장음표시 사용
421쪽
vORMAE t L vos FACIT BLPTIsMA - O TIENS MORTEM , UT vi TAE AETERNAE laurus est locus , nec minas Graece : sic HAEREDES EFFIcEREMUR. PROFEc Tus Irimm habet ο υμας άδίτ τον G. σύγ l CAELUM , 5ce. Graeca scholi exponunt βαπτασμα , quae ad uerbum interpres ver- couscientia bonae interrogatio in Deum. id tit: ergo crederem ici Graecis mendum e L eit bonae conlatentiae arrabo, pignus & de- se , Sc pro ἔ, id eli quo. ι, legendum ω ,lmonitratio secundum Deum et nam a τεο- cui scilicet aquae eonforme ac simile baptisma , nune quoque lai vos vos iacit: ut sit sensus quod Noe ἐκ odio animae beneficio aquae aream subleuanti; salvae factae sunt: cui aquae conli nile hapti ima quod nos a terrk in caelum elevat, lat vos nos facit. Arca quoque eccieliam signifie t :quia sicuti extra arcam tempore diluvii nemini suit talus . sic nulli extra ecclesiam salus: sicut etiam ad omne 2 ventos agitat arca, nullis umquam a aarum diluviis sui, mergi potuit , sic multis tyrannorum isthaereticorum procellis diu agriata ac frequenter Ecclesia perire num da D Poterit: fundata est enim supra firmam petram . Quoniam vero sua habebant Iudaei bapti semata , quae carnem tantum mundabant , addi it -κ CAλNIs DEPost TlO SORDIUM ,
id est non de politio sordium carnis, hoc est non ablutio carnalium sordium, sED
CONsCIENT AE BONAE INTERROGATIO IN
DEuis. Et hie locus etiam obscuru& est: quomodo enim conscient in interrogatio salvat verbum Graecum, quod latex pres veristit interrogatis, eli επιρωriviae, quod etiam stipulationem significat , &. hoc certe significata mihi quadrare videtu .. Eil au tem stipulatio verborum conceptio, qui basis qui interrogatur daturum iacturumve se quod interrogatus et , respondet: qualis in
bant uino fieri solet rogante baptizandum parocho, Credis in Deum t & respondente illo , si adultu est, aut nomine illius. si sans eth, susceptare: eredo . Ahrenuncias Satane tk operibus eius ρ abrenuncio: sic euim de eunucho legimus Alt. vii l. quod
eunuchia interrogante ecta a vet, quid me
prohibet bapti dari' dixit Phriιρpus, si credis eκ toto corde, licet: respondens ait, credo Iesum else filiam Dei e di pol modum baptiχasit. Huiusmodi ergo ἰ περί μαα ili putatio , qua te in Deum credere &Salmae nunci uni remittere profitetur baptizandus, . salvum eum iacit; non carnalium fordium ablutio r & hoe quidem per rei utrinionem Iesu hruli a mortuis . Christi enim re turrecti O , nostra fuit ictifica-uo , QUI EST idi DE TERA DEI DEGLu-τυλα, quod interpres vertit ioterrogatio , sic exponunt et ἐπερω, μα .si ris τισιν αμαβῶν,&. Q dicunt sum I, pr καα , δν, id eit fertiodum Deum. Haec de loco admodum difficili quant om conia Ger potuimus: quod autem Latinus habet deglut ens morιem ut vita aeternae haredes essiaceremur . Graeca quae nunc extant non habent : ab hac autem loco deglutιens , usque ad τὸ pro solus , nihil eorum quae Latini habent eii apud Graecos ia
s A. Vers. r. TI Easto, id est praedicati
Q. a. IN T, MORE. id est cum timore , se ilicet exactam. V. 3. CApiLLATUR A. Graecia expillaruisplicatura , seu crispatura. INDUMEMTi , id eis quibus induuntur. CULTus,. scilicet ornatus, icilicet superfluus. V. 4. SED , scilicet ornetur . CORDIs , id est interior ia INCORRUPTini LITATE , id eth
V. 6. Cuius . scilicet sarae. BENEFACIENTES, scilicet illae, vel vos; quasi dicat. Si bene feceritis, &c. PERT MEN- Es, &c. quasi dicat , Nullo pavore turbatae , aut affecta , scilicet seminae iacile
V. 7. MIENTIAM . id est prudentiam iaINFiRMio Rr, &c. Iunge eum praecedentibus. HONOREM , scilicet ab itinendo a copula r Hieron. I- contra Iovia. UITAE,
id eli vivificantis; vel quasi dicat . Gratiae vitam aeternam conserentis.
V. 8. IN FiΝE , id eii postremo, vel denique .
V. I TiM REM , id est minas, seu ea
422쪽
V. I 6. CONFUNDANTUR , id est pude-l lentior. Sic olim ornabant se viris subdi. fiant. ltae. V. r9. IN quo. Iunge eum Disitu , id V. 6. Sic UT ET SARA OBEDIEBAT ABRA
est anima, hac enim descendit ad limbum . HAE , Do Mi NUM EUM UCANs. igna lusCAR ERg, sci licet in serni. PRAEDic Aut T , Epist. ad Antioch Mulieres, ait, Muουβ- scilicet ex pro trans incredulitatem, vel an- cent viros suor, sicut carnem Dam ἰ nec eos nuntiavit liherationem , ut carcer Purgatorium vel Limbus intelligatur, & illi quidem tu ille increduli prius , sed in morte poenituisse. V. 2o. QUANDO ; pro, velut quando,
ut sit positum exempli causa . EXPECTA B AN r , &c qia si sicat, Putabant Deum diutius laturum illos . Gr. Yc. expectabat
Dei patieistia , sci licet illos ad pa: niten
V. 2 . QUOD , pro, quo modo . SIMILIs FriRMAE ; pro . correspondenter , eu, limili ratione. NON CARNIS , &c. quasi dicat, Non per depositionem sordium eorporis, sed per bouae conicientiae Purincationem apud Deum , ita ut si interrogetur, possit dicere , nullius sibi con. sciu n ei se peccati , vel luterrogationem in Deum, probationem apud Deum intellige , sic Psal. cxxx vir l. interrogare , pro proha re; quasi dicat, Non corporis sordes ablueris, sed probatam reddens conscientiam . PER REsURRECTlovgM, id est ad imitationem resurrectionis , vel per fidem in mortem , fle resurrectionem V. 22. DECLUT Evs MORTEM; pro, ubi
mortem absorbuisset alludit enim ad illud Osee xl l l. Absorpta es mors in id eit destruxisset, seu consumpsisset.
