장음표시 사용
501쪽
turus est, ET Nuκc, id est ita & nune ANTICHRis II suNT MULTi , haeretici scilicet Antich: isti praecuriores , Chriilique hostes, qui vel eum hominem , vel Deum negant, quales tempore Ioannis Hebion , Cherinthus, Nicolaus, & alii. UNDE scl-
Mus QUIA NoviςslMA HORA EST: novisissimo enim tempore venturus est Antichristus: in lat autem , quia iam praecursores eius venerunt, ae per hoc novit simum tem pus convcimus . quo se piae parare ad ad. ventum Domini Op rtet. U. I9. Ex Nonis PRO Di ERUNT , sive e
solρας, id est de parte uisatorum s si enim suisseat ex nobis , per inansilient utl-que nobiscum. SED UT MANir EsTI S NT QUOD NON sINT OMNEs Ex Nnnis: hie ea eclipsis ad quam implendam supp ent Graeei icholia: quod se tuitur, νύν ili rἔro Στε- πε Θα:ιν, deinde subdunt in φαλερω-ι, id est sed hoe nn ne illis eontigit, ut manifestum fiat non omnes suisse ex nobis , id est nobiscum sentientes.
V. ao. SED vos UNCTIONEM HABETIsi'
id est, spiritus sancti gratiam , qua uncti& Christi Dei estis, per quem omnia no- sis, de vastitiem antichristarum dignoscere potestis : neque opus habetis iterum doceri , sed tantum in percepta doctrina per
ctis, quam verbis negatur Deus . teste Paulo dicente: qui confitentur se nosse Deum,fectu autem negant : Iudaeos tamen hoc maxime loco perstringit, qui negabant Iesum Dei filium, ac sic patrem negabant, eui unicum filium auferebant.
AETERNAM. Λlanere in filio & in patre, promissio certe est, quam nobis pollieitus est in Eo angelio orans pro nobis ad patrem Dominus, Ioan. xv D. Non pro eis autem rogo tantum, sed pro eis qui ere. ἡ ituri sunt in me per verbum eorum , ut omnes unum sint, & sicut tu pater in me, di ego in te , ut & ipsi in nubis unum sint. Bene ergo ait de hoe Ioannes ἔ hau
eji promissio , quam pollicitus es nobis, quae
quidem est vita aeterna . V. 17. NON NECESSE HABETII UT ALI-
Quis DOCEAT vos. Sicut Ioannes Chrysoilomus ait , haudquaquam in primitivaeces elia fidelibus opus erat libris , docente eos piritu sandra, quae necessaria era retiam luti. Quod hie Ioannes dicit, scilicet quod unctio Spiritus sancti, id Gi Spiritus sania eius docet vos de omnibus , verum est e tantum ergo manete in ea unctione, & in eo quod vos docuit, & servabimini ab impostoribus.s A. Vers. r. UsTu M e adeoque dignum qui a 1 Patre impetret.
V. 2. PROPITiATlo pro , propitiator . NosTRis, id est Christianorum . TOT ius MUNDi, scilicet quantum ex ipso est. V. 3. Quo MAM ,' pro , quoὸ . COGNO vi Mus, scilicet ut par est. V s. VERnu M , id est mandatum. PER. FECTA , scilicet quantum sussicit ad saluistem. IN HAC, id est per hane observantiam mandatorum. Is ipso , id est eius amici, leu ipsi coniuncti . H 6. MANsasi, scilicet ut membrum in corpore, aut palmitem in vite. AMRu-LAvir, id est vixit, seu conversatus est. V. 7. CHARIssi Mi. Gra c. fratres. NON MANDATUM, &c. quasi dicat, Non vobis rem novam praecipio, sed quam aecepistis ex quo Christiani estis. Au Dis Tis, scilicet a me hae unus I vel a principis conversionis vestrae de Dei diled ione. V. 8. I pRUM, id est rursum . Grate. παλιν ; quasi dicat, Quamquam novum linlud possvim vere dicere. NovUM , scilicet de proximi dilictione: sic enim illud Christus vocavit. Vide Ioam xui. VεRUM, id est persectum, vel vetitatis plenum . IN ipso, id est in se. IN voais , scilicet faciens vos periectos; vel, in luce ambulantes. Qui A ; quasi dicat, Novum est , per novam lucem in mundum per Christum allatam . TENEBRAE, scilieet errorum &
V. IO. SCANDALUM, &e. quasi dieat , Nulli est scandalo. t V. I 2. NOMEN Rius, id est ipsum , scilicet Christum. f. I 3. AB INITio EsT . id est semper fuit. MALIGNuM se ilicet diabolum. Gracia
502쪽
in lii, seu filioli. Tres distinguit aetates,
cilieet puerorum, iuvenum , & senum. V. 23. PATRis, id est in Patrem Deum. V. I 6. OCULORUM , scilicet avaritiae eu-iditas. seu curiositatis. SUPERBIA v ITAE.yr. fassus mundi. R. II. TRANsIT; quasi dicat, Cito de
snet . V. 33. HORA , id est tempus . UENt Te praeens tempus est profuturo. ANTICHRl-sTi . De haereticis loquituri Aug. II. LibContra advers. Leg. & Proph. V. I9. NON ERANT Ex Nonis , id est ex numero praedestinatorum . Aug. II. de
Praedest. SED UT , &e. quasi dicat , Ideo
tales evaserunt , ut appareret , &C. V. 2o. SANCTO , scilicet Spiritu . No-RTIs OMMIA , scilicet ad salutem necessaria . Syr. unumquemque timιnem dVcerni
V. a I. ET QUONIAM, Ee e. scilicet scientibus. NON EsT, id est non procedit , sed
ei adversatur. V. 23. HABET. Syr. cressit . HABET . Syri confirmetur. V. as. REDROMIssio; pro, promissio.
