장음표시 사용
491쪽
mos. I. UOD FUIT AB INiTlo , QUOD AUDITI Mus , Loci huius contextus sub obseurus est; mihi ita videtur ordinandust Quod ab initio fuit de verbo vitae, quod de eodem audivimus, quod vidimus oculis nostris, quod perspeximus, &id est, etiam manus nolirae cunt rect Uerunt: quibus verbis multas haereses simul evertit Ioannes. Dictas enim , quod suit, aut potius quod erat ab initio ζῆν nam. que per erat malunt explicare Graeca scholia . ut aetemitatem temporis signi fleet Marcionem & Cher intum eneeat, asserentes Christum non fuisse ante Mariam quod se eontrectasse & palpasse ait. Mantehaeos revincit, qui non verum, sed fantallicum corpus habuisse Christum mentiebantur :
ontrectaverunt autem, qua a post reseditefitionem dixit illis, palpate & videte , quia spiritus earnem k ossa non habet .
Quod interpres vertit perspeximus , graeci habent εὐρεασάμερα, id eli contemplata μ- mus , idque Graeca scholia interpretantur cum admiratione & stupore cernere. Mihi haec verba UOD puIT DE VERBO v
TAa, nihil aliud significare videntur, quam verbum ipsum vitae , atque ita dilucide verti posset is loeus: Verbum illud vita quod erat ab initio, quod audivimus, quod
oeulis nostris in si eximus , cuius spectatores suimus, etiam manus nostrae palpave
runt. V. 2. ET v TA MANlFEsTATA EST.
Praedixit se uidisse & palpasse verbum: &quia absurdum videri potest , ut Deum, quem nemo vidit umquam , vidisse & palpasse se asserat, subdit, oe vita manifesa. a est; ubi τε m pro quia vel et enim mihi sumi videtur, quod aliquoties ulavenit in Seripturis san Ais, id ei quia mani. festata est vita , hoe est ipsum Dei verbum
vita omnium per earnis assumptionem Or.
hi se manifestum praebuit, & eam , inquit, vidimus & testamur, id est de ea testim
nium ferimus: ET ANNUNCIAMUS UOB sv TAM AETERM M. Graece που ζωνν αἰωνον, id est vitam illam aeternam quae erat apud patrem, quae natura sua omnem Ocu.
Bib. Sae. Tom. XXVII. lorum fugiet obtutum , sed apparuit ea. dem notis: itaque quod vidimus & audi
-cas, id est participes illius sitis sicut& nos, & huiusmodi societat & comm nio sit nobis cum patre & filio.
V. s. ET HAEC EIT ANNUNTIATAE QUAM ANNUNCIAMus voBI . Quamquam Eralmus pro an nunciatione promissionem verterit, quum tamen cπαγγέλλω ntinctMe
signifieet : licet ἐπαγ γελία promissionem signifieia, sortasse interpres legit PYγελta.
Celta graeca scholia μαγγελίαν, αγγελλinterpretantur. id est annimciationem. a.
λ άυν. λιν . θεες σωι ι ς ιν , id est deci rans quae sit ista annuneiatio quam audivit inquit hanc esse nimirum quod Deus lux est et neque enim hie de promissione verbum ullum iamim est : ubi autem auis divit hune nuntium 8 eerte in Evangelio. dicente Christo: Ego fam lux mundi. In
Deo autem tenebrae non sunt, neque ignorantiae, neque peccati: quod si dixerimus inquit nobis esse sicietatem cum eo, &in tenebris ambulamus, mentiemur. Qua enim Deietas Iucι au tenebWas. II. Coria
NON HABEMus, &c. Quum septies in die iustus ea dat, & non sit homo mundus suis per terram. neque infans unius diei . si
dixerimus in nouis peccatum non esse, nos
ipsos seducimus. Quum enim dicat David, Delicta qtits 1ntelliot Et Paulus , Nimmihi conseius sum, sed non in hoe iusti fomtus sume quicumque se asserit peecati exispertem esse, in dubie praesumptionis vitio laborat; atque ita seipsum seducit, nee veritas in eo est: qui etsi peccatum non haberet, quum tamen id sbi tuto promittit , peccat. V. Si co NpITEAMUR PEccATA NOSTRA, FIDELIS EsT UT REMITTAT. Fidelis , id est verax, utrumque enim significat Graecum πιαῖς : iustus namque in principio est accusator sui e & quoties peccata nostra confitebimur , toties remittet, dicente Da
492쪽
riam meam Domino, o tu remisisti impie-
S Criptam ad Parthos ait Augustinus ti
alii graves Audis es. Agit de Chrilto,
eiusque imitatione , praecipue per carita lem , ubi inulta de vera Christi bde & in Deum fiducia . V. I. FulT. Grate. erat , scilieet Verbum , de quo, In principio erat naebum . Vi Di Mus, scilicet carnem iactum . PER. spEri Mus, scilicet diligenter contemplantes . CONTRECTA vERuMT, scilicet eum dixit, Palpate, o videte, &e. DE vERBO
VITAE: coniunge cum a nuntiamus vobis. V. 2. ET PITA; pro, nam vita, Hebr. V. 3. SOCIETATEM . Graec. commuNIonem , sic & in s. sed Interpres senium reddidit. V. . PLENUM , id est persectum . V. 3. ULLAE, scilicet in omnitus aliis est aliquis luminis desee us.