Rers. r. CfMihi τε R. Post servos praeeipit conitigatis p ac uxores viris subditas elle uult, ut si vir est infidelis, per
uxoris proni talem convertatur. νκ 2. Cmus in ERANTEs tu T M RE , cum conlide r.it sanctam conversarionem Toris, quae in ii more & humilitate est . Porro ornatum, cui mulieres in prrinis student, modestum esse vult. De qua re pulchra & lon a Disputatio Romae habita extat apud Livium Decad 4. Lih. IV. Mul a in utramque partem argumenta. V. 4. SED QUI A SCONDirus EST C R. Drs H MI, id eit interior humo ornet v .rtor iuri . . t scilicet orn auς Es T i N a PECTu UM LOCUPLEs , ia est me el- audeant pro' o nomIne vocare. Nonius Mamleeli. Gmιnum ait pro marito sumi , probat ex AEneid. Lib i U. illis verbis. Co tibρa no i Reppulit, ae dominum AEneam in rue
Chrysiis omus plura in I. ad Corinth. Ho-
mil. 26. Cuius EsTis FiLIAE , scilicet Sa-r . Graec. νς , eam , sci licet imitamini .ET-NON RE Ti MENTEs ULLAM PERTUR. ATIONE M. Grire. terrorem , id est nulla erunt iurgia. si sic vos geratis. V. 7. Vt si Mi LiTER , scilicet honor, te uxores. SECUNDUM sciENTiAM , id est
ut qui maiori prudentia et is praediti, Pt tarchus in opusculo , in Princi e requiri
doctrinam , ait , Periarum Regem praeter uxorem omnes pro servis habere . TAMQUAM ET COAEREDinus. Christus sexuet non distinguit . GRATrAE vi TAE , id est vite aeternae . Hieronymus contra Iovinia hune honorem intelligit ab nentiam & separationem . ad temnus nemper quia seqtit tur , UT NON IM ED ANTUR ORATI NEx τε sTRAE . Sic Paulus I. ad Cor. v . s. Nolite fraudare invicem, nisi forte eY coσ- sensu , ad tempus, ut vacet/x oratio rei .
V. 8. IN Fi ME. Sic lege, non in fide , ut Beda , Lovan. & plerique . Gotth. io summa p quali dicat, ut Syr. Finis hie est . Denique o MMEs UNAN MEq. scilicet est
V. ra. ET AUREs Erus, Dei , se ilicet patent, scilicet in preces eorum. UULTusAUTEM DOMi Ni, id est ira contra facie nistes mala. Quis nocebit Si novi AEMULATOR Es , id eii Ieti uores fuerιtis , sie
423쪽
re. DE EA , QUAE IN vo is EsT, SPE .l fiis , in cuius fide hapti muν : nam is Gotth. de fide, De , qua in vobis eli .l numerus octonarius resar ectιonem βεν, Sta Beda legit. Syr. de De fidei, pro, de eat . De G fide. In Grecis modo nulla inen- R. ar. QUOD ET vos. Quidam vos. Ettio fidei, & ii ne ea legit Greg. II. Part. pro quos, Gr.ec. in Regus eri ω, id ei Pastoralis, in fine. ωι vos, scille et aquae, O -s similis D
V. 17. MELius EST ENIM BENε FAC EN- mae fulvos fecit but ma. 4iae lectio com-TEs . Sic lege, ut Gotlh. Sc Gr.ec. non ut moda videtur, niti Latini omnes & pleii-ben freιent ν, quod multi codices Per rδmique Graeci codices reclamarent , qui pro habent. Clarillus mortuus est, ut nos Oiler. quod Latine , Graec. o habent. NON CAR-ret Deo, Nis , POSITIO sokolUM, ut, scilicet Iu-Z ig. Moari Fic AT Us. Sic Graece e mul- datorum baptismata , quae corpus solum a ti Litini codices mortificatos habuere. Utra luebant; IED Corusci ENTIAE BONAE IN-que leni eutia commoda: nam Ic Ch pilius IEλROGATlo . E'ar ώνυμ interrogationem carne est mortuus , ct spiritus sancti virtu- bc hipulationem ligailicat. Ergo Iiιptiliuio te revixit. Et nos obtulit Deo carne mor- dc professio, qua Deo nos obstringimus intificati,s anima & lpiritu vivificatos. capi .imo , ea las vos nos facit, non exte- V. tu. tu Quo, id eis insuper non is mor ablutio tantum: sed cic interrogo, iu-lum ei t mortuus, sed Er His . Gotth. eis. dicare significat. Psal. x. 4. Sc 3. Dominus Syr. illis ut lN CARC FRE ERANT . Sy. interrogat ι tam σ lmptum . Eigo non in infeno h.rtiui. Chri sol omus Hom. lolum ablutio exterior, ted iudiciu in bonae Feli X l I. tk alibi Lepe , Διακήρυέε δἰ Miconicientiae , & decretum, quo nos Deo νεῖς ἐν άδι arri λασιν : Praedicavit ris qum subucua vis, salvat . Geneven es , respon o
in inferno υινιtιbus. Clemens Stram. Ul.Im att6ιatio ad Deum. Sed hic latet an non tol im in limbo praeuic illa Christum guis. ait Iudaeis, sed Philosophist inde qui tu uc g a1. DEO LUT iENs MORTEM , UT Ul-
crediderunt litterasse, quod verum non eis .iTAE AETERNAE HEAEDEs EFFlCEREMUR.
