장음표시 사용
91쪽
nnune tundatur in proprio. non in alio prae . dieato communi ameriori squia nullum tale est
assignabile commune enti, di chimaere, qualem chimaeram adversarii statuunt. quare ipsi non aliud dividunt ό quamIpsum intelligoile iciens,&ehimaeram, possibile, & impossibile. a. Si intelligibilitas universim est praedica. tum non primum. sed secundum , quodque nineessatio fundatur in alio ι iam in omni re intelligibilitas est praedicatum , quod potest a priori probari per aliud prius, ut omnis passio pro- istut per suam quidditatem. Sumo igitur O rectum illud contradistinctumue quaero, unde
habeat , quod sit intelligibile λ ab ipsa, inquies.sia impossibilitate . Bene est. sed hinc fit , ut fit tecta haec consti uentia ι Amnest obici ,
seu aluum Dis terminis mug ---. ergo AU eognosci R. haec autem consequentia nulla inue aliter ellopposito consequentis ii ret arriguere ad oppoutum antecedentis, quod licet in omni bona sive formaliter, sive materialitexennsequent . quare recte argumentabimur sic:
in nota seognoscisus. ergo ais possibila , seu non inest insuis terminis , nantiam. quod est isti
Possem viteri per instantiam . qui enim n sationem contingentem esse ens abusivum ast m. debeo admittere intelligibilitatem comis munementi,& non enti sadeoque intelIigibulitatem ,quae sequatur tum rationem entis, tum Iationem non entis. Unde hie etiam valebiti Rnon est ens. ergo A est cognoscibile r.& ruinsus ex opposito, A non est cognoscibile, ergo A est ens. N. Sed suile respondeo, cognoscibilitatem sim.plieiter esse sitonem , quae consequitur realiatatem obiecit vam independentem ab opere
mentis . quae veto consequitur rationem neg2-
tionis, non . est cognoscibilitas generiea s sed
92쪽
. . III. Caput V. 73 talis, sicuti eit cognoscibi Irias, quae consequitur entis differentias. Instabis, similitet diei posse, quod cognoscibilitas communis enti,& chimaerae sit ratio con sequens rationem entitatis significabilis , aut Ia tionem potentis in aliquo statu existere. Sed utraque ista ratiore ipsa nulla est ratio , quae possit intelligibilitatem simplicitet di ciam anteire . Nam nomen entitas aequivoce Omnino dicitur de chimaera : significabilitas autem aut est per voces , aut per conceptus. haec est ipsa intelligibilitas : illa sequitur hanc. Posse autem in aliquo statu existere, est posse existere vel in statu intentionali, vel reali ι quod est vel posse esse , vel posse cognosci . quare cum in chimaera intellig bilitas non sequatur ad posse esse, sequetur ad posse cognosci: quod est idem sequi se ipsum .
. Da Oppositione Entis eum sui negatione . UBiens; eiusque oppositum non ens , se chimaeram absolute consideravi, iuperest, ut ea invicem comparem secundum opi sitio. nem, qua se mutuo excludunt. Sermo igitat hic erit de contradictoria oppositione, qualia sintercedit interens, & non ens, possibile, &impossibile ; de eaque inquiram, sitne prima , idi maxima aliarum oppontionum . deinde sitn omnia summa, ita ut gradualitatem , ac latita.dinem non suscipiat. tum demum veritatem primi pii nei pi i examinabo , quae in ista opposic
93쪽
Iirum oppositio contradictoria sit prima , maxima oppositis. OPpositio alia propositionum , de qua Aristoteles i. periherm. alia rerum seu ter. minorum , de qua in praedi c. e. de oppositis . Prima oppositio ad Logicum pertinet et secunda ad Metaphysicum. Dividitur haec oppositio in quatuor genera, in contradictoriam privat in vana , contrariam, & relativam: de quibus no
Sumeientia huius divisionis ex eo comm nitet ostenditur , quia oppositio omnis vel est interens, &non ens , Vel inter ens, & ens. inter ens, di non ens absoluti est oppositi' contradictoria . interens, Sc non ens in subimeto determinato, &utriusque capaci est oppo. 1itio privativa. Inter ens,&ens, quae semu.4uo expellunt, ac destruunt, est oppositio coh. t Iaria. Interens & ens, quae se mutuo respiciunt per connexionem, aut dependentiam, est oppositio relativa. Aliter id probat D. Thom. s. Mel. lect. I 2. Qiwd opponitur alteri, vel opponitur ratione dependentiae, di connexionis, quam habet eum i lio :&sic opponitur relative . vel rationexemotionis : dc hoc tripliciter ; aut enim to. um removet, nihil omnino relinquens : εe habetux eontradictio aut relinquit subiectum situm : di habetur privatio. aut relinquit subjectum ,&genus:&habetur contrarietas seon.