V. 6. TENER Ris, scilicet peccati. FACI-Mus; pro, dicimus. Repetitio per negationem Ioanni familiaris. V. 7. IN LUCE , id est secundum quod fides docet. ET sANGuis , &c. pro, &per sanguinem Christi mundi sumus. &e. dicit vero, EMUNDAT, quia semper indigemus mundari, qui quotidie peccemus , ut statim dicitur. V. 9. FIDELis, id est verax in promissis; promisit autem cum dixit, sitiorum remiseritis peccata, Sc. ubi de eonse Ilione Chri ilus loquebatur . IusTus, id est potens iustificare r vel iustus, pro, misericors.
MENDACEM, scilicet quia per Stripturam dicit neminem esse sine peccator & quidem docuit omnes sic orare, Dimiste no- his debila nostra. VERauM Eius , id est Christus.
Antum earli & terrarum emensum
I vastum pelagus fragili cymba , in ex-
trima naviςationis parte . etsi satigari &deficere non decet , pro sessum praesertim omnes divinos Libros stylo utcumque percurrere : cum tamen spatii longitudinem considero, graves dissicultates & multas ,
aetatis imbecillitatem supra octorenariam tot papyri plagulas insectas, taedet laboris incoepti, inchoasse piget, & manum de tabula tollere saepe cogito , laboris partem relinquere felicioribus ingeniis, viribus integris. Uerum stadii meta propinqua, po tus non procul visus, & optatae de ceter quietis spes faciunt, ut novos spiritus suis mam, absolvam quae inchoata tantum, inutilia certe deformia manerent. Haec pra fari visum est , prius quam Ioannis Ap
stoli Di Violas S. Mabps m aggredior , ut qui in nostrae inciderat, si quid negligenter posuum invenerit, ut sunt multa, in extremo praesertim opere , nostro taedio. , defatigationi, & aetati det veniam benignus ti facilis.
Reg. I. uoD puIT An im Tlo . Go th. quod erat , se Graec. ut aeternitas significetur, ut in Evangelio , In principio erat Verbum. QUOD vlDIMUS. id dicit, ut maiorem auctoritatem eo ne i liet iis quae dicentur. DE UERBO lTAE pro, verbum vitae, scilicet vidimus. im 2. ET v ITA MANiFELTATA EST. Et, pro, quia . Verbum alioqui invisibile vidimus , quia vita, id est Uerhum matri seis statum in carne est. Gatth additur nobis. ET TEsTAMUR ; pro, id testamur, & a nuntiamus vobis . UITAM AETERNAM , id est Verbum, quod erat apud Patrem. V. 3. QUOD vii IMMs; pro, quia ergo utimur, ut est Gatth. UT ET vos misCIETATEM, seu eommunionem , id est vitae participes sitis, si e ut & nos. ET soc ET A sNosTRA SIT; pro, est, sic Syr. & Graeci est tum paιre. V. 4. HAEC SCRiBIMUS, UT GAUDEAR Tas . Cotili. me fribimus , ut gaussium sertim : sie G taee. Illud. gaudeatis non hahent: & sne illo sententia constat. Syr. id etiam non est . V. 3 ET NAEe usT ANNUNT ATIO .E'παγγελία aliis locis promisionem , hoc ι π.nuntiationem significat , quia sequitur :QUONIAM DE Us Lux EsT . Quod enim luci commercium cum promissione Ita ἰπαγγελία , pro ἀγγελει sumi debet, id est annuntiatione. Si dicimus: Societatem eum Deo habemus, V. 6. ET IN TENEBRIs AMRULAM Us , MENTIMUR. Cum Deo, qui est luκ, tenebrae peccatorum societatem habere non posis
493쪽
possunt, neque qui in eis ambulant. Poris Io cum peccatorex simus: nam si dixerimus , quod peceatum non habemus ipsi nos seducimus. Quid ergo V. 7. ET sANGuis I Esu CARisTi FiLII EI UI EMuNDAT Nos . Deinde consessio , per quam Chri Ili sanguis commuaicatur. V. s. SI CONFlTEAMUR: primum Deo, deinde sacerdoti . FIDELis EsT . Promisterga remissionem per conse Ilionem. Ubi ρI n. xx. 1 . Euorum remiseratis peccata.
Quod si dicatis, Non egeo consessione, peccatum nota habeo .
QUONIAM NON PEee Avi Mus. Sic. Graec. melius quam quod Gotth. habet, non peccamus: loquitur enim de peccatis iam saliis . quae remittuntur per consellionem . MENDACEM FACIMus EUM , nam dixit: Septies enim cadis iussus e Prov. xx Iv. 16.
se cum eo quod sequitur de verbo υita, M sensus est Ipsum verbum vitae, quod suit ab initio an nunciamus vobis . In Graeco pro fuit est 2υ , erat. CONTRECTA FERUNT e cum dixit, Palpate, o videte, &c. DE vERBo v I TAE . Syrus ,
Verbum υita. Sic Ioel ait , EJuudam. de pirisu meo, id est spiritum meum. Ad .