I angit hoe etiam Gregorius Naaianetenus Totum hoc Graec. non est , nec in Syria. Orat. a. in Pascha, dc ibi Nicetas Plato-ico, forta iiis vitio; nam Latini codices idnem, quia in inferno Christo perdicamilconii anter habent, & nolier legille videtur.
pro θινιι bur. Lovan. Diritu , dc plerique codices Latini olim habuerunt , nempe , MENOCHII.
non intelligentes quomodo spiritus in ear cere eis eat, sic matarunt. Gotth praetereaIVers i. IM LiTER . Dicit similiter , quia habet: qui in earcere erant conclusi, qui d o superiori capite egerat de tu in quodam Graeco codice Robertus in vetit: lectione servorum domuit, suis , nunc au-
sicque Hieronymus citat Ilai. x L lv. Zc Au. tem de subieetione uxorum luic viris. NON - gutimus epist. 99. c REDUNT WERgo: Evati gelii praedicationi. V. 2 o. QUI INCREDULt pu ERANT A Ll-i PER MULIERUM CONvERSA EM :. v i DANon , Lilicet spiritus , homines . QUAM demes laudios , Sc irreprehensuites taxo i umis EXPECTARANT DEt με TtENTiAM , & luarum mores. Si NE .ERRO LUCRipi CANT: ea scilicet auutebantur. Gra ce . eum expe- iolo bono exemplo com noti convertantur, Maret μι 'uient et, At fabrilaretur arca . & Christus, de Meselia eorum anima, , Syr. quani patientia Dei Praecepit, ut fie-Iquali ingens lacrum, auquitat. ret , id eii non continuo eos iubmersit , V. a. CoΝsi DERANT Es; cilicet mariti. sed expectavit ut poeniterent. Verum qua- IM TiM RE . id eit cum ti Oiet Dei, scirre potiuῶ de iliis , dc eo tempore meminit,llicet exacta in convertationein , dc eme la q/ιam de alio, in quo suerunt increduli ltos mores timore Dei D fleratae . Cas a MN mirum , quoniam de Bapt mo ageretCONvERs h M a vitae puri Lalem , Sc
424쪽
ornatus sit non externus, qui situs est inidictat viro ut infirmitati uxoris se Meoimplicatura capillorum & cincinnis . AUT modet, eique honorem deserat, & trae et CIRCUMD Tlo AURI r aut in cireum positatquasi sociam, noci quasi ancillam . Quasitione auri, gestando vestes auro intextas,st ΝFlRMIORI VASCULO MUL Ea Ri. Mulieis monilia , bullaς aureas.&c. AUT INDU-lbre vasculum interpretatur D. Thomas mu- MENTI vESTIMENTORUM CULTus , Au Tllieris corpus . Possum ux mulierem ipsam. IN MICTU PALLlORUM , ut quidam ver-imtςbigere , quia Hebraico idiotismo Omnetunt, quo significatur abusus mulierum linii tumentum , & adiutorium vas vocari quae multis . & pretiosis. vestibus amictaeisolet c mulier autem est viri adiutorium ex incedunt Genes. it. Porro mulieres infirmae sunt tum V. 4. SED QUI ABsCONDirus Esr coR-lsexu , & conititutione corporis , tum antis
Dis HOMO ; quasi dicat, Sed interior mens ,lmo, & iudicio, industria etiam , & pru-& animus hie virtutibus ornetur. IM IN-luentia ad, res gerendas. . LM ARTIENTE vCORRUPT in Li TR TE QUlETI ET MODEsTisHONOREM. Divus Hieronymus , de Beda. splλi TU; . In hoc enim. consistit ornatust peI honorem hunc intelligunt abii inentiam. interioris hi monis . Incorruptio spiritussa nimia, & intem mitiva Venere, eui ex- est integritas animi mansueti . & tranquil-lpucationi favet, quod subditur hoc eodem ii, qui nullis exagitatur cupiditatum pro . versiculo , ut non 3 edianxur orationes Decellis . . sed quietus eis, moderatus, & tran-lli . Alii ex adverso per honorem acci-quillus : i : spiritus incorruptus. .lpiunt debitum coniugale , quasi iubeat il- quietus, & molestus. E T res coruspECTUllud, uxoribus reddi, sed homile , non pe-DEi LocupLEI: quia super terrena omnia tutanter, & impudenter .. Alii honorem g sc eleeans, Deum possidet , . heresque es ineralius interpretantur ut sona P. ut, scili- caeli, & regni aeterni. cet, uxores marit i honorifice compellent, . V. 3. SpERANTEs tN DEO: & eonse- & tractent, ne timore. & pusillanimitatequenter credentes, Sc amantes Deum. OR. animos, plus aequo demittant. TAMQUAM NABANT SE ,. scilicet modeste. COHEREDIS Us GRATIAE v I TAE. Dat cau-V. 6. SICUT SAR Λ os Eni ERAT Anst Aia. am cur viri honorare debeant uxores, quiae. HAR: adeo ut eum ex patria Chaldaea i licet. natura, & sexu sint. infirmae ,& im abeuntem , relictis parentibus , . & eogna. t Pares tamen vocatione.ω gratia. viris tiς secuta sit. 3c cum eo continuo pere- sunt pates ἰ vocatae enim simi ad eam de in .grinata per Chananaeam. DOMINUM su M.. cum viris gratiam ,&gloriam . GRATIAE VOCANS: ut patet Genes. xv m. ia. Cυ-i VITAE, id vitalis; dat' enim vitam spi, Us EsTIs si Lia E: hinc patet sanctum P ritualem animae, & dueit ad vitam aeter trum proprie, & directe haec scribere Iu--UT NON lM ED ANTUR ORATIONE Idaeis I. consequenter tamen scribit & Gen. i vESTR AE : μη ἐκ πυσθρ , ne tulerati antibus hi enim, erandi filii , ω filiae Sarae tur ; scilicet , ob.iurgia quae nascuntur inis
secundum spiritum , quia eius fidem, . & ter coniustes, si non honorentur a. uiris . . pietatem, & opera sane lae imitabantur . Vel, ne interrumpantur,. si nimiae ,& in. BENEFAClENTES . Surus , in operibus ιο item pestivae libidini viri indulgeant, quaab, nis . scilicet imitando Sarae mode illam inlorationis studio animus avocatur. cultu eorporis, eleemosynas, & laeneficen. V. 8. IN FlNE: τὸ δε γέ et , ad extro. tiam in pauperes, hoe enim est ἀγαθοποιων,lmum , in summa . UNAM1M Ese ei tote eis qpod habemus in Graeco . Nou pERTi liusdem animi , & mentis . COM RATIE M.
