장음표시 사용
441쪽
Seniores eras ut verbo G exemplo pascant gregem Deἰ, .niores autem illis subditi mi r hortatur omnes ut sese demittant, divina cura totos se tra.
dentes , o in sobrietate ae Me diabolo resistentes. Eniores erso, qui in vobis sunt, obsecro , consenior 3c testis Christi passionum: qui & eius, quae in futuro reis velanda est, gloriae communicator: 2. pascite qui in vobis est gregem Dei, providentes non coacte , sed sponistanee secundum Deum .' neque turpis lucri gratia, sed voluntarie: 3. neque ut dominantes in cleris, 'sed foris --rna facti gregis ex animo : 4. & eum apparuerit priniseeps pastorum , percipietis immarcescibilem gloriae coronam . s. Similiter adolet centes lubditi estote senioribus. sa9 Omnes autem invicem humilitatem insinua te, b) quia Deus superbis resistit , humilibus autem dat gratiam. 6. Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tem. pore visitationis: 7. omnem solicitudinem vestram proiicientes in eum, quo. niam ipsi eura est de vobis. 8. Sobrii estote, & vigilater quia adversarius vester diabolus tamquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret: st. cui resistite sortes in fide r scientes eamdem passionem ei, quae in mundo est , vestrae fraternitati fieri. Io. Deus autem omnis gratiae, qui vocavit nos in aeternam suam gloriam in Christo Iesu, modicum passos ipse perficiet, eon. firmabit, solidabitque. II. Ipsi gloria, & imperium in saecula saeculorum . Amen. I 2. Per Silvanum fidelem fratrem vobis, ut arbitror, breviter scripsi: obsecrans, & contestans, hane esse veram gratiam Dei, in qua statis. 13. Salutat vos Ecclesia, ' quae est in Babylone coelecta , & Mareus filius meus. I 4. Salutate invicem in osculo sancto. Gratia vobis omnibus, qui estis in Christo Iesu. Amen.
reetores praetulerunt singularem numerum forma, plurali forma ἔ 5c genitivum gregia dativo. Vers. II. OMa es tu Bab'lone raelecta. Ρωquadrisyllaba voce eoetecta, eave legas trilis ly.laham collecta, mutata vocali e in comsonantem ι.
442쪽
Vers. r. CENioRus . Non aetate senes , a. & 3. I sed presbyteros, quos sacerdoles vocamus , intelligi docet id quod se
GEM DEl: se conseniorem se dicit. & ut ita dicam , compresbyterum e presbyteros er go vult gregi suo providere & attendera , Graece νυισκ-Mγ, idque non vi sed voluntarie ac libere, neque quaestuosos esse , non dominari in cleros, id est haereditatem domini , non vexare imperiosa aut otitate &potentia , sed formam esse gregis , id est se se gerere ut forma sint & exemplar recte vivendi subditis. U. 6. IN TEMPORE uls ITA TioNIs . Graeci non habent vilitationis , lec o χ- , id est in tempore Uyortuno : id enim significat κωρος ἰ nos tempus visitationis dicere
possumus tempus iudicii , in quo visurus est Deus qui recte egerint & erediderint,
FRATERNITATI F1ERI; id est , scientes similes amictiones & molestias vestris fratribus per mundum universum disperiis, apparari & exhiberi; id enim significat . ι- νιλώθε . Consolatur ergo eos , tum qui non soli patiuntur . tum quia sic tolerantibus aderit Deus, qui virtutem & patientiam vestram, inquit, perficiet, confirma bit & solidabit . Nam quod Erasinus ait
Graece legi καταρνίσω -ιῶς, cret ξει, oti, id eli perficiet vos fultura, confirmatione; certe eodex Veronensis habet ςηe Fra Θεμίσαι Θεριελάσαι, id est eonfirmet , stabiliat, &e. puto nostrum Interpretem legisse παπιρτισσου, ςΜιξω , ut Ompia sint sutura indicativi, non verbalia nomina . M. 2. & I3. BRE ITER s RipsI vo BIS BsECRANs ET CONTEITANs HANC EsSE ERAM, &c. obsecrans refertur ad scripsi, scripsi scilicet tanquam obsecrans, non tan quam impetrans. Babylonem autem coel
Etam , id est quae eum aliis ecclesiis electa est ad fidem & voeata , Graeca scholia N& omnes. Romam interpretantur, Babylonem appellat propter idolorum confusionem.
