장음표시 사용
111쪽
a Metaph. Luber I. tradictoriae idem formali tex est excludere medium inter sic opposita seu positivum, seu
Et hinc patet responsio ad argumenta Suaarii et ouamvis enim in aliisoppositis non sit sot malitet idem excludere medium per particinationem, & per abnegationem tremorum ι est tamen formaIitet idem in eontradictoriis, in quibus alterum extremum est mera negatio. . Aristoteles autem duo haec principia affert in n. quam duo non Bxmaliter, sed materialiter dia vincta, ut ostendat repugnantiam contradi .ctioais excludere utrumque medium , quaeia. - men exclusio in extremis positivis est duplex. ,: sea in extremis, quorum alterum est positivuDalterum negativum, non est formaliter i niu
Post hareditendum , quod hoc principium . Nem non potest ut e se, non esse, inter om- sita est simpliciter primum. Haec est communit sima assertio contra Ant. Andream'. Met. q. s.
ubi non hoc dicit esse primum , sed illud, emoris . Merito tamen a reliquis exploditue s l
quia haec pio positio cum sit identica, dc nuga istoria, in nulla scientia sumi potest, utprincia pium demonstrandi. aliter in omni scientia
primum simpliciter principium erit illud , in quo seientiae subiectum de se ieis prae catur,ut in physica, ens mobile est ens mobile. imo in qu libet scientia tot essent principia prima, quot sunt palliculatia subiecta de se ipsis praedicabis
tia, ut in Metaphysica, s Dbstan.
tia , Alcidens est μι idens , edici enim aeque sunt notae, ac j lia . Vtergo probetur conclusip, adverte , duplex ess e genus demonstrationis. Una dicitur ostensi .va, altera ducens ad impossibile, seu redar. gutiva. in prima proceditur directe a caa.
sa ad effectus, de abessentia ad passiones . in altera sit, quidam regressus, di cogitur adversa m
112쪽
xius negare, quod concessit , aut concedere , quod negavit, adeoque negare, Fc concederae eidem, quod eli fateri idem esse, & non esse . Iam vero prior demonstratio supponit se. cundam , in eamque resolvitur: non sic post xlox primana. Cum ergo dicimus, hoc esse principium simpliciter pitinum, loquimur de primitate in linea demonstrationis ducentis ad impossibile: in qua profecto nunquam si stimus, nis1 deventum fuerit ad hoc , quod sequatur idem simul esse, dc non esse: in quo ultimo si-1hit intellectus. Hinc habes, tale principium esse primum
non modo inhumana, & naturali, ut maleslimitat Suarea, sed etiam in omni stientia. Ra. tio est ι quia primum principium duo dicit . unum de negativo, ut non probetur per aliud, alterum de relativo, ut om n ia probentur petipsum Utraque haec conditio generaliter comis
petit huicprincipio. nam certe ipsum probari non poteta per aliud prius se . Rursus per ipsum ossinia probantur, etiam Fidei, & Q. Pernaturalia principia,v. g. illud, quod Deus sit prima ,&summa veritas, qualis si non es
set, Deus,& non Deus esset. Et quidem uni . versim omnis veritas probatur, reducendo ip. sam ad ipsius necessitatem : necessitas autem Probatur per reductionem ad oppositi impossi. bilitatem : impossibilitas autem involvit verita. tem primi principii . ergo Omnis veritas tandem reducitur ad principii veritatem . Hi ne merito dixit Commentat/2. Met. c. I. quod
sine hoc principio nemo potest philosophari ,
dii utare, aut ratiocinari. Dices r. non est primum illud principium , quod potest ulterius probari. atqui potest ut . terius probari hoc principium , cum fuerit de facto probatum ah Ari stotele per totum pene 4. Μet. lib. a t. 9. contra Protagoram, & He. xaclirum.
