장음표시 사용
361쪽
o . Muaph. labere III. eus virtus insit non modo instrumentalis, sed etiam principalis ereandi . bed in primit Avicenna loe. et r. tuetur In. telligentiam in seriorem creatam φsse per supe-1Iorem non tanauam peragens principale, se stanquam per instrumentum. ait enim , quod omnia sunt a primo, sed mediante aliquos auia putabat ab uno non procedere, nisi unum .n est unam petimam Intelligentiam, qua deinde mediante, secunda ; per hanc tertia ε atque ita relio uae fuerunt ordinatimsroductae non prin cipaliter L sed instrumentaliter , ut eius men. tem in texpretatur D. Th. P. q.4 . a M. N que vero. Durandus abiblute possibilem crea . . . Tam xeatricem aBqruit. loco etiam laudato dunum. concludit, nullam esse convincentem rationem , qua probetur , fieri noα posse cita . in ram, quae aliquid agar, nullo supposito , in quo agat. hsc autem non est absolute concede e possibilem creaturae vim creandi e possum usoenim saepe esse criti de propontionis cu-:uuspian veritate, cuius r tionem ignoramus
ut patet in multis, quae innotestunt Eet Fidem,
Aliacensis deinde citatur pro sententia physicam omnem activitatem a creaturis excluden . te. non igituc video, qua ratione Potuerit creaturae vim creativam concedere, qui negavit eductivam. Deinde si .ccedimus Amico, is author negat posse creaturam creare de potenti ordinalia et concedit posse de potentia abso. Iura. loquitur ergo non de potentia principali, sed instrumenialii seu obedientiali L in cui s.
unius actione miraculum in te edits . . O ..., Quod attinet ad 2ωminales, praesertim Oe.
Lamum , is certMalso pro ea sententia citatur . ut enim doceat, impossibilitatem ere tricis. creaturae demonstrari non posse , non eam id.
362쪽
numeratut 4nter aut hores, qui ereaturae negant creandi potentiam, sed num. deinde. at.
affertur ratio qua is authot nititur ad eiusmodi
E Scholasticis icitur omnibus superest unus Arriaga, qui sententiam in hac re singularem palam promeri sit ausus. Sed primo non tollit, quo minus communissimus sit sensus,quod unus author sit in eontrarium. Deinde Ax-xiaga ingenio fuit magno , sed paulo confidentiore s quodque facile omnia autumaret possi-b: lia, ubi ab ipso evidens repugnantia non de . Prehenderetur . Imo vero ultra hos ipsos limi. 'tes videtur cauandoque egressus, dum infini. rum clausum, h. e. infinitum fini tum propugna. Te non est veritus. Hoc quidem non consilio dictum volo, ut tanto viro quidquam detris ham , sed ne quid eius aut hortias aut horitat Scholasticorum omnium vel minimum officiar Scholasticis nostris aceedant omnex etiam
antiquissimi ante Aristotelem Philosophi,al dquos celeberrimum iuit illud, sumptumqueut Principium primum , Ex nihilo nihil sis . Et
quamvis ex iis plerique negaverint ex hoc exeaturis non solum potentiam ereativam , sed etiam eductivam, hoc nota tot Iit, quo minus veth negaverint potentiam creativam e quoiuunum fuit deinde eonfirmatum consensu posterio tun . qccedit,quod ii vim exeandi Deo etiam negarunt, quia infini iam eius potentiam non
agnoscebant e quam si agnovissent.. vim illi
In hanc ipsam sententiam conlatrant unani miter Patres disputantes adversus Arianos , praesertim Cyri lius, &Athanasius. ille quL. dem i.α . contra Iulianum ereationem appellat
nat-α munissea operationem,'ultra mensuras creatura. iste verti loquens de divinoe Uerbo serί. contri Arianos o Ruomodo, inquit, si secundum vos ex non entibus extiris posens
363쪽
. thei. e.1. ait, excaeitare pus qui piam mentis eo is, creare, quoderaatm , in in o produine, quod de nimis productum es t muro, ut alio. inariam , August. l.si de Gen.