Vers. I. CEN tostus . Graee. presbieros. O CONfENIOR . Graec. eou.pre binter . COMMUNICATOR, id est patriceps, scilicet in monte Thabor . V. a. IN voBIs , id est vobis commisissus . SEcuNDUM DEUM , id est propter Deum. Syr. spiristialiter . UOLUNIARIE .
V 3. DOMINANTEs , scilicet cum vi , seu duriter. IH cLERis, id est contra gregem in sortem Domini adscitam , vel Eciscle fiassicos intelligit, qui i recipue de so te Domini , & quibus sors, id est herediistas, Dominus est. FORMA, id est exemis plum . Ex a NiMO, id est voluntate illa consulendi.
retributionis . Graec. opportkno.
V. 9. EAMDEM , Ne . id est eadem pati fratres vel ros qui in mundo visunt. V. Io. GRAT i AE , scilicet dator . IMCMRis To, id est per Chrillum. PERFIci EI.&e. Graec, per*ωι. &e. V. D. ARar TROR, id est video. Sc Ripsi. Hanc Epistolam intelligit, quam per ilvanum misit. Ua EC ANs; quasi dicat, ideo serips, ut obsecrarem, &c. verti p
V. I 3. BABYLONE , id est Romae, secundum Hieronymum & Eulebium, scilicet erat tunc plena i/ololatria, & peceatis. COELECTA , scilicet vobiscum ad eam. dem gratiam . V. Iq. GRATIA. Grate. & Syr. pax.
Vos r. CENIOR Es . Graeci presbFte os do eos alloquitur , eis gregem commendat . Obsecro ego TEs is CHRI-sTI PAssi NuM, id est similia ob eum pausus. Pascue greLem, non coacte. V. a. NEQUE TURPis LUCRI GRATIA FfED voLUNTAR E. Syr. sed toto corde, id est sincero pascite. V. 3. NEQUE DOMINANTE s. Principem te Dipiti Θ
443쪽
H eonstituerunt esto in illis, sicut unus
empla facii 3regis, quo scilicet facillime tuis heiur, displicet imperata correctio. Humiliamini igitur sub potenti manu Dei.
V. 6. UT vos Ex ALTET IN TEMPORE vis TATIONI s. Graec. non est visitationis.
r. in tempore congruo , id καιρὸς significat. Sed & quidam Graeei codices habent ε ισκοπης, id est visitationis, testes Robertus & Uelestus . Porro tempus illud dies
V. 9. SCIENTEs EAMDEM PAss NEMai. Similia scilicet pati omnes fratres vestros, qui toto orbe sunt dispersi. Solitium mi. setis est habere socios poenarum. V. ro. MODlcUM PAssos Ips E PERFICIET . Gratc. ipse perficere , confirmare solidareque, supple , iaciet. Verum alii Graeci eodices in futuro indicativi habent κα--Tισω HAM, , Phinerti, ut noster legit. V. II. SALUTAT vos FCCLEst A, QUAExsT i, BABYLONE . Sic Romam vocabant, ob multiplicem idolorum cultum. Colligitur etiam ex hoe, Romae hane Epitiolam eae scriptam.
Rerf. i. C ENIORES ERGO, tum aetate , O tum dignitate, & sacerdotio , sue id minus sit, di vulgare; sive maius,
se ilicet Episci palus. OBsECRO.' παρακαλα, quod etiam tortor verti potest . CONfEN GR : compresbyter, nam in Graec. est συμπρεσβὐειρος. Syrus, Eeo prest ter socius vesper. Tis Tis c DRisTI Passio NUM : interfuerat enim Chrsili passioni. Fuit etiam testis non verbo tantum, sed rerum adversarum tolerantia pro Christo . ET Eius QUAE IN FUTUR', die. idemque sempiternae gloriae consors , & particeps, quae aliquando patefiet . Vel, tignificat se divinae loriae participem suisse cum in monte abor christum in gloria transfiguratum
aspexit. V. a. PAsclTE , RECITE , ut legit S. Hieron. epistol. Lxxxv. GREGEM DEi: fideles vestrae curae commissos . PROVIDE TEs r επι - εν , id est super peculantes, superintendentes , supervigilantes , & euram illius agentes . NON coacTE , sED
sPONTANEE; quasi dicat: Non invite , &aegre, sed spontanee, liberaliter, alacriter,& strenue pascite . SECUNDUM DEUM ,
scilicet pascendo spirituali cibo , N iuxta Dei voluntatem , nihil aliud spemndo
quam divinam gloriam . VOLUNTARIE , προθύμως: prompte. propenso animo , ex