V. 26. DR His , id est propter eos. V. 27. D EAT, scilicet quae iam didicistis, vel ad salutem necessaria . UNC Tto, id est Christianismus e Christianus enim quasi imestis, & quidem Ge. hie χρ σιλα - ΕΥ SICUT; pro, igitur sicut. V. 28. CovpυNDAMUR, id est pudefia. mute quali dicat, Ne nos confundat, seu pudefaciat. eum ad iudicium venerit. U. 29. Ius Ius, set licet Christus .
MARIANAE. Mers ti R Duo ex Tu M. Orat Christus
origene H m. vri. in Levit. de Cyrill. Lib. XI. ici Ioa u. cap. via. Contra sentit Ru. pertus Lib. de Divim Ome. cap. H. Chri hum non orare, quia omnia ita sua potestate habet. Sed p aestit C illum confiteri παράκληro, advolatum. Nec ex hoc se quitur. Sanctos non Orare pro nobis , uti Rugustinus hoc loco eoatra haereticos ait Chiistus est primatius advocatus , San bisecundullo V. 2. ET E EsT Ropi Tra TQ , BOsanguine obtinuit; oratque curri sua pronO- his Vulnera Patri ostendit. Ut miles, qui vulnera accepta Principi repraesentat , effi- eae ius petit quam si loqueretur . U. q. QUI DICIT sE NossE EuM, id est amare , id ostendere debet per opera & o,
servationem mandatorum. V. 3. QUI AUTEM DER AT vERRUM E .
ius, id est praecepta, in hoc est raritas.
V. 7. NON MANDATUM NOVUM SCRIBOvo Bis, qui Olim praeceptum erat, Diliges proximum ruum, sed a Christo Ioan. xlii. ἰ4. Vocatur novum mandatam, & hic etiam vers. 8. quoniam denuo inculcatur quod erat antiquum, & quoniam veteris iam e rant obliti V. 8. QUOD vERUM EsT ET IN I Pso ,
ET IN vosis. Locus difficilist si legeretur in nobis, ut Gotth. habet, & duo codices Gratei Roberti, sicilior esset explicatio ut in tuo ad Christum referatur, qui praeceptum dilectionis novum vocavit loco cit to & in nobis ad ipsum loannem , qui id ipsum hie dicit. QUIA TENEBRAE TRAN- si ERUNT. Eius prae epti iam antiqui erane obliti, cum nova luce Evangelii rursus innovatur . Si quis meliora attulerit, grati 1s
lcilicet qui ira tem amat , non offenditur eius erratis, quia ea non videt, operit amor. Ergo Dandaluin pro offendicula.
Quid odit, semper in rebus fratris impi
git, ut qui nocia ambulat. Etenim msi sit semel etiam benefacta offendunt . V. 1. SCRI O voars FILIOLi , scilicet mei . QUONIAM REMITTUNTUR UOBis PEC-cATA , scilicet in Baptismo, nomine Christi in forma expresso. V. 13. SCRIBO v BIs PATREs, QUONIAM GNovi Tis, Deum se ilicet δι Verbum, quod erat in principio. SCRI O voa Is DOLERENTES . Ginth. iuvenes . Graece .
do. In quibuidam codicibus additur vers. 13. iisdem verbis etiam Graec. Syri sed Lo-van, & Rom. abstulerunt. Habent hie αexplicant Augustinus , Beda, Oeeum iusia VoBis iuva, M . Ii, solent de Eltitudinet gloriari. Ergo Quo NIAM EORTEs ESals ita
503쪽
sde, ET mersTis MALIONuM , id est dia- & magistris opus non erat ob affluentiambolum . Spiritus sancti. In eius unctioneis permano V. is. NOLITE DI LlGERE MUNDUM riserint, iacile seductores vitabunt, ut mo. quoniam in eo est ait.
quam libidinem, ganeam, ludos intelligit M E N o C H II.
Λugustinus: omnia quae ad mollitiem &voluptatem corporis pertinent . ET CON. Vers. I. I TT NON PEcCETII : ut pro vi CUPisCENTI A OCULORUM . Avaritia , in rili a peccatis abstineatis . ornatu de aedificiis elegantia nimia . ET SED ET si pEcc AvERIT , fice, non despe- SUPER Bi A vITAE . Omne genus ardogan- ret, sed ad Christum confugiat, qui adro. tiae, fastus, aliorum despectus . catus est noster apud Patrem : est autem V. I 8. Novi HIMA HORA EsT , tempus advocatus noster exhibendo se , M sua vul- instat, iudicii dies. AUDIsTIs ula ΑN-inera, & consequenter sua merita allegando TICHRisTus WENiT: in praesenti, pro, ven divino conspectui. IusTUM : innocentem,turus est. ET NUM C ANTrCHRisTi MUL.l& sanctum, qui sua sanctitate gratissimus
Tl; quasi dicat, Uerum id eii, sed iam id Patri meretur exaudiri , quique iuste pio
eit impletum, non unus, sed multi vene. peccatis nostris satisfecit. runt, scilicet haeretiei. Ex eo cognoscimus V. a. ET Ips E EsT PROPiTIATIO PRO instare horam novissimam. PECCAris Nosrais: siquidem ipse offerens V. I9. Ex Nosis PRODIERUNT . Haeresse In cruce victimam pro peccatis nostristici prodierunt ex Ecclesia . SED NON E-llatis secit. RANT Ex Nonis, id est ex electis . NON V. 3. ET 'N HOC sci Mus: ex hoc pro- SUNT OMNEs Ex Noais . Gotth. non eram babiliter intelligimus. Qui A COGNovi MusOmnes ex nobis. Syri ut inσοtescat eos ex no- EUMe quod eum cognoliamus , & diliga-bu non fuisse. mus. Accipitιr hic cognitio non pro spe V 2o. SED vos UNCTIONEM HABETIs,lculativa, & sterili, sed pro practica , quae ut scilicet eos & omnia cognoscatis . cum amore, & affectu coniuncta est.
TE NON EsT, id est a Deo, ei adverta-ira , dc salutifera notitia, id est practica ,
tur . quae noscentem perducat ad vitam aeternam .