dem Patres his verbis omnem excludunt Vim creativam a creaturis non solum existentibus ,
sed imssibilibus suteonstat ipsorum verba pen
Ianti. Eog autem loquutos non de creatione I de ea ut communi euicumque pro-
dumoni, dicere ad arbitrium potuit Arriaga spersuadere non item. Unus superest scrupulus evelliendus, quodiunt, qui putent, Atiahos omnes in ea fuisse
opinione, ut Iribuerent cieaturae vim creandia quatenus Uerbum divinum re creaturam asse. retent, x virtutem creatricem denegare norimuent, dicente Seriptura, per ipsum iactaeue omnia. Ariani autem maxima olim pars bis fuere; unde neemtiit totus virbis c quoa Hieronymus testatur scribens adversus Luci se-xianos 4Arianumse esse miratus es. Non ergo communissimus semper fuit hominum con . Iensus in ista veritate alterenda. ι - Quid te ipsa senserint de Verbo Ariani quoad vim creativam , h. e. utram principalem , ata dirumentalem ei dederint non constat . hoc ι emus ex Hieronymo Comment. in c. q. n k vω Arius Deiritium non negat eo ta. rem. Sed quidquid Atiani senserint, nihil ad rem praeientem. Nunquid enim proptereammmunissimus non est sensus astruens dari mentiam, quamvis integra scepticorumi natio aetentiam esse negaverint Z Communis se sus, qui ad vetitatem sit aditus, attendendus
non est penes intellectus praevia passio oes upatos, quales erant Ariani, homines impri
364쪽
- μι m. - 3t 3 aeturion,qui ui haeresim 1uam tuerentur, prin emisi etiam naturaliter notaconvellere non dubitarunt. hinc Patres dum adversu, hane sectam agerent, hoe principium, Creatura creareum probare nunquam sunt aggressi . qua re de putarunt , illud esse amo omnes in. concussum, adeoque probationis non radi t m : de quia ibitasse Ariani illud non pa. iam negabant , ,eos 'arguendo adigebantur , ut vexitaten omnium gentiqm consensione firmatam suo ipsorum errore destrui sate
- Creaturam ereara non posse; num Mamnus eo ei ratisne ab ira insus probatum est..H ne est altera pars antecedentis , ex quo' deducenda mox est impossibilitas creatu-xae creatricis . Itaque celebriores rationes ad hanc diem ab authoribus excogitatas a ram. descivam. , Ptima est D. Thom. Potentia tendens adens utens, non est , nisi omnipotentia .P tentix creativa tendit ad ens ut ens ergo non est, nisi omnipotentia. Min. prob. a Goudino sic. Causa creans nihil supponit de ente. ergo debet tendere ad univet salissimam ratis statentis comprehendentem omnes essendi modos.
Ab aliis sie . ad illud per se pri inb terminatur vis productiva, quos per se prim, ad eius actionem non supponitur . sed ad ereationem per se prim6 non supponitur esse Argo viserea 3ά ' Primo terminatur ast esse. Maior est certa ; ut enim cognitio est ad id, quod is pon η , &per se primo consequentet est ad id qaod per se primo in obiectos supponit et ita into euad id quod non supponit , ad eoqde
365쪽
3 y Metaph. Liber III. per se primo est ad id, quod per se primor non
supponit. Min autem prob. quia si ratio entis propria estectus ad creation ςni supponeretur , violaretur ratio creationis i adeoque creatio illam rationem per se primo non sumnit Cons. 3. phys l. 26. dicitux , quod si animal genere lut exanimali, per se non ponitur ani-ιnal,qaia supponitur . ergo ex Philosopho illud per se ponitur, quod per se non supponi, tar. atqui ad creationem per se i hi I effectus supponitur . ergo ens effectus per se ponitur. Plura ad vellus hanc rationem obi ici possunt, quae habes apud avi holes passim . Dabo solum Iespontionem directam . Nego igitur minoia Iem. ad probationem Goudini nego consequentian ad probationem aliorum dico, utat Ver sim per se primo poni a causa rationem illamior malem, quae ad ejus actionem nec supponitur posita, nec supponitur ponenda ab aliaco aula necellario coagente tr smitto igitur, toto argumento recte probari, actionem. creativam esse formaliter ad ens, adeoque indicare,. aliquam ex causis, a qua pendet, eis: Omnipotentem , en dentemque adens, utens non tamen ex hoc fit, ut omnis causa creati Vacetiam secunda ; tendere debeat ad en& ut ens .. Eremplum est in causa eductiva , quae cum traducat a non esse adesse omnes formalitatex effectus educti, debet consequenter omnes in se continere . inter caeteras autem formalitate&est ens debet ergoe in sex virtute continere ςn , deoque poterit esse ad omne ens saltei