corde. V. 3. NEQUE UT DOMINANTEI N CLEARIS.' non imperiose regendo Ecclesam . quae est clerus, id est sors , di hereditas Domini. Potest etiam peculiariter per cle rum intelligi ordo clericorum, quibus E piscopi praesunt. FORMA FACTI GREGls :ita ut sint toti popnio exemplar vitae. &sanstitatis. Ex ANIMO ; quasi dicat, Non ex composito , aut ad exteruam speciem , fiese, & affectate , sed vere, & sincere. V. 4. ET CUM AppARUERir, in die iudicii. PRINCEps P AsTORUM: Christus D minus , qui se pastorem bonum vocavit
V. s. A DoLEICENTss: νεὼ ροι, id est ιμ-niores, qui scilicet vel aetate, vel muneris gradu senioribus subestis. INVICEM UMi Ll-TATEM INsINUATE .' via r aereis ιμσή - ἰγκομ ἰσασθε, id eil umilitatern ιιι inmxam habete . Uel , arcte, ceu nodis illigatam tenete . Latinus interpres videtur legisse ἐγκαλπίσασθε, insinuate, vel, ut vertit Α-rias, Intra sηνm υ6irum fovete . HUMI- LlBUs a UIEM DAT CRATIAM : humiles
caros habet, & illis suae donum largitur . V. 6. IN TEMPORE visi TATIO Nis, id est iudicii , seu retributionis , in Graeco tantum habemus ἐν καροῦ, id est in tempore
sTRAM, id est de rebus vestris. Alludit ad illud Psal. D v. 23. Iacta cogitatum is umin Domino , dic. V. 8 Soa RiI EsTOTE ET v IGILATE . Iungit haec duo, quia sobrietas mater est vigiliae, & vigilantiae , se ut ex adversa crapula somni . Graecum γαψαν, fgnificat etiam provide, o caute vos gerite. ADVER-sAR Use ille dicitur . qui incau. sa, & lite nobis . d. et satur . Talis satan , qui de salute animae nostrae nobiscum litigat. CIRCUIT: ι πανώ, obambulat, et r. cum ambulat, scilicet assidue, & continuo.
obfirmati, solidi. Hanc enim fidei
firmitatem nobis e r. pere conatur diabolus,
444쪽
in fide destituti in eius laqueossincidamus.
EAMDEM P Assio NEM ; easdem passiones, ut est in Graeco, id est .similes tentationes , & persecutiones. El QUAE IN MUN
vestros fratres sustinete, qui in variis mundi plagis vivunt. V. I . OMNI s GRATiAE: auctor, & larigitor . IN AETERNAM gUAM GLORIAM :ut essemus participes gloriae illius caelestis. IM CHRisTO IEsu, per merita, & praedi. eationem Christi. MODICυM PASSOS . paucis , & minime diuturnis aiflictionibus exercitos. IpsE PER Fic ET . Grace eli κα-σαρυγα, , id est instaurabit, ιntegrabit, ut omnibus patientiae, & virtutum parti bos ,
quasi artubus compacti, integri , & peiis. Eii sitis .
V. II. IpsI GLORIA, ET IMPERIUM ,
se ilicet debetur. Vide dicta cap. superiori
psi: vel significat se epistolam Silvano die alle , vel perserendam tradidisse. Hic Silvanus est Silas, cuius mentio frequens in Actis Apostolorum . UT ARSIO ORI refert ad fidelem velis ; quasi dicat, Seripsi per Silvanum, quia et , ut arbitror , vobis fidelis. Alii te serunt ad breviter Icri. ; qmii dicat, Arbitror me fuisse brevem in scribendo. OBSECRANS, ET CONTEI TANs , &e. Sensus et : obsecrans ut fidem Christi, & praecepta virtutum , quae hac epit ola praescripsi, constanter retineatis, & opere compleatis contestor enim hane fidem, & religionem, quam complexi estis, & in qua statis , veram esse le-Lςm, quae gloriam caelessem afferat ,& ad
Uliam aditum reseret. IN QUA sTATis, id eis conitanter perseveratis. V. II. ECCLEst A QUAE E T IN BABYLONE COELECTA: Ecclesia Romana. Romam Babylonem vocat propter sin, litudinem magnificentiae, frequentiae , & amplitudinis imperii , peccatorum etiam , quae illo tempore infidelitatis vigebant. COELE-cτα , id est simul vobiscum electa , con ta estrae electionis ad fidem, gratiam, & salutem . Maacus r Evangelista . FiLIusMEUs: ita appellat. quia eum sua fide, doctrina , & spiritu imbuerat.
