장음표시 사용
141쪽
2o Masaph. Libo I. finitionem , ει dissinitum, hominem v. g. 3c an, imi rationale. Distinctionem rationis dividunt vulgo in d hinctionem rationis ratiocinatae, & rationis ratiocinantis. Prior dieitur esse illa, ouae ha. bet fundamentum in re , quamvis complemen tum accipiat ab anima. Sie distinguitur in Deo misericordia a Iuttitia: nam licet duae istae viris tutes sint una ipsa Dei simplicissima. entitassest 'tamen fundamentum illas seorsim conci. piendi, ut duas, ratione connotatorum, quae respiciunt, misericordia scilicet indulgentiam, nuitia ultionem. Posterior dieitur illa quae rota est ab intellectu sine ullo prorsus funda. mento in re ι ut eum idem eodem modo cogniallum quodammodo. distinguitur a se ipso idi praedicatione identica , quae fit per conceptuar non imos, ut in hac, homo est homo: in qua
istinguit intellectus inter hominem rubi ctum, &hominem praedicatum . Utraque haredistinctio desinit esse in actu , dum cessat consis deratio. Distinctionem realem dividunt praeterea in malem strictam, formalem ex natura rei, vir. 1 Iem, di modalem. Realis stricta est, quae habetur inter rem, direm, ut inter Petrum, di Sottem.' Ad hanc reducitur modalis, quaninuis membrum divisionis huiusce novum uatua. auro nihil enim modalis reali addit, nisi s parabilitatem non mutuam, quae tamen interea etiam reperitur, quae realiter distinguuntur, ut est creatura di itincta realiter a Deo, di
a Deo realiter inseparabilis. Et quidem divisiogeneris debet fieri per propria illius gene.
xis. at connexio non mutua, per quam m
datis a reali secernitur , est plane extra ratio. nem distinctionis; nam distinctio dicit unum non esse aliud a connexio dicit unum non ponse esse sine alio; adeoque supponit unum, de
liud,& per consequens supponit distin,ionem
142쪽
si uastis V. put u. 2 quam proinde dividere non potest ι nisi mate-xialiter, non vero ullatenus per rationem in traneam , ita ut sit diversitas in ipsa ratione diastinetion IS. Distinctio formalis ex natura rei, quae Sc tum habet authorem , ea dicitur, quae actu intercedit inter aliquid ,&aliquid eiusdem rei, seu inter unam, & aliam eiusdem rei rationem
formalem e qualis est in homine iuxta Scotistas
lininctio inter animal , dc rationale. Convenit haec distinctio cum reali stricta , quia utraque antecedit opus animae. disconvenit; quia realis inter res, formalis habetur in tex tax malitates. Res auten sunt, quae possunt se solis existere, ut Petrus, lapis. Formalitates sunt ,quae se solis nec esse, nec terminare pro .
inde posiqnt physici agentis efficientiam e imones possunt reiccaestitutae advenire , ut adveniunt modi s cum sint de intrinseca, de meta- hysica rei constitutione. Dicuntur formalita es, non formae s non enim sunt serma qua. Iis est anima , vel albedo, sed imitantur for mas in danda denominatione. Hinc recth ex doctrina Scotistarum formalitas definit ut a Recupitol. 3. de Attrita qu. q. cap q. Ratio quε Aam positiva exfra animam tonstitutiva rei , conceptibilis eone tu proprio , o non ut quid al. rerius. Ratio secernit formalitatem a te: postiva a negationibus, & privatio albus : extra
ab entibus rationis. Dicitur deindς constitutiva rei non phys e , sed metaphysice sacpropterea juxta Mayron. Formalitas est, ut quo, non ut quod, nee est res, sed rei . Dicit uxconceptibilis ; quia formalitas propriE te spici x
esse intelligibile, at realitas elle reale. Diciis εκ romum conceptu proprio ; ut distinguatur an Odalitate, qua non est conceptibilis per se a 'sed solum ut alterius modificatio : qualis est juxta Scotum existentia incleatis, infinitas. in divinis, dic.
