장음표시 사용
121쪽
o Matusi Libo Lnemque Minnericam esse enti essentialem, Die illi epoueniqntem Per suam ipsam entita ἀοtem ut quantitas per se sine hab ludi nodiat is, ita dc reliqua possunt per se ' dividuetuti. oleo 4. Materia quantitate signata non est Irima radix , & sons omnis numericae distin- donis. Prob. I. quia tale praedieatum in mate. xia gratis Τhom istae assamuat, unde innumeras deindit in Philosophia, ac Theologia quaesti oes decidunt. turpi: est autem landamento per rationem non solidato tantam machinam supe
Prob. E. ex possibilitate multiplicitatis ni mericae etiam in rebus omnino immaterialibus. Et quidem in ipsis rebus materialibus deveniendum omnino est ad unum, quod se ipso forma. litet indi viduetur, sive hoc sit materia, sivε quantitas , nisi vellis proce re in infinitum , ut individuare per circulum. Iam vero hoc quod per se fit numerice multi sex, non alia talionς id habet, nisi quia x tio specifica permultas individuationes contrahitur , & fit haec . Sed cur non idem poterit Angelis eum
Rursus in Angelo sint possibiles plures actus antelligendi, ac volendi soloenanaero disti ncti, ut Thomissae concedo ut , nec vid*- negabi. te. ergo poterunt similiter Angeli indivi Lari per ordinem ad ejusmodi distinctos actua, ut matula pux ordinem ad distin as quantita,
. Obii ci. i. Aristotelem pluetibus. in locis prae ' sertim m. Mer. c.' 8. p. 49 ubi probat. Primum Notorem unum esse numero, quia naateri in non habet.. P. Molin vult Aristotelem in hoc errasse istula putans Deum agere ex necta date naturae,
concessi lac mulit plicabiles numero Intelli. asaiiaa, cuncedere etiam debuisset, creatas a Deo
122쪽
Deo infinitas. ciuod absurdum ut declinare r.eo confugit ut diceret non multiplicari indivis dua, nisi per materiam quare usus est fallo principio ad tuendam opinionem falsam . P. Suarenait , nunquam Aristotelem ex prosello,& metaphysice huiusmodi principium investi. gasse i sed solum ex sensibilibus physico more docuisse modum investis andi distinctionem
uniux individui materialis ab alio . Equidem viam expeditissimam censeo, dc si minuSa men. ite instituto sauem Philosophi non alienam. si nomine materiae intelligatux hon pars subiectiva compositi physici , sed regulest in. pote a. tia aiu perfectionem ulte xiotem e quam P tentiam , qui excIudit e non excludit autem , nisi Deus a numero mulaiplicari non Obiic. 2. unitas, & mullii plicatio materia. Iisdebet oriri a materia, ut formalis a forma. sed unitas, & multiplicatio numerica est m&terialis. ergo. probia maior : quia Proprium est materiae exigere quantitatem , cujus est divisio in partes eiusdem rationis, seu, quod iniidem recidit,. divisio materialis. Mirum est, quod tam celebre, &sundameta. tale principium proferant adversarii non aliabi melius nixum, quam aequivocatione Vacaribuli. Multiplicatici indivia ualis dicit ut materiali 2 communiter ex duplici capite s requia est propria individui , quod in coord; natione praedicamentali est subiectum , sean ateria logica dumtaxat. & quia individua. materialiter se habent ad scientias, quae non sunt nisi de universalibus . Itaque si de unitate materiali in hoc sensa sit se inpio in m
jori, sal A ea est . nec probatur , nisi petendo Principium , dum assumitur, quod proprium ut quantitatis dividi in plura ejusdem ra tionis o quamvis nota negem esse proprium quantitatis dividi in partes integrantes ejus
123쪽
dem mitio,is. Sed hoe est lanth anud ab obite. 3..infima unitas, εc distinctio debet. desuintabeo, quod est infimum in rebus. seclunitas, dedistinctio numerica est iu a. ergo actet simi a materia , quae in rebus est in
Dist. majorem, quod est insimum in rebus , Quas constituit, transeat maior: quas non eon stituit, nego maiorem. in Angelis ergo disti in 'umerica sumiturab ultima eorum perfrinctione, quae est haecceitast de similitet in Bema, &aeeidentibus. In toto autem 1 materia simul, dosorma, per quas constituitur 3 qua quam nonnisi secundum ultimum , & insi.
mum ipsarum praedicat.m , quod est indivi.