u. II. Dabituν ei de oro Arabiae , id est aurum Arabiae. Vocat verbam vitae, id ei verbum vivum , setit enim Pater habet via
habere in semetipso . Vel verbum vivificum , nam ut ipsemet Christus ait Ioan . decimo, numero decimo. Ee' veni tit -- iam habeant, oe abundantius habeant i V. 2. ET UITA MANiFEITATA ELT pro, nam vita manifestata est, scilicet Verbum, quod est vita. ET vlDl Mus, ET TESTAMUR quasi dicat o Itaque nos, qui Christum vivimus , idonei telles sumus, vobisque sem uternam vitam promulgamus VITEM AETERNAM e Chri ilum , qui e :l vita aeter M. QUAE ERAT APUD PATREM: sic E
vangelii cap. r. r. dixit: Et verbum erat apud Deum. ET APPARUir NIRI Sa m. incarnationem V. g. UT ET vos IOCIETATEM HABTII Noctu CUM ἶ - μιαν , communionem ,
communicatio in in eadem fidei religione; dc Ecclesia Christi. ET sociETAs NO-sTRA si T CUM PATRE, &c- nos vero una
vobiscum eum patre, de Filio eius Iesa Christo arctissime coniungamur . V. q. UT GAUDEATiso in societate Eeis elefas, Christi, & Dei, eiusque bonis gra. tiae , quae percipitis, Sc gloriae quae percipietis in caelo. ET GAUDEATis: in societate Ecclesiae, Chri ili , se laci , eiusque
bonis fratiae, quae percipitis, de gloria quae percipietis in caelo . ET GAUDIUM. E sTRUM si T PLENuM . id est in dies magis augeatur , dc sit solidum perse
id est id quod annunciamus . ET TENE.
BRAE IN EO NON suNT ULLAE: scilicet tenebrae ignorantiae, erroris, aut peccati. V. 6. IN TENEARis AMBULAMUS : er rorum . 3c vitiorum. MENTIMUR . ET vΕ-RITATEM NON FACIMuso mentimur verisbo, & veritatem, quam profitemur non
Iacimtis ipso facto. V. 7. SI AU I EM IN LUcE : rationis, fidei. Evangelii, virtutis, de gratiae. AMBULL-MUs: proficiendo, & de virtute in virtutem progrediendo. Sic UT ET IPsE EsT INLUeE: ficut de ipse Deus est lucidus, immo lux substantialis, δι ἐivina, ideoque omnia sua faeit in luce sapientiae, Zc sanctitatis. Soci ETATEM HABEMUS AD IN. vlCEM: Ne inter nos , dc cum Deo. ET SANGUis I Esu CHRisTr EMUNDAT NOS A OMNI pECCATO. Coniunctio, σι est causalis, fgnifieatque ideirco nos societatem habere cum Deo, quia sanguis Christi
emundat nos ab omni peccato . F. 8. PECCATUM NON HABEMus: habuimus enim peccatum originale , de habemus, vel habebimus peeeatum aliquod actuale, si diu vixerimus . UERI Tas i N
V. p. FIDELis EsT, id est verax in promissis ; promisit autem cum dixit, Quorum rem1feritis peecaιa , δια IusTus , id est, aequus . AEquum enim est & congruum, Deoque dignam , ut pcimitenti peccatum reis mittat . Vel , Iuctus , quia Christus suo sanguine . Sc morte .promeruit nobis han Ut iam, eique Deus illam promisit . Iusta ergo est, te ex tultitia debita haec pecea torum remissio , sed Christo , non nobis. V. Io. MENDacEM FACIMus EuM; quia
494쪽
Deus in Scriptura asserit omnes homines
esse peccatores , ut Eccles. vII. 2I. Prov. xx U. I 6. Psal. ex L . a. Iacob. IlI. I. &alibi. ET vERBUM Eius NON EST IN NO-Bis ; quasi dicat , Non' intelligimus, non
amplectimur, non retinemus veram eius doctrinam
Mess. a. A NNUNT FAMUs v RIS, O Par. 4 e x. thi, o Christiani, DE vER- vlTAE , Hebraismo, pro verbum vita , ut vertit Syrus. Sic Ioel . li. 28. Effundam vi spiritu meo, id est spiritum meum . PLLIT . t 3. Dahitur ei de nino Arabiae , id est aurum: o adorabunt de ipso, id est iplum.
Quod & quale sit Me Herbiam, & omnia eo spectantis dixi initio Euangelii I. Ioannis . Hic vocatur verbum viis , tum quia
essentialiter in seipso est vita , eontinens formaliter in se vitam infinite petiectam ,
R eminenter omnem e ea tam Vitam tum
quia fons est & causa omnis nostrae vitae, seu natum, seu gratie, seu gloriae. primis igitur hisce epistolae & Evangelii sal verbis adstruie Apostolus Christi diei nitatem 4ontra Cerinthum ti Ebionem : aliis mox sequentibus, contra Basilidem probat Christi humanitatem, non phantasticam , sed
RAT APUD PQREM; id eli , Verbum , seu Filius, qui ab aeterno absconditus latuit in sinu Dei Patris , tandem in fine
sareulorum per incarnationem se mundo manifestavia, in hominibus aspectabilem in
carne & tractabilem praebuit : & nomina. ina nos eius discipuli toto triennio quo ipsi conviximus, oculati testes sumus . Primo , verae ac realis naturae eius humanae , tarnem eius contrectantes manibus nostris, praedicationem eius & oracula audientes , ambulantem , comedentem , omniaque humana exercentem videntes. Secundo , divinae eius naturae nobis per certa de evidentia signa mani sellatae, per vocem caele. stem in baptismo eius de transfiguratione , per gloriosam a morte resurrectionem , in aelos ascensionem , & per innumera mira,eula quae ad divinitatem eius comprobandam , ipsum tum per se, tum per nos patiantem vidimus. Huius tam certae , tam
J- veritatis nos partici γε riadidimus, laetum ineamati, passi, redivivi Verbi numtium vobis praedicando afferentes, V. 3. UT ET iam vos sOCIETATEM ;Graece, acrimύνα, id est communionem bonorum omnium quae ab ipso proveniunt , HABEATIs NOBIsCUM . eadem fide & teligione nobis eoniuncti in una Ecclesia . Quid dico scretatem nobiscum P ET iam cuM PATRE caelesti, ET CUM FILIO Elin lεsu CHRisTo. Explieat quam nobilis fit foetetas Ecclesiae, nempe quod sit assoeta. tio & persecta amieitia eum Deo & eum Christo, per fidem , per fiduciam, per re
