장음표시 사용
421쪽
ζi m -- gumentam fundatur in eo, quod universim illud agens causa peccati, a Quo est operatio imputabiscinara, & inclinante. rus ergo modis Deo concessis rei th ad culpam , in evirabile est, -d ipsi eulpa tribuatur. Omnes autem isti ineluctabiliter praem .
venti ad peccatum . ergo eis vera peccati cauauinor. Neque video ullum adversa. xiorum estugium , quo nostram rationem eluiniastingat amgumentum D. Thomae.
Id ipsum . confici tui manifestε ab ' exemplo ne claudicatione tibiae proveniente non a vi u progressiva , sed a tibiae curvitate : qu. Exemplo utitur saepe D. Thomas praesertinἰ de
het aaionem peccati esse a Deo , sed loec. ratum non esse a Deo Sic enim arguit .es de in claudicatione , est axmnine motiva animalis : sed quidquid .s ibiri defectu , non es a tii ture motiva , sed a ti-- ά . sic t βb opportunitate mo. aetatis a Urtute motiυa Sic ergo dicendum, T . am vero si virtus motiva anim alis ea es Mi, quae tibiam per se indifferentem ad mo-zum rectum , & obliquum , ipsa per se im-Pelseret ad motum potius obliquum , quam xerium c ut videre est in iis, qui data ope ora claudicant evidens esset , quod non solum motus, sed obliquitas in virtutem moti .vam refunderetur s in tantum enim de facto obliquitas in virtutem non rejicitur, inquanum. impulsus ab ea manans per se est ad m, Ium rsum . quare si ille idem impulsus ici ti. hia rectareceptus esset , tectus motus processii Lust , tribuitur ergo obliquitas tibiae , quia. b
422쪽
Heurva, 3c defectuosa motus primum obliqua. iux. At in sententia praedeterminantium in1. pullus divinus recipitur in voluntate adhue ita. differenti ad motum rectum, &obliquum, adactum scilicet virtutis, & vitii: haec autem in .dissetentia a Deo primum determinatur admotum obliquum per impulsum ad talem tuo tum essentialiter aeterminantem . ergo non voluntas est, quae se obliquat amotione divina , sed motio divi na est, quae voluntatem a divinae legis semita detorquet s & per conso.
Rens obliquitas non voluntati tribuenda, sed
Arguo 1. non aliunde Deo repugnat mo Gremoraliter adactionem peccati, suadendo , instigando, hortando, nisi quia hoc pacto vo luntatem inclinaret determinath ad actionem deficientem, & obliquam: & per consequens ipsi imputaretur desectus, dc obliquitas. atqui us emcacitet praemovens ad actionem pecca minosam voluntatem detexitiinate inclinat ad actionem desectuosam, de obliquam. ergo ipsi pariter sic praemoventi imputabitur deiectus, de obliquitas. Resirandet Gonetus discrimen esse intellph ysicam , dc moralem motionem . I. quia illa
est praeeisiva , de sistit intra ordinem pbyS.Cum, non haec, quae se extendit ad ordinem moralem . ά. illa respicit solam entitatem a ctus, ad quem movet rhaec attendere debet comisimitatem, vel disirmitatem a lege. 3. tua convenit Deo ut Motori , de Proviseri gener Iit haec ut Motori, de Provisori speciiai. Sed istae non sunt, nisi purae purae principii
petitiones. Ut evertant x, satis est notave unum , quod praedeterminatio non est motiomere physica, sed etiam moralis, neque euim moralitati eausalitatis obstat , quod limul sit physica 3 aliter voluntas quae est caasa physi.
- ea sui atius liberi , non esset fimul ejus aemu 3 causi
423쪽
362 ' Metaph. Libo III. . cauis moralis. Moralis eausa uni et sim dieitur, quae influit per electionem , & amorem quae si physich nihil influat , putε moralis: si physice 'unaul influat , causa physic moralis appella tur. Deus autem in peccati entitatem, . Iuxta Gonetum, influit eligendo, &amando. ergo influit physic moraliter , adeoque plus, quam influat causa mere moralis. Cur erw non po.