MENTEI ULLAM PERTURBATIONEM r si TES. . Syrus, stat emes cum iis qui patrianis. quae existanti domi perturbationes,. modera-ltur. FRATERNlT Tis : fraternae caritativate, .& sortiter serendo, nec eadendo ani famatores, & tenaces .mis, sed vel ra prudentia , & gratia iras 9. BENE ni CENTEsἰ scilicet iis qui,
leniendo, & mitigando. vobis male preeantur , vituperia laudibus V. p. . GHABITANT Est eodem tecto, &Jasperos sermones blandis compentantes . lecto utentes eum uxoribus habitent vari. . Qui A IN HOC vo CATι E T s , &c. quasi: SECUNDUM scrENTiAM : scientia. hie signioldicat, Ad hoc vocati ei iis , ut per ini, ficat prudentiam , &. discretionem , quae riarum tol*antiam, nimirum benedicendo
425쪽
maledieentibus, benedictionem Dei , tum
praesentem ter gratiam, tum suturam per gloriae exteriis lae reduatem , postideatis.
o Exx, id est qui optat, & diligit in hoc
saeculo prosperam, & longaevam; in futuro vero beatam, di aeternam . ET D iEs ,i-DERE BONos: videre , id est sentite, frui
diebus, & aevo felici, commodo, laeto. ANALO: ab omni linguae peccato. V. I i. INQUlRAT PAcEM : cum Deo, laeum, & cum proximis. SEQUATUR EAM. Jιωζαι ω , persequatur , quasi fugientem imsectetur, & apprehendere conetur. V. ra. QUIA OCULI DOMINI sUPER IU- Tos; quasi dicat, Dominus benignis, paternis, & heneficis oculis respicit iustas. ET AURES Eius IN PRECES EORUM : ut eas audiat, & exaudiat. VULT Us AUTEMDoxii Ni , id est pultus iratus, & minax.
V. 33. Si BONI AEMULA I RES FUERI
Tis. Boni , est casus genitivi , αγαθοῦ. Per bonum autem vel Deum , vel Christum, vel potius ipsum bonum honestum, id est virtutem , ntelliger honum enim M. aestum est quasi quaedam idea , & Norma
virtutis, quae omnibus ad imitandum pro. ponitur
V. I . PROPTER I UsTITiAM : quia iu- si, quia Christiani. BEATi: nam Christi effatum est: Beati qui persecutionem patitiu-rtir propter ivpitiam, &c. Matth. v. IO.
TIMOREM.' quem intentant , terrorem , minas. EORUM : qui vos vexant propter iussit iam a V. II. PARATI SEMPER AD SATIsFACTIONEM . Graec απολογίαν, id est defensionem : parati infidelibus rationem readere fidei vestiae. DE EA QUAE IN vo IsEs T spE : de fide vestra, quae proponit.ipe randa bona caelestia V. I 6. SED CUM M' EsTIA , ET TIMO-Rs quasi dicat, Rationem reddite in te rogantibus vos , at non arroganter , sed mcceile, & reverenter. C NsCIENT AMNARENT Es B NAN e tuta enim est , nihilque timet bona conicientia , & vim dat & cili aetam sermoni, & apologiae. UT i NEO QUOD nETRAHUΝΤ vo B se in quo ol,luquuntur de vobis, tamquam de malefacto libus. Vide superiori capite num. a.
il ruantur, pudeat illos mendaciorum, quae Cnetra vos spargunt
V. IS. SEMEL; quas dieat , Simul , disernet multa , eaque gravissima cruciatuum genera subiit. Vel hac voce femel effica-eiam passionis Christi significat, quae non
repetita, sed semel tantum exhibita omnibus peccatis omnium hominum delendis satis suit. UT Nos: iam a se redemptos, purificatos, & sanctificatos . MORTIFic A-
llus vivificatus est spiritu , quando spiritu, id eii anima ipsius corpus subeunte, a mortuis resurrexit. Hoc dicit Apostolus ut spe resurrectionis excitet Christianos ad fortiter toleranda adversa . V. 19. IN QUO,' scilicet spiritu ἔ anima enim Christi, non corpus ad Iimhum deis scendit. His QUI IN CARCERE ERANT, id est qui erant in inferno, id est in limbo.