143쪽
eti actu, sed virtute, αφotestate villinctio .
quare quae virtualiter distinguuntur, non sunt actu, sed virtute plura ; seu non sunt plura fedaequrvalent pluribus. Porro dupliciter Potest unum pluribus aequivalete, T. quia in se coadunat plurium persectionem , ut ataim a nostra aequivalet senutivae, ac vegetativae, di Deus omnibus erraturis . 3c hcae dicitur aequi. x alere distinctis per aequivalentiam, quae dis stinctionem non facit. a. quia aequivalet monsolum distinctis, sed etiam distinctioni distin, Horum, quatenus sine ulti actuali plurali lecapax susti picndimntradictoria praedicata, ut si actu multiplex in se esset. Prima distimctio dicitur virtualis extrinseca, & ab omni.bus admittitur. altera dicitur a Neotericis vise ualis intrinseca , di a Thomistis rationis rati
Est tamen inter utrosque discliman. Thommistae enim saltem antiquiores hane distinis
et ionemetontendant a parte rei non esse, nisi nchoate, & imperfecte et quae deinde , accedente intellectuseonsideratione, ita perficitur, di completur, ut quae erat in re virtualis , fiat in mente actualis cognitio squatenus quae erat
una res, evadit multiplex obiectum. Sed qui Thom istas veteres diligentius Ierutari volet , munquam inveniet eos admisisse, de una re indivisibili posse contradictoria velificari, sive extrinseca ea sint, si Mintrinseca. admittebant sollim rem utrain plurificari in anima in esse' intelligibili pet pluralitatem sei licet verborum mentis , quae sint obiecta cognostitiuae actionis immediata. Et hinc appellarunt eiusmodi di-
sinctionem rationis ratiocinatae , h. e. rationisubiectivae per Armilis negoti xtionem elabora,
Recentiores distinctionem virtualem inum' ierunt, quae sit in re una contradictoriorum
144쪽
Capacrias r quae quidem sententia ab aliis Cale. lano , ab aliis nostro Henriqueet tribuitur . Argumento fuit Augustae Trinitatis Mysterium, in quo eadem simplex entitas Patris contradictoria illa velificat, communicari scilicet Filio secundum naturam , & non secundum paternitatem. Nec est, quod istis irascatur Oviedus, quasi, quod est proprium ab stractissimi Mysterii, velint ad res creatas sine
necessitate traducere . respondent enim, quod vel xe pugnat, idem actu,& multiplex virtute contradisitoria suscipere 1 atque ita nec debet hoc admitti in Trinitate, quae profecto non est receptaculum impossibilium. vel non repugnata atque ita poni poterit intrinseca virtualis distinctio etiam in creatis.
An realis irintlias stet eum formarem
QCotus irra. dist. i. quaest. .. sed hic restat, o &in 1. dist. 8. quaest . statuit in Deo aiortiori in creaturis una cum reali perstet
identitate formalem ex natura rei distinctio alem tum inter absoluta, de relativa, tum interestentiam attributa: Magistruni suum sequitur tota btilis Schola, phaeter unum Herre ramvec ex nostris Fonseca, Mauriis , aliiquo perpauci, inter quos Ma totis in Selectis G . q. s. Per totam, ubi in hanc quoque sententiam Aristotelem,)D. Thomam, multum dicet in
145쪽
ultima verba diruunt umim,ex. Praecipuis --
positae sententiae fundarnentis desiimptum ex diversis conceptionibus , ac definitionibus mjusdem rei. Idem alibi saepe docet ipsum, o que propterea sequituit in hac re tota i p. tius Schola, paucis exceptis, ac nostri R centiores passim cum Regidio, AureoU . A.
tensi , ae Nominalibus, quos laudat Recupitas
vistinctio ex natura reis malis relicitur tim. , ut prob ea insusscientre. DUae sunt viae a scolis traditae, quibus deve niatur ad suam illam distinctionem s autera est via contradictionis: altera est via decnitionis . Prima fundatut in veritate primi principii, quod idem omnino idem non potest Verincare contradactoria . Si ergo in eadem re, uni praedicata contradictoria ante Opus ani. in ea est ante opusanima tq uieuepraedicata huiusinoli mntradicentia in unaae, patet quia nulla est res, quae cum alia in no praedicato non conveniat, in alio non di. sconveniat: sichtimo a brutis pee esse animal onvenit , per esse rationale disconvenit. convenire autem , dc disconvenire, quod idem qst.