terit stasio praescindere, ut praescindit praemo tio,& impellere ad physicumentitatis, non ad morale malitiae 3 Cur,si Deus nulla lege tenetur ad non praemovendum, tenebitur aliqua ad non suadendum Cur repugnat Dificio generalis provinonis suasio, si non 'repugnat praem tto An non ista omnia gratis dicuntur, & ar. bitrarae Probo autem ipse vim paritatis posi
Argum 3. Deus ut agens physicum, & ut gens morale rransmitto nunc advelsario temminos suos) seu ui praemovens,&ut suadens' , non potest tibi esse repugnanx: ut est evidens ἰquia istae sunt duae taliones unius agentis; non duo agentia. esset autem si hi repugnans, si posset maedet et minare, quod non potest suadere, ergo ex eoi quod potest actum praedeterminare sequitur, quod possit eundem suadere. Μin. Pzob. nam ex una palle ut agens morale Drusproced i i essicacissime exigendo actum virtutis, yllum praecipiendo, ad illum hortando , & s-mul declaiando, nunquam ex parte sua defutu Tiun, quo fiminus voluntas exeata recte opere. tur: ex altera parte ut Ogens physicum, pra Vertendo motum omnem voluntatis, ageret ex parte sua efficacissime, ne voluntas molum virtutis poneret, eam praemovendo ineluctabi liter admotum oppositum vitii . Hinc fit, ut eum actus bonus debeat a Deo bonorum o vat ut hore accipi, Deus ut eausa moralis emine . ter illum a nobis exigeret, c ut causa physi ea ossica citet ad oppositum praemoveret quod pe
424쪽
inde est , Messicaciter a nobis exigere, ut acci ,iamus ab ipso , quod ipse voluntate antecede ii eificaciter non vult dare. Hae quidem voluntates si incompossibiles non sunt, nescio, quὸς sim aliae incompossibiles voluntates. in pu xum , qui rinos characteres sermare non possit, nisi manum habeat a Praeceptore directam . quid tu dioeres de tali Praeceptore , qui a puer exigeret, ut rectoa chatast res formaret , sed ipse di rigendo eius manum, ad motum opposi tum eam antecedenter impelleret λ Certe is
aut per iocum simularet se velle, quod non vult, aut secum ipse pusnaret. Hunc ipsum nobis Deum fingunt adversarii. quare dion dum, quod vel non possit praemovete adactum
malum, vel quod possit eundem praecipere
ae suadere. xiis Arguo . Si Deus posset velle entitatem physicam culpae, absque eo , quod culpae sit autnος ,
posset eandem velle inculpabiliter, homo. con-lequenae it evidenter absurdum . ergo &-nte-cectens Seqsela prob. ex doctrina D. Thom M. quaesi. 23. ae vcr. arti . . ubi, Ex hos , in 'quit, unaqnaque voluntas boma est, quod divin bome voluntata conforma tur. Sed quia maniis
uani est, non sempet esse bonam hominis voluntatem, dum vult, quod Deus vult c nam neque potest quis Bam vel alienam reprobatio nem amare, quamvis stiat Deum eam decrevis se et neque poιest amare parentis mortem, pestis lentiam , famem, incendium publicum , qu*mvis sciat haec a Deo efficaeiter volita idcirco Theologi cum D. Thoma distinguunt intervolitum Dei materiale, &Hrmale, primum est , quod Deus vult. Ωςundum est, quod Deus nos yelle vult . in primo admittunt nec semper, esse obligationem nos eonformandi cum divin voluntate, dc quandoque esse obligationem nos cum ea voluntate non coniarmandi. at in in cundo dicunt semper esse bonestam,quandoquet 6 esse
425쪽
esse necessariam conformitatem, prontea intro 'matur per consilium , vel per praeceptum . Itinue hse est regula D. Thom. l. cita communister recepta : Ex actus nostra voluntaris divina voluntati conformis r forma lxier scilicet , non materialiter quod volumus id, quod Deus vias nos velle. Nunc scilicet semper honesto vult, qui vult, quod Deus vult ipsum velle :Sed homo praemotus ad actum malum , Vult , quod Deus vult ipsum velle.ergo honeste vultia Min. prodi hominem ponere liuac actum est hominem vel Ie- Sed Deus talitex praemovendo , vult , hominem ponere hunc actum . ergoeviai hominem vellea Egregie in hac rem Sotus l. . de Nat.&Gr. c. 6 Si Deus vult me hoe facere, hoc es conforme regula sua suae sci l: cet v luntati, ut dixerat paulo ante saurem ita est,
Haec omnia evicaciter roborantur ex iis,quae Patres communiter docent adversus Manicheos , qui in homine duplicem anima
renoscebant , alteram natura bonam, unde sint avina opera, alteram natura malam, unde sint mala opera. Patres vero universim ac
sumunt, nihil, cuius Deus sit author , dete minatum esse ad malum uium . Ex quo duplex est consequentia prima. ergo Deus non est au. hor peccati etiam accepti secundum materiaiala et quia certe hoc est pense determinatum a4krmalem malitiam . a. ergo Deus .non est author praemotionis ad actum pereati φ quia ista praemolio cum sit determinata ad acii ἀnem connexam his & nunc cum malitia , est etiam determinata ad malitiam . Vide hoc ais umentam lath tractatum a Ruia de Vol. Dei disput. 38. per totam. Mihi satis est in confie-mationem praecedentis argumenti ponderare verba Damasceni Dialogo contra Man heos