PRAEDICAUIT et arguens antiquam eorum incredulitatem. V. χo. QUI INCREDULI FUERANT ALIQUANDO: eos intelligit incredulos, qui Noe non credebant peccata reprehendenti ,& diluvium minitanti, qui aliquando , id est initio non crediderunt, postea vero credi derunt, praesertim .cum re ipsa diluvium viderunt a Noe praedictum , tuncque compuncti, & poenitentes. , mentem , & vi-ram correxerunt. QUANDO EI PECTABANT DEi PATlENT AM, quando qui credebant,
expectabant ut Dei patientia peccatis, &incredulitate provocata, tandem sceleribus vinceretur , & per diluvium in vindictam erumperet. OCTO AN MAE; scilicet. Noe
cum sua uxore, ac tres filii eiu ς, cum t iidem uxoribus. V. 2 i. QUOD ET NUNC SIMILrs FORMAEgAxvos Nos FacIT BAPTis MA: ordo , &lensus verbo tum est; & nunc salvos nos
facit Baptisma quod est similis sol mae.
bapti re νs semilis formae ; quasi dicat , Cui
nunc amitypus, id est ut typo res figurista rei pondet baptismus: area fuit typus, arcae vero anti typus , & Baptismus . Sicut enim olim area teruauit octo animas invita Loἔporali , ita nune baptismus salvat animas vita spirituali. NON CARNis DE- νοςIrio SORDiUM ; quasi dicat : Baptismanos salvos facit, non quat nus est ablutiaec rnis, ut ex ea lardes eluat , & deponat 3
426쪽
nat; sed quatenus est ablutio animae. SED qtio modocumque illa fiat , sive trispando
BONAE CONSC ENTIAE INTERROGATIO A. capillos, live retorquendo, sive in non an-
pu D DEUM. Sensus est , quasi dicat : Ba-ldo, live in cirros Ec corona calami liris si-ptismus facit bonam conscientiam, adeo ut i se timinando , sive alienos accer leneo &ipla audeat interrogari a Deo, eiusque tri .iin turres erigendo, in quae S. Hieron. bbunali in iudicio eonfidenter te sitat , non grauster invehitur . N n CIRCUMDATI
metuens damnationem, sed ad sinter togata AUR , per aureas vel res, catenaS, bullas I intrepide coram Deo omnium conscio re-l non cuLI Us INDUMENTI VESTlMEN π spondeat, se bonam elle, de ab omni labe a UM, iot tunicis , peplis , velis , pallis , mundatam. PER RE, URRECTio NEM IEs Ulut iubinde marito lum opes exhauriant. SOCHRIsTi ; quasi dicat, Hanc vim, con- lum enim immodicum cultum reprehendit scientiam scilicet bonam, de sanctam essit S. Petius, & qui statum si per et , ut S. ciendi, habet baptismus ex metito passionis I halmus docet in Italae I t. ubi Propheta Christi, cuius terminus , & complemen i vanitatibus illis enumerandis multos versus tum fuit eiusdem resurre Hio, iuxta illud impendit , d ii quelius c vero multa alphaad Rom. Iv. 23. Mortuus es propter deti l ite a , ii, ultatque paginas, ut de olim Gycta noVira, o restiraexit propter iussu ario. prianus, Clemens Alexandr. 8c Creg. Nanem nutram. letianrenus d. Sed Verus ac genuinus mu-V. 21. DEGLUTrENs MORTEM . Sensust herum cultus conssiere debet in ornando est , quas dicat: Christus moriens, & re-icomponendoque interno homine, AB surgens mortem suam, & nostram abole-Isco Nui Ius EsT oculis carnis, sed interius vit, & quasi absorpsi, vel, uno verbo , dominatur cordi. id est appetitui, curatque G mortem aljorhuisset, iuxta illud Osee ut spiritus sit incorruptus e , quietus; grae-Σlli. 14 Ero mors tua, o mors, morsus tuus ce, πραῶς , id est mitis , mansietus , mero cerne. SUBIEc Tls si Bi ANGELIs , tot modeytus. Ubi incorruptιο opponitur sordi-eli super omnes Angelorum choros eve-lbus incontinentiae .' manliae tua o , invidiae , ctus, super Potestates, Virtutes , dce. iracundiae, superbiae: moii Ilia , petulantia', levitati , dc garrulitati, m quae vi a mu-T I R I N I. Leres sere propendent. rorro spiratus incorruptus , quietus & modestus , mT i Nners I. R AE ULiras s sua Di TAE si NTlcorus p Ec TU DEi, id est vere, re ipsa , ip-1 I vixis suis in omnibus quaellius mei Dei iudicio Scaellimatione, Lo U-
coniugale ius exigit aut permittit. UT ET PLEs , dives, pleriolus, speciossis , terrenis nit , SI QUI NONDUM CR TDUNT v να- omnibus sublimior, proximus D co , heresso Evangelu, PER MULlERuM gratiosamIcadi & regni aeterm . Ceterum i tum CONVERSATIONEM, Zc molles in animum pixit antis uxoris egregie depinpit Sa I iens influxus, etiam si NE vERBo praedicationis Proverb xxxi. Tobias cap. x. 5c S. Pau-LUCRi Fic ANT, & Christo de Ecclesiae ad-llus ad Tit. cap. M. iungantur . V. 6. Saris exemplo sitis & vos BFDE. V. 2. CONII DERANT Es C As TAM & in ' Aci ENTEs , id est benevolenti. m ,l ho-
nocentem CONvER ATIONEM uxorum cuminorem de Obsequium ori ne realitis exhi-T MORE , reverentia, amore dc cultu nonibenteς; NON timentes ULLAM PERTUR Ra
