장음표시 사용
101쪽
si Metaph. Liber L. Arguo 3. tanta est praecise vis in uno contra. dies ionis ea tremo ad alterum expellendum , quanta praecise ad illud expellendum requiriatur nec major, nec minor. ergo aequalis est in quolibet cum suo contradictorio repugnantia .eonc videtur recta; si enim tanta sit vis in ea-lore ad expellendum frigus s nec maior, nec minor,quanta praecise requiritur, bc tanta simialii et sit vis in albedine ad expellendam nigro di nems non potest intelligi. quod magis caI ri frigus, quam nigredini albedo contrarietur. Similitet si tantum virium habet gigas ad gigantem superandum, quantum praecise est opus, nec plus, nec minus: & tantum pariter pumilio ad superandum pumilionem ς non potest intelligi, qu bd maior sit proportionaliter, ac Geometrice in gigante vis superativa gigantis , ac in pumilione vis superativa pumilionis. R Iec. prob. manifeste, quia ad expellendum nore Deum nec plus, nec minus requiritur, quam esse Deum: di ad superandum non hominem, nec plus, nec minus requiritur , quam esse ho
minem ιος sic de aliis. . Dices, ex hoc non aliud probati, nisi quod
in homine non potest esse maior, de minor vis excludendi non hominem i. & in Deo non ponsit esse maior , & minor vis excludendi non Deum : non vero, quod in Deo non fit ma oexis excludendi non Deum, quam in homine non hominem . Sed contra est; quia argumentum non facitv m in eo, quod homo ita excludit non homiarem , ut non possit ipse magis , nee minus exincludere: quod idem valeat in Deo relate ad non Deum ; ex quo inserat aequalitatem exclu.sionum . sic enim pateretur manifestam in stan tiam in ubicationibus; quandoquidem ubi eatici Viennensis. ita distat a Parisiensi, ut non possit ipsa distate magis, vel minus, atque ita etiam di ilat ubicatio Neapolitana a Romana: &ta
102쪽
nien plus distat Viennensis a Parisiensi,. quia Neapolitana a Romana. Uim ergo facit in eo , quod in homine est vis praecise necessatia ad excludendum non hominem, nec potest intel. ligi vis alia seu maior, seu minor homine, quae non hominem excludat s & talis etiam est vis Dei ad excludendum non Deum. unde insertvires tuas exclusi vas esse aequales geometrice , cum aequaliter omnino comparentur ad terminos exclusos. non sic est in ubi cationibus;nuamvis etiam Parisiensis non possit ipsa, potest ia. men alia di ita re magis a Viennensi at in exclusione non hominis ne mente quidem fingi potest, quod illam tormaliter praestet s nisi homo. adeoque in homine sunt vires excludendi non hominem dc sufficientes, dc praecisae, h. e non
maiores , nec minore quam requiratur
em prorsus sunt in Deo excludendi non Deum
di per consequens utrobique proportionaliter Aquales. Arguo demum q. supponendo, quod sequen ii capite probabo, primum principium , Idem non potest ut esse H non esse, ita esse notum, certum, ut nihil sit ipso notius, nihil cer . tius, cum ipsum sit, in quod omnis evidentia, di omnis certitudo resolvaturi adeoque estpr
nium, &summum verum Veritate complexa.
Nunc sic. Quod ex genere involvit sum mam
necessitatem veritatis, &summam repugnan tiam falsitatis, non potest sub ea ratione per ni mere latitudinem s ut constat ex terminis. M incomposito ilitas quorumcumque contradictoriorum ex genere involvit summam necessim latem veritatis, & summam repugnantiam sal. litatis. ergo latitudinis non est capax . min.
probi Verita. primi principii complexi, ut se'.