traria enim sunt in eodem subiecto, bc in eodem
Inter has oppositiones maxima, &prima est contradictio. Ita Phil. io. Met. t. c. s. dc D. Thom. opust 34. c. i. quos reliqui sequuntur , paceptis paucis in nominatis apud Soncinna
94쪽
tem IO. Met. qu98. qui maximam contrarianaria in imam oppositionem contradicior iam VO-
Prob. haec asserti ratione ipsius Arist. in L post. Quae oppositio excludit omne medium
inter opposita, ea est maxima oppositio . talis est contradictio. ergo. maior conitar : quia medium, cum participet utrumque extremum, Ostendit convenientiam extremorum , dc ideo minuit rationem oppositionis. quare extrema medium omne excludentia, nullam prorius conVenientiam habent s adeoque summam repugnantiam. Minotem octo rationibus probat Phil. q. Mer. a t. cap. 2 , apud Alensem .sed ea tamen ita est per se evidens, ut probatio. nem non recipiat , nisi eam, qua prima princi. pia probantur, si probantur. Omne enim me dium aut est per participationem , aut per remotionem utriusque extremi . primum excluditur a contradictione vi illius principii , Id m non potessimul esse , non esse. Secundum excluditur vi alterius. modi bet est, vel .nora est . quare ut non potest probari primum principium, ita nec potest probari contradictionem excludere medium. Quae ergo ibi a
Philosopho asseruntur ad id probandum , non valent, nisi ex suppositione, quod aliquidco ace datur ab adversariis, cuius Oppositum con
ira ipsos infert ; ut insertus c. I dicam ..Hinc insertur, contradictoria oppositione
nullam esse maiorem.o item ipsam esse malo . rem contraria, & relativa, quae cum interce
dant inter positiva, possunt medium admi te te . ex quo etiam maior est privativas cum e Rim haec aliquid positivum carentiae admisceat, capacitatem scilicet subiecti, potest remedium admittere per abnegationem extremi utriusque ut admittit. in lapide , qui nec vi dens e it, nec caecus. Demum quia contradictio mensurat reliquas oppositiones, non solum D 6 in .
95쪽
ν Maaph. Liber I. maxima est ted prima oppositio. Et quidem quo
inagis oppositio alia accedit ad contradicto etiam, eo est maior. hinc privativa duabus te. 1iquis est maior, quia proxima contradictoriae sequitur contraria , cuius extrema se invicem interimunt. relati va est minima, quod eius e
Dices r. Oppolitio ,quae minus elongat a se invicem qxtrema, mi nor est oppositio . at con tradi ita minime elo agat , cum sit inter ex. trema immediata , excludentia scilicet omne medium. ergo est minima oppositio.
Sed quamvis in iis, quae distant localiter, ac dimensi vh, quae plura habent media: plus di-rint a loquendo tamen de di stantia sol mali inater extrema in genere entis, ea plus elongantur, quae magis medium excludunt , sic enim megis
Dices x. ex minori oppositione non infertur -maior . sed quaelibet alia oppositio infert contra.
