장음표시 사용
301쪽
tansiens in distinctum subiectum non est ad
xeni s praecisus ad ejusmodi operatio. nes naturam non constituit, quae definitur pee principium motus eius, in quo est . atqui mate xia non potest esse Angelo necessaria ad motum. quia si anima separata potest localiter move- xi. quid ni pariter poterit forma Angelica se parata 3 2. De secto arguimus animam separa. tam moveri , quia dum est in eorpore, ipsa est, quae movet & se corpus ε adeoque potest a serti
xi movere se unam . eadem plane ratio militata a Angelica forma, quae cum sola sit prineipium activum in Angelo, ipsa erit motiva ab initin seco& sui, & materiae ἡ & per consequens erit adhuc motiva sui, dum est a materia separata. . . Dices. potest materia esse necessaria formae non ad operandum, sed ad essendum, de tanquam complementum non virtutis d substan. tiae . non ergo probatur lassicienter impossibi. Iitas spiritustlis materiae, quia non potest sormaea indigere ad operandum. Nego antee. cuius sitfitas abunde ostensa est huius lib. . t. c.' ex Phil. I. de Anim. . II.
Et quidem E in natura esse, & esse substantiam,
esse naturam idem omnino sitnt, non potest intelligi, quod sit natura eompleta, & non haheat esse substantiale completum . at quod est completum principium operativum, est comis Pleta natura, quae per tale principium desai. tui. Accedit, quod ut ait D. Thom. 3. p. q. so. art. 3. Operatio cuiuslibet rei esseeundum modum substantis eJus. intelligere autem est operatiopen s-rus immaterialis, h. e. nulla materia indigens . ergo substantia , quae est ejus principium, est senitus immaterialis, h. e. cum nulla materia componens, si aliam operationem, prael in
302쪽
Non est quaestio de illimitatione in modo,
ac perfectione cognoscendi ; sic enim e taria dubium est , solum intellectum divinum esse illimitatum. Lis est igitur de illimitatio. ne circa obiecta , & quaeritur, utrum quilibet intellectus sit cuiuslibet entis cognoscitivus 3 an vero dabilis sit intellectus ad certa entium ga-nera, vel species limitatus, quemadmodum limitatus est sensus. In qua re Arriaga pro more liberalis in danda possibilitate iis omnibus, in quibus ipsi evidenter , imo ex terminis impos-ssibilitas non apparet, intellectum modo dicto limitatum possibilem asseruit. Sed in oppositum est communissimus aliorum sensas, prae. sertim D Thomae, qui 2. contra Gentes c.93. Ση , inquit, proprium Giectum intellectus ensintelligibile, quod quidem comprehendit omnes Δμferentias, pecus entis pin itis: Et in fiat Ex hoc autδ, quo ubstantia aliqua est intellectualis, comprehensiva es totius entis. Scotus etiam in Repert. lib. I. dist.36. qu. r. f. Quod ita fle, a sumit ur certum, quod omnis intellectus es totius entis aliquo modo cognoscibilis. idemque si ponunt alii passim. Hanc ipsam ego sente liam verissimam puto, dc pro ea Arguo . omnis uitetsectus est ad ens sub propria ,εc formali entis ratione . ergo omnis intellectus est ad omne ens s adeoque impossibilis est intellectus limitatus ad certum ens . antec Prob. I. iis omnibus rationibus, quibus in Logicis probavi, nihil posse ab latellecta. attingi, quan i IIud formaliter, ut ens appareat.
Et quidem quid potest intelligere, quid explicare, quid definire, ens quid sit, igno,
303쪽
. M taph. IIber II. . xat, & in eo primam notionem ignorat; perquam caeterae norificantur . . Hin e D. Τh. I. 2.s4.art. 1. O. testatur, quod Entisintellectus in eluditur in omnibus, quaaeumque quis appretam-dis. i. Est de ratione intellectus Aut supra sensus imperisistionem evadentis . posse de ob. jecto suo judicium ferre . atqui nullum est possibile judicium, entis ratione ignoratas neque enim potest hoc de illi, assiimari , dicendo, hoe est illud, nisi asciente, quid sit identitas , , in dictum in sipetioribus est et identitas autem est eadem entitas. ergo quicumque judicat,
ignorare en&, entitatemque non potest.I. Om Unis intellectus aliquid scire potest . at nemo sci-1xe quidquam potest , qui primum principium
supra entis, de non entis rationes sundatumnestit. ergo omnis intellectus ens scire potest. 1M neat ergo, quAd omnis intellectus tendit aaiens sub propria, & sormali entis ratione. Probo jam consequentia primi enthymemallis. Omnis potentia ferti potest ad oesne id quod=parti ei pat rationem ab ipsa formaliter attactam, in quantum illam participat . Siei
oculus potens cognoscere lucem, potest, quoa- cumque lueem natum est terminare, ac particia, pare: di intellectus, juxta Arriagam, limit , tus, si posset cogaostere rationem hominis,posisset eognostere omne individaum humanum, ita quantum eius rationis participativum. Sic dei
voluntas fi potestserti ad bonum suum potest 'di ferri ad quodeumque obiectum , quod est bo.