ae non convenire contradicum. - -
. Contra primam hane viam arguo, ut pr Dem, nulla euecontradictoria eiusmodi, oua tenus universim convenire, de disconvenirenim remper sin re 'contradisisnt, cum saepe τDot in idem om ino Ἀ-m A. Id Primum. qndo a posteriori in msu iei exemplo. Rcrratura Deo, inimis aut, e dissimi latur eadem formali ratione. ratio enim se alis Propria creaturae dicit in suo aqncepta per
146쪽
V. Caput III. ras' sectionem mixtam imperfectionis, ita ut per fectio ab imperfectione nullatenus ex naturaxei distinguatur. At secundiim perfectionem Deo assimilatur , secundum imperfectionem dissimilatur . ergo secundum idem formaliter asIimilatur, bc dissimilatur. maior prob. per sectio creaturae si ab eius imperfectione ex parte obiecti distingueretur, vel ita se haberet, ut illam naturaliter traheret; vel, ut illam indit' ferenter respiceret, solumque permitteretptimo modo statuitur in ipsa formalitate petoctionis formalis ima imperfectio s quae enim certior imperfectio, quam esse talem de sua
natura, ut excludat persectionem secundo modo etiam statuitur sormaliter unperfecta, ac propterea a Deo non solum repugnat persectio - trahens, sed etiam permittens in ipso imperisiectionem . praeterea ponitur in creatura per
fectio indifferens, ut sit persectio infinita, vesfinita: quod repugnat. ς 1. Eadem est in homine formalitas, quaeip sum constituit potentem amare, dc odisse, ut Scotistae fatentur. Huic sermalitati amor indu bitanter assimilatur, de di sumi latur per suam
ipsam formalem rationem amoris . assimi Ia.. Iue quidem ἱ 'quia universim omnis effectus assimilatur suae causae. dissimilatur vero, quia illa formalitas potentiae amativae est indivi. sim potentia oditiva ; secundum quam rationem non potest amori non dimmi laxi', ut non potest amori non dissimilari odium. ergo eadem sermalitas eidem similis est; di dissimilis. g. Eadem sormalitas v. g rationalitas potest, uxta Scotistas , duplici cognitione imperis , di inadaequata cognosci , quarum altera a tingatur sub communi ratione forma lita ctis obiectivae superius explicata r altera sub propria ratione rationalitatis . Probo nuncam formalitate m singulis istis colinitions. bra
147쪽
rifi ' Metaph. Tubere LMaassimilari, dedissimilari. assimilatur enim quia omne obiectum simile est cognitioni suae zrquam intentionaliter exprimitur. dissimi aut veros quia illa est expressio imperfecta nec assequens totam cognoscibilitatem obiecti 'omnis autem tin persessa similitudo aliquid dedissimilitudine admiscet. et . Una sormalitas est alteri similis, &dissimilis ν.κ rationalitas animalitati, seeundum
ommunem rationem obiectivae formalitatis, e Reundum propriam talis sarma litatis. ergo idem Bemali tex idem etinimile . de dissimile eidem . Multa sunt, quae huic celebri instantiae Scotistae opponunt . verum iniis nihil invenio, quod non possit i psorum argumento pariter opponis nam hoc ei P quod unice contra ipsos
contendimus, ita di hominem , & equum in Ia- ione eommuni convehi re ; distonvenire in propria, qt conveniunt, dc disconveniunt in vieem Smi isticae formalita es,
A priori id ipsum ostendi rur . Contradictioiit vera, debet cadere supra idem, ita ut praedicatum, quod assirmatur, sit planE idem
cum eo, quod n gatur . Atqui convenieretia, et diston venientia in casu non ita contradiis eunt , eum sit alia convenientia. quae ponitur alia, quat removetur. ergo nulla est in insaeon tradictio . min. prodi exemplacando inperfectione, de impersectione creaturae , quae idem Brinaliter propterea potest esse s quia impellectio non excludit eandem persectionem,cuqua est idem ea alia.sic homo est perfectus,quia
intellectivus, imperfectus , quia non omnipoten mia non aeternus, &e. Hoe seto, manifestum est , quod disconvenientia hoisinisaeum Deo in ratione omnipotentis non contra. dicit convenien tiar in ratione intel lecti vi, ut . enim esse intellectivum, Ninon. esse omnipotentem. evidenter non contradicunt ι ita nee mairadicant habere convenientiam inesse ininis ile.
148쪽
. tellectivo,,& disconvenien iam cinesse omnia
Idem dic de homine relath ad brutum.