113쪽
- Liber LResp. Philosophum ipsum merito putasse, hnemine unquam fuisse hoc principium nega tum : quod si quis negavit, aliud ore dixit , aliud mente tenuit . quare illud principium re vera non probat, nec ostensivε, nec redargutive, seu elenchice, sed solum multa affert , ut declaret, quae admittunt, aut tenentur admittere illud negantes : quo toto id unum praestare contendit, ut adversarioa. exponat sibilia audientium . Dices1. Propositionerativa non potest esse Iimpliciter elima, cum supponat affirmati vania
atqui hare , impossibile est idem ut es, O nonne attra de modo, ex quo uno modalis. dicitur abiblute negativa. ergo nota est prima simpliciter propositio Resp. r. iuam reduci posse ad propositionem de neeesib, quae sit inirmati va de modo, ut famelle praestabit, qui tenet modalium aequipol Ientiam. Resp. r. distinguendum inter propositionem primam, & principium ptimum . adminilto, hanc non esse primam propositionem smin certe omnis motalis iupponit sitam de i
esse, eum omne totum supponat partem. mn Qtando tamen esse primum principium ; est enim primi- , per quod prima, di iamma impossibilia declaratur,& in quo landatur prima , α
Et ex hoe patet responsio ad argum. Ant. Αnd. id unum. probans, quod haec propositi γc u tamen est propositio 3ens Gens , sit primx propositio, quia non habet texminos u Iterius resolubiles inadios notiores et non vero, quod
fit prima in ratione principii ; ad quam sit status in A monstrando: nihil enim aptum in una scientia potest peream concludi. Ex dictis habes, hoc prineipium esse simu
omnium notissimum, accestissimum. ita Phil. q. Met. t. 8. Ratio est. Illud principium , acutus evidentia , dc certitudine caetera o 'ini
114쪽
Ira Caput III. pendent, ipsum vero ab alio non pendet, hiabet summam evidentiam, ac certitudinem . huiusnfodi ex dictis est principium positum .
Cons. ex Alensi. Illud est principium notissimum , ac film i stimum, quod conceditur, quc cumque concςsso ; hinc enim fit, ut veritas ipsius in aliis omnibus imbibatur: quod est esse principium tianscendens& omnem coinplectens tum veritatem,tum veritatis necessitatem. Hoc autem prinei pium necesse est , ut concedatur, quocumque concesso. etenim si unum conceditur deierminate , ita concedatur QpQint et , ut non concedatur eius contradictorium .
Quaeritur erso a negante hoc principium , ut xum aliquid concndat, an nihil . Si nihil. , cum eo non est disputandam. Si. aliqaid ε aut ita concedit hoc, ut non simul concedat eius contradictorium:& habetur propositumi. audiat concedat simul coni radi istorium: di jam in quolibet concesso falsificat se ipsum . Istud ergo principium idcirco notissimum est,&primum, quia quisquis illud negaverit, aut in dubium revocaverit, se ipse falsificabit; si enim contrais dictoria sunt vera, negabit ,&non negabit , dubitabit,&. non dubitabit , adeoque dicendo se negare, non negabit s de dicendo se dubitare , non dubitabit. Patet ergo, quod hoc sit primum, unde ortum ducit omnis notitia, omnis. que scientia: quo ignorato, omnia illa antur ziquo negato , Omaia eνerluatur .
115쪽
Fe iones eiuS naturam consequentes supponunt eum Aristotele Metaphysici passim. Usenim, inquit Phil. . Met.t .e. i. numeri,prout nιμπ ut e propria passionessunt, ut paritas , imp vitas, φι. Similiter Iolido oe immobili, er mobili, in lavi, o gravi aliqua propriasunt ritastenti .pram eos est, quadam proseriasunt: γ hae sunt,do Deus vaerit rem consida νε PHIosephi est.. 'inel' quamvis ens eiusmodi proprieta. res nabeat de ipso demonstrabiles, proprie dia as pauiones non habet . propria enim passici requirit, ut saltem sit sermalitas ab essentia . quam simitur , persecta ratione distincta, qualis est visibilitas reIME ad hominem. hine passio perlubiectum non dicitur definiri quidditative, sed per additamentum. Hee pacto entis pacato nulla est sui enimomnes inferiorOsdisierem Raas reales e transcendit, ita dein suis quoquo vropretatibus imbibitur , eo ipso , quod trales Iunt. Habeterinens pnoprietates in sensu rus nus rivoso, ut proprietas sonat persectioneni demon trabilem per i psam subiecit formalem T 'IRI 's quod duo requiruntur . I. ut ra. in Misi Mi ut conceptibiliter prior. a. ut tali sequatur essentiam subiecti. . Quinque porro communiter numerantur ens proprietates ; Res, Aliquid, πι-,Verum, Bonum. Sed Res, de Aliquid non proprietates revela sunt entis,sed eos ipsum a quamvis enim
