장음표시 사용
351쪽
quae in creaturis pure spiritualibus reperitura formaliter pertinet ad intellectum , & volun. latςm . ergo idem dicendum in Deo summa immateriali. antee. prob. si potentia in his es fectiva non esset formaliter intellectualis , An. gelus non esset entitas purh intelleaualia, sed
Nego antec. quod est manifesth sil sum s quia
potentiae formaliter distinguuntur per actus cum ergo intellectus , & voluntas .imalem habeant distinctionem ex distinctione intellς.ctionis, & amoris, per ordinem ad quos actus concipiuntur, dc definiuntur, consequens est, ut, cum motus localis sit actus omnino distin.& amore, formalitet sit cli itincta ab intellectu , & voluntate locom
. . Et quidem quis in huius definitionem,
nisi plane inepth, intrudat potentias ration Ies 3 ad probationem antecedentis . dico non violari puritatem intellectualitatis Angelicae per praedicatum commune spi ritu i&corpori. ut violatur per communionem corporeae pro Prietatis . atqui localis motus non est eorpori
sed entis finiti qua talis proprietas. ergo non violat rationem puri spiritus. Accedit, quod motus Angelicus eum sit plane indi visibilis sit, jective, est consequenter spiritualis . quare
potest esse proprius exeaturae omnino immate.
rialis, quae luet debeat esse intellectualis, non
tamen quoad omnes. operationes, ut est evi dens an voluntate, cuius operationes sermalirier cognoscitivae non sunt, sequuntur tamen
per se operationem cognosciti vam s atque ita est etiam motus Angeli ab intrinseco . Ut enim in animali, ita & in Angelo locomotiva nummianda est inter vitales potentias,quq appetitus a deoque oc cognitionem sequuntur.
352쪽
An sit in Deopotentia ad Hateritum.
PVasqueR x. . in s. p. disp. Ios. censet to. tum praesens dissidium ad voces pertine. res sed aliis metito videtur lis esse de re quod sane manifeste eonstabit, comparando divinam potentiam cum effectu suo subtriplici temporis differentia constituto, praeteriti scilicet prae sentis, di fututi. Et primo quidem de his omnibus indiscriminatim illud est verum, & evi. denter verum , non dari in Deo polentiam ad effectum non ponendum ex suppositione, quo Psit positum, live depraesenti, sive de praeter
to, sive de futuro. quare nec quod non esse, si est: nec ouod suit, potest fuisse, si fuit: nee quod erit , potest non fore, si erit. Ratio est non alia a veritate prina a principii, quia sic res esset , 6c noo esset, fuisset.& non fuisset, laret, ec non seret . . Hinc sequitur, non dari in his potentiam ad transiitam, & mutationem, quasi vero in eo instanti, in quo est, possit res trapsire abesse ad non esse; si enim sic transiret, esset in eodem instanti, di non esset. Ex quo eod capite non potest transire ab esse futuro in I stanti crastino ad non esse futurum in eodem instanti: nee potest transire ab esse praeterito iis instanti hesterno ad non esse praeteritum n. illo ipso instanti ue fienim transit, supponitur fore, di suisse in eerto instanti aliter non habetur terminus a quo, qui est de mutationis conceptu supposito autem, quod , vel fuit, - ncin tot non sere, vel fuisse. adeqque non potest tantae ad non lare vel nouuisse. Est tamen in Deo potentia antecedens, ut squod producit,non producat:quae tentia non
353쪽
3 op . Metaph. Liber III. hquod sit, sed in ipsam suppositionem , quatenus
potest anteeedenter sacere, ut res min sit, non
servando , sed tollendo suppositionem. Hanc
eandem potentiam concedunt omnes Deo relat 8 ad saturumi potest cnim facere, ut Anti. Christus , qui modo denominatur futurus , non sit futurus, tollendo suppositionem ex sentiae Anti Christi in tempore futuro. Iam
vero quaeritur, utriim haec eadem potestas conveniat Deo te ute ad praeteritum, ut, quem ad modum potest antecedenter nunc essicere, ut
Anti Christus non iit futurus , possit etiamnunc essicere antecedenter, ut Adam non sit
praeteritus, tollendo utram suppositionem per decretum praesens , quo determinet Omnipo, entiam suam, ut ne Anti-Christum sit prod et ura in tempore futuro, &ne Adamum pro d uxerit in tempore praeteIit O. Ad hoc quaeutum communiter Theologi post
D. Thomam I. p. qu. 2 s. art. q. respondent negative ; putant enim latam esse disparitatem quoad hoc intex praeteritum ex una parte, de Praesens, ac suturum ex altera. sed ista tamen disparitas non est iam sicilis, ut plerique pum ant; quod possem ostendere asserendo, ac refellendo rationes, quibus vulgo hujus sententiae patroni nituntur. Certe ratio , qua proohat D. Thomas, Deum non posse facere, ut praeterita non sint praeterita, probat, Deum mn posse sacere, ut sutura non sint futura , imo Ae ut praesentia non sint praesentia . arguit enim sic. Praetexitum non fuisse involvit fuisse, di non suis. . ergo impossibile est praeteritum non fuisse. antec. probat; praeteritum enim est, quod fuit, adeoque si praeteritum non fuit,quod fuit,non fuit, & per consequens fuit,& non fuit. Atqui hoc idem valet insuturos pariter enim ex eodem capite fututum non fore contradicti,nem invclvit, quam dc involvit praesens non es
Nec Iuvat additum Caietani, praeteritum scili.