educibile. Hoc quidem verum est s sed acti eductiva considerari potest ut est a Deo neces.saeia concurrente , atque ita sor maliter illi ra. io entis correspondet: & ut est a ca a secunda eductiva; atque ita illi sermaliter saepe non corrix niuet, nisi ultimae ratio specifica i idem potest diei de actibne creativa. Nnque valet, quod addunt.in disparitatem
366쪽
II. Caput m. sInter eductionem, decreationem , quod iis ponatur ratio entis in priori posita, nor inlatur ratio eductionis, do violatur ratio creati Q. nis. Contra enim eiis quia vel est sermoente praesupposito ut causa materiali ad esse ctum eductum , vel de ratione entis imbibita inesse tum educto. primum non est ad rem; qui illo adhue supposito superestso enda Pereductionem ratio entis informa s. adeoque debet dari causa, cui formaliter illa ratio eorres. pondeat. seeundum si dicatur , contra est ; quia . vel facta ea hypothesi, suod superest ponendum estens, vel non. Si non, produci non potest adeoque hypothesis est ineptaeSi sic sxedit argumentum, quod illa debet alicui causae correspondere; non secundae ergo prime . Nec creatio igitur, nec eductio potest suppo xe positam rationementis imbibitam in effectus atque adeo utraque per se tendit ad tallam ratio nem, quae est formalitas. possibilitatis, de sua damentum producibilitatis s. quo proinde ub-
Iato nulla res aut possib, lis manet, aut Pr ducibilis
Huc etiam facit paritas desumpta ab intellecta ; omnis enim intellectio est ad ens , quia ens per se supponit s. omnis igitur actio est. Pa. Titeradens quia ens per se non supponit. Est tamen essetimen inter intellectum,. & causam; quod i niellectus omnis est ad omne ens, si intellectio est adens s quia intellectus licet non sit . unus ipse causa intellectionis, est. in mea solus i pie potentist intelligens; adepra. debet ipsi correspondete omnis formλli in M, quam intellectio qua talis ;at non omni. causa est sola ipsa causans , adeoque non debetoninti musae correspondere omnis formalitas , ad via inest actior. imbest proprium causatum partialium , ut una uni, tuteri altera essectus perfectio respondeat. poterit ergo ut causa eductiva, ita recreativa secunda esse alta teita. O o tem
367쪽
3is Metaph Liber m. , , ad quata etiam est creatio ι quaeque secundum hanc etiam rationem creatio est; quatenus & alias rationes non supponit prius positas, nec habet sutaedium , a quo pen deat. 'Nec validius est sulcrum , quo aliqui authoores hanc rationem sustentare conantur. quia , inquiunt, potentia creans nullum ens suppomnit, ut causam materialem effectus . atqui en. zia, quae non supponuntur , infinita sunt. et secundum persectionem maiora,& maiora. erωgo potentia creans infinita est, utpote his omnibus aequivalens. Etenim maior ,& maior peris
sectio, quae in entibus non suppositis est , iii is pertinens videtur ad creationem; tum quia cansalitas materialis, quae per se facit ad eductio
nem, & excludit creationem , non iundatux
inpellectione, sed in impersectione , ut alibi Lepe est dictum. tum quia etiam dato, quod sit persectionis, est tamen, per se loquendo , 'aequalis in omnibus perfectionis ; neque enim materia. sustentansformam periectiorem, Per. secti hs influit, dato, quod innuat. Causa ergo
errans, cuius en concu Isam materialem excluis
dere ,& supplere, non debet perfectioribus , de Persectioridus aequivalere, sed praecise illis inquantum dicentibus sustentandi virtutem . quae tarmaliter sumpta est omnino limitata, licet reperiri materialiter possit in entibus petakctioribus, & perfectioribus in infinitum.
Altera Divi etiam Thomae ratio est. Tanto maior est vitius traductiva de uno ad aliud ea. tremum, quanto est maior distantia inter exire. 'ana. at distantia inter nihil, & ens est infinita, ςum sit summa. ergo v icus traductiva de th:-lo a Lens, qualis est creativa, est infinita. Convad aliquid producendum ex pctenti remota re quiritur magna virtus , ex remotiore maior sadeoque ex nulla, an finita.