116쪽
Propriet' entis, ut modo dixi, non potui abente praescindere, debet tamen explicare rationem aliquam clariorem i aliter non erit discernere, quod sit subiectum, quae passio. At Roeli nomen omnino synon imum entis significatenimentitatem ratam, di fixam : quod quidem, quid addat enti, non intelligo. quod si res sa- matur, ut opponitur modo , explicat quidem Tat1Onem non explicatam ab ente ; verum scnon est passio, sed species,aut quasi species, en, tis. Aliquid vero accipi potest, vel ut significat, quod habet aliquam quidditatem, seu entita. tem s atque ita planh cum ente confunditur. velut significat aliud quid, h. e. quod habet quid ditatem, seu entitatem aliam, distinctam,& di. yisam ab omni eo, quod non est ipsum s atque ita explicat rationem in ente elatiorem , Ied
non cons ituit passionem distinctam ab Uno , quod describitur divisum aediistis Restant ergo tres entis universaialissime sumpti proprietates, Vnum, Verum ,
S ut, qui putant, praeter has, quas entis sim,
Plices passiones appellant, esse alias, quas appellant coniunctas ut aut contingens ,rdem, aut diversum. Sed illae sunt enti divisiones potius, quam passiones. quod si ne cessitas sumatur pro ea, quam habet quodlibetens, ut sit id quod est, dum est, confunditur
cum ente .ldem vero, & diversum quomodo. cumque stent, non sunt rat iones completh re les ; led expectant complementum ab anima, ut equenti quaestione declarabitur c adeoque nouest, cur inter reales entis proprietates numes
Supersunt ergo tres tantum dicti passiones , ae quibus seorsim aratur in praesenti.
117쪽
Solet Unum definiri Indivisum in Ia 2 quae
notio desumpta est ex Philosopho Me
g. ι I. ubi post enumerata varia unitatum gene xa concludit e Ri eumq- divisionem no ha-Mnt , p-tenus non habent , unum di πι- rHinc potest pressius notificari unum ρ quod dividi non otes inplura eiusdem νatianis cum divis, Sic Petrus est unus homo ; quia limi in pluis ges Partes, nyn t mea potest dividi in blatea
Solet addi nωioni unius, ut non modo sit indivisum imse , sed etiam divisum a quolibet βlio. Sed non xeete , veIeiam divisio abali similux pro actu : atque ita non est enti, aut uni essentialis; Deusenim iuit ab aeterno Unua per indivisionem ita se, non per divisionem ab aliis, qui ab aeterno nulli fuerunt, vel mitur pro aptitudine h atque haec satis intelligi.tur per indivisionem in se s eo ipso enim,quoaxes est in se nec divisa , nec multiplex , habet Dimaliter, per quod a multiplicitate saltem
inadaequatό distinguatur e ipso, quod muli,
plicitasqst . a Indivisio igitur est propria, Brmalis ra. tio unitatis. Sed indivisio, ut sit realis unitas non debet lami per modum negationis, nutilum sei licet iubiectum , in quo ut , sonnota tisi sed potius per modum privationis invol. ventis subiectum , ens scilieet iplam , quod est indiyissim. Rursus ut hare indivisio vide' aux negatio , re ipsa non est nisi ratio ipsa enti positiva s quia per laam ipsam enlrtatem quaelubet res est eas, dc unum ens, didistinctum ens, . ut dicitur . Met. lmo vero si recth unius noti inissaxis rur, invenietur positiva non latum
118쪽
sis IT. Caput V 99 quoad rem, sed etiam quoad modum significam
cit i negatio enim negationis est formali ter positiva . at divisio, quae negatur, negatio est; sive enim nomine divisionis veniat distinctio, quae
tollit identitatem, sive divisio i psa, quae tollit
unionem; patet, quod non sit aliter explicabi. Iis , quam per conceptum negativum. Ex quo sit praeterea , quos data unitatis no tiore ipsa unitatem non notificat, sed illam supponit notam, & ita relinquit, ut supponit. explicatur enim unitas per negationem divirisionis, quae formaliter facit multiplicitatem . atqui unitas prior est multiplicitate, ut pus universim prior est toto. ergo prior est divisione . quid ergo dices: Unitasne per unitatem explicatur ita est ἱ hoc enim est proprium nomtionis primae , ut sit inexplicabili& per notio. xa . est autem unitas ratio transcendens uni cuiaque notissima. quare explicationis ulterioris non est capaa , sed solum circumlocutioni qua. sub aliis terminis non notioribus exponatur, imquibus ad ipsam tandem regressus sit, u et ipsa se explicet. Haec unitas sic exposita est, de dicitur transcendentalis,dc enti qua tali comperit evidenter ἱ si enim unitatem non habeat, non eris erit,