354쪽
H. Caput II. cet non posse spoliari praeteritione s similiter en .m futurum spoliari futuritione non potest, nec praesens praesentialitate, ut paulo ante mmmui , dum dixi, non posse in his haberi transi. tum: spoliatio autem transitum involvit squia nemo spoliari potest eo, quod nunquam habuit.
Hoc autem totum colluit sola disti nectione sen. sus compositi, dc divisi. Est igitur in contrarium c quatenus in contrariam magis inclinat, quam Vis communem etiam defendat Ariminensis in I. d. 42. q. . aart. 2. ci atque pro se Gilbertum Porretanum, Altissi odorensem , & Doctores sui temporis An. Eiicanos . hanc ipsam senteni iam tuetur Corduisba apud Vasquem citatum , sed non Alensis relatus ab eodem I. p. sum M. q. 2 membr.i s. art. q. ubi quamvis rem istam utrimque tractet, non. cludit tamen pro parte negativa, cucens, praeteritum t non prateritum , esse ordtinem irrem evocabilem.
Equidem censeo, dicendum cum prima, dccommuni sententia, non posse Deum facere, ut praeteritum non sit praeteritum, aut non Praetexitum sit praeteritum, non solum in sensu composito, ut est certum, sed neque diviso, qua et enus in tempore sequenti non habet amplius potestatem in suppositionem. praeteri
Hae ut probem, aedem disparitatem circa hoc inter praeteritum ex una parte, praesens, defuturum ex altera, no sequentes propositiones i. Propositio . Activitas alia est pnoxima. secunda, 6c expedita, inter quam , di estectum
nihil mediat s qualis est potentia ignis pata
proportionato approxima E simul l cum concur.
su Dei i parato ad concurrendum et alia est acti Vlias prima, remota, & impedita, inierquam , & essectum mediat impedimentum , quod nis auferatur , causa virtutem init gram Ietinens agere non not*st : qualis est
355쪽
3 οε Metaph. Liber III. potentia ignis a passo distantis
1. Propositio . Rursus activitas remota, de impedita, alia est expedibilis, quae potest scilicet amittere impedimentum: alia inexpedibulis, quae impedimentum amittere non potest. Notiones istae manifestae per se sunt. Propositio . Quod habet potentiam reo motam inexpedibilem , dicitur simplicitet non habere potentiam. Ratio est clarasquia ha . het potentiam irreducibilem in actum : potentia autem est simpliciter talis, quae sim.pliciter in actum suum reduci potest. Ex qua patet, argumentum illud, quo probant aliquipotentiam in Deo ad Praeteritum ex eo, quia retinet nunc totam suam Virtutem, quam habebat, dum praeteritum erat praesens, nihil Prorsus valere ἰ ut enim detur potentia simpli, citer ad effectum, non satis est activitas remo
ta, sed requiruntur ea omnia, quae potentiam expediunt, sive ea se teneant ex parte potentiae, di dicuntur causae conditiones, sive se teneantiex parte effectus, ut lci licet effectus non possit esse nunc, ut non potest esse nunc duratio limserna, aut crastina . quare potentia istarum durationum productiva relate ad nunc praesens est essentialiter impedita. 4. Propositio . Nulla potentia physica est, aut esse potest expedita, nisi ad praesens. Haec hvropositio est cardo praesentis difficultatis: mini tamen videtur certa, Potentia enim expedita dicit ut potentia immediata, h. e. inter quam, di essectum nihil mediat. atqui inter potentiam praesentem, &effectum praeteritum, aut futurum mediat di stantia temporanea insupe-tabilis a potentia; quatenus haec neque potest efficere, ut existat nunc tempus hesternum, aut crastinum et neque stante tali distantia, potest ageres potentia enim physica nihil secit, nisi producendor producere autem est dare esse
effectuis adeoque essicere sibi effectum praesen.