U. 21. Nisi IS QUI NEGLT , o Ni AM V. 3. UERBuM Eius e iussa, & manda. IEsus EsT CHRisTus Grare. Regia, Iesus ta eius. IN HOC CAR TAI DEI PERFECTA non est Chrissus. Verum negatio redundat,gsT: hie persecte diligit Deum. nam pr- in verbo negat inclusa , & plerique eam batio amotis est exhibitio corporis . QUO in Expositores Omittunt. MAM IN ipso su Mus: quod illi adhaere-V. Σῖ OMNis QUI NEGAT FiLIUM . Iu-xmus, de eum eo arcte sumus adstricti . daeos perstringit, qui negant Chii ilum esse V. 6. MANERE : se ilicet membrum in cor Dei Filium. Qui co Npi TETUR Fi LiuM , pote, aut palmitem in vite. AMBULΛvIT: ET PATREM HABET. Hoe Graec. non est, vixit, gestit se. conversatus est.
sed vitior nam Sur. id habent. 3t quatuors V. 7. NON MANDATUM NOVUM : Io- Roberti codices Graeci , tum Velestus . t qui tur de inandato dilection: Dei , & pro-V. 24, QUOD AUDis Tis AB INi Tro , 3Νl ximi, quod est mandatum vetus , quippτvo BIs PERMANEAT . Gotth. permanet. Ue-llegis naturalis, & datum etiam Iudans inrum alii codices reclamant , nee hene se veteri lege Levit. xl x. IS. QUOD HABUI quentia cohaerent ; quas dicat, Si in vo-rsTis Aa i rutato: in quo ab initio , cum
his permanserit quod audistis, in Filio &IChristo nomen dedit is, inlli tuti estis. VER-
Patre mane Ditis. nuM QUOD A unis riso de dilectione Dei, V. 13. ET HAEC mT REPROMissio, dc proximi. nempe manere in Deo, quae vita a terna V. g. la RUM MANDATUM NOUUM SCRl- est. Eo vo ου Is ; qoasi d:cat, Iteriam inculc v V. 17. ET NON NE Essa HA8sTis uet bis mandatum hoc de di cctione, quod est ALi uis DOCEAT vos. Hoc erat in primi. iuidem vetus, leo cum m descet linem
uva Ecdesia, ut ait Chrylostomus, libit, abini et , a chritilo renovatum, & auctum est,
504쪽
est . ideoque merito novum appellatur. Al. Iudit, immo citat illud Christi, Ioan. xl I. 33 Maudatum novum do vobis, ut diligatis invium , sicut ilexi vos . QUOD . In
praeco est, o, quod pronomen cum sit ve-urum non potest referre mandatum , eo
quod graece si ἰγγολοῖ , semininum. Sumitur ergo substantive, ac si dixisset , qua
Mandatum huc, res hae verissima est in se ipsa , certissima, & antiquissima , quia est iuris naturalis I vera etiam est in v O- his , quin vos illud ipsum cum nova vita in Christo eo inplexi eliis. Vel tensus est , Mandatum hoc locum habet tam in ipso, id est Christo, quam in vobis, nam Christus amorem hunc exhibuit , & vos et iani ilum imitati estis. Qui A TENEBRAE : i. gnorantiae, concupiscentiae, de peccatorum , quibus dilectio haec impediebatur , transierunt. UERUM LUMEN I Evangeliit, fidei, gratiae, de amoris V. 9. IN LUCE EssE: de qua nunc diximus. IN TENERRIL EsT lus UE ADHUC , adhuc est in tenebris. V. I . IN LUMINE MANET r fidei . 5 amotis Chrilliani. ET sc ANDALUM IN EO NON EςT: nusquam impingit, sed inoffenso pede currit viam mandatorum Dei. Sic habemus Psal. xviii. 63. Pax multa d35. gentibus legem tuam , m non est iiiu scandalum. Vel sensus est, nulli eli scandalo . V. .M. IN TENFRRis EsT : errorum , &malitiae. ET K sc 3T QUO EA Te obcaecatus ira, invidia . odio, aliisque animi per turbationibus, quae tenebras mentis oculis off ndunt. V. I 2. SCR R vonis prLro Ll, Se. Tri-hux hisce versiculis appellat pueros , iuvenes, & senes Quod ergo hie dicit Filioli , de pueris i melligendum est ; quas dicat: Gaudete pueri, de gratulamini vobis,& Deo eratia; agite, illumque diligite, &colite, &c. Quorul M REMi TTENTUR, id est remissa sunt per baptismum , & si quae
deincepς committatis remittentur per pin nrientiam vobis peccata vestra, in quae puerilis aetas, imbecillis concilii , prona esse solet . PROPTER NOMEN Erus , id est propter ipsum , scilicet Chrillum . Uel propter i ivocationem, & eius auctoritatem , di po
pellat crandaevos, & senes. QUOMAM CO
nes gloriari solent te multa vidisse, & expertos esse, iuxta illud Iob xu. In antiis quis es Iapientia, o in multo tempore prudentia ; hiice ergo antiquis accommodate adipiorum gentem , gratulatur S. Ioannes quod cognoverunt antiquum dierum , id est Deum, qui est ab initio, scilicet ab aeterno. V. IS. NOLITE D LIGERE MUNDUM . Mundum sumit pro mundana vita, qualem lectantur ii, qui eupiditatibus serviunt , honori, voluptati, divitiis. NEQUE EA QUAE IN MUNDO suNT : quomodo hoe intelligendum patet ex sequemi versiculo. NON EsT
CARITAs PATRis i N Fo 2 nam, ut, ait S. Iacob. cap. Iv. 4. Amicitia hκius munda inimica 6 Dei; qtiicumque ergo volueris amicus esse ficuli Luius , inunicus Dei consi
8ce. Vel sensus est totum quasi corpus e Oncupiscemiae, & peetati tribus hisce partibus , quas enumerat, quas membris suis , aut elementis integrari . Vel , significat , quidquid in hoc naturali , & visibili mundo est, aut voluptatum illecebris animum emollire, aut divitiatum cupiditate inflammate, aut fastu , & ambitu extollere. CoNCUPIscENTIA CARNIs : appetitus volupta-ptum tactus . Covcupis CENTIA OCUL RUM: avaritia, quae rerum pretiosarum aia
pectu irritatur, & post R.one delectatur . SUPERA A vITAE: ἰα του βιω, fastus vitae , arrogantia, insolentia ,& Oilentatio, quae in vita, & moribus super horum eminere solent: QUAE , scilicet triplex concupiscentia. NON EsT Ex I ATRE . &e. cuinius corruptionis, & vitii Deus auctor non est , sed natum est ex Adamo concupiscente, & peccante, cuius culpam mundus, &mundani homines imitantur. V. II. ET MUNDus TR Avair: est ratioecur mundus diligendus non sit , quia scilicet mundus transit, id est, tempus praeterv lat,& homines tempori subieeli lapsu temporis senescunt, & ex hac vita abripiunturia ET CONCUpisCENTi A rmis: quia cum hominibus ipsis pereunt cυpiditates bonorum horum aspectabilium . MANET I NAETERNUM beati , & sempiterni aevi compos iactus in caelis.