ei procum amorem . per mutua colloquia , obsequia, gaudia, communicationem bonorum , 3te. ut est inter patrem de filium
adoptivum, inter sponsum & sponsam , &e. ita Hesselius, Lorinus & a Lapide . U. q. HAEC autem de societate Eeelesiae, Christi de Dei, & bonis inde resultantibus, ideo sCRiBIM Us vonis, & in m moriam revocamus, UT proficientes in ea quotidie, GAUDEAT is magi et magisque in dies, ΕΤ tandem GAUDIUM umTRUM iaeaelo fiat omni ex parte PLENUM s, quando plene & per Lese & inseparabiliter uniati eritis Christo & Deo per lumen gloriae. Sed in quo consistit V. I HAEC ANNUNTIAT io , id est isoocietas eum Deo nobis me Seripturas & se Evangelillas annuntiata ὶ Respondet : Into, ut eum Deo ambulemus, seu converissemur, non in tenebras infidelitatis vel peε-catis, sed in luce fidei, gratiae dc virtutis ἀCum enim Dgus natura sua lux sit , expers pro rius tenebrarum ; si velimus illi associari, debemus necessario tenebris valedicere : alioqur V. 6. MENTi Mo non tantum verbo , seo, 3c facto, quia vERiTATEM , seu iustitiam, id est quod iustum Sc aequum est.
NON FACIM Us et si verbo fingamus ma
r. I. St AU EM rs Luc E fidei , gratiae, virtutis AMBULaxius, in ea perlevε- rantes de quotidie proficientes, sit UT EVIPSE Deus EsT IN plenissima , persectissima , invariabili LucE; eo ipso soci ETATE HABEMUs ADtNvICEM, id est allaciamur
Deo, similes simili : & sie participes reddimur honorum illi acietationi connex rum , nempe plenae remi:lionis peccatorum nostrorum quoad eulpam de poenam , D
suinι, id eii prosus e languinis, seu in p
495쪽
te CARIs ΤΙ , emundante Nos AB OMNIPPCCATO, idque vel per baptismum, vel per Sacramentum pamitentiae, vel per contri. tionem , vel per amorem Dei , &e. Non raduntur ergo vel teguntur solum peetata nostra, ut somniant haeretici ; sed plane emunilaettur. id est expurgantur, exterguntur, & abolentur, sicut macula aboletur e saeie , lutum extergitur e velle , sordes everruatur e domo ita Tridentinum o &Doctores. Porro hac gratia Christi omnes
egemus: namV. 8. SI DIXERIM Us QUONIAM PECCA-Tu M NON HABEMus; id est , quod nullum peccatum actuale aliquando facimus ,
cta Eellai. Lib. I. de penit. cap. aiar. di Lib.
borum ordo simul & sensus est. Uerbum ipsum vitae, quod suit ab ini- ne veniale quidem, sed sine omni peccato io, annunciamus vobis. Certe quovis tem, vitam transigimus eo ipso quo in Christume redimus ut di eunt Simoniani Si Gnollici, & dicent Lutherani ae Libertini ipsi Nos fallimus & sEouci Mus , s.lsum nobis persuadentes in perniciem animae nγstrae , a quit Oecumenius . Unde merito Triden pore, M ipso etiam mundi initio verum est dicere, su i sse Verbum, quippe quodae
ternum eli, superans Omnem creatam duis rationem. Graece tu , eraι nempe ante
omne initium rei creatae . Sic a Concilio Niceno damnata est vox illa Arrianorum , tinum eo Si quis iamrana Iemel ius ea Erat, quando non erat . Uide quae dictarum dixerit, posse tota visa precata Omnia i sunt Ioan. I. AUDI v I Mus 2 nos Apostoli iam venialia, vitare, nisi ex speciali μιiVerbum incarnatum vidimus , & audivi priυilegio, quomadmodum de B. V. Qine te .l mus Christum loquentem . Addit porronct Ecclesia, d anathema sis. In rutiliis e-lcontactum ad rei certitudinem. Per Verbum Nιm offendimus omuer e , etiam Apostoli
ιusus in terra qai non peccet. V. 9. SI CONFITEAMUR PECCATA No-sTRA, ea consessione quam Deus exigit& Christus instituit h, nempe ut mortiis. non ilitelligit id quod ellentiale est & intellectionem , sed Uerbum notionale. Verisbum vitae. Verbum quod est vita : nam vita est formab ter divina & aeterna . Uita etiam in ratione caulae: nam dat omnibus vitam . & speetatim hominibus vitam gra. ra peccata confiteamur sacerdoti , venialia tiae & gloriae . Et hoc est quod maxime si item ipsi Deo; piuELis EsT ET iusi ut hic Ioannes intelligit. Sunt quidem aliqua Deus , UT sic confitentibus ac poenitenta licet communia , quae speciatim personistibus NOB Is PECCATA NOSTRA REMiTTAT . attribuuntur, ut Patri , esse : Filio, vivere :Ita enim ipse promist i, & ita meretur Spiritui Sane o, diligere . sanguis Christi tro nobis in eum finem l Z a. UITA MANis EsTATA EST . Hoz profusus k : ita Thomas Anglieus, Dion V. est , Uerbum quod est vita manifestatum
fius, Serarius, a Lapide & Bella tm nux I. est : 8c hoc vobis manifestamus, testamur, Z. io . SI DIxERIM Us duo NIAM NON levangeli Zamus. Quomodo vero si apud Pa P. CC Avi Mus, sed sine peceato , tam ve strem dixi ad Evang. Ioan . cap. I. vers. I. niali, quam mortali, vitam eontinuo egi AP ARul T vere per incarnationem. Mus MENDACEM FACIMus Deum , conat V. 3. Sc 4 UT SOCIETATEM . Hoe voinrr rium, ut iam vidimus m, asscientem in ibis evangelizamus, ut communionem omisscripturis in. ET vERuuM , seu doefrina , nes habeamus in fide, spe , & caritate , &1 Us NON manet iv Noais: nemne illa dual tandem accedat societas in caelo eum Chri-
doeet, immo iubet O , nos quotidie arare, Dimitte nobis debita nostra: ita Didymus , Caietanus , Dionysius , & Catharinus.