ab eodem Ruia allata, ubi postquam statuerat h
426쪽
III. Caput r. 36 xat ί-nihil aliud esse, quism natura
ιγ, n facultatum abusionem, rationem reddit se i enim , inquit, hucr facultatibus, qua a Deo animaisnν donata ad εμ, ob qua eώs accepimus , utamur , hoc est , uisanxis is, qui dedit, bonum es sin contra, malum . Ex quibus arguit, quod si accepimus a Deo animam malam, quae non possit operari, nisi mala, non peccat ho. mo ea utendo ad malam operationem . Hoc totum a fortiori militat contra physicam praemotionem ad ma Ium s cum enim ex sit essen. Itialiter determinata ad actionem malam, non potest dari, nisi ab intendente actionem malam: sicuti universim non potest dari medium unich conducens ad finem cognitum ut tale, nisi ab intendente talem finem. hine autem fit. ut, qui talem praemotionem accipit, di ponit actionem malam, operetur conformiterinis retioni diuiuae, proindeque non Poccet. s. III. avsanrita quibusdam adversariorum
DIces i. eum Alvareχ clisp. 3 3. num. 2 . sim te argumentum, suisse obiectum S AM .stino a Juliano in materia de peccato origina Ii , aut refert idem Augustinus i. 3. e tr. Iul. e. s. Quod solvit ibi Augustinus ostendens, posse Deum esse authorem generationis, & natu Tae, ad quas consurgit originale, quia sit au. thor, peccati originalis . idem autem dici potest in ae praesenti , quod Deus sit au thor praemotionis ad calpam , quin fit au
Sed ne falsi reus haberetur hic author, dinbuisset verbum aliquod ex Augustino laudare, quo responsurus Iuliano, diuinxit inter ori-
427쪽
366 'maph. Liber III. in mimo sensu esset a Deor in serundo a vois luntate. Sed alia omnia ibi Augustinus, quae
poti doctrinam praemotorum evertunt . Di. cu mina, Maiam, quo nasci rhomo. non esse fructum corporeum , sexuum , caniunctis num , quorum bonorum author est Deus , sed primaρμυ-ieationis , emus author es diabolus.
Ut ergo solvat argumentum Iuliani , negat originale sequi per se generationem, & natu .ram ἱ adeoque sentit, quod si hanc per se se, queretur, Deus author naturae, author et iam esset peccati. Sed Deus author est praemotionis quam feci uitur per se, 6cessentialiter pereatum 'ergo aut hor est peccati. . Diees L. Concursus Dei est subtilissimu, penetrabilior omni gladio ancipiti , maxi' meque proinde praecisivus. ergo potest mo. ere ad materiale . non movendo ad sormale
peccati. μdici potest de conmissi morali per
eon hirum, suasionem, mandatum ἐν idem de simili concursu ad peccarum Angeli in primo blae. Η xtollis ιι stanti . Deinde luidouid litae astis vocibus , non potest Deus concursu suo dividere , quae sunt sermaliter prorsus . atqui sermaliter idem est concurre. d entitatem peccata ν ac
simplieiter authorem, ergo. . Dices s. Deus nulla lege tenetur ad non prae aeterminandum actum peccat, . ergo ilium praedeterminando nost. peccat. ergo peccati au'ihor non est.. Nego secundam consequentiam ς Causa ne
aliquis dupliciter. V no mori, quia ipse per ut et alio modo, quia faeis alterum persan :gorum neutrum Deo potW convenire, In prae.1enti ergo non contendimus ,. Deum fraemo
ven t em petaeaxe s Mato suo, sed esse aut rem Pessau nostri, quatenus ut per praemolionomad
428쪽
HLCapurri ad bonum facit nos ad ipsum converti, ita pee praemotionem ad maluin facit nos ab ipsoavet. ti: ad quod impertinens est, quod ipse peccet, aut non peccet, sicuti in pertinens est ad hoc, - quod sit causa meriti, quod ipse possit , aut non possit mereri. 3Dices 4. formale peccati est extra sphaeram activitatis. & voluntatis divinae. ergo ex cau se i i tate, & voluntate aetus stantis pro materiali non sequitur causalitas, di voluntas eiusdem Rantis pro formali. Cons. I. exemplo boni,
quod licet idem sit cum vero, ita tamen x v luntate attingitur , ut verum nullatenus at
tingatur . quia scilicet verum est extrae obie ctum voluntatis. idem, ergo dici potest, &Hebet de entitate, & malitia actus relatε ad activitatem, & voluntatem divinam . ConfΣ. messius, quia materiale, non sermale pec cara est intra obiectum omnipotentiae , haec causat materiale, non formale peccati i quis enim Deum disat esse causam formalιι malitiae peccati s ergo idem dici potest de concutia praevio, di de amore Dei terminato ad materiale, non ad formale eiusdem peccati. Hanc doctrinam saepius ineulcant adversa xii, eamque habet P. Gonet ut praecipuum divinae sanctitatis ad pereatum praemoventis asy Ium. Sed deberent advertere, his non quaeri absolute, utrum Deus sit authon peccati, adeo que utrum pectatum sit intra sphaeram volun.