Sed optime Scotus respondet , distantiam
368쪽
inter nihil, & ens superandam ab actione, suis mendam esse s uisdum gradus entitatis, quos habet ens , di quos praecise negat non ens. Vide. ruae de hac redi3i l. i. q. s.c 2. I. ad s. On.rmatio non inlculat potentiam creati vam simis plicitex infinitam, in ordinis dumtaxat lup xioris ad omnem vim eductivam, ut constat in
Tertia tribuitur Scoto. Om nis creatura VeI- materialis est, vel spiritualis . neutra potest creare. non prior a quod enim pendeta subie.cto, non potest operari, nisi dependent et a iubiectos alii et modus operandi persectione excederet. modum essendi: omnis autem suta stantia materialis pendet secundum esse a materia. Non posterior, quia non potest spm-tualis substantia agere, nisi medio accidente, intellectione scilicet, ac volitione . nullum autem accidens potest substantiam producere.& eum fit ipsum dependxns a subiecto nore pintest termino tribuere esse a subiecto indepen-
Ibiistino possibile est eorpus simplem, quod
quia dependentiam a materia, isu subiecto non habet, poterit ex hoc capite agete indepen. denter a subiecto. Praeterea non est opus, uesubstantia spiritualis nihil possit per se agere, sed omnia agere debeat per actus suos imo actus intelligendi , ac volendi per se extr-r. hil possunt, , nisi in quantum applieant viri tem operativam. Demum nec probatur; non posse Angelum creare per accidens superaddi. tum; nam primo substantiam posse ab acciden. te, ut ab instrumento produci etiam adaequalti in physieis est probatum . deinde quia instrumento non debent competere perfeci iones em. Mus , poterit accidens' dependens producerere inum , subiecto independentem, quat nus est virtus causae a subiecto independem
369쪽
M Iaph. Litur ΠΕQuarta tribuitur Occamo. Omnis creaturai aut naturaliteragit., aut libere . . prima non potest erea res aliter sim ui ageret quidquid ponset, quia non limitaretur a dispositione. vel
opacitate passi, nec potest creare secundas als ter libere posset creare infiaita : quod creatumst
. Sed neutra pars sufficienter improbatur nam
& causa naturaliter creanx indigeret consortio mulae prima a quRdeterminauerar ad agendum& tinita, dc haec potius, quam illa. causae vero libere creans aut a se determinaretur ad nota
agendum sinini, quidquid potest seorsim , qui
. v γderet sibi elle inipossibile: aut dete i naretur a Deo in ta t ri bu it ut idio.omnis natura cieata aues potenti λ pura , ut materia ; atque haecn i hil potetu modo creare, sed nec producere : aut est actus potentiae mixtus; atque huic coneedi. debet modus operandi non exceden Lmuum essendi s & per consequens admiscena pactivam potentiam. creatio autem potentiam pallivam non admiscet Sed vel nomine actus adin i scentis notentiam venὲt perte ioadmiscens impersectionem s atque ata cum creatio sit entitas mi alis creata, Mqua parte ereaturam respicit involvat impex. a prima causa, non po. te. dici, quod excedat per lactionem creatae cau- venit entitas compq sita ex actu, di potentia, sutemeressentia, et esse , ut ipse opina tur cum V. Thom. atque ita falsum est omnem naturam creatam esse, actum mixtam' poten.
. Alias rationes vide impugnatas tum ab A rilia supra eit. tum ab Amico de Ang. disp. 2.1ect. a. ues reiectis novem aliorum rationibus, decimam de suo affert , non tamen reliquis pro lapiliorem. fundatur enim in hoc pruies pio ε gen potes perfectius agere tr.3 murar,
370쪽
a mi Mento. Sed actio immanens Omnia. det a sua causa, ut a iubiecto. erio actis, transiens debit etiam pendere a lubie o dea maiorae laudicat ; ut enim est certum, Pod ai . quod agenspotens extra se operari suifantiali- non m est substanuax iterant a te ita potestdici, quod liquodsiste strena a se ope. isti independenter,& solum dependenter in-hraseu inod autem opponit, maiorem peria. cti nem asseno, non esse attendendam penes, terminiuncted penta modum operandi de . pendentia, stat rinus inon viciso, quomodo pol -
ζt orobabilites iustitaetimam certhyt peris D est vi tivadia ex terminis maior est perfectio, vis activa termini persectioris, quo est termi aus substantialis ἀ
Heriuνax diam impossibilitas ereaturae. potentis principaliter creare.
Ico I. creaturam non posse principaliter . creare , evidenter sequitur ex evidenta
Ametuam probetur eoncIusio , distinguenda
est cum, Aureolo in Φ quaest. t. pro zm Rxx. 3.duplex evidentia, metaphysica, dc pnyliea. Prima est illius vetitis is, cuius oppositan per nul ampotentiam potest contingere , adeoque dieit re. pugnantiam ut loquiturΑur lavin Primomq-do,seu repugnantiam simplicuer, & quisitati. Vam ε gaiλtollit quidditatem. secanda est illi uxveritatis, cuius oppositum dicit repugnantiam in secundo modo, qualis repetitur in hi I tegma, ni ,homs non quantus, 2 quae quidem repugnanais est tanta, ut se perati non pollu , nin intellecta virtute superiori infinita , quaesit P. tens miraculum, di stuporem ingeneraterno