V. I . SALUTATE IN vi M IN OscULO IANCTO: mutuo vos salutate, pro recepta
fidelium consuetudine osculo tincto, pudico, Christiano, & eharitatis indice . GRAι
co est αρ η, id eit pax. Pax vero Hebrais signifieat gratiam, & omne bonum.
Vers. r. GENIOR Es non tam aetate , quam
o dignitate voeat Episcopos &presbyteros , quibus eommissum erat regiis
men Ecclesiarum istarum . Unde solet apud Syros haec epistolae pars legi in electione & ordinatione Episcoporum, ut notat hie Syrus. Et eolligitur ex versu sequenti, ubi pro providentes ; graece est .
. . σκεπ οῦπιe. Et ex hoc etiam primo ver-lu, ubi pro coNfENioA , est συμπρισec toς, id est compresbyter, consacardos . TESTIS occulatus tum p Assio NUM Zc mortis CHRl-STI, tum GLORIAE.' quin ET COMMUNI
CATOR ς graece , nonωνὸς, id est . ut S. Hieron. exponit, particeps; seu , ut Syrus , consors o participator eius gloriae , non vulgaris aut terrenae, sed ea testis , qualis in Iutura vita noliis REvELANDA EsT. Ut deinrat eam Petrus, ct prae pustum eius aliquem hauserat partim in transscuratione, partim in resurrectione . partim in ascensione Christi in caelum . Et huius gloriae intuitu ac spe vult pallores Ecclesiae excitari ad strenue laborandum in ovili Christi. R a. Pasci TE Omni cura, studio, Bli.
eitudine, CREGEM DEi, non dico totum,
ut mihi dixit Christus a , sed Mur luvo Als EsT; id est, qui vobis subditus &commisus es, ut Syrus vertit, nempe singuli particularem EeHesiam sibi concrediis tam . Unde patet, quam inepte hine colligat Calvinus , Petrum non fuisse univem salem totius gregis Christi pastorem , immo ad Petrum non spectasse regimen gregis, eo quod i ple alius hie hortetur ad eum regendum. Perinde ac si eo quod Rex Hispaniae moneat suos Ulcereges , ut commillas sibi populos fideliter regant , con eludere vcllem, Regem Hispaniae non e I se illorum populorum regem . Mox explicat Petrus quomodo velit eos pascere seu rege in re. Primo, ut gregem non suum, sed Dei. Secundo, P Rou IDENTEI; Gr. ἐπισκοποῦ si id est is perspeculantes, supervigilantes, Perse si pollini ) crebro gregem suum obe.
untes, apud eum residentes, accuratelinspicientes, ac de necessariis providentes , ut
445쪽
graviter monet etiam Tridentinum cincilium b. Tertio, NIM COACTE solo maiorum imperio ut primis Ecclesiae initiis saepe cogi solebant, quasi dicat : Non invite . non aegre , sED SPONTANEE, propen.
se, liberaliter, alacriter. Quarto, SECUNDUM DEυM, id est amore Dei & Zelo
animarum Deo conquirendarum, non captandae gloriosae vel laudis humanae causa. Quinto, NEQUE LUc Ri GRATIA , cui inhiare prosecto turpe, vile Sc sordidum est personis Deo dicatis: s Eo voLUNTAR iE Graece, πραγ-ως, id est , prompto propensoque animo in oves & incommoda non sua, ted ovium. Quod etiam ex Platone
Cicero e rectoribus valde commendat . Sexto si . 3. NEQUE UT DOMivANTEs, ut sa-ciunt arrogantes & tyranni , & imperiosius agentes IN CLERic, id est inter fideles , qui di vi si in varios cleros, id ea sortes, &particulares congregationes seu parcecias ,
vere sunt clerus, & sors hereditati a Christi: ita Syrus, Oecumen. alii. Licet S. Hieron. Ephrem , Bernardus, & Septima Synodus d generalis id accipiant de Ciero Ecclesiastico in varios ordines & gradus distributo. eui soli nomen eleri ex usu loquendi iam ut proprium adhaesit idque merito e nam ut in veteri te lamento. Levitae ideo vocabantur clerus, id est sors ti hereditas Dei, eo quod primitias , decimas de oblationes Deo dicatas ipsi quasi domestici & ministri Dei reciperent e r ita &in novo te lamento eo; qui in Levitarum locum successerunt, eamdem ob causam eodem nomine compellari dec bat. Septimo,
rIRM , id ea exemplar, ei tae sint erro suo, vita sancta subditis praelueen to e , ciste non annus exemplo, quam verbo & pre te preetem pascendo. Idque Ud avo , non exc .mpolitol, vel ad solam speciem externam
ut Scriue & Pharisaei h, ) sed Ex ANitio, id est sincere, realiter & vere.