Non est hie sermo de veritate formali, quae
est eonsermitas pristositionis cum tintinctos de qua multa in Logicis . est sermo de umritate transcendentali, eruae competit soli, de Omni enit. Hanc Aureolus in I. dist. 39. 3 cmrte art. a. eenset esse ipsum ens, in quantum undat negationem entis apparentis s sive, ut ipse loquitur , conlisut veritas in segregatis is cujustibat ab inrui sibi Oxtraneo positivo. sic P, arus est verus homo , quia non est homo pis stas, nec per imitationem, aut metaphoram homo. sie auraim est verum aurum, quia non apparens dumtaxat aurum, quale est orichaliscum. Similiter balsamum dicitur verum, dum nisii extranei admiscet, quod similitudinem quidem eum ipso habeat, sed ipsum ame non sit. Itaque sumit verum prosincero, &Veritatem pro eo , per quod res est, quod est Fe
sva est, q- Mnest. quamquam esse vide
124쪽
tur . Ex hoc infert summam rationem veritatis
in Deitate reperiri, quia sola Deitas est sumis me pura, summeque iegregata ab omni te, re
ratione, quae non lit De Has i cum omnis creata
essentia aliquid admisceat persectionis a se diis stinctae, &per consequens aliquo pacto extra'neae, pertinentis tamen ad propriam suam perfectionem, & naturam . Haec veri acceptio sine dubio bona est, dc solet saepe in hoc sensu verum vuIgo usurpari :Videtur tamen, quod nulla per hoc ratio ex plicatur, quae non explicetur omnino eadem per rationem vetentis, vel unius, vel boni . Ratio enim per quam res est, quod est, est sor- mali ssime ratio ipsa entis . Ratio. qua non est,
quod non est, quamvis appareat esse, est ratio unius, ulterius declarata per negationem etiam
apparentis. Ratio demum, qua res puFa est, di segregata ab omni extraneo pertinente ad suam naturam, est ratio boni absoluti in setius
declaranda. Ut ergo verum importet novam, dc propriamentis passionem, debet sumi cum D. Thoma , oc reliquis Scholasticis pro ente, in quantum conformi, vel conformabili cum intellectu cognoscente. Et quidem si verum, & falsum sumantur secundum primam harum nominum impositionem, certum est ea competere actibus
animae , juxta celebre dictum Philosophi s. Mel. t.8. Verum, o falsum non in rebus, sed immente. hinc discrimen veri a bono, quod illud est persectio cognoscentis, hoe rei; & salsia malo, quod illud est defectus potentiae, hoc obiecti. Actualis ergo veritas formaliter non est, nisi in cognitione , seu potius in affirma. tione, & judicio enuntiante rem esse , aut non esse. Ab hac denominatur , di intellectus Verus , & obiectum verum , sed interulaetus per modum verifieati , obiectum permadum verificantis; adeoque intellectus pas
125쪽
ro1 atii R IIbιν Rsive est verus , obiectum active οῦ . ψ- Hinc fit , ut ratio veri, ut communis omnienti, stet pro eodem, ac ratio vexificativis Midem sonet ens verum, acens, quod natum est reddere veram propositionem, quae ipsum enunciet esse , quod est. Ad hanc rationem con sequens.esk ratio transcendentalis Falsi. seu potius Falsificativi s & competit omni enti squia eulpis,quod habet reddere veram proposi . tionem enuntiantem esse, quod est 3 habet reddere saliam propositionem enunciantem vel esse, quod non est , vel non esse, quod est :Quamquam, ut fatear, ratio salia communitextia non sumitur, sed veritat pro ente , quod propter similitudine lai eum alio natum est inducere intellectum in errorem , quo aliquid
sitso judicet de ipso; quo pactoorinaleum di. citur falsum aurum . . Vel falsum stat pro potisibili, seu pro duplici pessibili, ut tanto subeognitione silla, Messantialitet invexifieabili hut supra est declaratum. i- Rursua, quia mitio, aquam eliden minationstm mutuatur, poteu esse, vetereata, vel inereata, tenseo, verum dieiens per ordinem ad utramque , diversimode tamen s ab increata enim denominatur actu verum; a crea ta denominatur verum non actu, sed aptitudine. utraque denominatio est enti essentialis atamaenim est simpliciter necesserium , ut quod visensat tu gnostatur a Deo, qu1m ut possit cognos ei a creatura. Verum cum ordo ad divi . nani cognitionem prior sit in ente , quam or do. ad , c i tionem creatam, quemadmodum cognitio di vina prior est etiam possibi Ileogni tionet creata s conseqtiens est , ut prima in
tis. qua vexi notio sit habitudo ad divinum i
. Accedit, quod divina cogniticinam istum est PIior cognitione creata, sed etiam est prior i onlet cmato. P o quo nota, in eoisitione divi.