num suum, in quantum ice. Atqui nulla' est ratio sub ente, quae etiam in quantum talis Drmalitatem entis non participet . ergo si omnis i ntellectus ad rationem formalem entis se extendit, debet posse se extendere ad omnia , quae subente continentur. Dices . dum' assumitur , intellectum temdere adens, vel ens accipitar pro ratione a
304쪽
IV. a6r nihil eonficituis solum enim inde fit, omniar, pota ab intellectu cognosti sit, entis ratione confusa, vel accipitur ens in sappositio oe pex. sonali distributivas di est petitio princisui . . Resp. accipi ens abstractum, di in limplici
sippontione rex quo conficitar,non solum poLse cognosci omnia confiise in enie, sed etiam di, stincte in se, adeoque posse cognosti eas in seps positione personali distributiva ; nam tale enscuna sit ens in sua ipsa taleitate, habet in ea ra. tionem formalem, ad quam est potentia; adeo,
qui intex eam taleitatem, . di potentiam notapoiqiueste improportio in ratione cognoscibi. lis, eccognol citivi. quod si in tiaeitate sit e collini solum fit, ut potentia debeat ulterius robotari per speciem mstiorem , non vero quod si liciter ad illam at ingendam assurgere non
Αrguo a. omnis inteuectus est cognoscitivus sui, ergo omnis est cognoscitivus Dei . ergo omnis eis cognoscitivus omnis entis, anteripto, non potest intellectui deesse petsectio. , quae competit sensui. at sensus aliquo, impem fecto licet, modo in se reflectit, sen siis,inquam,
non externua ,sed internus quod inuimus ex appetitu elieito consequente , qui est ad bonum sui. cognitum, ut tale, adeoque supponit alis suam cognitionem. sui. Praeter haec in omnx
intellectu est memoria , quia haec ab intellectu non distinguitur, nisi quia illi superaddit
conservationem specierum ab actibus relicto. rum nullus est intellectus, in quo species intelligibiles spirituales, carente'; contrari.
non petant conservari. atqui omnia memoria
involvit cognitionem sui a quia non solum est de praeterito,i sed etiam ut a se olim cognito . vsima conseq. prodi intellectus ita hoc disserta sensit . quod hic nonnisi accidentia, intelle. eius subsantiam ipsam penetrat . quare sensus Ron trauscendit intuitivam meram, intellectus
305쪽
ad quidditativam etiam cognitionem pertinoris intellectus ergo te cQgnoscens, εc quidem evia denter, suam eo ipso contingentiam noviis scit enim se non semper fuisse et quod autem ali- . quando fuit , aliquando non fuit, contin-aens ex terminis est . novit ergo se a se non esse, sed ab alio , Sc rursus non ab alio contingente , sed necessario s novit ergo jam Deum sub nomine entis necessarii ,εc suppletivi conti naentiae suae in essendo. rursus potest de Deo praedicata saltem negativa cognoscere, Lemo. uendo scilicet omnes imperiectiones , quae propter contingentiam sibi competere expet mentaliter scit. Altera consem prob. omnia enim potest e gnoscere, qui Deum cognoscit s tum quia qui potest maius , debet etiam posse minus, quoties minus includitur in maiori r Deus autem est maximum obiectum cognoscibile, in se ineludens rerum omnium eognoscibilitatem cum infinito excessu. tum quia infinita Dei peris ictio abstracti vh innotescens certificat inteli cium de infinita eiusdem potentia , dc acti vita. ae. videt autem intellectus ille, quod si Deus non posset, nisi se, infinite potens non esset squia non est infinita potentia, quae termin gam angusto concluditur . certificatur ergo si--l, esse infinitos terminos, ad quos potest
Deus activitatem suam exiendere. cognoscit ergo simul saltem confuse omnes terminos Ouia 'nipotentiae possibiles. eiusdem autem est pote tiae & confundere,& distinguere, ut patet g nerali inductione. Arguo specialiter pro intellectu separato'. Eiusmodi intellectus est necessario sui compre. hensivus. ergo est simul aliorum omnium a se cognoscitivus. antee. prodi comprehensio est .daequatio potentiae, & obiecti , adeoque est effectus naturalis potentiae tantundem cognossitivae, quantum est obiectum cognoscibile .