sed entia. Lit praeterea alia unitas, quae dici tur praedicamentalis , propria praedicamentiquantitatis, quaecu habeat specialem divisibili. talem in partes quantitati vas, habet etiam spe. cialem linitatem,quae dicitur indivisio rei quantae, op sita divisioni i tegrali, per quam eo stituitur numerus praedicamentalis, qui 3. p c
Uni Ias porro χlia universalis, de qua istis mulia in Logicis : alia singularis, seu individualis , quae facit rem viri divisibilem in plura,de quibus leorsim sit praedicabilis. . De hac unita. te, quae dc realis est tota, de propria proinde
est entis passu, illud celebre 6 lex quaeri, unde E 6 sit
119쪽
Thomistae putant Individualis unitatis prin cipium esse materiam quantitate signaram a quinetam individuatio dc dicit ineomnimiica bilitatem alteri ,ut sutilectos hane totum habet per materiam ria dicit distinctionem huius ab illo individuo puri materialem s de numericam stanc totam habet per quantitatem, quae est serma partiseans primo materiam, tum totum.Alii ex ipsis putant non quantitatem is maliter per se partisrare, sed ordinem ad qua titatem, ita ut materia primo individuetur. sit haec per ordinem ad hane quantitatem sese
maliter se ipsa individuatam: deinde per ma. Maiam individuetur, & fiat haec larma iubsta
tiali tum denique aceidentia materialia. '. Dico I. Nulla ses potest unificaei, de esse haec ore aliquid a se contradistinctum. Prob. nihiὲ
ri potest hoc, & unum per illud, per quod ims esse non constituitur. Si enim A non CO stituitur per B, necesse est , ut ab eo adaequato distringuatur, ae non ut quid universale , sed uEquid singulare ρ nihil n. est a parte rei non si
putare per quid ergodistinguitur a Nsi se ipso stam se ipis est hori de singulare . Si Hio a se , fit
primo. ut procedatur in infinitum. fit secundo, ut non sit hoc, de fingulare per B, sed per abius Dico a. Materia noei distinoitur numero per quantitatem .rmaliter nee is a per misteriam. Sequitur manifeste ex praeeedenti
tam enim materia aquant Mate, quam isma aemateria adaequa edi vinguitur. CoM. I. si maia steria ellet haec per quantitatem, mutatis quantia vate,mularetur materia. quare cum in omni generatione substantiali mutetur quantitas , juxta Thom istas, non esset una materia gen.
vi , de coempti. Et quidem duplex materiae ars non aiiande est Bemaliter duplex, nisi
120쪽
s uastra IV. Caput II. . Is ex duplici quantitate . ergo ex eodem capitae erit duplex, non una geniti, & corrupti mite tia. Neque dicas esse unam negative, de duis plieem positive. Nam contra est 3. quia esset simplicitet duplex, ut est duplex materia equi, lapidis; ut ergo forma eqvj non fit ex materia lapidis: ita nec genitum ea materia corrupti. a. iam admittis materiam in priori ad quantita tem ess nam negative . atqui hoc est esse unam
simplieiter . quia unum simplieiter est per ne, rationem indivisionis in se, quae fundat diu fionem ab aliis. quod si una simpliciter', una celth est individualiter; quia non est in re alia
unitas. Conf. h. quantitas est formaliter individuata per se ipsam. erg dc materia. Si negas consequentiam, teneria dare rationem maiorem, cullid quantitati, non materiae competat. quolsi dicas id esse, quia quantitas, non materia est formatis ratio partium , Petis principium, di quidem tale, quod mani sestε repugnat, uapatet ex prima conclusionet. Si vero negas amtec. teneris assignare formalam rationem, qua hi dividuatur quantitas: pro qua si ad materiam ipsam recurris , committis circulum; &prae terea plures numero quantitates in materia ea,
dem laecessive non poteris amplius admittere ς quia non stat distinctio eluu ratione sormali
Cons. forma separata a materia, & quan, titate retinet adhuc suam numericam unitatem, Ee distinctionem, ut videre est in animabus se, paratis . emo non unificatur, nec distinguitus numero per maneriam, de quantitatem . eon Lest evidens; quia non stat effectus formalis sina sua forma. Dico nee materia, nec forma individum: turper ordinem ad quantitatem. Sequitur haec etiam ex dictis; tum quia hic ordo est accidenia talis, probatum est autem unitatem distinctici