126쪽
IV. Caput lII. ro' divisa esse duplicem habitud inena ad creatur
objectum ratio nostra separatulem, alteram in ratione comitionis .. alteram inratione ideae .seui causae exemplaris . prima habitudo ex genere importat, ut obiectum sit mensura ve vitatis; exeaestim, quod res est, vel non est, cognitio vera, vel falsa dicitur. Sed altera ha,
hi ludo ex opposito iacit, ut cognitio sit mensu ra obiecti sui , quod proinde praxis appellatur,oc definit operatio nata elici conformiter al
Hinc est, ut optimὸ D. Thomas primam vera notionem ex hac ultima habitudine sumpserit , dicens, quod sicuti arteiaeta dicuntur vera per ordinem ad intellectum nostrum , ut domus vera, i quae assequitux similitudinem formae in mente artificia praeconceptae, ita re&naturalex,
quae sunt Dei opifici λ, vera dicuntur , in quan tum assequuntur simili tudinem specierum,quae sunt in mente divina et ut verusi x, qui as sequitur propriam lapidis naturam , i Istpra conceptiorem divini intellinux. Est ergo v xitasoulactiva entix consor tas, & adaequatio vel eum suaIM2ώ quam persecte imitatus. Et baec quidem primαλveri notio,quam relicitiae consequunturipe ius enim ens respicit exemplar, a quo pendot, qua in aliam quamlibet cognitio,.
Unum est i quod in hae notione dissimulati
non debet , quod stili et ea competit ent, non in suae abstractissima.ratione, sed in quantum contrahitu1 ad creatum, quod unum scilicet habeat ideam , cum emiLin rati. ut nulla est causa effisiens, ita & nulla exemplaris . Uni versalissima igitur, di transcend x veritas inmo mirata cum idea consistere non potest nisi inquantum idea cognitio est . Deus igitullipse Verus est i thiacitum conlarmi cognitio' ni ipsum a nauti, aede eo innedieanti illam
127쪽
' Ea his praeterea conficio rationem veri ab Aureolo explieatam cum eommun i debere coi ωcidere, ut subsistat. hoeehim est aurum esse verum , di non appatens aurum, habere in se omnino, quod opus est, ut nomine, & con ceptu auri explicetur. de quidem a parte rei nec aurum est orie halcum, nec orichaleum est aurum , εc utrumlibet alieti assimilatur. dum ergo orichalcum nego esse verum aurum, hoc dieo, quod orichalcum non habet in se, quod per vocem , & conceptum auxi significatur . quare dum E contrario aurum dico verum esse 'aurum, aurum dico in se habere , quod pethanc vocem , conceptumque voci correspondentem imi triatur. Ueritas igitur omnis penordinem ad intellectum exprimitur . Undedi verum ab August. in Soli l. definitur, , μώ habat, in cognitori videtur. Ex his ficile eit decidere, ultum veritas sitenti adaequath intrinseca, de essentialis. aut enim sumiturveritas ereata, quae est habitudo consormitatis ad divinam ideam, aut sumitve veritas universim pro aptitudine ad explicari per propriam Vocem , de conreptum , utraque importat aliquid de intrinseco; omnis enim conlarmitas, quantumcumqueessentialis, im . portat termicium adaequate distinctum , sine quo nec esse potest, nec intelligi . rursus omonis seu cognoscibilitas, seu significabilitas im portat Hrmali ssime' potentiam, quae possit re cognoscere, &signi Mare, a quates extrinae F cognoscibiIis , dc significabi Iis,sieut abesse stiva potentia producibilis denominatur. quare ratio vexi non recte assignatur, ut obiectum
intellectus fieret enim, ut frem deduximus petitio principii a sed debet assignatisatio ipis
entis, quae veritatem fundat . Quod si ratio veri sumatur fundamentali ter, ea est adaequale intrinseca entigum sit ipsantis entis. Rurias est adaequa te enti iistinis
128쪽
IV. Caput IT 'D9m cum Veritate connexio. nam quodlibet e creatum supponit essentialiter , & exigit in priori causam divinam, quae in esse cauta divinae operantis a proposito per cognitionem , id eamque effectus constituitur; adeoque repta gnante idea divina, quilibet creatus effectus xepugnat. Deinde cum quaevis causa cum suo effectu sit essentialitet connexa, ut patet ex iis, quae dicta sunt q. t. de connexione inter extrin. secam , & intrinsecam rei possibilitatem; sit autem omnis creata cognitio obiecti sui este.ctu sis consequens est , ut sit in quovis ente cov. nexio essentialis cum sui cognitione, adeoque Ec est in quolibet intellectu creato, qui cum possit cognoscere omne ens, connectitur etiam te se , ut causa cum effectu, cum cujuslibet entis cognitione.