potui . summa est in necessitate veritatis, adeoque in repugnantia falsitatis . ergo quidquid eam in VOlyat, eandem necessitatem, & repa- .snantiam involvit . atqui eam involvit om na
103쪽
' Misaph. tiber Leontradim rionim ineompossibilitasteum enim primum principium sit proIatum in terminis
transcendentibus entis, de non entis e ratio au. tementis Ac non entis imbibita sit in omni re mino positivo,&negativos necesse est , ut tota ejus veritas insit euilibet propositioni, inquaenunciatur particularis incompossibilitas . Sic quia homo eu sormaliter ens, & non homo nociens, in ista propositione. impossibila est tis idam sit homo , non homo, involvitat i uar imposimila 2 , ut idem sit , non D. Ex his sequitur evidenter, sub Metaphysiea
necessitate non esse reperire unam alia maiorem,
Necessarium enim Metaphysice dicitur, cujus oppositum implicat contradictionem 5 adeo. que ista duo penitus aequivalent, A est necessa. vium, o B, quod est cus oppositum , contradinctionem involvit. atqui in contradictionis rein pugnantia non datur magis, di minus. ergα nee datur magis, di minus in necessitate inia
Partis aDmantis argumenta diluuntur. OBile. r. Aristotelem a. Mel. t. e.6. relatuma D. Thom. I. f. q. Σ. art. o. ubi probat Deum esse. assumit ergo ibi S. Doctor aliqua esse magis, & minus vera;unde inseri, dari ens sum me verum, quod sit mensura reliquorum . atqui esse verum est esse exclusivum suae salsitatis, adeoque dc sui contradictorii . ergo datur in rebus maior , Fc minor vis contradictorii sui exclusivas adeoque maior, &minoi contradi
Con Lex 4. Met. t. c. 38. ubi ait Philoisphus, quod qui dieit duo esse quinque minus si uum dieit, quam qui dicit duo eue mille a utrumisque autem est necessarib fissum, adeoque im.
104쪽
possibue . ergo unum impossibile est altero
Resp. verum aeeipi per ordinem ad intelle ctum, quem potest ens movere ast sui cogni tionem; atque ita latitudinis est rapax ue quo enim ens est persectius, eo persectiorem exigit. aut efficit cognitionem ἡ & accipi, ut accipitur in argumento; atque ita nec aαipitur ibi . Philosopho,nec a D.Thoma qui sane ad Deum probandum tali aeceptione non indigebat sed
gratis omnino a solo arguente.
Ad coni dictum est iterum in Ue.ubi de Ammali veritate, an magis, & minus suscipiat . Solum ergo probat hic textus dari magis, di mi nus in formali falsitate per maiorem. aut minorem recelsum a veritate : & hane latitudiis nem ibi etiam admisi, quoties obiectum est divisibile. &ex pluribus constans, ut in casu.
at non debet idem diei de impossibilitate; haec
emim non habetur per maiorem, vel minorem accessum, sed per inclusionem summae necessu tatis, quae habetur in primi principii veritate. Addo, posse admitti unum impossibile maius altero non intensive, sed quodammodo extenis
sive quatenus habet plures causas suae impossibilitatis. dc ita est in casu plures enim sunt causae exclusivae binarii in millenario, quam
in quinario. obiic.1. Ens maius, & persectius exigit per
fectiones, &proprietates maiores. atqui ex cludere suum contradictorium est proprietas, di persectio entis. ergo maius ens magis ex eludit. nfex oppositione eontraria 3 quo enim unum eontratium persectiusest, eo magis te Pugnat siro contrario. ergo &persectius con tradictorium magis repugnat suo contradi
Resp. maiorem esse veram in proprietatis 'bus, &persectionibus, quae latitudioem, granduali
105쪽
Metaph. Liber l. 'dualitatemque suscipiunt, qualem non eneon: tradi floriam oppositionem satis jam ostendia Et quidem aliter probabitur eodem argumento proportionem unam duplam esse alia majorem, quia proportio est passio numeri s &innumeris unus est alio maior , proindeque per
Quod si instes vis exclusiva sui contradicto rii est indistincta abente.Sed unum ens est pec
sectius alio. ergo una vis est maior alia . I.r dargueris in proportionibus. x. concludis ex cessum arithmeticum , non geometricum .
si sic arguis, ens est perfectius , exelusivum . ergo est perseisius exclusivum, committis sal laociam sensus compositir ut cum ex eo, quod equus sit patet, &tuus, infers, quod sit pa . ter tuus. debet ergo inserti , quodvis exclusi vasit persectior, & maior, non vero quod sit magis exclusi vas quia vis exclusiva formaliter non est accipienda sollim ex parte excludentis: sed etiam exclusi, ut dictum est. . Ad cons paxitas de contrariis probat oppositum, si sumatur, ut debet: de quo satis est dictum in tetita probatione conclusionis. Et qu 'dem si supponatur ealot habere vim exclusi. vam frigoris,.ut decem, & ut decem habere vim stigus exeludendi calorem, constat, quod non sit in calore major vis exclusiva frigoris, quam in albedine ad excludendam nigredinem si in his ambabus sint vires mutuo exclusivae
tantum, ut . duo. at Deus quamvis infinite perfectior homine, comparatur tamen tum non
Deo habente vim non quidem physicam, sed logicam interimendi hanc ipsam persectionem
infinitam. non ergo maiorem habet vim ex
eludendi non Deum , quam homo non ho
Obiic. r. Deus habet malorem necessi tat em. quam quaelibet creatura etiam accepta ut possi 'bilis. ergo dat ut una necessitas maior alia'.