505쪽
di aetate audistis non semel adfuturum An.
trarii Clitillo, & veri Antichristi praecursores , qui Christi fidem , immo ipsam Christi pelionam inpugnant . Notat haereticos fui temporis , quorum alii negabant Christum esse Deum , alii esse verum hominem . UNDE SCIMUI QUla NovissiMA LIORA ELT ultima aetas , qua venturus est Antichristus, & eius praecursores. V. I9. Ex Noals PRODIERUNT et e nOsro fidelium coetu; omnes enim haereticia Christi fide semel suscepta apostatant , dc in haeresim abeunt. NON ERANT EX NOBIS I non erant genuini , veri , di solidi Christiani. PE MAN issENT No BlSCUM :constanter, & semper. SED UT MANlFE-sTI si NT, &c. sens s est , quem Syrus exhibuit: sed egresi sunt e nobis, ut iuno- refcal eos ex uo is non fuisse. Deus permisit eos apostatare, ut proderchur eorum incondantia , levitas, & s perbia , 5 c.
sANCTO, id est gratiam, & iapentiam ha hetis a Christo, vel a Spiritu sancto. Per unetionem aliqui intelligunt haptismum , in
quo ungimur in vertice capitis, alii sacramentum confirmationis, in quo ungimur in
fronte ; alii Chri iliani sinum, qui dicitur a Chris: o, id est undio alii gratiam alii donum sapientiae, & intellectus ; alii in irationem Sancti spiritus. Haec autem licet diversa snt inter se, eodem tamen re. deunt , omnia cnim haec complectu ut Christianitinus. Nosa it o MNi A: amplissimam de rebus divinis, di od Ecclesiam persinentibus cognitionem nacti estis, ut pluribus vos docere non sit necesse. SED QUALI SCIENTIRUs EUM, ut, stilicet quod ram scitis vobis revocem in n. emoriam . EI QUONIAM OMNE MENDACrOM Ex v ERITATE NON E T .' re ρ te τὸ sci eutibus ; quasi cieat, Scripti haec vobis scientibus veritatem , ideoque pariter icientibus quod nacndacium, id eil , ertoies, iislsitates , & hY- releς ex veritate non lunt, nec ex ea procedunt, sed illi assueruntur. V. a. QVrs EST ME AD Axὶ per anton insitam, id est mendacissimus. EsT CHRisTus Z id est Meilias promit sus , & Iamdiu expectatus. Hic Esr AN Ticii RisTUs: hic vute potest appellari Antichralius, quia Christo a. vertatur . QVi NEGΛT PATREM,
ET FiLIUM e quia negando Christum esse filium Dei, negat Deum esse eius Patrem; Pater enim , & filius sunt correlativa, quorum lex est ut mutuo se tollant & D-nant . V. 13. HABET : credit. V. 24. UOs UOAD AUDI TII AB INi-TIO IN vo Bis PERMANEATo quod vos auis
distis ab initio, illud in vobis permaneat ἔquasi dicat, Constante e perleverate in fide, docti ina , & vita Christiana , quam primitus accepistis . IN Fixio , ET PATRE MANEBIIis I adhaerebitis Patri, & filio per veram fidem, spem , & caritatem.
V. 23. HAEC E , T REPROMissio , id est res promissa, QUAM IPSE POL LlClTUs EsTNoais r nimirum si in ipso maneamus . UITAM AETERNAM: vita aeterna , ut leogit S. Augustinus. Est antiptosis, id est ca-
ius pro casu, accusativus prci nominativo.
Sie dixit Terentius in prologo Anariae ryopulo ut placerent quas fecistet fabulari &Virgili us urbem quam statuo vepra est.
ba se ordinanda sunt: G quas Eos acceptis his unitionem ab eo, maneat in vobis. Est
alia antiptosis similis praecedenti. Quid perunctionem intelligat diximus vers. 22. SICUT UNcTIO DOCET vos: quae vos docet
unctio, id est inspiratio divina, donum sapientiae, & intelli clus, & sana doctrina , quam habetis in Christianismo .
V. 28. UT CUM APPARUERIT: Christusta gloria mundum iudicaturus . HABEA. Mus pinuci AM : sistendi nos illi , sonisicientia nos non reprehendente . ET NON CONFUNDAMUR AB LO IN ADvENTU Ei Us;
quali dicat, Ne pudefiamus utrique, scilicet, tam vos si a doctrina Chri iii aberre. tis, quam nos Apostoli & Pastores, quod
V. 23. si s CITis, id est quia scitis, vel, cum sciatis; quandoquidem scitis . Quo-NIAM IUSTUs EsTe quod Christus iudex iustus eii,& ipsa iustitia. ET O MMs Qui FACIT IusTiTIAM: qui recte , & laudabiliter vitam traducit. Ex ipso NAT Us EsTI per gratiam, & caelestis hereditatis posse Diionem obtinebit. ΤΙ.