MI imperi γ Dεt, rubentis ut non sibi tantum , sed & vicariis suis subdamur Iobediamus, atque adeo humi titatem omnI-bus proximis n ilicis insinuemus; id est in sinum animi illorum ingeramus, ita ut animum illorum penitus subeat , Penctrat , dc vicissim ad nos pari affectu trahat. Primario tamen volo vos respectu ipsi uis et Dei plene humiliari, noa iam verbo , qua
iacto , & hoe per totam vitam eontinuat.Z7. OMNEM soLIClTUDINEM ΕsTRAM , Omnes curas, angores, mole ilias, IN IP-su M , eiusque divinam providentiam PRoil- CiENTEs ac resignantes. Sic enim ostendetis vos hamiliter de vobis , & sublimiter De Deo lentire , si vobis dii fili , uni ipsi infinite pote iri , sapienti ae benigno fida- iis, & in ipso conquiei catis Sic S. Clemens initio Recrin tion rem scribit , S. Petrum passi inculcare solitum: Christiavid. ntilla re vel eventu foliciti stimur, sed in
Deι proυidentia plane conquiescιmus, scieretes nos illi curae esse , ac ab eo per omnia dirigi, ut cunila nobis cedant in lonum. V. 8 ADvERs Anius & antagonilla vΕ-ςTER Di AROLUs, id est calumniator qualem unt cuique hominum deputavit unum
Lucifer, ut docet Origenes , Nyisenus &Vari ster Senten. k extremo vel iri odio& invidia flagrans , & TAM UAM LEORucis Ns ira di rabie, eontinuo CIRCUlT, gyrat & regyrat, mille fraudibus, scrupulis & laqueis vos intricans, irretiens , involbens , ut captos excruciet ,di: cerpat, diis laniet, & instar escae optat illimae devotetae deglutiat. V. P. CUt tamquam fraudulento calumniatori R EsisTi TE, contra leonem FORTEς, contra rugientem opponite fidem , di quae ex fide nastuntur, fiduciam in Deum, Ora tionem 3: charitatem serventem e porro ei cultionem eludite vigilantia er Abri tate. Neque vos turbet quod Satan tanto impetu per se, perque emissarios suos exsurgat in vos o nam eamm 'issio sit; Graece , eidem palsiones obveniunt, etiam reliquae vESTRAE FRATERNITATI QUAE IN MUNDO
Esτ, id est reliquis stati ibus .estris Christianis toto orbe dispersis . Communis est causa omnium , communis lucta e sed aderit & commune auxilium, solatium , robur caeleste : nam communis agonotheta V. io. DEus, son At auctor OMNiς GRA-Ti E ad sortiteroe certandum , generose perseverandum, & gloriose vincendum necelsa riae, QUI vocavi T Nos ad AETERNAM; UAM GLORtAM in caelis hereditandam i MCHRIsTo, id est merita unigeniti Filii suit Christi Iεsu ; idem subministrabit vobis ominia necellitia & utilia ad gloriam iam di
446쪽
donum perseverantiae coNFrRMABIT ULIDA Hira Ie , inquit S. Prosper & Titet mannus, vel, ut Salmeron , olidabit per constam em fidem, coormabit per vivam spem , perflciet per ardentem caritatem. V. I t. Unde V si tamquam omnium horum auctori GLo Ria detur omnis nostrae vinoriae, ET IMyελtuM; Graecum κραro lignificat etiam potentiam, robur , vies o
riam & principatum p quae omnia ut a Deo nobis obveniunt, ita Deo vici: ii in ano bi; adscribenda sunt & accepta iseren
V it Siluauur he idem est eum nia, qui hasce Petri litteras Roma deserens in Orientem , ibi incidit in S. Paulum , cui comes pr.edicationis ex ince is ad laetit u , inquit S. H: eron. Syrus , Oecumen & alii. UR ECRANs ut quae scripsi, opere explea iis ; ι ouejice enim in his stam EssE v ERAM CRATIAM DEI, iv QUA sTAris, d ea
veram subitantiam EUanhesii & legis Christi, quam hucusque eo itis. Nonnulli .legendum putant, ς ι, id est stetis , perseveretis. R IA SALUT T vos ECCLEsIA COELE.