306쪽
atquὲ in intellectu separato tanta est vis cogno. scitiva, quanta est eius cognoscibilitas , cum enim utraque tundetur in eiusdem rei indivisi. bit is petistiione entitativa, constat non esse aut alias , aut inaequales. Cons. nam ex hoc
capite cognitio Dei de se ipso comprehensiva est , quia cognoscitivitas divina non potest non esse aevalis divinae cognoscibilitati, si in ea.dem Dei pellactione infinita utraque radicatur. Ex hoc etiam puto, quod intellectus nu- Rex est sui comprehensivus, non tamen cois. junctus, sed separatus s coniunctus enim impeditur a sui comprehensione propterea , quod vires cognosciti vas dividere cogitur inter intel- Iechum &sensum.. Prob. 1am consequentia; ex eoniprehensione
enim sui primo sequitur , quod nunus est possi.
bilis intellectus separatus, qui sui dumtaxat cognoscitivus sit, quod ottenditur squia eo ipso , quod adaequatur cognostibilitas obiecti, debet non solum cognosci obiectum, sed alia etiam L ad quae potest obiectum vi nativa intentiona. liter movete . Rursus qui comprehendit obie- .etum A, debet posse supercomprehendere Omania obiecta inferiora , di cognoscere Omnia su Periora. probo Primum, quia non potest esse potentiae improportionata cognitio aequalis illi , quae est naturaliter debita. at supercomprehensio inferiorum est aequalis cm'prehentioni
sui. ergo . x hoc ipso prob. 2:,quia cognitio inadaequata superiorum esse poteri: aequalis ad ε.
quatae cognitioni sui . Cons quia eiusmodi cognitiones non possunt comparari , ut disparar εpersectiones; ita ut ab una ad aliam non teneat consequentia . cum enim in illo intellectu se comprehendente sint persectiones , secundi, tu quas cum aliis omnibus convenit , &persectiones, secundum quas differt sconsequens est , ut ubicumque persectiones communes reperit ,
possit ad illas pariformiter tendere. Feriectio
307쪽
265 ' Mesaph. Lueν ILnemautem aliorum proprias poterit saltem stractive, confuseque cognoscere , quatenum suum intelligens diuinctivum, intelligit simu1 esse in aliis rationem propriam, quae substan. ita, illas a suasormata ex secernit. Arguo vi de intellectus noster est ad , mune enSc ergo idem dicendum de alio quocumque intellectu praesertim separato. de an- recedente nemoeest , qui dubitet. cons. Prob. 4, inquirendo ab adversariis, unde sit communis ista persuasio de multo intellectu obiective illimitato Z Ceste id non est ab expexientia; quiλnemo expertus est, Duelligere is omnia. qui μωtergo, an in serie possibilium sit aliquod o uctum, ad quod plane caeci scimus quodi suhoc omnes negant ,quid quaeso rationis nabent, cur negent ὶ dat enim id iundantin ratione in tellecta' : &habeGintentum s. quandoquidam commune id erit omni ita tellectui . aut id sundant in ratione tabi intellectus : & assignent. si habent , speciale praedicatum , ad quod unuversalis ista intellectivitas consequatur. R. omnes praesumant, de est indubium, inatellectum s,paratum habere altiorem modum intelligendi , quam intellectus noster eoniumctus , qui cogitur rerum notitias emendicare a
sensibus: ot idcirco ad spiritus a caligat, quaesti licet eum dependentia a phantasmrae , de admodum corpoeum cogitur intelligere. Quod si intellectus adeo imperfectus adhue universalis est, quanto riis inteIlectus omnino periectior, qualis est separatus 3 dc si nos possumus a notis ad ignota procedere ; quan: o magis A mgeli, quibus quaecumque tunt nota , pei sectissisutar nota y Neque opponas, suppleri i n Angelis univerialitatem obiecti per maiorem perfectionem eogniti Iis. Contra enim in s quisnDra video, quo pacto suppleri possit per quid melius capacitas nostri intellictus relathadt R- ens; qua scilicet habet , ut possit , adluxu.