dictoriam , quia quaelibet infert distinctionem, quae est a ua contradicti. . emo haec non est
maxima oppositionum. Nego maiorem, dum enim minus connecti. tur cum maiori, ex minori licet colligere minius. Ita ex distinctione specierum infertur di. vinctio di aliarum s quae tamen magis smeundam rationem distinguuntur, quam ipsae species. nam species conveniunt in genere . disserentiae sunt primo diversae. Dices a. fi oppositio maxima inter terminus esset contradictorias eadem esset maxima inter enuntiatio.es . hoc est salsum . ergo di illud . min. prob. i. ista est bona consequentia, omnis Edimo eurrit, ergo ali quis homo eur. ris. impossibile autem est, ut aliquid plus repugnet consequenti, quam antecedenti. ergo ista pro filio, nullam homo emrit , non plus ponitur huic, aliquis Pomo turrit, quam illi, innias mo. misia Sed Misopponitur xontra,
96쪽
dictor est, illi contrarie. ergo oppositio cc nistra dictoria non est maior contraria in enuncia. xionibus. 2. quae se invicem magis destruunt. sunt magis opposita . at contrariae propositiones magis se destruunt, quam contradictoriae;
magis enim deit ruit istam , omnis homo currit, qui dicit nullum currere, quam qui dicit aliquem non currere. Similiter impossibile plus tollitura necessario, quam a posIibili. Nego min.ad s. prob. dico aliquid posse plus repugnare consequenti , quam antecedenti . illa enim consequentia tenet, est rationale, emgo est sensitivum : ec tamen non siensitivum plus sensitivo, quam rationali repugnat. Ad et dico op positionem inter propositiones debere sumi Et maliter secundum veri atem, Zc falsitatem , non materialiter secundum obiecta significata. quamvis ergo uni Versalis negativa maris destruat materialiter universalem assi ramativam, sor maliter magis destruit particularem affirmativam , duae enim universales affirmativa, & negativa possunt convenire in falsitate . at negati Va universalis , & particularis affirmativa nec possunt in Verilate, nec in falsi late convenire . quod idem dici debet in modi
t magis, o minus. P Raesentem controversiam patreissinii , quod
stiam, ex professo agitarunt . P. Vasmex .p.q . disp. οε, cap. o. primus fortasse aperitidi ex professo contendit, ex necessariis unum esse altero magis necessarium , di ex impossibii bus unum muis impossibile altero : quae a e rtio stare non potest , ni S smui assera-- unam sontr1dictionem esse altera majir
97쪽
rem, ut constabit in decvrsa; ac proinde a thor est gradualitatis inter contradictiones . Vasquium sequutus est novissime P. Nicolaus Martinea in egregio opere de Scient. Dei cont r. a disp. 4. secti v. per totam , ubi habet inter ex
teras mod uno contradictιo non possit ese m jor , quam alia , est principium, quod sine pro .
batione assumisur ι cum oppositum facild proba
ri posset. Oppositum sentit P. Suar. s. de Trinit. e. 6. n. i 9& 1O.& r. de Attrib. posit. 9. n. 3. Utrum deinde consequenter idem Suareκ disput. 5. de Fide se et . s. num. io. asserat certitudinem, quae non est aliud, quam necessitas veritatis in actu , maiorem esse in divina Fide, quam in alio quovis etiam evidentissimo acta naturali, alii videant, Pro hac etiam sententia, quae mihi placet, stat Scotus quidquid in contrarium asserat l .cit. Mattinea, principium scilicet Ua'. desumi ex Scoto, dc esse valde samiliare huius Doctoris discipulis. Sed Scotus in 4.d s. q. l. g. Aἐpro ιrgo minoris , haec, et: Ad aliam probationem minoris de quibuscuri que eontradictoriis dico,quod licet quaeun re contra dictoria sint aque in comis
possibilia interse, non tamen aqua dissantia. &paulo post ait, quod aque intompo bilis sani.
ma eum non anima , sicut nihil cum toto enu .
Idem habet Tartaretus ibidem, ubi at, quod inter. ρmnia contradictoris est apMlis impossibili ,
ras, . aqualii repugnantia. Eadem est mens Ochami, de Gabrielis in l. d. 2. q. . Rubion in . d. t. q s .ar. 3. ad 1.prim bi oppositum. Exlixe ipsa sententia supposita ut ceDa Arriaga,Ovie idus 6c Recentiores passim arguun t impossibis, ratem distinctionis virtualis intrinsecae, quae si salvat ea contradictoria cognosci, non co snosci, salvat dc omnia, eam omnia aequaliter
98쪽
Para negativa eligitur, γ' probatur .PRaemitto, quod comparatio instituta in ter oppositiones se habet ad modum non proportionis, sed proportionalitatis, quae est proportio proportionum , & fieri debet non in .
ter duos, sed inter quaIuor terminos . compet aabimus ergo Deum cum non Deo , de homi nem cum non homine, & inquiremus , utrum in Deo sit maior repugnantia cum non Deo, quam hominis cum non homines an vero sit repugnantia omnino amatis in hoc consistens, quod tantundem Deo non Deus, ae homini non homo repugnet o Ex quo fit, nisi fallor, manifeste, ut impertinenter se habeat ad rem praesentem excessus infinitus persectionis divinae supra persectionem humanam s quia non fit
comparatio inter extrema unius, di extrema alterius oppositionis , quae eget comparatio inter oppositionis materialia, sed inter opposi giones ipsas formaliter sumptasseeundum habitudinem repugnantis unius ad aliud . Ut hoc ipsum melius declarem quamvis enim sit res per se manifesta , video tamen adversarios in lice saepius offendere duo asseram
exempla . primum fit in comparatione instituista inter oppositiones contradictoriam, & conistrariam, quarum prima, nemine refragante, maior est quam secunda; & tamen extrema con trarietatis maiora saepe , persectiora sunt , quam extrema contradictionis; ut est evidens comparando calorem , & frigus ex una parte, sessionem, εc non sessionem ex altera . Non ergo in comparat ione oppositionum formalitervenientium attendenda est natura extremo, rum. Secundum sit in comparatione aequalita.