356쪽
II. Caput II. tem. ergo tota potentia causae physicae exerem lux unice circa inctum praesentem .' Cons. s. potentia denominat extrinsech esse. Qum praeteritum, aut futurum, non quia tuo. dunit , sed quia produxit, aut producet. ergo
tota eius vis exercetur circa praesens. hinc a
Philosopho in Logicis eirato,ubi de suturis contingentibus, causa, dc effectus dicuntur si.
m ut tempore,quatenusetactus prisens requirit causam dumtaxat praesentem, saturus futuram, praeteritus prsteritam. quod ipsum patet ex di. stlimine inter causam intentionalem , & rea. lam , prior eniin potest in non praesens rea.
litet : posterior in solum praesens non quidem suppositum, sed factum praesens petactionem tealem. Ex hoc etiam ibi diximus .existentiam praesentem causae impet Iinen ieeomaino se habete ad effectum praeteritum , aut futurum , dc xistentiam causae praeteritam aut futuram impertinenter se habere ad effectu praesentem. tota ergo vis tauta consummatur circa effectus praesentialitatem , unde resultat in aliis temporibus denominatio.. Conci. si esset potentia aliqua immediatEnunc expedita ad praeteritum , aut futurum , etiam causa, quae non fuit, & est, posset facere , ut effectus fuerit: etiam caula, suae non erit , di est. posset facere , ut effectus ut futurus. M.quela est in terminis tepugnans s aliter effectus posset aceipere esse a causa non habente esse tunc, eum essectus esse aecipit. Sequela prodi si causa nune existens posset immediate facere, aut essectus sit. futurus, aut praeteritus, iam effect acciperet nune a causa sussicientiam, ut sit praeteritus , aut futurus et qua stante, nihil esset
opus , ut eandem rursus acciperet in tempore praeterito, aut Hluxo. Exemplum habes in camsi dante esse effectui distanti loraliter . ur possedare probabilis fert opinio : in quo easu esse usconsurgeret sine causa praesente localiter'. si
357쪽
3 OS . Metaph. Ubeν m. ergo, causa posiet pariter in distans temporali: et, estectus fieret sine causa coexistentesim.
Maneat ergo, quod quamvis dirina potentia
possit nunc determinari per voluntatem , ut producat postea,& ex hac determinatione donominare rem in fallibiliter futuram postea ;hoc tamen non facit potentia ipsa per se,ut prpiens potentia eis A quia idem per loeum intri secum faceret, si Deu nunc potens non esset,sed
potentiam acquireret tunc , cum adveniret tem,
pus, in quo producere deberet essectum. s. Propositio. In Deo est potentia remotatum ad praeteritum .ium ad suturum . Est propositio evidens s quia talis potentia non est,nisi ipsa omnipotentia eum Deo identificata, & ab eo essentialiterinamissibilis.
. o. Propositio.'uamvis in Deo non sit nunc potentia expedita adfuturum , est tamen in eo
potentia expedibilis ad suturum. Prima pars constat ex prop. . Altera est manifesta s quia totum impedimentum, quod habet nunc potenti divina ad ponendum futurum cras v. g. est, quod nunc non habet, nec potest habere eras S. bi praesens, cum taeteroqui invo vat ipsam eras. atqui tempuserastinum stat adhuc iub di vina potentia, cui potest stilicet aliis quando fieri praesens. ergo test divina potentia amittere tale impedimentum, di per consequens expediri ad suturum. . Propositio. in Deo nec est ad praeteritum potentiaexpedita, nec expedibilis, adeoque non
est in Deo potentia simpliciter dicta ad praeteritum . Prima parseonstat ex quarta propositione; extia ex tertia . Secunda per se liquet; im-mdimentum enim potentiae ad prateritum heri V. g. est, quod nunc non habet, nec potest nune
has re tempus hesternum sibi praesens, sed tempus hesternum nunquam potest haberesbi am. Mius praesens. ergo relate ad praeteritum habeti
358쪽
impedimentum inamissibile . Cons. saciendo nunc, in praeteritum non sit praeteritum in sensu diviso, vel idiseeret Deus vi voluntatis pr7. sentis , vel vi potentiae praesentis . non vi VO.luntatis praecisaea potentia, ut constat. quia voluntas nihil potest, nisi applicando potentiam . non vi potenti aes aut enim per hanc red. deret 'tibi praesens ipsum praeteritum s atque hoe ex terminis est impossibile, tum quia prae texitum qua tale involvit darationem praeteri in Iam, quae Praetens esse non potest . tum quia sienon effet Deus potens in praetexitum, sed in
praesens. Vel non redderet illud sibi praesens soc jam redit ,quod vi potentiae praesentis age.