106쪽
ante c. prob. I. quod minus habet de continge iistia , plus habet de necessitate . at Deus nullam habet in se contingentiam . creatura etiam possibilis contingens est. ergo magis est necessarius Deus, quam creatura possibilis. a. si impliciter tale eit magis tale, quam quod est tale fecundum quid. Deus est simpliciter necelsa . xius: creatura possibilis est necessaria solum eae suppositione. ergo. Conclusio procedit de necessitate comparata
cum necessitate . itaque comparandus est Deus cum creatura non absolute sic enim compara retur necessitas cum contingentia sed conditionale: &hoc pacto comparando, dico non esse magis necessariam hanc veritatem , Deus est, quam litam , se homo est, animal rationale est, utraque enim est talis , ut opposita contradictionem involvat. Nego igitur inhoe sensu antec. ad I. prob. dico ereaturam considetatam conditionate, & logice nullam prorsus habe, re contingentiam , ut sit talis, qualis per lir potheticam conditionalem enunciatur. ad 2. dico vetitatem hypotheticam de creaturis no
esse necessariam secundum quid, sed simpliei
ter, cum sit necessaria Metaphysice; quae una est necessitas simplicitet dicta. Uerum tamen est Deum dici necessarium simpliciter . h. e. a solute, creaturam secundum quid, seu condi. tionate ; quo notatur Dei necessitas esse physi Ca, creaturae logica; illa est necesssitas quoadesse, haec quoad esse verum . Caeterum si spectent ut necessitates huiusmodi in linea repugnantiae cum opposito , aequales sunt. Non negaverim, Deum posse,& debere etiam dici magis necessarium , quam creaturam veluti extensive, quia scilicet habet duplicem nece iasitatem, absolutam, 3c conditio natam , cum creaturae non competat, nisi conditio nata . at ex hac maioritate unius ne teffarii supra alte 'rum non licet deducere majoritatem etiam ne:
107쪽
88 Mataph. γεν I. cessitatis . Sic homo homini aequalis tumentitiaive, tum quantitative dicitue illimaisgis arietatis, quam alteri , cui est solum entitα xiviaequalis: nee proinde una aequalitas est ab
obiic.ε. omnes persectiones simpliciter sim- ilices 3 quae in Deo, 6c ereaturis reperiantur ouat in Deo eum infinito excessu. sed excludere conradictionem est perfectio simplicittet simplea . ergo est in Deo cum infinito
Responsio constat ex dictis. quod est coin' mune Deus , & creaturis , in Deo est eum ex cella, si illud sit capax excessus. excludem autem contradictionem tam non capit exces sum, quam non capit excessum contradictio . Deinde haec ipsi per estio est in Deo infinite major absolute , & arithmeticε ι sed non est major comparat iuri.& geometrice; quia
Deus comparatur cum non Deo negante inna 'tam perisAionem, de homo cum non homine negante persectionem finitam. Obiic. s. ex doctrina Scoti in 4 d. i. qu. I. ubi probat, quod dum extrema se ne immediata . tanta est praecise eorum distantia, quantum est extremum alterum majus. ex quo sic arguitur. Deus a non Deo magis distat, quam Petrus a non Petro . ergo Deus magis repugnat non Deo, quam Petrus a non Petro . prodi conseq.a . quia distantia, qua distat Deus a non Deo. est ipsissima repugnantia, quam habet murcum non Deo. t. quia eadem ratione, qua probatur maior distantia, probatur etiam ma Fr repugnantia; maox enim di stantia proba tur, quia recessus immediatus eo maior est. quo est majus extremum recedens: & hoc ideo, extremum immediate per se reeedit. sed etiam extremum immediath per se repugnat. ergo maior etiam est ex hujus maioritate repugna
108쪽
Hoc argumentum multo melius penetro It Scotus ipse , qui propterea distantiam in qualem asseruit ibi inter contradictoria , secla qualem repugnantiam, ut constat ex ipsius verbis huius capitis initio recitatis. Resp. igiis rur , dist. antec. Deus a non Deo magis distat , si distantia sonet excessum in linea perfectio. Dis , concedo i si sonet exclusionem convenienistiae, dc compossibi ii tatis, nego antec. &con ad Cuius I. Prob. negatur assumptum. Ad h. dispa-xitas inter unam , dc alteram distantiam este vi dens; magis ea im elongatur in linea persectio nis , quod est omnis persectio, qualis 2st Deus,
ab eo quod est nulla persectio, qualis est eius negatio , quam quod est aliqua perfectio, qu
Iis est Petrus, ab eo quod est aliqua simili texpersectio,qualis est negatio Petri, quae in quantum excludit Petrum imperfectum aliqua. liter persecta est, di amabilis. Non sic res se habet in linea repugnantiae, in qua tantundem elongatur Deus a non Deo , Ac Petrua a non Petro, Per omnimodam scilicet exclusionem omnis compossibilitatis,& convenientiae . Declaratur id magis. quo res est persectior , eo imperfectior est eius negatio ; quia ex terminis quo plus depexsectione negatur, eo major imperfectio importatur per negationem . Instituatur igitur comparatio inter Angelum , di non Angelum ex una parte, Iapidem , dc non lapidem ex altera secundum excessum perrectionis, constabit manifeste , majorem esse excessum Angeli, quam lapidis s impossibile enim est, ut excessus sint aequales, dum ad in .