HAEc est postrema entis proprietas, de qua
'rum in praesenti, plura in siillicis. Bonum ex genere id sonat, quod Perfectum s id bonitas , quod persectio. ita bonum cum ente Convertituri nam de omne ens bonum, & omne honum ens. Vix tamen, & ne vix quidem ex Plicat sicaeeeptum rationem, quam in ente ipso formaliter non intelligas. debet ergo ut
rexior aliqua notio boni inquiri, quae entis sit
Bonum , seu persectum est duplex , aliud absolute in se tale, aliud tale rei pective, &alteri. Bonum, seu persectum absolute lami 'aur Pro integro, ac toto, cui scilicet nulla pars deest magnitudinis naturalis, ut dicitur F.Me . Integrum vero aliud essenti litet, eui nulla
gxsectio, nullapars deest essentiae ipsius in itutiva: atque hare integritas nulli enti destilis. Potest.
129쪽
Io Mnaph. Ziare Lpotes . aliud integrum substantianiter, eui n . nil deest ad substantiale complementum et quo pacto materia sine lamia bona, de integra non est, cum sit substantistiter intompleta. aliud integrum quantitative, cui nihl deest ad integralem persectionem e quo pacto malus est homo manu , vel crure debilis. aliud integrum aceidentaliter, cui nulla desint debitinaeeidentiα: quo pacto ria aestaqua non frigida. Bonum deinde respective, dc alteri, quod non tam perfectum dicitur , quam persectivum, respicit appetitum, ut proprium e)us obiectum:
quasi quodlibethonum appetibile sit a quolibet
appetitu , Mibium per distrihurionem aetam modam e ab uno, illud abalio, cui scilicet bonum est. hine recte Philos. 6. Et hic.τ. r. vi xit , Salubre, bonum hominibus , oebus diversum s album autem, O rectum idem. quia, ut notat ibi D. Thom. album, dc rectum
di euntiarabsolute. sanum, & bonum respecti', dc consistunt in proportione aliqua ad alio
Utrii ue porro bonum entis coenmunissi me stantis proprietas est. De bono quidem ab. soluto, 'ut sonat essentialem in t inritatem, res est extra dubium .. Certum etiam id est de bono
respectivos eo ipsoenim, quod bonum in se est, bonum est&sibi, per quod terminat inna tam saltem inclinationem proprii appetitus: &alieri, uel quod terminat inclinationem elicitam saltem divinae voluntatis amantis in crea tis estectibus sitaepersectionis imaginem, & vo dentis nobis maniis stari percreaturas veluti per suae vestigia bonitatis. Malum vero , quod opponitur bono, tot modis dieitur, quot bonum . aliud ergo malum absolute, quod consanditur eum imperis ctione, ae desectu, qui fi essentia lix fit, pro
Prius est chimaerae : si vero sit substantiali si
130쪽
2 stio Tr. Caput IV. et Pttegralis aut accidentalis, proprius est creat xae inest e s deficientis,& imperfectae. Aliud est malum respecti vh consistens in dissonan. tia , dc improportione alicuius ad aliquid squo pacto anatus est aquae calor, & homini culpa. De malo celeberrima est quaestio, inpositi Vone , an in negativo consistat, quam lubet brevissimὶ definire. Et primo quidem de malo absoluto consistente in imperfectione, ac dese diu lis nulla est s illud enim evidenter stat in negativo s quid enim est imperfectio, quam negatio perfectionis λ Totacontroversia est de malo respectivo , de quo inquiritur, utrum integra eius malitia in eo uno absolvatur, quod subiectum, , cui inest,'pexsectione debita prisvet. Sunt naim, qui sequuti antiquorum veristisia , nihil esse malitiae in malo autumant praeter huiusmodi privationem . quare &prae cise malum aqvie calorem, quia illam debito frigore spoliat, & praeeisε uinium intellectui errorem, quia scientiam eo tonit, di sede reliquis asseverant. ἄRatio huius sententiae prima est authoritas multiplex SS. Patrum, quam videre est apud Suar.disp.i I. Met. n.3.praesertim Augustinixum lib. 11. de Civ. c. s. ubi, Mali, inquit, nulla. naturas , sedaa submi mali nomen aerapit: tum alibi saepissime.
2. Bonum etiam respectivum convertitur cum ente. sed intum qua malum non est ho' num. ergo qua malam non est ens; adeoque pura negatio. '3. Si positivum formae, ut subiecto discon Veniens, malum esset, subiectum intelligeretur male di spositum per illud positivum ς quod quia bonum linis est, denominatio mali prae . tiaretur a ibono; imo malit a ipsa non etsset , nisi bonitas se aes quod in terminis Pu'