CTA, id est simul vobiseum electa , seu consors vestrae electionis ad fidem . grati. am & salutem e nempe Ecclesia fidelium partira ex Iudaeis , partim ex Gentilibus congersorum , QUAE Es T iN BABYLONE , lid est, in urbe Roma , B byloni antiquae uoad amplitudinem , magnificentiam &plendorem imperii et quo d multitudi aem, varietatem & confusionem c hoe enim signifieat Babel nationum, idolorum, vitiorum, spoliorum 2 opum totius mundis millima , ut pulchre demonstrat Orosius & unanimiter asserunt Patre & Dactores orthodoxi citati apud Bellarminum o , Riberam, Viegam, Peretium , & Alcaetae in Apocal. xvii. & xvi tr. ubi etiam heretici nostri per Bablou n, ut pote septi collem, non aliam, quan urbem Romam intelli
gunt. Quod si S. Ioanni lieuit sie illam
nominare ,. cur nan idem licuerit & Petro synchrono Ioanni Easdem enim ob causas noluit uterque nomen Romrme ut his diserte exprimere, ne si litterae istae in manus Gentilium incidissent, Ecclesia Romaeollecta in odium & in periculum induee. retur, & auctor litterarum in notitiam &in manus tyrannorum deveniret . Ridendi
vero, Beza , Visetua, Sadultus , Uelenus de alii Novatores, qui volunt hie BabAη eis
Chaldaici olim imperii caput, vel certe alteram illam AEgypti metropolim, quae nunc Curus dieitur, a Petro notari. Cum condet , nullis Iudaeis, ergo nec Petro, licuit se degere in Chalda a tum temporis , iubente Caio Caesare omnes inde expelli, teste Iosep no p . Babylon autem A Egyptiat tune non erat nili obicurum castellum, ut ait Strabo a , Ic alii Coimographi. MAR.lCuxi nota ille consobrinus Barnabae , sedi Evangeli ita , vocatur hic FlLi Us Petri, notat secundum carnem, sed secundum spiritum,l quia per illum conversus ad fidem, tu diis ixi in prosemio Evangelii ipsius Marei , ubi & reliqua vide ad ipsum spectantia .l Cumque ex hoe loco Petri constet , Ma eum Romae adfuisse dum have suam priorem epistolam Petrus conscriberet, optimel colligit Bada & atri , scriptam hane a Petro epistolam anno primo adventus eius Romam, tertio imperii Claudii, I p. a m Irin te Christi: nam illo ipso anno Marcus Roma abseellit Alexa aeriam in AEgyptum, ubi ad mortem usque Episcopus s edit, teste Eusebio ν & aliis hii loriographis. Fuit ergo haec epistola omnium prima quae vela S. Paulo , vel ab alio Apostolo conseriptae sunt.
V. t . De OsCULO SANCTO vide quae dixi ad Rom. ult. vers. 16.
Hers. r. ENIORES . Hieronymus Epist.
a. & 3. o xx xxv. vertit presbyteros aeta te & officio . Compellat sacerdotes , & Episcopos velut Ecclesiae pastores: hortatu
ut sedula gregem Dei pascant . Se testemi: pallia
447쪽
passionum Christi voeat, Se hoe titulo ex.
citat Pallores. At quomodo communicator gloriae κοινωσςὶ particeps ex citata Hieronymo , scilicet in monte Thabor. Adde gloriam resurrectionis & asceasionis, 1 minooc spem gloriae caelellis. PAsCITE, regite, ibidem Hieronymus. SεCUNDUM DEUM,& spirituali modo, sponte & Zelo : non imperiose. UT FORMA GREGIs , per bonum exemplum in lanctitate , in virtutibus, quae in grege requiruntur . Incitat tandem vetis q. coronam gloriae propa
V. 3. Si MILITER ADOLERENT Es . Sit secunda pars capitis . Adole laentes sint se.
nioribus sua lecti, humiles & modesti , &siligulari ori providentia nitentes ,qui humiles exaltat, & curam habet suorum . Addit sobrietatem &alia, ut possint relistere. Sel.
ENTEs , vers. 9. se attes vestros per variae
mundi plagas dispersos pati pro Christe si
miles advertitates, quales & gos patimini . Consolatio haec eis habere iceausa optima socios pugnae, qui fide & sortitudine orna. ti constanter resistunt i verba sic expende ζsmilis pamio fit staternitati , quae est in mundo, id est fratribus vestris , qui permundum totum dispersi sunt . Abstractum
posivum pro concreto . Sensus in Graeco planus est. V. lo. DE Us AUTEM. Est haec tertia e pilis pars, .dc continet tum precationem felicem, tum salutationem . A Deo omisnium largitore precatur selicitatem post modicos huius vitae labores . Silvanus hic est Silas, cuius aliquoties fit mentio in Actis Apollo lorum. Per eum mi isa potius videtur rite Epistola, Marco interprete scripta: obiter veritatem doctrinae attestatur . At quae est haee Ecclesia in Babylone eo l. lecta γ Roma est que eo tempore Babyloniam vocavit ob similitudinem in amplitudine, aut etiam ob gentilium peccata multa. Scripta est haec Epistola anno Christi 43. a Petro, qui ab anno superiore adhuc Romae haeresit . Marcus ille est Eis vangelista. Oseulum castum M Christianumerat in recepta consuetudine . Hine Zc ex magno Patrum & historiarum consensu no-
tubarum est Petrum sedisse Romae.