ilo in gloria. ET HOC acRISIMUS , UT GAUDEAT is in his gratie Ze Eecies ae h nis, 3e solide in gloria & felicitate sperata .
V. I. ET HAEC E T. Annunciat, o qua vobis propon:rur, αε um non habet . non errorem, non tonorantiam, non Pec tuta.
496쪽
De Luce hae dixi ad Evang. Ioan . cap. L. V. 6. Si Dix ERIMUS : r. QuaNl M , quod Sensus ergo ei , qui dicit se societatem cum Deo habere, & ambulat in tenebris , peccat , mendax eli; nec dicit , nec facit quod verum est . Contra vero est in eo qui lucem& Deum sequitur, seu qui ei in luce fidei, Evangelii & Christianae virtutis. SAN.
dandi vim habet, iminci ci emundare solet. Et quidem emundavit per baptismum: emundat deinceps venialia , & si contingant mortalia , emundabit : hic notant aliqui non male, ri emundat , polle ad tria tempora referri: de moda quo sanguis mundet per Eucharilliam agunt Theolo. gi . Sanguis vero & pretium istud salutit nostrae emundavit meritorie Quid sit de physica vi sacramentorum , est diversa quaestio . Notent hie Novatores peccata in iustificato non manere sed ita tolli ut isordes a mundata veste Uide Tridentia Sess.
V. 3. Si DIxERiMUs. Non, sunt homines ex lege ordinaria sine peccato originalit ante haptismum: nec sine aliquo peceato saltem veniali longo tempore. De Beata Uirgine lege August. Lib. V. contra Iulianum cap. XV. Non haereo in eo. quod aliqui di. cunt oram esse universe propositionem hane Ioannis, si peccatum late accipias , ut involvit etiam reatum dc materialem. Concu.iscentiam . Sensus commodior est, non esse ominem ex consueta ratione Vivendi, qui non habeat sere semper aliquod peccatum, ut dicebam ; seu vix esse breve momen tum , quo caret aliquo, saltem veniali peetato : tam est hie status peccati homini assuetus , ut vix modico tempore sit sine peccato . Hinc iam verum est quod docet Ioannes non vere dicere illum , qui absolute diceret se non habere peccatum. Modus enim hie loquendi excluderat absolute peegata. Hoc ipsum explicatur optime ex vers.
si dixerimus, Quia nota Piccavimus , ubi constituit menda elum s. quis neget ς habuisse actum peccati: nihil hic. Ioannex de eo quod fieri potest per specialem glatiae favorem V. 9. Si co NplTERMUR . Non conVeniunt Scriptores , de qua consessione hieloquatur Ioannes , an de consessione iactx Deo eum contritione , quae lumeiebat in lege naturae & scripta; an veto de conseiasione saera mentali. Hanc secundam interpretationem approbant Carthusanus , Bellarm. Lib. I. de ami S grat. & flatu peecati , cap. vi li. & Cornelius ia hune locum , & Serrarius ibidem . Nec alienum estae verbis & mente Ioannis , qui probe sciebat ei se sacerdotibus plenam ligandi 5c ah solvendi potestatem; exl qua recte colligit Eeclesia consessionis saeramentalis obliga tionem. At quomodo denunciatur in nix iustus Deus: non enim tenetur ex iustiti Liustificare impium , cum gratis semper iustificetur. Re . A Equum & congruum est, ut Deus poenitenti remittat delinum . se 1
quid de iustitia & mortali peetatot Recte
eone l. III. Est in his Deus fidelis. de iustus Et quidem cum condonat poenitentihus mortalia, est fidelis: eum autem iusta. eonianat venialia, est iustus a nam ex condigno meret ut remissionem venialium. Caietanus ait utrumque fieri ex iustitia respectu Christi, & meritorum eius. Disputandquidem Theologi an actus eontritioni L conserat ex iustitia ad remissionem hane &satisfactionem. Assirmant quidem illi qui. volunt contritionem, quamvis sit dispositio ad gratiam, oriri tamen ex gratia ha
bituali, ad quam disponit, . & sc habere
unde sit metitoria . Infirmum sane est hoc. sundamentum: δt ex veriore interpretatio.