506쪽
L I praeced. nempe omnes pecca re , non ideo scRIBO , ut negligatis cavere peccata, sed uT maiori studio illa evitetis,& saltem gravioribus peccatis aut Omnino voluntarie NON PECCETis in posterum . Quod si Quis tamen humana fragilitate PECCAvERIT. etiam enormi & multiplici peccato; ne desperet vel animum abiiciat: HAREM Us enim ApuD PATREM , quan qum vis offensum de iratum, pro voto nostro AD vocATUM ; Graece πι κλητον, quod etiam significat patronum, mediarorem Egia. tercessorem, ut vertit Uat ablus, nempe IESUM CHRIsTu M. Neque enim solum obiective vel interpretative, scilicet exhibendo suas plagas & sua merita conspectui di . vino, sed etiam formaliter & proprie dicta oratione orat & interpellat pro nobis, ut ipsemet se facturum promist a, Sc etiam Paulus testatur b. oratione, inquam, non qua denuo mereatur vel de novo imis petret , quali orabat dum adhuc esset viator in terris , sed qua iam comprehensor postulat ius in vita ante promeritum, sibique promissiim , ideoque debitum, nempe gratiam nobis & salutem. Unde S.
Ioannes merito vocat eum advocatum ruis
Tu M , in quo nihil sit delicti quod retardare possit vel enervare patrocinium , &qui secum afferat plenum lytrum ac pretium quod ad obtinendam causam exieitur, adeo ut & ipse iuste exigere possit quod postulat. κ. 2. ET id est quia ipsE EsT PRO-ri IATIO, id est propitiator e , PRO PECCAT s NosTRIS, nempe, obtulit se in cruce victimam pro peecatis, & offiri etiamnum quotidie in Missa , 7 Deo Patri
pro nobis satisfaciendo, eumque nobis reconciliando. Significat S. Ioannes Christum talem nobis esse advocatum , ut a iudice repelli non possit, & nos eo patrono causa tadere non possimus , eo quod ipse ex ossicio sit redemptor & propitiator no ster, qui ex iustitia pro peccatis nostris uisti siseit, ET NON PRO NOSTRII TANTUM qu sumus Christiani, sED ETIAM pro peccatis infidelium Torius MuNDi . Pro omnibus
enim passus est Christus, omnibus meruit gratiam & gloriam , quicumque in eum credere, eiusque merita amplecti voluerint. Pro omnibus etiam in sacrificio Missae ut hollia propitiatoria quantum ex se est , quotidie offertur, ut fuse hie docet noster Iustinianus, Bellar minus d & alii. Tales
adυocatos non facimus Sanctos, ut calum. niantur haeretici, sed solum secundarios ad vocatos, deprecatores & intercessores per merita Chri iii, Be ut tales colimus , ad ramus, invocamus, ut prolixe demonstrat Bellarminus. Sed quomodo Christum adis vocatum nostrum nobis conciliabimus R
spondet: V. 3. GPrincendo , seu agnostendo e , EUM per fidem pro Domino & Redem. plore nostro, Sc ut tali nos subdendo &adhaerendo per fiduciam , amorem , servi
Nota. Haec cognitio non est plane in- fallibilis , neque pollamus inde certo scire nos esse iustos, ut putavit Caietanus t sed totum probabiliter Se coniecturaliter , utpote ex signis Ec effectis probabilibus. Esto enim mandata Dei exterius observemus .
nescimus tamen an ea observemus ex amo
re Dei supernaturali & super omnia : ita definit Tridentinum g , & sule explicat Bellarminus b. V. I. IM ipso tu Mus , id est associamur, copulamur, adhaeremus Deo , sicut membra capiti, filii parenti , sponsa spo
tum de diligendo Deo & proximo , quia datum fuit non modo Iudaeis ab initio legis Mosai ea , sed Sc Adae de omnibus hominibus , quin 3c omnibus angelis ab initio creationis eorum . Est enim mandatum legis naturae, di fatum a ratione & a leo aeterna , quae suit in mente Dei ab aeter
V. 8. NOUUM vocatur etiam ab ipsemet Christo, Ioann. x tr. 34. ratione novi modi , quo illud Christus , ut observavit &explicuit, ita & observari praecepit: MANDATUM, inquiens, noυum, seu novo modo observandum, do vos is . Ut iutigalia λαυicem , non quo modo Scribae & rharisaei diligendos doeent, solos amicos, solos In
sraelitas, solo interno affectu.&e. sed Atil
ego dilexi vos, nempe dilectione serventi iasima & olsciolissima erga omnes , etiam
507쪽
extraneos, etiam inimicos, prompta etiam ad exponendum sanguinem & vitam pro
illorum salute . Qui sane modus diligendi
proximum novus erat tum temporis in
orbe, Ze sere inauditus: ita S. Chrysost mus, Theophylact. Euthymius, Rupertus, Ioannes Maior, Cagneius, Arias, Caieta. nus & xlii. Quo D ; id est, quae res, quae ratio , qui modus diligendi proximum , etsi
alibi inter mortales non reperiatur, tamen v ERUM EsT; id est, revera reperitur IN
ipso Christo qui animam suam etiam pro inimicis suis posuit, ET IN Vonis, qui Christi exemplum idem practicatis, depul-ss iam tenebris ignorantiae, Iudaismi, ge illismi, peccatorum , dce. o vere , id est persecto i, lumine Evangelii, fidei , gratiae, earitatis di iustitiae , in cordibus vestris IAM E lucente . V. IO. QUI DIU GlT FRATREM , id est proximum, SUUM modo iam dicto , INLUM NE gratiae , caritatis , lustitiae MANET, ET ICANDALUM, seu offendiculum, IN EO NON EIT,' ι sive activum , ut S. Augustinus ex ponit Isive passivum, ut Glo Lia . Persecte enim diligens proximum , nulla re, nulla iniuria, nullis moribus offenditur m : caritas enim paιiens es, benigna
V. I . QUI ODIT FRATREM, IN IENEBRIs EsT odii, irae, invidiae, quae rectam rationem plane exeaeeant, teste etiam Cicerone, Seneca n & aliis Ethnicis . ET NESCIT QUI E T d caecus enim praecipi. atur in poenam, & nesciens ite in gehennam , inquit S. Cyprianus o. V. II. Sc Ricto vos is FILIOLI, iuυenes, patres. Tribus aetatum statibus, pueris, adole scentibus, senilius, Tropologice, incipientibus, proficientibus, persectis , γ sigillatim adgratulatur donum e hristianismi &bona quae per ipsum adepti sunt . Pueris, quos hic filius, vers. 4. infantes vocat tum aetate, tum institutione, gratulatur, quod remissa sint eis pECCATA per bapti
naum & poenitentiam , pROPTER NOMEN
Christi se est auctoritate & potestate Chri
si . Item quod iam cognoverint Patrem , caelestem , eumque sibi pro patre colendum , amandum, sequendum desumpserint. V. 13. Patralias , utpote grandaevis, & de multa scientia atque experientia gloriari solitis, accommode ad genium eorum gratu
latur . quod persecte norint, & longo usu BU. Sac. Tom. XXVII.
