fidern conversos. Quidam intelligi putant Christianos dispe sos, de quibus Act. viii. SALUTEM. Syr.
V. a. OMNE , id est persectum ; quasidieat, optime vobiscum agi , esseque de
quo maxime gaudere debeatis. Exis inla-TE . Syr. Gιete . TENTA Tio NEs , id est, silictiones. V. p. PROBATIO . id est exploratio per
V. q. HABET; quasi dicat , Est per se.
V. I. OMNlnus , sellicit petentibus , ut par est. AFFLUENTER , id est abundanter. IMPROPERAT , id est exprobrat beneficium , ut solent qui multa dede
V. 6. HAE si Taus, id est dissidens, seu dubitans de Dei potentia & liberalitate . CtRCUMFERTUR, id est iactatur. V. 7. NON ERGO , &e. quasi di eat , Non est quod putet se impetraturum a
V. S. DUPLEx ANi Mo, id est vacillans seu haesitans in rebus divinis . Syr. dubitis mente sua. Viis, id est actionibus. V. 9. FRATER Ru Mi Lis , id est Chri-lianus abie Elus. : Ex ALTA Tio NE , scilicet apud Deum. V. Io. HUMihi TATE , id est dilectione; quas di eat . Cogitet quid de se futurumst paulo post , desinetque gloriari . IFoE. Ni, id est herbae. V. it. VUL Us , id est aspectus , seu speciei. I i Nun inus, id est actioni hus .
MAacEse ET, scilicet tandem amittet omnia . & pcribit ipse.
V. I a. SuppERT, id est patienter sert. UiTA v. scilicet aeternae. REPROMIsIT pro , promisit. V. I. TENTATUR, stitieet ad malum. DicAT , scilicet apud se , id est cogitet . MALORUM, id est ad malum. I E Auis TEM ἰ pro, ipse inquam. TENTAT, scilicet ad malum . V. I 6. GNsUMMATDM . scilicet pleno consensu. MORTEM, scilicet animae. V. II. DATUM opTlMUM . Graee. donum
tintim. PATRE, id est auctore . TRANs-NuTATio , id est mutatio . Vic Is i Tu Dr-Nis ἰ pro , vicissitudinaria '. cree. id estr οπῆς, conversonu ; quasi dic t , Non est ut sol, qui recedens umbram facit. OBuMBRA Tici, id est obleuratio; vel quasi dicat . Ne minimum quidem signum vicissitudinis, est enim prorsus immutabilis. V. ιου- UEaso, &e. id est praedicatione Evanilesica , τel per Filium suum . INI- TtUM. Graee. ἀπαρχν , id est primitia , scilicet primi, seu potiores. CREATURAE, scilicet recreatorum per ipsius gratiam. V. i9. SciTis . Giaee. & Syr. itaqMe . AUTEM: non est Grate. UELox, scilicet promptus. TARDus, scilicet dissicilis. r. ao. IU,TITIAM DEI, &c. id est non sciit bene operari, vel Deo displicet. V. 2I. MALI TiAE; pro malam p quasidieat, Quidquid male abundat , mere unque resecari. IN ιδ UM . Syr. natura nostra
insitam. scilicet per Incarnationem ; quasidieat, Dei filium hominem factum: periis phrasis Christi.
V. 23. LiBERTATrs , scilieet filiorum Dei . & a peccato, scilicci lex Evangeli ea filiot iacit Dei , & peccato liberat . Est enim sita praeeipue in caritate . IN
FACIO , scilicet opera bona beatum sa. ciunt, non sola fides. V. 26. RELIGtosUM . id est Dei euit rem , vulgo do otum. SEDUCENs , sciliceta recta via per loquaeitatem. D 27. PATREM, scilicet omnium, Ut si TARE , scilicet iuvando & con Iblando .
MARIANAE. DE septem Canonicis Epistolis aucto
ritatem habere, ut alii Libri saerati, ae peculiariter quinque; Epistola Iacobi , secunda Petri, secunda & tertia Ioannis, ae Epiliola Iudae , de quibus olim est dubitatum , nemo fidelis post tot Concilia , Hieronymum , & alios Patres , qui
eas probant , impune ambigat . Neque pus est in re perspicua natarari . Duo tamen dubia explicabo . Alterum , suerint
duo Iacobi , Iacobus Zebedaei Maior , &Minor Iacobus Alphaei, qi i & frater Do. mini, & Episcopus Ierosolymitanus , ut