Dei tantum, sed maritorum suorum . SicITIONEM ex eo quod rearitis integre subsi- Natalia lucri secit Christo Adrianum, Cae-leiam in i , quali imperiosius ah illis tradian cilia Valerianum , Martha Marianum ,ldae: nam prompta illa subiectio conciba Gorgonia Vitalianum, Monica Patricium, bit vo b s niatia totom vicissm amotem , h. Clothi luis Clodovaeum . Et hane ob cau inorem δι pace me imagines enim umoris ssam monebat a S. Paulus mulieres converilest amor, inquit OecumeniuS,sas, ne iacile divortium facerent a maritis V. 7. Visti ne leparamini ab uxoribus, indidelibus. Et est hae primatia dos uxo- seu domo, seu thoro , sed illis CO,l AB iis rum, castitas. fides Sc obedientia erga ma- TANTvs sitis Zc ccnviventes , SECUNDUM ratos. Secundaria sit, sciENT AM; id est, iuxta regulas pruden-κ 3. Ac Φ NON Ex TR NfEcus capi L-stiae , quae dictat uiro, quoa in 'imitati s LATURA I Tigurini, eap1llorkm plicatura,Igilioris sexus se debeat accommodare , &
427쪽
uxori tamquam laete debitum honorem de. ferreo ita Lyranus, Dionysius de alii. Esto
enim uxores qualitatibus naturae & sexus sint vobis impares, tamen gratia & vocatione sunt pares, vocatae ad eamdem vobiscum gratiam vITAE, seu beneficium gloriae aeternae hereditandum. Haec vero quae hae enus dixi , eurate quanto potestis it dio , tum alias ob causas , tum UT NON IMPEDIANTUR ORATIONEI v EsTRAE ideli, ne elidatur vel incidatur vis orationum vestrarum: haec enim eliditur & enervatur per dissidium & discordiam e corroboratur autem per concordiam Sc conspirationem
mariti & uxoris, & quasi utraque tunc ala devolat f in caelum ad thronum Dei. V. 8. Is plNE, id est finaliter , ad existremum; Tigurini, in summa . fideleso M-NEς sint perpetuo UNANIMEs , id est eiusdem animi, seu mentis, idem sentientes, idem loquentes . Mox , novem depromit virtutes quibus quasi totidem dotibus adoris natum vult Chr. stianum ut persectus censeatur. Vide eas in textu. V. q. IN HOC ad christianismum voca. Tl EsTis, ut per patientem mi uriarum t terantiam , hereditetis BENEDiCTio NEM Dei, tum praesentem , multiplicium gratiarum ;tum suturam , gloriae aeternae .
. I . Qui vuLT, id eit optat & dili. git, seu ambit , vi TAM, hic longaevam
ct prosperam, in caelo aeternam & bea. tam : item DIEs vlDERE BoΝos , id elisentire, gaudere , frui commodis , laetis , beati temporibus, tum huius , tum suturae
vitae, COERCEAT LlNGUAM SUAM A MALO:
nam e straenis lingua mille miseriarum &ealamitatum sons est & origo, ut alibi avidimus. V. II. Quis voBIs NOCEAT, SI AEMULATOR Es FUERIT is BONI , seu boni tatis
ut est in Graeco; id est, si vehementi stu. dio & ardore sectemini Uirtutem, & illam
instar sponsae ambiatis: ita Lyranus , Hu. go , Caietanus & Thomas Anglicus . Ipsa enim virtus , verbi gratia patientia, caritas , &α superat omnia mala ἰ tantum abest, noceri ipsi pollit a malo. Nemo eis nim laeditur nisi a seipso , ut pulcherrime S. Chrysost. h demonstrat.
V. I 4. Tyrannorum autem T MIREM, id est terrorem, minas , plaSas . NE τι-
leves, & gratia Dei superitu saei les , M
per has conscenditur ad eoronam & re'
V. II. PARATI sEMpER , etiam latet ,
AD IATisFACTIONEM reddendam OMNI P
TENTI vos Ra Tlo NEM fidei Ze spei vestrae. Non dieit, ad disputandum de quovis mysterio fidei: hoe enim non speciat nisi ad doctores & pastores Ecesesiae: sed , ad respondendum Sc rationem reddendam , &quidem in particulari, si sat simus instruis eli: ves certe in generali, quia sic re vel tum a Deo, quia sic traditum , sie omni saeculo dorsum ab Ecesesia , quae 'columna& firmamentum est veritatis, sponsa Chri-lli, & gubernata a Spiritu sanMO , λς. pr inde errare aut fallere nescia. V. I 6. CoNsCiENTιAM HABENT Es fio. NAM & puram, per sanctam probatamque conversationem , qua nihil efficaeius ad reis vincendum criminatores virtutis vel fidei , ut fulius vidimus cap. praecedenti vers. I 3.& sequenti. R i 3. MORTiFIcAτus cARNE; id est, morte affectus & oeci ius Christus secundum corpus , sed non secundum θιritiam
lcu animam , secundum quam semper vivus manlit, I vivificatus est eiusdem virtute etiam quoad corpus , quando tertia poli mortem die, regressa anima in cor
pus, reddidit illud redivivum , immortaleti illotiosum : ita Vatablus ti alii passim. Hoc Christi exemplo vult Petus animari fideles, utpote simili modo post palmonem
5c mortem resurrecturos , & glorificandos corpore & anima . Porro Christum non suille triduo mortis mortuum quoad spiritum seu animam , probat ex eo, quod tria duo illo
V iς. Is spiritu, id est quoad animam
vENIENs graece, id est cum venisset, in carcerem; Syrus, basiul , id est
nibus illie eaptivis, iuxta illud Eces i. xxiv.