308쪽
Omta rerum natur4s per maiorem , meliorem.
que cognitionem pervadere. Da intellectum in elevabilem ad Dei visionem : certe quantum .
cumque perfectissimus ille sit in natarali cognitione, ad quam unice potest assurgere , ne compara bilis quidem est cum periectisne,quam habet de facto intellectus meus elevabilis per gratiam ad claram Dei intuitionem. Ex hac ipsa persectione elevabilitati l . tellectus nostri ad visionem Dei sic arguo. Omnis intellectus elavabilis ad Deum videndum est in te Ilectus in cognoscindo umoris iis . Sed omnis possibilis intellectus elevabitis est ad Deum videndum. ergo omais possibilis inreti Iectus est in cognoscendo universali . Maior. Prob. nulli potentiae cognoscitivae limisatae potest et se proportionatam medium itfimii iumqua tale: Deus autem &est per suam huin i potentiam, eminenter omnia continentem, medium , in quo omnia cognosci possunt: dc qua
omnipotens, continensque in sua virtute omnia proponitur immediate intuenti se . Nullus ergo intellectus potens assurgere ad ipsum in Luendum, est impotens omnino ex parte sua ad Obiecta in Deo contenta cognoscenda I min.
autem primi syllogismi prodi R. quia omnis in tellectus e st beatitudinis capax: nulla autem beatitudo nisi in Dei possessione, quae vel est Dei cognitio, vel Dei cognitionem supponit . omnis ergo intellectus potest Deu- saltem a stractive cognoscere; at vis cognoscendi Obiectum abstracti vh est vis inchoata idem cognis. Rendi intuiti vh. jam enim tale obiectum statuitur latra sphaeram intellectus, qui proinde
potest ad illud melius, iretrusque cognoscen dum extendi, si magis , magisque roboretur . Prob. eadem min a. quia Theologi , 8c Patre non aliam rationem a fiexunt elevabit Hatis in
309쪽
&August. ille quidem 1.2. qu. 23. art. 3. ad 1. ηSimilitudo, inquit, vestigii non dat capacita. 4ram vita aterna, sed similuuia imaginis . hic ve- fro i . de Trin. Ioquens de anima humana:
ipso, inquit, imago Dei est , quo eius capax est , sque parti ps s. potest . quod autem imago Dei. Trinitat s sit in omni intellectu possibili,
constat ex eo s quod ratio ista imaginis reponi. tur in memoria, intellectu ,εc voluntate, quae quidem omni intelligenti communia sunt . ω quia memoria , εc voluntas fundantur in intellectu, in solo intelle tu rationem imaginis agnovit Augustinus in. de Civ. e. 3. iis verbis: iFerit argo Deus hominem ad imaginem, o simia itudinem suam. talem quippe illi animam crea vit, aper rationem, aequa inteιιigentiam omino in usu prostantis animalibus. et
310쪽
Ureum per se nota , aras demon abiti tali Dei existentia. :Ιtto distinctionem proposia tionis per se notae in per is notam quoad se, de quoad nos, quam in Logicis tept bavi ; di inde sumo propinsitionis eiusmodi notionem , quod sit ea scilicet, quae ex propriis terminis cui Iibet rintione utenti est naturaliter nota sine indigentia notitiae alimius e Irin seci. Hoc sane pacto propolitio Deus est non est per se nota. ita Thom. I. p. q. 1.ar. . di post ipsum reliqui The logi passim. Prob. I. ex hoe ipso Doctorum consensu. evidentia prima, dc immediata est obiectum, aut obiecti qualitas eadens sub expetientiam nostrorum actuum intellectivorum, ut lux ca.dit sub oculorum experientiam . quemadmo dum ergo evidens est lueem non esse, ubi nullus eam ocul videt: ita est mani sestum, evi, dentiam primam non esse, ubi nemo doctus a intelliaeas quamvis, penetransque intime ter minosa