tum , quae quidem , si Mathematicae sint aequc
99쪽
8o Metaph. Liber LIitates, magis & minus non suscipiunt; neque
enim maior est aequalitas ulnae cum ulna, quam salmi cum palmo, quia uina maior est palmo. dem valet in excessibus; neque enim centena rius numerus plus superat quinquagenarium . quam denarius quinarium, quia centenarius major est dς nario. sed utrobique habetur ae qualis omnino excessus per duplam proportionem. Fixum igitur sit, ut in proportionibus, &in oppositionibus metiendis non habemdam esse rationem extremorum materialitervenientium. Arguo nunc I. ut ostendam omixta contradictoria aequaliter repugnare. Unum contradi ctorium alteri repugnare, est , ilhid per se formaliter tollete. Sed non magis Deus tolli tu e , non Deo, quam homo a non homine .crgo non magis repugnat. min. prob. non Deus ita tollit Deum , ut nihil morsus de Deo re- linquat s Sila pariter non homo tollit homic nem: Sc univerum omnis negatio, quae profiterea dicituresse malignantis naturae totum , di totaliter suum positivum excludit tollit. in hoc autem concipi latitudo non pinest, tunc enim euessus esset in una repugnantia ad aliam.
Cum una omnino tollaret, alia non omnino
sed si utraque omnino , qui poteris explicate majoritatem, nisi dicendo,quod una tollit om nino, alia plusquam omnino Z quod dici non potest a ut enim nihil est ultra omnia, ita pias
non est ultra omnino. Declaratur idipsum a montrario. Creatio est maior generatione in linea productionis, quia quamvis utraque t 4um, sola tamen prima totaliter ponit suum terminum a sed una creatio non est alia propor ionaliter maior ε quiaquamvis creatio Ange laxabeat tetminum persectiorem creatione ani maes ut tamen illa totum, di totaliter Ange- gumὀita haec totam de totaliter animam rationa
amproducti. hinc quamvis creatio Angeli dia
100쪽
eatur ponere maiorem effectum , eum iam ennon dicitur magis ponere. Idem die de anni hiis latione, qua Angelus non dicitur magis destrui, quam anima. Manifestum igitur est, quod inpositione, aut destructione terminus totus, de totaliter seu ponatur , seu Iollatur , non est in. telligere maiorem, minoremve sui positionem, seu destructionem.
- Α'uo 2. Ex regula Topica, Sisinsimplieisιν ad simplieiter , ita magis ad magis , in iis, quae
suscipiunt magis, dc minus: ut, si album di istegat, magis album magi di igregat. Si ergo contradictio magis, deminus suscipit, hareetiam regula in contradictione valebit . fiet ergo, ut quia calidum repugnat non calido , calidissimum magis repugnet non calido . Sed hoc est aperie falsum, quia calidum non calido contradictorie opponitur s qua ratione non calido ea lidissimum non opponitur, cum sit m dium inter calidissimum, dc non calidum deo. que minus opponatur. Ex quo ulterius mani
sesth colligo , contradictionem in indivisibili positam. Ut enim in indivisibili stat aequalitas s quia per augumentum unius partis non auo getur, sed tollitur: dc ut maneat, debet pari
intervallo erescere alteras pars: item in eontrais
dictione si augetur persectio extremi positivi,
non augetur, sed tollitur contradictio: quae ut perseveret, debet hoc ipsum incrementum removeri ab extremo neμtivo , adeoque debet crescere in hoc vis exclusiva. Semper ergo per aequalia intervalla procedunt contradictionis extrema; εt per consequens semper aequalitas in oppositione ietvatur. Hi ne quia procedendo in aequalitate usque ad Deum; dc Deum, si alter Deus possibilis esset , maior aequalitas non esset , num inter hominem , dc hominem , pr cedendo in oppositione usque ad Deum , dc non Deum, maior oppositio honexit, quam inter hominem, dc non homihem.