448쪽
DE AEutitore huius Distilae an fuerit Petrus Apostolus, eis olisis
dubitarunt nonnulli , I' etiamnum plerique e Protestantibus id in dubium reυocant ob sy li , inquiunt, diverstat , ea tameue y constans Ecclesiae fenientia , Concisiorum re Sanctorum Patrum firmata consensu . hane Di tilam a Sancto Petro ultimo suae Cirae anno esse conscriptam: unde vibit mirum es , s Idilus eius aliquan- ruis diυersus es a priori Epistola antr 2 o. re amplius annos exarse
ra. Magdeburgenses ipsi a syFlo superioris Di latae hanc nou adeo di
sidere concedunt , ac potuit Petrus alio uti Interprete .. Inscriptio ipse , qu que cap. I. vers. I 6. de transfiguratione Domini ut rejsis oculatus inferit, quodque initio eap. m. praemittit secunda se ad eos fribere Epistolam, huius Disolae auctorem esse Petrum omnino persuadent.. Unde in Canone Sacrorum Librorum apud Conciliuis Laodicenum idi Concilia quarti re quinti faeculi , re apuae Patres fere omnes ut Canonico habetur. Scripta creditur anno fatalis 67. ad sedetis omnes , non as Iudaeos tantum , ut multis videtur οῦ quae enim in hae Epistola continentur ad Gentes in primis perrinent cui mo-d- sunt exhortationes ad Christianas virtutes, o pericula , quae Eclesiae imminebana ab Haereticis is
449쪽
Πo latur ut memores maxImorum qua a Deo aeceperunt donorum, per varias
scandant virtutes, ut se introitus in regnum Domini illis minis eiur: diacitque se brevi moriturum , or suae doctrinae certituκinem Utendit ex Chrisoao iore, quem m vox Patris Prophetae commendarunt.
IMON PETRUs , servus & Apostolus Iesu Ch Hsti , ii, qui coaequalem nobil cum sortiti sunt fidem in iustiti, Dei nostri, & Salvatoris Iesu Christi . Gratia vobis& pax adimpleatur in cognitione Dei . R Christi Iesu
Domini nostri: 3. quomodo omnia nobis divinae virtutis suae, quae ad vitam & pietatem donata sunt, per cognitionem eius qui vocavit nos propria gloria & vi tute , 4. ' per quem maxima & pretiosa nobis promissa donavit: ut per laxe essiciamini divinae consortes naturae : fugientes eius, quae in mundo est, concupiscentiae corruptionem. s. Vos autem curam omnem subinferentes, ministrate in fide vestra virtutem, in Nirtute autem scientiam , 6. iuscientia autem abstinentiam , in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, 7. in pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis caritatem. 8. Haec enim si vobiscum ad snt, di superent; non vacuos, nec sne fructu vos constituent in Domini nostri Iesu Christi eo gnitione. 9. Cui enim non praesto sunt haec, caecus est, & manu tentans , oblivionem accipiens purgationis veterum suorum delictorum. Io. Quapro. pter fratres magis satagite, ut per bona opera certam vestram vocationem Se electionem faciatis: haec enim facientes, non peccabitis aliquando. II. Sic enim abundanter ministrabitur vobis introitus in aeternum regnum Domini nostri, & Salvatoris Iesu Christi. I 2. Propter quod incipiam vos sem. per commonere de his; & quidem scientes & confirmatos vos in praesenti Veritate. I 3. Iustum autem arbitror quamdiu sum in hoc tabernaculo, suscitare vos in commonitione: I . certus quod velox est depositio tabernaculi mei, secundum quod & Dominus noster Iesus Christus sa) fgnis eavit
mihi. I s. Dabo autem operam & frequenter habere vos post obitum meum. ut horum memoriam faciatis. I s. so) ' Non enim doctas fabulas secuti , notam secimus vobiΑ Domini nostri Iesu Christi virtutem & praesentiam :sed speculatores facti illius magnitudinis. I7. Accipiens enim a Deo Patre honorem & gloriam, voce delapsa ad eum huiuscemodi a magnifica gloria: se hic est Filius meus dilectus , in quo mihi complacui., ipsum audite. I 8. Et hanc vocem nos audivimus de caeso allatam, cum essemus cum ipso in monte sancto . Iq. Et habemus firmiorem propheticum sermonem : cui benefacitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies elucescat, & lucifer oriatur in cordibus vestris.' χo. dὶ hoc primum intelli-