probarint EuM QUI AR IM Tlo Ere , seu antiquum dierum , nempe Deum trinum unum . Adolesentibus, luctari , pugnare , vires ostentare saudentibus , accommode votis eorumdem adgratulatur . quod F R-TEs snt sortitudine Christiana, vioerint MMALiGNuM illum & iuratum hostem di bolum, eiusque ministros mundum & cadinem e nee passi sint eripi sibi ab his vEkaUM DEI, seu Evangelium , quod fide complexi sunt: ita fere Uecumenius. V. 13. SI QUis D Li GiT MUNDUM , -- stem de rebellem Deo, NON EsT CARITA PATRIs IN Eo, ut alibi p vidimus. NOL TE igitur Di LiGERE MUNDUM hune , aut bona mundo hoc contenta . Primo , quia parant cor a Deo. Secundo . quia nimis vilia sunt, nee dign1 animo generosol ne que enim mentem hominis oblectant , pascunt , satiant , sed solam earnem de oculos , neque serviunt nisi vitae praesenti , impiisime praeripientes vitam & gloriam aeterin
mice, id est obiectum concupiscibile , vel
carnis, vel OCυLo RuM , spurcis cupidinibus & noxiis illecebris animum illaqueans, inficiens, subvertens . Pro SUPERBIA v TAEI Graece est. Δαμέα - βι, , quod Tigurini vertunt, fasum s Uatablus , arrogantiam & ostentationem secutiatum ad viistae sustentationem pertinentium. De tripli. et hae concupiscentia , triplici sente omisnium tentationum & peccatorum , vide s
se S. Augustinum , Baslium , Gregorium& S. Thomam ρ. Tertio , non est diligendus mundus , nec quidquid concupiscibile est in mundo, quia haec non sunt Ex PATRE ita vertit Syrus in plurali, seu ex Deo, SED ET MUNDO, id est ex mundi ,
seu mundanorum hominum corruptione Ievitio. Neque enim ex se, suave natura sunt eoncupiscibilia , v. g. respectu angelorum, vel Beatorum, vel Adami & Evae ante peccatum d sed ex eorruptione naturae humanae per peccatum originale . Unde na.
tuml, quod deliciae , opes, honores , & alia quae Deus in bonum hominis crearat, versa sint nobis in illecebras de irritamenta concupi scentiae ,in fascinum , r in laqueum, in muscipulum pedibus insipientiam I. Quarto , quia VI . MuNDus cito & brevi TR AN si T
508쪽
δ, ET CONcupiscENTIA EIus, id est quid- Unde Beeta aliique Sectarii male ex hoe quid in eo delectabile & concupiscibile est. loco linserunt , haereticos numquam suisse
Qui Au TEM paci T voLUNTATEM DEI ,lde Ecclesia. Tantum enim colligi potest, illum amando, colendo, serviendo , MA-inon fuisse solidos, persectos . constantes rNET IN AETERNUM M noci anima tan lita S. Cyprianus aa , Cyrillus , Hieronyistum, sed δι corpore: nam in morie nonimus, Augustinus.
ob alium finem illud deponit, quamἱut pro V. 2 o. UNCTroNEM, id est gratiam &mortali & cor tuptibili induat immortale & sapientiam, HABET is A Spiritu sANCTO , gloriosum. Porro mandum transire , iure per quam NosTis OMNIA ad fidem dc pie- meritoque dixerim, quia ratem Christianam i pectantia . Sicut enim P. 18. Novissi Ma iam mundi MoRAiunctio, id est gratia dic lapientia, quam a T, id est novissimum tempus: quo tem - lim in unctione recipiebant reges; docebat
pore Antichrultim venturum lapius AUD .ieos rempublicam regere, Prophetas propheis
Tis. Atqui plures iam Antichrisi, id est tare, sacerdotes sacra tractare δι docere: seductores Sc impostores antidiet , dc ho-lita unctio, id est gratia & sapientia Spitiones Christi , prodromi magni Antichristi, tus sancti, quam vos etiam in unctione ha- Ebion, Cerinthus , Basilides , Menander Lptismi dc Confirmationis accepissis, doeet Et alii Simonis Magi assectae , in lucemivos, o Christiani, omnia quae ad fidem de
prodierunt: quod signum est , mundum iamimores Christianos pertinent: ita S. Cyril senuisse Bc ad finem vergere. AElaseni milus, Irenaeus , Gregorius , Turrianus bb , mundi postrema se alebit seductoribus& im-lSa, Bellar min. G Omnia , ergo, non desiis potioribus, donec tandem cum capite &lenant hic quaecumque sciri potiunt: nam principe omnium seductorum , Antichristolne quidem Apostolos docebat unctio se proprie dicto , finem accipiat. Haec itaque omnia et scd quaecumque cire a fidιm 8c in mundi hora, seu aetas, etsi novissima st,tres scire Christianos oportebat. suam nulla alta aetas subsequetur , tamen V. 22 Hic EsT AN Ticii Risrus , id est instar praecedentium aetatum ae , magnam adversarius 6c hostis Chri iii, nepam Domadmittit lititudinem, de qua alibi I pla-lesse Grisum, esse Filium naturalem Dei. ra. Quod cum primaevi fideles , ut & S. este promi ilum mundo Messiam r lic conis Cyprianus , Lactantius , Hieronymus, Gre- seque uter negans in deitate Patrem esse, gorius E, Si plures alii patres , non sat aut Filium, ut negant Iudaei.