moin este metaphysico est una simplexentitas, quae tamen convenit, εc disconvenit a brutor sed disconvenient ni non tollit hanc convenienisi iam, sed aliam, qu ae intercedit inter brutum,
et brutum. Nulla igitur in hoc contradictio . Tota hare doctrina supponit, quod similitudo, di dissimilitudo ex genere susci piat magis, deminus r quod a nemine negari Pptini. cum enim sinii litudo sit accessus unius persectiosis ad aliam, praesertim ad divinam, patet , quod quo maior est perseetio ν eo maior est Messius ,
di maior similitudo . atqui xistus NM uonem
unam alia maiorem , est certissimim. ergo μ. cert issimum exit dari maiorem anam alia
tudine. Quod si similitudo staret in indivisi hili, ut aequalitas, di identius, jam sicut in qualitas , dc distinctio semper eontradi et te Pugnat cum aequalitate , di iontii Je, quia
non est una aequalitas, aut identitu minor, quae
aifirmetur, di maior, quae negetur: ita Milo. sophandum esset de dissimilitudine sed ista nunpari passu procedunt. Altera via Noti ad probandam fiam distio. Qionem est via definitionis assumit enim illud prinei ivnMuaehabent divesam definitionem distincta sunt; quia cum aliter definiantur , si idem essent , idem aliter a se is si definiretur. Sed hae uia dissiellitis multo tenditur ad propc- situm ..nam primo per illud ε per quod potestres fundare multiplicem cognitionem , potest fundare multiplicem definitionem i eum definitio non sit, nisi explieatio prioris cognitio. nicetius curae. Atqui res una , de indivisibilis omniti' potis Miltipliceiii- cognitionem Ma- dare, ut inso ex prolataostet, ar. ergo. a. - hoc idem patet iis asstantiam sumptam ex ipsis formalitatibus ι Hilemniin rationalitas desta.
149쪽
ava Liberi L tui, ut scri malitas est, ut rationali tax Σnee proinde aliud est in rationalitate-sor. malitatem, rationalitatem .
P Robo id primum; quia nihil huic distin.
ctioni deest, ut propriε, stricteque realis vita quid enim t num quod extremamon sunt res, sed formalitates ρ sed inquito, per quid
formalitatem a redistinguis' per quatuor, i quies . s.quod Brmalitates stateser se non posi sunt 3 nec enim sunt mutuo separabiles. a. quia una non est principiunxalterius. quia se solis non possisne terminare actionem physici agen. xis'. q. quia omnes simul petunt exi stere anica
indivisibili existentia. Sed nullum ex his satis formalitatem a resecernit . Non primum ι tum quia Personae M. Trinitatis inseparabiles invicem sunt, ει tamen realiter inter se distinctae. tertia entitas non potest stare, jaxta Myti stas, se sola, di seiunctim ti partibus unitis i nee se. junctim ab ipsa partes unitae, a'nibus realiter strictρ contra distinguitur. tum aptioria quialteri rea is separabilitas sit evidens argiae tum distinctionis realis, non tamen insepara--hilitatis identitatis; quia cum distinctionesta. potest connexio, unde in separabi l itas oria- ur. Accedit, quod multi Scotiuae rationem ge. neraeam a specifica, di hanc a vi umeries istiar allem realiter faciunt.. Nee satis distinguit secundum; passio enim metaphysica, qualis est risibilitas in homine , Et attributa in Deo, emanant ab essentia; adeo-,que essentis est radix, et Mincipium attributo una, a quibus proinde deberet distingui re
150쪽
V. Ca IIII. Irso I iter . eque dicas , ejusmodi emanationem , di principiationem esse non physicam, sed me. taphysicam. Nam contra est: quia petis mani Iesie principium . principiare physice est principi e per modum rei: principiare mei aphys te est Principiare per modum tormalitatis . amergo assumis rem, di formalitatem in priori ad earum explicationem ;& nihil revera dicis,nisi quod formalitas sit formati ias, non res, quia est formalitas, non res. Nec distinguit tertium , tum quia passio, ut modo dixi, terminxi se sola principiationem e steriliae . turn quia Deus est res : nec tamen potest ullius physici agentis actionem termina.
re . tum quia modus non potest actionem terminare sine re, nec res sine omni modo s ut
enim in phy lacis probavi, nulla tes esse potest sine aliquo modo ubi cationis,& durationis.tum demum, quia hoc est recurrere ad inseparabili. talem jam reiectam. Nec distinguit quartum; quia.non video squid ut opu, ad sotmalem distinctionem unit somnimoda existentiae . certe ut rei essentia est una, quamquam a pluribus in sua linea qui ditatibus constituta: ita& potest esse una exi. Mentia , quamvis quaelibet formalitas sua pol- Ieat exi uentia partiali. Adde, quod formali habere existentias proprias, non sicit nisi ad summum realem earundem inseparabilitatem , ae stare tamen potest cum reali distin. Gione. hinc quamvis Thom istae existentiami tent esse unam materiar, &sormae, non idoci reo materiam a forma te non distinguunt, quamvis inseparabilem illam idcirco velint ab
Prob. 2. Quae sunt distincta formaliter, rea-mer non sunt idem . ergo realiter sunt distin.cta. ergo distinctio sermalis est in rigore rea
Iis . utraque consequ. constat . Prob. antee., Identitas ea dictis cap. i: est duorum amrmabilis