crementum excedentis minuitur excessum;nam is numerus centenarius excedit denarium , impossibile est, ut non excedat in gis, si augetur centenarius. & denarius minuitur. Ex hoc ipso capite constat repugnantias esse aequales , ut videre est in secunda probatione conclutionis.
109쪽
' Metaph. Tibre r. . Demum est alia disinitas ex tertia emulem conclusi impio tione; lapisenim non habet tantum praetia, necplus, nec mimis, quantum requiritur ad ex dendam iui negationem; Angelus enim exeedit quoque lapidis nega. tionem , quia excedit ipsim lapidem , eon. sequens est, vi magis exeedat negati onem Iapiis dis , quam lapis ipse. positum autem conti sit , in repugnantia, uidictum ibi et .
Post arx ctatam contradictionis naturam. , aecedoad pri tui principii cotriplexi veritatem , quar in eontradictoriorum repugnantia fundatur. Est an em hare motio Metaphysicae Oropria, quae propterea dicitur sapientin reli.
quis scientiis prineipiat is autem principia prima pexis , si neullo
discursi innotestants adeoque ad nullam eten. etiam pertineant ut conclusiones 3 pertinent ta. men , in quantum per aliqualem distursum possunt confirmati adversus proterve illa neu gantes . Hoc autem certe intactysicum est, cuius est considerare ens secundum se, eaque proinde omnia, quae de ente qua tali verisecantura . . 'Venio igitur ad rem, & adverto primum prinei pium efferri posse sub terminis tum Lo. gi eis, tum Metaphysicis. quiaest exeiu una naedii a contradictoriis: medium autem est vel per inclusionem , 'vel pex exclusionem moraina potest lab utriusque terminis dupli. ei ter esturri, vel ut excludat scilicet medium positivum , vel medium negativum et modo effertur Losice, dicendo, Non potest de eo
110쪽
. IIL Caput Iia. stasse syrmatis, negatio verar effertur Metaphystii, dicendo , Non potest idem simus esse, non esse. Secundo modo effertur Logi Esic , --οιilutes Urmatio, aut negario vera resteti ut insaphysice se s hiabber es , aut non est. Sed Logice prolatum possetius est se ipso prolato Metaphysices propositio enim vera est, aut silia, quia res est, vel non est non e
Haec certar illud dubium, an duo illa , Irim non potestsimul eo. oenan ess , Nae es quod- ωet esse, vel non esse, sint iurmaliter duo, an
utrum principium . P. Marea. disp. a. inti se . 3. num. s. putat esse duos i Sisue enim, ininquIt, tu contrarin, velirivative oppositis aliudas, quod nonpossuntτonvenire eidem, aliud vera , quod alterum eorum debeat necessarib eonvenire ,
in parseor nifestum s liaetiam in eontradicto. νie oppositis ι .uoformaliter, in rigore di-sasiunt. Deinde a Plii Iosepho ubique istan merantur'. ut duo distincta principia & hiti: quoque facit communis usus Dialectinorum diastinguentium inter Rec duos Imps sibiles rome dictorias esse simul veras, de , Immabile esseontradictorias esse ut falsas.
His non obstantibus, arbitror eum Iaves loapud eundem Suarium , ista non esse duo, sia unumselmaliter prinei pium. Duae enim propositiones omnino aequi valentes, ut sint duae materialiter ι sermaliter non sunt, nisi una prIositio . at duo illa princinia omni nisa quivalent s ut enim tonstat ex mi inlis, ubi de aequivalentia modalium, ista propositio, -- eas ris quodlibet esse, mel non esse, penitus aequi. valet huic, Impo bile est aliquid neque esse . n.. 93Met a esse: at V ncque non esse mindex st, ac se, et dirae negationes assirment. emo ill aequivalet omninbhuic. Impinsibiles ama mansis , esse. Apparet illi