adverterent, putabant suo aevo instare fi V. 23. OMNis Qui NEGAT Fi Liu M in nem mundi. Sed inter prodromos , seu prae- divinis, NEC PATREM HAE ET in mente nuntios, B: adventum regis quem praenun l& fide, id est ut uertit Syrus, non credittiant, saepe imagnum est intervallum , ut esse etiam Patrem. Haec enim sunt torre. patuit in penultima S ante penultima mun-llativa. Porro qui negat Trinitatem dioin di aetate inter Prophetas fle Christum . rum personarum. negat etiam deitatis naia V. ις. Ex Nonis PRODIERUNT , id estituram, nempe tam foecundam eam esse , ex Ecclesia Christi emerserunt haeretici , si- ut necessario exigat communicari tribus cui vomitus e stomachor sED NON ERANTlpersonis, ut docent scholastici. v x Nos is solidis de constantibus Christia- V. a 3. HATC Eset REPROMissio, id est ni se nam si de hoe numera FuissENT , PER- res promissa, UAM Deus POLLICIT Us EsT MANIIMENT u Ti E Noniscu M. SED ideolNo Bis s in i plo per fidem, spem, --wessii sunt supplet Syrus, Deo si ciritatem constanter maneamus υιta aeter permittente, UT MANipE TI LINT, totiqueina. Sic legit S. Augustinus . Hoe stimulo orbi innotescat, quod NON OMNEs qui inimercedis vita aeterna solis in fide 3c pieta. Ecclesia sunt, suΝΥ Εκ vria is, id est exste constantibus promissae, deteri et Apollo.
numero solidotum Se persectorum Christia lus fideles a consortio Basilidis, Ualentini,norum, quos solos debetis audire, sequi Scsceterorumque haereticorum, ut ne patianimitari quasi dicat Permisit Deus illos aitur se ab illis decipi vel seduci, atque ita Christi grege per apostas am seiungi, ut perifrustrentur optato speratoque praemio vitae
hane seiunctionem vobis innotesceret, non aeternae .
fuisse illos de numero magistrorum & du V. 27. MANEAT solum IN vo B Isco in quos sequi, de quibus obedire debetis id est , gratia Spiritus sancti & sa.
509쪽
nientia, . AM in unctione baptismi &
Sacramenti Confirmationis AB EO ACCE-pinis per nostrum & aliorum Apostolieorum vimrum ministerium t ET NON NEC EssE HABETis UT RMQUIs horum pseu.'loapostolorum vel apoliatarum DOCEAT/os, quasi necdum plene instructos. MANETE tantum & perseverate cum Eo quod 3e fleu T unctis vos docet , eT , id est , quia, vERUM EsT quidquid docet, ET NON EsT MEND ci UM M , id est alientisimum est ab omni errore & salsitate . Nota v ro contra Libertinos & alios qui privatum cuiusque spiritum faciunt interpretem SMripturae, & iudicem controversiarum fi
dei non ali hie de difficilibus nodis vuldu is quaestionibus, sed de solis certis a Gliculis ti mysteriis fidei, quae quemlibet fi
delem notis oportet: loquitur enim scien-ribus Ioannes , ut iplem et ait vers. M.
neque ex eludit instructionem doctorum l&pastorum Eecletiae , ut satetur hic etiam Beeta, sed solorum pseudodoctorum . Quorsum enim possuisset alioqui Deus doctores& pastores in Ecelesia sua st quorsum etiam Ioannes hae prolixa epistola instrueret
fideles RU. 29. St, seu ut legit Dionysius
quandoquidem, set Tis , o Ni AM Chri-llus mT I usTus iudex, ne eoram illo in die iudicii eonfundamini , sed pro UClAM , li-hertatem & securitatem habeatis , ne sitis ex
doctrina Simonis Magi eiusque allaesarum contenti sola fide, sed cum fide , & ex fide Deite i Usrieti M, id est iusta & san
cta opera. OMNls enim QUI FACIT IUs -πlAM, Ex IPIO NAT in EsT re , id est filius eius & heres est : Filius autem non Confunditur coram patre , sed eum omni fiducia & securitate eomparet etiam in eis ius tribunali : ita Didymus , Oecumenius
ny Cicero I v. Tu seu lan. Sesera Lib. I. de Ita
caa I C pr. Lib. I. epist. ψω. de de Unitate Ee,
L a. complectitur . Unum , ut non peccent; alterum est, si contingat eos peccare, ne desperent de venia , cum habeant Chri lium ad voeatum. Ex priore parte, quamvis ex cap. 3, 8. non sit qui aliquando non peccet ψ tamen certum et
hominem non peccare nece stario t alioqui Ioannes hic hortaretur ad vitandum id , ad quod ex necessitate impellimur . Ait rum est de remedio peceati, ut iam dicam. V. 2. ET IpsE EsT PROPITIATIO . Hic est ille advocatus noster, potens ad impetrandam veniam: nam & sanctus est; &ex rullitia satisfecit pro noliris peccatis ἔ
signat. datis nobis & Chri lius, dum orat pro nobis de quo vide Rom. vir.l 23.