3. Penetrabo omnes infer ores partes te
ra , m inspuiam O nnes dormientes: dc qui dem sperantes in Domino quales erant in limbo patrum , & in Purgatorio, ) om nes illuminabo k, etiam lumine gloriae , inquit Turrianus ι & plures alii , qui volunt exhaustum tunc suisse a Christo totum purgatorium. Non sperantes vero , id est MUERI Tis, i. Equulei , gladii, ignes. ro- damnatos, arguam, increpabo & obiurgatae, cruces, quas inserunt, breves sunt & bo , inquit Angelus de Paz m. Sic omni-
428쪽
bus animabus praedicavit tunc Christus: antis piis ad iudicium, inquit Oeeumenius ἰptis ad glariam σ salutem. Nec iis solis qui haud ita pridem in limbum descenderant. sed de aliis omnibus qui eo devecti erantiam olim , etiam ante diluvium & quidem
multis quoque illorum, . m. Qui temporibus Noe INCREDULI FUERANT ALIQUANDO, non credentes initio minis & prophetiae me , quia ExPECTA HANT sibique pollicebantur longanimem DEI PATIENTIAM . qua ut ante per tot laevia , se etiam tum disictimularet eum illorum sceleribus: postea tamen cum senstarunt inundare diluvium , conversi sunt, crediderunt & poenituerunt, atque ita licet aquis prae Bearentur, salsati tamen sunt ,&ad limbum eum reliquis iustis relegati. per Christum iam a morte eo descendentem , cum aliis omnibus iustis inde educti sunt. r. ai. QUOD, hebraismo , pro cui, supple, areae Noe, NUNC SlM Lis FORMAE, graece , anti pon , BAPTIsMR , praefigura tum allegorice per arcam, uos sALvos FA- ei T . Sicut enim area olim inclusos serva.
bat in vita corporali, ita haptisma salvat nos in vita spirituali: non enim abluit se. lam carnem, vel sordes carnis , ut baptismata Iudaica , sed etiam sordes animae . seu conscientiae, quam interrogat n, IN DEUM, id est explorat, probat, & quas lixivio emundans, probatam ac puram reddit coram Deo ο, idque ex merito pal-sionis Christi, cuius terminus, complemensum Be quasi sigillum suit refcirretitio. V. 22. DEGLUT iENs MORTEM , id est abolens & quasi absorbens mortem tum tuam ita praesenti, tum nostram in suturo:
tiam qua homo, ex vi ia dignitate unio. nis hypostaticae, est primogenitus omnis creatura , id est princeps omnium creatura. rum, dominus Ze rex totius universi.
f. r. CIMihi Tlla. Sicut dixit de seris
o vis ad dominos: ita nunc vult mulieres esse subditas viris in sancta eo
versatione, ut hoc exemplo promoveantur
ad fidem mariti, si infideles sunt. Subsint ergo vitis infidelibus uxores, idque etiam in iis quae exigit ius coniugale. r. 3. & QUARUM NON sIT . Prohibet in mulieribus extremum cultum , in quo si fastus aut vanitas p qualis erat in usu, dum vultum & crines colorabant eae russa, stibio, aliisque pigmentis. Nec deerant circumpositio auri , amictus palli rum. Apostolus requirit internum indumenis tum , modestiam & mores sanctos; ubi latent coram Deo divitiae multae , nempe incorruptio spiritus , pax animae integra .
De his diuitiis lege Ambiosum, Lib. IV.
iii. xΣvII. V. 23. SIC ENIM. Prosertur hoc exemplum huius muliebris modestiae in ornata petitum a piis mulieribus veteris testamen. ti. SPERANTEs vocat nempe rite colentes Deum: talis erat Sara, quae exode illam
hane retinuit simul eum pietate & Obedientia viro debita, quem sequuta est Mintriam Chaldaeam deserens & parentes . Hanc Satam imitemur mulieres ut sint eius filiae secundum spiritum vitantes sic
omnem perturbationem & discordiam. V. 7. VIRI sIMI UTER . Iam de varo eroga mulierem, ut vivat secundum sesentiam , hoc est, prudenter , & conveniente honore vas hoc muliebre seu uxorem tractans in omni convictu. At cur uti turn
mine vasis ad designandam uxorem ρ Mihi sane ut saepe alias Hebraismus videtur: sieut dicunt Hebraei vasa pro instrumentis. Uxor instrumentum domesticum est, sed vivum , eui cura domestica tota. incumbit: S: in cuius manu sunt serui. &reliqua domestica instrumenta. Alii aliud; non moror. Certe Ambrosus legit, tamquam infirmiori vasi mulieri . UT NOMIMPEDIANTUR GRATIONEs . Quod haee cimiania i pectent ad honorifice pro earum statu
tractandas uxores , liacit ratio subiecta , quia
429쪽
suia sunt haeredes caeli , sieut quod sequi- l tionis Christi in limbo; certe non profuit
tue de non impedienda oratione vetat diistin inferioribus illia loeis ad iustificationem, scordiam , qua vel maxime impediri sole ille u sanctificantem militiam, sed ad mani- tranquilla oratio, & solidus Dei cultus. t seliandam incarnationem, gloriam Christi,
V. 8. IM pi NE AUTEM. Continua est Al& efficaciam mortis ipsius a quae a unciae lara exhortatio ad concordiam , caritatem, modestiam, humilitatem, M patie tiam: singulae virtutes per singulas lente tias sunt expressae. R i 7. MELius Es T. Subsunt omnia dis vinae providentiae: si ergo ipso volente , aut permittente patimur adversa , honum eis nobis r suavit et Omnia disponet e selie tot sorς est pati ob bonum , quam ob malum. Et vero fideles c vers. i R. exemplo Christ. debent pati licet innocentes e nam ille iustus & in noeenς passus est pro iniustis, & totius mundi peccatoribus. Est hoc suave admodum , pati cum duee pro iustitiae utile insuper , dum sic
acquiritur virtus patientiae nobix nece lIariar se denique domat se ipsum homo , &tio ut gaudium attulit bonis, ita damna. iis erat confusio . Atque haec paucis de loco aIioqui difficili , & multorum disput