ret in non praesens . ex quo'fit, ut dioetam,quod etiam si Deus non habuisset potentiam ei ctriacem . si eam nune acquireret; posset per locum aio trinsecum nune essicere , ut Mundus fuerittion solum multo ante tempore, sed etiam ab aeterno ι adeoque & φosset evicere nune, ut Mundus sit duraturus in aeternum vi potentiae praesentis, quamvis hanc ipsam potein iam notalii habiturus in aeternum. quod est evidentet contra rationes causae, εc effectus petentium
Solidam nostraehuius rationis vim ponet ob oculos exemplum a lompetitum . Finge localem distantiam esse, ut qaibusdam placet, im . pedimentum operationis essentiale. Iam fi m bile sit positum in medio, ae dister a terminoa quom ad quem est, illud nihil posse
essicere in termino& nihil in texmino
ad quem s propter dissantiam ab utroque, is p
positam insuperabile actionis impedimentum is In tanetum ergo dicitur adhue posse in utroque, in quantum ad utrumque potest accedere. quod si possit aceedere ad terminum dumtaxat ad ,δc nullatenus possit ad terminum A quo revertis dicetur retinere potentiam ad prius , non ad posterius; mala licet ad ultumque sv p . o x tenri
359쪽
tentia impedita, potest tamen ea expedixi ad primum, non ad secundum, Ita prorsus res continit in tempore, cum hoc disci imine alo. co, quod in hoc nullus est essentialiter terminus
aqua, sed qui nune est potest deinde evagdere terminus ad quem: at in tempore praetexitum est terminus a auo essentialiter talis 3 de ivirixeo eius distantia a praesenti est omnino ina sexibilis, &ςum sit essentiale actionis impediis mentum , potentia ad praeteritum est potentia essentialiter inamin;biliter impeditandem; non est simpliciter dicta pote ia: Ex his porro obiter hal , non remalrquos hine petere discrimen inter praeterirum , de fititurum quoad veritatem propositionum illa enunciantium. impotentia enim praesens ad Praeteritum non est lassiciens determinativum ad veritatφm potita, quam ad 'salsitatem pro- .msitiovis enunciantis rem praeteritam , quia,
quantum est de se, permittit tem filisse, de non ruisse di rei , quaesuit, addit non posse sacere , ut non fuerit 3 rei, quae non fuit, addit non posse facere , ut suerit. Evidens autem ast, ctentiam sic indifferentem nec posse verissiate propositionem, quae asserit rem fuisse, nee, quae
Unica est dissicultas, qua obiici directe potest adversus dicta, a seientia Dei, dc revelatio. ne praeterita de actu libero meo, quae potest impediri M tolli per potentiam meam in actum dominativam. Sed haec difficultas utpote ex asese eologio, apti ad Theologos remittea, da . videatui Ruia de Scientia Dei disp. 3s.se l.&2. brevius vero, & expeditius Nimi. Mattinea de Deo Seiente controv. r. disput. 6.
360쪽
suprenissit Dei potentia ereari . . i
Competere Deo vim ereandi, h. e.traduceti. di rem de omni nihilo tum sui , tum sub. lecti ad eis. , per actionem quae nihil omnino in priori supponat praeter causam, est certum ex dictis iaperius, ubi probatum.st omnium e natingentium sufficietitiam in isto Deo residere . Rursus vim eiusmoda Dei esse propria,si principalis ea sit, non mere insitumentalis, comis munis est sensus imi Iosophorum , ac Theolor Tum omnium. bed quam est communis hic se sis, tam videntur infirmae rationes , quibus hanc veritatem roborare vulgo contendunt 8. Quae renti ergo , qua potissimum via his ipsis partibus accederem, ea incidit ex ingeniosissimo Aureolo mens, ut ex illo communi sensa in nulla essimci ratione.findato rationem elis cerein qua esuaciter probarem repugnam .ςreaturae vim creandi. ut isilux sensim ad pro
positum aggrediar , sit. ι dig. I. Omniatin eommunissimus sensus elatis
repugnantiam creatura potentis creare . 4SEntentia asserens, posse creaturam principaliter creare vulgo tribuitur Avicennae s. Mel. cap. . Durando in si dist. I. q. . Aliace s in . quaest.r. artic.x; apud Amacum de creatura et rursus a Tatareto apud eundem tribui turNominalibus praesertim inmmo in I. qu . Denique Arriam disput. s. i. phys. sect.o. sub - ωα2. aperte, tuetuc probabiliorem esse lenotentialia. Quae docet possibilem esse cretaturam,