ne Concilii Trident in , contritio illa nec est forma iusti fieans de condigno ; nec me ritoriae tremissionis, nee ipsi remissio est
actus iustitiae, sed fidelitatis in prima. i
497쪽
totius mundἰ: obse arione autem mandat-um Dei comprobatur vera Dei no
titia ae diIectior quod sι vetus ac novum mandarum: quis si in luce oekn tenebris'. variis seribit aetatibus, remeans a mundi dilectione O ab , reticis, ae monens tir semel acceptae Mei adhaereant , sequentes ductum Diastius sancti., Ilioli mei, haee scribo vobis, ut non peccetis. Sed &si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Iesum Christum iustum: Σ. & ipse est propitiatio pro
peccatis nostris ' non pro nostri, autem tantum , sed etiam pro totius mundi. 3. Et in hoc scimus quoniam cognovimus eum, si mandata eius observemus. q. 'Qui dicit se nosse eum, & mandata eius non custodit, mendax est, &. in hoc veritas non est. S. Qui autem servat verbum eius,
vere in hoc caritas Dei persecta est: & in hoc scimus quoniam in ipso sumus. 5. Qui dicit se in ipso manere, debet, se ut ille ambulavit, & ipse
ambulare. 7. Charissimi, non mandatum novum scribo vobis. sed manda. tum vetus, quod habuistis ab initio: mandatum Vetus, est verbum quod auis distis. 8. sa) Iterum mandatum novum scribo vobis, quod verum est & in ipso, & in vobis: quia tenebrae transierunt, & verum lumen iam lucet. 9.
Qui dicit se in luce esse. & fratrem suum odit , in tenebris est usque adhue. Io. bὶ Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, & scandalum
in eci non est. II. Qui autem odit fratrem suum, in tenebris est, & in tenebris ambulat , & nescit quo eat : quia tenebrae obcaecaverunt oculos eius. ret. Scribo vobis, filioli, quoniam remittuntur vobis peccata propter nomen eius. 13. Scribo vobis patres , quoniam cognovistis eum , qui ab initio est. Scribo vobis adolescentes, quoniam vicistis malignum. I 4. Scitisho vobis infantes, quoniam cognovistis patrem. Scribo vobis iuvenes, quoniam fortes estis , & verbum Dei manet in vobis , & vicistis malignum . I s. Nolite diligere mucidum, neque ea quae in mundo sunt. Si quis diligit mundum, non est caritas Patris in eo: I s. quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis est, & concupiscentia oculorum, & superbia viis ae: quae non est ex Patre, sed ex mundo est. I7. Et mundus transit , di concupiscentia eius. Qui autem sacit voluntatem Dei. manet in aeter num. 18. Filioli, novissima hora est: & sicut audistis quia Antichi istus v nit, ' & nune Antichristi multi facti sunt: unde scimus, quia novissima hora est. I9. Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis: nam, si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiseum: sed ut mani sesti sint quoniam non sunt Omne1 ex nobis . 2o. Sed vos unctionem habetis a Sancto , & nostis
498쪽
4ρ6 EPIST B. IOANNIS APOST. I.
omnia. x r. Non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scie
tibus eam. & quoniam omne mendacium ex veritate non est. 22. Quis
est mendax, nisi is qui negat quoniam Iesus est Christus 8 Hic est Antichristus, qui negat Patrem, & Filium. 23. Omnis qui negat Filium, nee Patrem habet: qui confitetur Filium, L Patrem habet. 24. Vos quod audistis ab initio in vobis permaneat: si in vobis permanserit quod audistis ab initio , di vos in Filio & Patre manebitis. χs. Et hae e est repromissio, quam ipse pollieitus est nobis, vitam aeternam. ab. Haec scripsi vobis de his, qui seis
clucunt vos. 27. Et vos unctionem quam accepistIS ab eo, maneat in v
bis. Et non necesse habetis ut aliquis doceat vos: sed sicut unctio eius do. cet vos de omnibus, & verum est, & non est mendacium. Et sicut docuit vos e manete in eo. 28. Et nunc filioli manete in eo: ut cum apparuerit. habeamus fiduciam, & non confundamur ab eo in adventu eius. χρ. Si scu
tis quoniam iustus est, scitote quoniam & omnis qui facit iustitiam, ex
ROMANAE CORRECTI NE s. l V 4. Qui dicit se nosse om . Non mutes
pronomen eum in nomen Deum. mers I 4. Scribo vobis i ames, quoniam e
An istis patrem. Quod sequitur in manu. scriptis eodicibus e Scribo vobis patres , quia coguovistis eum, vi ab initio es & totidem verbis praecessit lupra vers. I 3. Sixtina biblia omittunt. Lege Notationes nostras. Ibidem. Seribo vobis iuυε,s. Alii libri pro iuυenes scribunt adoIescentes, ut supra vers. II. Nam At Graece eadem vox repetitur
Vers 17. Et mundus transiι eo cupiseentia eius. Non est mutandum praesens transit insuturum transibis.