V. 2I. QUOD ET vos. Area typus suit baptismi 2 baptismux antitypus. Baptisma , inquit, formam habet similem e sieut enim
arsa salvavit octo animaD a morte cory ris, ita baptismus salvat a morte 'anima dans vitam spiritualem . NON CERNIR DE-ν si Tlo . Palahre declarat . quomodo virtute baptismi salvemur. Non , inquit , eius ablutio delet sordes corporis, sed prout est animae ablutio, ubi resultat bonae conisicientiat interrogatio apud Deum s nempe ita mundat baptismus , ut si interrogetur
e conscienti Deo intuente non remaneat ibi
fit athleta sortis . At quomodo Christus amplius peccatum, vel Deo iudice , hoc licitur Spiritu vivificatus ὶ Certe quando i vero et 1 plene mundari. PER RHURRE. anima iterum subeunte corpus surrexit , CTIONEM IEsu C RisTI; hoe est, baptita anima , inquam, tune vivificante , quae mus habet vim sic sancti fieandi per metia viva & gloriosa erat. lin Christi, quorum complementum omist 9. IM . o ET AIsia Senius est: Inlnia priora quasi involvens Jest resurrectio, quo spiritu , seu ita qua anima Christus de-lde qua dixi Rom. luis vers. 23. DEGLU-scendit ad limbum , ad eos qui in illo Tigm c vers. 22. in resurrectione absor- carcere erant ἔ & praeLeavit iis qui mere- pta est mors nostraia Vide illud L Cor. xv. duli fuerunt aliquando: iis qui initio qui-l 34. Absorpta es mors . dem non credebant Noemo praedicanti poenitentiam & diluvium , tamen videntes instare diluvium, crediderunt nec tamen a morte corpori liberati sunt a & egerunt
Sed quid est, vers. 2o. QUANDO EXPECTABANT DEi ν TiENTIAM8 Et quid a. liud nisi quod ei reumstantia historiae docet, tune illos qui tandem eonversi sunt ad poe- Mirabitur facile aliquis in Dientiam N
varorum , negantium virtutem hana bapti mi, cum locus hic tam planus sit, ut omittam tot Patrum antiq.orum e vlogia de baptismo, & totius Ecclesiae auctoritatem, cum loquuntur de hae persecta regener tione. - ἐπερα, tax varie quidem ab aliquibus explicatur ἰ sed plane inepte a Lu. theto vertitur sigillum , testimonium, obli- nitentiam, mansisse ex pectantes exitum rei agatio, ac si vellent hi Novatores haptis.& quousque Deuς differret diluvium: quaelmum non vi su nos salvos sacere, sed eia dilatio erat spatium concessum credulis ad se signaculum , aut testimonium bonae eonis
poenitentiam c te alii x si vellent & in seientiae aliunde & per fidem habitae. Sed quo stabat patientia Dei, nondum veniens dogma hoc quod sacramenta sint tantum id vindictam . Interim salus corporix ab signaeula, haereticum est, damnatum hie x aqua solum octo hominum fuit - S. Petto, Tridenti aci de tota Eeel Iam si quaeras fluctum huius prae4t -'-
430쪽
448 EPIST. B. PETRI APOST. I. CAPUT IV.
Chrisi morie redemptos horsatur ut pergant praeterita deυἰtare peccata I in. cumbentes orationibus ae mutua dile lioni, semper omnia in Dei gloriam
referentes, oe gaudentes si propter Christum pati oporteat. I. Ηristo igitur passo in carne , & vos eadem cogitatione armamini, quia qui passiis est in carne, desiit a peccatis:
L . Ins et . Ut iam non desideriis hominum, sed voluntatis Dei, o quod reliquum est in carne vivat temporis. 3. a
Sufficit enim praeteritum tempus ad voluntatem Genistium contum mandam, his qui ambulaverunt in luxu.riis, desideriis, vinolentiis, comessationibus, potationibus, & illicitis idolorum cultibus. 4. In quo admirantur non concumrentibus vobis in eamdem luxuriae confusionem , blasphemantes . s. Qui reddent rationem ei, qui paratus est iudicare vivos & mortuos. 6. Pr pter hoc enim & mortuis evangelizatum est: ut iudicentur quidem secum dum homines in carne, vivant autem secundum Deum in Spiritu. 7. . omnium autem finis appropinquavit. Estote itaque prudentes , & vigilate
in orationibus . 8. Ante omni a autem , mutuam in vobismetipsis caritatem eontinuam habentes r quia earitas operit multitudinem peccatorum.
s. Hospitales invicem sine murmuratione. Io. b) Unusquisque , scut accepit gratiam, in alterutrum illam administrantes , sicut boni dispensatores multiformis gratiae Dei. II. se) Si quis loquitur, quasi sermones Dei e siquis ministrat, tamquam ex virtute, quam administrat Deus et ut in omnibus honorificetur Deus me Iesum Christum: eui est gloria, & imperium in saecula saeculorum: Amen. ra. ' Charissimi, nolite peregrinari in seris vore, qui ad tentationem vobis fit , quasi novi aliquid vobis contingat rxa. sed communicantes Christi passionibus gaudete , ut & in revelatione gloriae eius gaudeatis exultantes. I 4. Si exprobramini in nomine .Christi . heati eritis: quoniam quod est honoris, gloriae, de virtutis Dei , & qui est eius Spiritus, ' super vos requiescit. Is . Nemo autem vestrum pallatur ux homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitor . I 6. Si autem ut Christianus, non erubescate glorificet autem Deum in isto nomine: I7- quoniam tempus est ut incipiat iudicium a domo Dei Si a gem primum a nobis.' quis finis eorum, ' qui non credunt Dei Evangelio λ IL cd ' Et si rustus vix salvabitur, impius & peccator ubi parebunt I9. Itaque & hi, qui patiuntur secundum voluntatem Dei, fideli Creatori commendent animas suas in benefactis.