450쪽
443 EPIST. B. PETRI APOST. II.
telligentes, quod omnis prophetia Scripturae propria interpretatione non fit. I. I. Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia: sed Spiritu
saneto inspirati, locuti sunt sancti Dei homines.
ROMANAE CORRECTIONE s. ventum , a praesens, pro praescientiam, quod est providentiam, a praescio. Vers 7. sua ad vitam oe tierarem donata sum. Correctores praetulerunt plurale stini N o T A T I o. singulati es. Vers 4. Pεν quam maxima. Et hie praetu e-lVers. i. m TON enim indoctas fabnias secuti, unt masculinum quem, seminino quam & I notam fecimus vobis Domini no- neutro quae . stri Iesia Christi virtMrem , c praescientiam Vers 8. Haee enim si voliseum ad Ot. Aliiὶ ρ sentiam s MS. I t. G. Tria Latinas cripta, libri legunt: H e enim mobis etim a int . id quod in Bibliis signatur, doctas legunt pro
Vers. I 6. Irin enim doctas sabulas securi. Egre. indoctas. Utrum Interpres vera erit e e Graeca v xi e Correctores , indoctas quod vulgo legi-le eos σοφισusio. constare non poleste intelligitur, einendarunt scribendo contrarium co- enim ea potest & artificiose aut sapienterelas, qLod est eruditas seu attificiose eon. confidiaes , & fallaces, inanes, veritate de cinnatas. sapientia vacuis. Relrnquitur ex Latinis ex. Ibidem. Virtutem o praesentiam. Et hie re- emplaribus praecipue colligendum , quorum die emendarunt praesentiam, quod est, ada nobis iam copia deest.
ers. I. IMov PE Rus, &e. Quidamstionem ipsius : Haec es enim vita acterna codices etiam Graeci habent ut cognoscat te tintim verum Deum, σSimeon , quidam Simon ; utroque enim quem milii Chrisum Iesum Ioan. xxv. 'odo Graecis dicitur. Hs , inquit, Quisnee mentionem fecit hic Petrus agnitionis c OAE UALEM N BlICUM wRTITt suti iiDei patris , memor sermonis Christi ad Fi DF M. Craecis, ianisων, id est parem &lPhilippum o Philippe qui videt me, videt aequalem, sive eiusdem praemii ac pretii rior patrem. Ad impleatur ergo gratia dc nam τιμή pretium significat, quod fideleslpax. QUOMODO OMNi A NOBIS DI vi NAE idem praemium manet ae pretium; Deilvi RTU Iis su AE , UAE AD v I TAM ET scilicet stultior iis ergo qui aequalem sor. pix TA rM DONATA suNT. Graeca sic ha' titi sunt ficem iN IUsTi i A DEi Nos TR ilbent vi, παντα τι δε νοῦς θείας μνάμεως άπου , ET SALvATOR Is IusU CHnisTi . id est γα πρὰ ζῶο εμυμ αν δεδωρημως . id per iustificationem di Dei autem saliatoris,lest, quemadmodum per omnia divina virtu. si divisim sumatur, & Dei ad patrem re ite ipsius quaecumque ad vitam & pietatem fertur , & Disatoris ad Christum ; sn spectant donata sunt nobis , PER COGNI- coniunctim , ad Christum , ut idem sitITto NEM Elus Qui vo CAVIT Nos PRO- Deus & salvator nostero iis ergo subau Pp Ri A GLOR A ET vlRTUTE. Graeci habent ei saliuem dicit. La λ άμνας, id est per gloriam &V. a. & 3. GRATIA vo Bis ET pax A-ivirtutem. Interpres legit ιJια , id est sua D IMPLEATUR. Interpres videtur te isse , vel propria. Sensus ergo est ut lectionem πληρω)or, id est impleatur, quum Graecalconnectamus, Gratia & pax Dei implea- habeant πληθx, G; id est multiplicet uritur in vobis per cognitionem Domini &di .ugeatur, ut ergo gratia Dei augeatur salvatoris nostri , quemadmodum divina