Vers. I 8. Et nune Antichristi multi facti μαι. Non est omittendum primum cI . Uers. 22. Quis es mendax. nisi is qui negat quoniam Iesus es CMissus. Patres omiserunt
negationem non, quam alii praeponunt ve
NOTATIONES. Veg I4. GCribo vobis infantes, quoniam c O Dουsis patrem. Subile iunt an. liqui Latini eodices , nominatim is quem nune vidimus a R. S. Andreae Abbate commodatus : Seribo Seripsi G. S. vobis patres , quia eognovisis eum qui ab initio es. Conso. at Lugdunensis editio anni Is I . su stragantur Glaeei, & Syrtei eodices ; adstipulant ut Augustinus, Beda . Ac OEeumenius tractat res . Videtur hic verseulus omissus suisse, tum quia proxime Praecedenti verbis ac re simillimus est , tum quia paulo ante idem prorsus lectus est. Cum enim Apostolus omni animum addidisset aetati, ut Servatoris Ru cta benefietis in Domino gauderet, gloriar turque, eupiens maiori id pondere mentes penetrare, fixumque inhaerere, iterum egit. Et infantes quidem, sive pueri, atque ad lescentes, quos plerique libri iuvenes hie v eant. Graecis eadem est vox quae prius νεανίσκει ab omnibus concorditer repetuntur patres, sive senes cur praelerita sint An quod iusticeret senes, quippe per se sapientes. Ἀ- mel monuisse 3 Una est Complutensis editici Graeca t Regia namque eadem est quae vulgaribus Latinorum eodie ibus similiter omittat. U. 22. Guia es mendax, nisi is quis negat, quoniam usus non os Christias Quidam eodices auferunt non e sed videtur Interpres, ita ut in Graeco erat reliquisse: legitur enim in plertiaque ac melioribus Latinis libris, ut in Graeeis unaque Syriacis. Porro ut Graece , & Syriace duae negationes vehementius neg nt . ita intelligendunt est & , quoad Graeci imitatio e m versum est, Latinum. Quare non est alitis loci sensus, lecta quam omissa negatione , sed hic unus e Mendax es qui negat Iotam so Ctriastum , seu qui negando ait quod Iesus non sit Christus.
499쪽
G A G N AE I. vetus , quia ab initio legis Mosaicae datum est praeceptum de diligendo proximo: quod
ε κῶπιν, id est habeamur; quidam , id est ab initio, quia ab initio dictum est id est habemus p & utroque modo sensusrantiquis, diliges minimum tuum et & quia
commodus. Veronensis eodex habet, veteri illi mandato adiectum est, odio amμεν , id est habemus. Advocatum ergo ha- tem habebis inimicum tuum, quod ad dimenisbemus iustum , qui iniustas eausas non de-rtum per novam Evangelii legem sublatum fendit ; sed iustum est supplieanti & eonfiis est, recte vocat praeceptum caritatis novum tenti misericordiam conserte et hune ergo mandatum , quia a Christo, dicens: Iterum advoeatum habemus qui est propitiatio non mandatum novam scribo vobis. pro noliris tantum, sed pro peceatis etiam V. 8. & 9. QUOD TERUM EsT ιN Ipso totius mundi: neque ex hoc loeo conse- ET IN voBis; ubi unicum tantum o Grae. quens est , non orare sanctos pro nobis , ca habent, & τὸ quod non potest referri ut in hunc locum ait Augustinus. Aliudlad mandatum, quia Graece . , id est quod est enim orare, aliud propitiationem esse :test neutrius generit, & ιννελ ν, id est man- solus Christus propitia tot apud patrem , non datum, seminini: ideoque quum praecedat solus intercessore argumentum ergo eorum, mandatum nουum scribo vobis, faciendus est qui inde sanctorum intercessionem vellent hic punctus t deinde nova sententia sequiis
tollere, reiicit in hune locum Augustinus, tur: quod veram es in ipso, O , id est etiam dieense sed dicet aliquis: ergo sancti non in vobis: subaudi, uerum est. Quid autem petunt pro nobis & multa quae in eam sibi velis iis verbis Apostolus , aut quid
semen tiam affert, opinionem refellens hae. referat τί ipso, sateor me tenorare. Αu. reticorum o nos autem scholia tantum bre-lgustinus tacet , Beda silet , scholia Uero. via adserentes omittimus. nensia praetermittunt; dieam tamen quod P. q. ut DICIT EE NossE DEUM. Grae-iconiicio , dum intellistentiam expecto me-ca paulo secus habent, . λέγον ιγνωκα -ν, liorem: Graece est o ιςιν άλουMι ἰν ά id est, qui diciι novi eum: sed recti us ver- ιν υμ ν λι ἡ σκενἰώ παραγε , Lia
tit interpres: qui ergo iactat se nosse, id ηόη φαο ν , id est quod in se ae perest amare Deum, pro hoe enim hie nosse se verum est, scilieet quod tenebrae praesumitur, de manἐata eius non servat, sci-rte reum , sive ut Interpres legit , praeteri
licet de dilectione Dei Et proximi, men- erunt , & quod verum lumen iam lucet , dax est o probatio enim dilectionis exhibi. O in vobis , id est etiam in vobis verumtio est operis . est, hoc est , sleut in se verum est disiectis
V. I. QUI AUTEM SE WAT TE RauMlper Christi adventum tenebris verum i EIUS: τὸν λ εν, idque legendum; men illuxisse, etiam verum est in vobis unde Augustinus non quodvis verbum, sed eredentibus fugatis tenebris lumen verum mandatum dilectionis intelligit , de quo attigratiae lucere: & nemo mentiatur se in tu
Clinia us: mandatum novum do vobis , ut ce esse, quia QUI DIC T SE N LUCE
AI eatis invicem. fg , id est seeundum Christum , qai vera
V. 7. CHARissi MI, NON MANDATUM lux est, ambulare, ET ODIT FRATREM NovUM SCRIBO vonis. Quomodo vero nonis UUM, IN TENEBRII ADHUC EsT. novum, quum Christus dicat, mundatum V. Io. ET SCANDALUM IN EO NON EST,
novum do vobis , ut diligatis ιnvirem , & id est non offendit: σκανδαλον enim Grae- ipse poli modum dieat , i TERUM MAMDA- ee, Latine dicitur offensio, eum quis in TUM NovUM scR no vollis Et nune ait,llapidem, aut quid aliud, imprudens im- non mandatum noυtim feriba υιbis , sEolpingit, quod iis Dei H evenire solet, qui
MANDATUM u EI Us UOD MA auis ris a sim tenebris ambulant, non item qui in tu INITIO: caritas ergo potest dici maadatum mine.