non iam ut viator & per novum meri intum , sed ut comprehensor , & exigens promeritum ius, sanguinis effusione quaesitum e quo modo est mediator , ROm. IX.is. Mediator . inquam , iure redempti nis , & ut conditor novi testamenti. Memtitur iam Bera . Nullus Sanctorum dum orat pro nobis , detrahit hunc honorem
Christo . aut his spoliis Christi se omat o solus Christus his titulis est advocatos : sed
nec potest purus homo esse talis propitia. tor pro peccatis mundi . & victima abunde sufficiens pro omnibus. V. 3. ET IN HOC fCi Mus. Optimus moindus conciliandi nobis hune divinum adu catum est eum praelice cognoscere per Ms is 2 sem ,
510쪽
dem, spem & caritatem: tune vero eum quum dieram Deum. qui est ab aeterno , se cognoscimus, se mandata eius serva- cognoverint et adolescentibus , quod mali mus. Et qui mandata Dei non custodit,ignum Daemonem vicerint cum concupι- certe non novit illum pramee, quia noniscentiis, quibus maxime indulget haec ae- aestimat practice , ta ut oportet eius a tri . tas. INFANTEs, vers. I 4. sunt Puer i quos buta & persectiones. Male tamen ex his filios vocavit: his gratulatur ut instructis colligit Catharinus, hominem certo sciretfide; qua nimirum cognoscuat Deum ut se esse in gratia. Demus enim esse inani-spatrem, more puerorum, qui solent ad p ma gratiam ἱ unde hoc certo scimus t Autit rem accurrere.
unde certo icimus hune .nostrum amorem V. II. NOLITE DILIGERE MUNDUM .
esse summaturalem , & syncere propter Docet versus decimus sextas, quid sit di- Deum, ac demum ut oportet. ligere mundum. Omnia revocat ad illece V. 4. QUI DIC T. Explicat quod iam thras voIuptatum, aut dioitiarum cupidita. dixit. sententiis variis , & per negantemitem, aut ad nilum & ambitum. Denique antithesin. Simul se habent earitas dc ob-lbelle concludens, mundus , ,nquit , rapi servatio mandatorum,' & probatio dilectio-itur ex hac luee, dc cum tuo cultore pericuis & exhibitio operis, & persectam habeticoncupiscentia. caritatem, qui perfecte diligit Deum. V. I 8. F Ll- , NovIMIMA HORA Es T. V. 7. Cil ARissi Mi. Adhuc sistit in ge-iIam dixit transire mundum: hic apertius nerali commendatione dilectioniς usque adlhoc explicat ex ultima hora , & se uel cen-
versum a. ubi eam commendare inc ilitis mundi aetate, in cuius exitu apparebit
singulis. Loquitur de dilectione Dei 5e pro-iAntichristus: quare qui sapit, animum aruximi in qua includitur observatio man ducat a periculo mundi , ne fimul cum ii
datorum vocat mandatum vehus ti no- lo pereat. Ex tribus mundi aetatibus in uia vam. Vetus quidem . utpote datum subitina a sumus constituti. Vocat quoque Ioat Mois, Levit. xl x. I 8. Immo erat in le-ines Antichristos haereticos sui temporis .get naturae, atque etiam inter Angelos, & quos multos esse affirmate id ipsum testanis
ab aeterno 3n mente divina praevisti m . tur historiae. Rursus novum est hoc mandatum Ioan . Via I9. Ex Nonis PROD ERUNT . Haere .
XIII. y . nempe inculcatum a Christo ,ltici & apostatae sunt qui deficiunt ab Ec-& explicatum Matth. v. 38. praedicatum clesia, & file semel suscepta . Recte e m n vo testamenta, novis spiritu homini-lgo dicuntur a nobis exire . Lege Cypriabus datum . nempe Christi ab . num Lib. I. Epist. vut. At quomodo non
V. S. QUOD vERUM EST, ET les Ipso, erant ex nobis ὶ Certe primo hoc appa-ET N v is, is, q-d, in Graeco p pN- ruit, dum non conati. perseverare desec nomen. Ag potest in vera syntaxi referreirunt o praevidens vero Deus eorum ne-ἰπολ εο e accipitur ergo technice. hoe est igligentiam & mala finalia , exclusit ares. Sensus iam est; hme res vera estinumero suorum , seu a praedestinatis .is, & rata ,. tum si iuris naturalis, &lAdii , non re nobis , hoe est , non so- sc vetus mandatum iure antiquitatis . Ue llicli. Chrissiani , α cooperatores gratiae .
τε etiam in vobis: quibus , ut dixi , e stlAt quid ergo illud est ,. Ii fuisse ι ex
novum mandatum, titulis iam datis,' &imbis, permansissent 8 An non qui est lia quoad praetim. Uel lensus est. esse novumlfide de gratia, potest ab ea exeidere i sa- mandatum in se & in Christianis , qui alne potest, permanet tamen in. fide & gra-- trahit secum sub Evangelio novam Iinitia, tum ille qui ita ex nobis est, ut ele-sem Christianis nova, luce illuminatis .ictus ad erat iam emeacem solide agat Chri- Et hoc ipsum cxplicae clarius, vers. Lo.lstianum : tum qui ex praevisis meriti 3 es
di ri. Eius est ad gloriam; iuxta Augustinum de
V I P. SCRIBO UOBis . Hine usque adibono perseuer. cap. v. Nam iste saltem fi- ersum II. revocat theta ad hypothesin , naliter permanet. Qui ergo altero horum ubi certis hominum ordinibus commendat modorum ex nobis est , cui loquitur Ioandilemonem . ct mandatum hoe maximum; nes permanet. Inepte ergo ex hoc loc . nempe pueris & seni s . COGNovisTisacolligit BeZa, eum qui semel est iustus . vi
e ra. gratulatur sc senibuet , quod anti- non posse deficereia