talis divi nae, sed quaeri solum conditionath , ex suppositione scilicet , quod praemoveat ,
adeoque intendat act ionem turpem secundum, suam entitatem, ex hac suppositione nos conutendimus, Deum esse aut horem peccati, adeo.
que peeeatum lacundum suam ipsam turpitudi. nem esse intra sphaeram.voluntatis divinae , ut est intra sphaeram voluntatis creatae . quum duiri nostro argumento respondent , di pro eausa, quod Dias non tendat ad Braude pec-
429쪽
63 maph. Liber III. cati, tradunt illam , quia formale est extra sphaeram, petunt evidenter principium; dant enim pro causa id , quod omnes Catholietesncedimus in quaestione cathegoriea, sed noscillis negamus in hypothetica, &eoincidit ominnino cum propontione probanda . Ut hoc antelligas , accipe exemplum manifestum emant Thomistae nobiseum posse Deum- suadere odium suis quia sequeretur Deum esse authorem talis odii. Sed nunquid potest haee sequela negari, quia sormale huius culpae est extra sphaeram Minimὰ veros eo ipso enim, quod datur posse Deum odium sui suadere , datut odium secundum formale esse intra sphaeram . quare dum dicitur, Deus odii sita sor non esse odii author, quia odium est extra sphaeram, revera dicitur idem per idem, odium cilicet non esse intra sphaeram, quia non est intra sphaeram. Idem prorsus dico in re prae
ά Ad I. cons. responsio, & retoisio ex dictis est evidens. Voluntas dicitur serri ad bonum , ' non ad verum, quia serti ad bonum est serri mando, secundum quod verum ipsum induit boni rationem : ferri ad verum est serri cogno dcendo, secundum quod bonum ipsum induit
rationem veri. Et quia voluntas fertur aman. do , non cognoscendo, 'dicitur serri ad bo ' num , non ad verum. Ex his ita arguo. quia
serti ad obiectum amando est formaliter inriad bonum, impossibile est, ut potentia quae
eumque feratur amando, & non seratur so
manter ad bonum, Sed ferri ad malum sor' maliter est serri ad ipsam entitatem turpem,
eam amando, ae determinando, ut constat
ex dictis . ergo nulla potentia, etiam di Vina , potest amare, di determinare actio Rem turpem , quin seratur ad malum sor
malit r. Ad a. cons. omnipotentia casisat, quidquid
430쪽
III. CAED Test in peetato, seu materiale, seu sormale linlud sit, si ly formati appeliet rationem causa.
bilem , &causatum in actu . non tamen dici. lux causa malitiae formalitet sumptae ; quia hoe non appellat rem causatam, sed modum cau. sandi amando, ac determinando. Dices s. ex eo, quod Deus non possit pecca tum suadere, non sequitur, quod non possit praemovere . Simi Iiter enim sequeretur, quod non posset hominem ponere in iis circumsta tiis, dc occasionibus , in quibus eum praevi det peccaturum. Sed hoc potest juxta nos, &juxta omnes. ergo potest etiam praedetermi
Ad hoc, quod admittimus, nulla est pallatas vela suasione, vela praemotione. Dispari
suadero, & praemovere important causalitutem in peccatum directam , quae Deo repu
gnat: hia omne peccatum est per recessum ab ordine; qui es in Deum sicur in sinam. Deus
autem omnia ineIιnat, oe convertit in seipsum, ς. At quod Deus ponat hominem in occasio. ne, in qua videtur homo peccaturus, imo quod illi subtrahat auxilium , quod si daret , non peccaret ; hoc tGum faeis Iecundum orati-nem sapientia, oe pusula, sine ulla obligatione ita non operandi. Uno verbo. Suasio , di praemotio important amorem peccati, quem nullatenus invehit hominis eonstitutio in oc casione peccandi ; in qua si est peccatum , a sola est voluntate determinante, & amante . Fateor, quod si homo hominem in tali occasi ne constituat, in qua praevidet illum peccatu Tum, a siquando peccabit: non sic Deus; quia solus Deus potest gratia sua vites tentationis aequilibrare, ita ut homo labens sibi, non Deo imputet Iaptum, idipsum homo non potestῶquare huic sola motio tentationis imputatur . Praeterea Deus, ut notat ibidem D. Thomas.