500쪽
4ς 3 EPIST. B. IOANNIS APOST. I.
V. Iῖ. usque ad I 6. SCRIBO vo Bis FI-δ lo Ll. Ad tres aetates hic scribit Ioannes, ad pueros, patres ac senes, & ad adolescentes: & ad utramque aetatem bis termonem dirigit. Primo loco pueris scribens vocat Graec. ν. - , diminutivum απὸ νοῦν - , quod filium fgnificat , Interpres recte vertit filioli, & iis primo loco apo- solus inquit o scribo vobis QUONIAM RE
MEN MUs, scilicet Christi, in quo videlicet nomine baptizati ellis: quia enim sa-cila labuntur pueri , scribit lapsus eor .i in sibi per Christi nomen in baptismo con . donatos esse: sceundo loco loquens ad eos appellat Graec. νε παιδία , id est puerulas, interpres vertit infames : sest iidem sunt , ad quos scribit pliore & altero loco, licet non iisdem verbis, seeundo enim loco ait,
scRIBo vo Ris INFANTES live parvuli , QUONIAM COGNcul;TIs pATREM : solatium clipaeralis, si patrem ad quem in necessitale confugiunt, possunt coῖnoscere: vos a u. tem, inquit, cognovistis patrem, Graece
πν πατερα , id est patrem illum , scilicet caelestem, neque id parum est, quum eam ob rem iR I angelio Diri Chiistus agat gratias , dicens : Confiteor tibi Domine Parer caeli te, ri, ς tita absconduli haec a sapientitus γ prticientibus, ct revelasi ea parvulis. Ad senes autem & pati: s dicit, scri a vobis patres, cniam cognovistis eum , qui ab init o est &.eandem sententiam iisdem verbis ponit, sicut tota epillo a frequens est Ioannes in repetendis lentemus, quo magii inculcet. Gloriari solent patre & senes quod longa rerum experientia scientes evaserint: at vobis cinquit scribo , unde magis gloriandum vobis est, quia cognovistis eum, qui ab initio est , Christum j cilicet antiquum illum dierum , qui e satin principio verbum apud Deum. Adole. Icentibus autem scribit ita primo loco :
est varium & per .ersum illum veteratOrem , diabolum scilicet . Solent exultare adolescentes & iuvenes, utrumque enim significat Graecum Hγκω , si robore &so ititudine valent ; ideo inquit , SCRIBOvo Bis QUOD FORTE; PsTis , utpote qui ldiabolum vicillis. Secundo loco idem pe. lne scribit, nisi quod addit quo patio vi- lcerint. Scribo vobis adolescentes, quia fortes estis, per Christum se ilicet, qui et uti fi
xus eii ex infirmitate, sed vivit ex virtute , ET vERBUM DEI MANET IN UOBis,
unde & victilis malignum : haec es enim victoria, quae vincti mandum, fides nostra ,
quae constat auditus auditus autem per ver bum : neque vero mundiam tantum viniscit , sed dc principem mundi huius, diabolum V i 6. OMNE QUOD EST IN MUNDO. . aut est concupiscentia carnis, aut conc
p. stentia oculorum, aut superbia vitae, quae non est ex patre, sed ex mundo est. l'ro concupiscentia est Graece ἐπιθυμα , quod desiderium vertit Augustiuus, nos libidinem vertere pollumus t pro supesbia est. αλαῖλεια, quod m1gis insolentiam signi f. cat. Concupiscentia autem carnis cut in.
ici venereae , sed omnium , quae ad caronem pertinent, immoderatus, & illicitus uius est, sive potus, sive lutus, concupiscentia oculorum, & avaritiam, & omnem inanem comprehendit ierum aspectabilium currositatem . Superbia vitae ore ne genu arrogamiae & ambitionis , ac superbiae . Quod autem ait interpres UAE NON EST Ex PATRE, Jc si quae ad vitae superbiam refert , Graeci ad tria reserunt , & paulo secus habent, quam lcpit noster interpres,
άψ α ἡκ τοῦ κοσι u ἰών; id est , quia quicquid in mundo est, libido scilicet earvis,& libido oculorum, & superbia sive insciis lentia vitae, non a patre, lid a mundoqstr& se sensus Graecorum optime quadrat cum praecedentibus, si quis Alimi mundum . nomui caritas patris in eo , quia quicquid in mundo est, quod unum ell e tribus illis a patre non est , sed a mundo.
Multi varie hunc locum exponunt: mihi simpliciter videtur esse sensus, ad quem accedunt Graeca scholia r nn.issima hora est, id est tempus novili mum iustat; nam
ἐρα , tempus significat e novissicia ergo inflant tempora, quando venturus est Domi nus ad iudicium : & ne dicerent nondum instare, quia nondum venit Antichristus,suhdit, ET sICUT Aunis Tis UlA ANTI-cHstri Tus v ENIT , in praesenti Graece enim