장음표시 사용
361쪽
ta in illis annotatis, quae an edi serio voluerit, nescio. Caeterum i fatali hoc & pestilenti erro- Te, qui h. g. retunditur, suspensa est omnis illa' rebellandi licentia , quam variis vocabulis Praescribunt, adversus quos sequens huius libri caput comparatum est. Patronos & praecones nefariae philosophiae recensuit Armsem principio libri de auctoritate Principum in populum semper inviolabili. Fuisse in illis magnos viros, dolendum: quorum aliquos animuS arroganSω elatus , indomitus, ad fingendam & pinge dam libertatem stoico supercilio forte Impulerit: alios metus oppressionis & tyrannidis. eo evibraverit, ut potestatem civilem bene constitutam negarent, nisi populo sublici tur: nonnullis commentitiae 1apientiae species
placuerit , ut tali tanquam terriculamento reges, ne in tyrannidem elaberentur, retentatos cuperent. Hinc illa speciosa & subdola, quibus obtentu finis . , quem optima civitas sibi proponit, merae perfectiones adornantur: neque diversitatis ullius , vel ad populorum ingenia, vel ad temporis rationes, usus admittitur: sed jam saυθολογλτει πιλις. fingitur, ut fabula civitas; non quidem Platonico more, addubitandum & inquirendum pertinente, sed Giganteo ritu,
discrimino rerum miscet turba potens. f. X. Prima haec cautio, ne ex vocabulis, aut
externo schemate, de summa potestate judicium fiat, si nota fuisset recentioribus, non dedis.sent '
362쪽
sent lain ridiculos ludos , in concinnandis quaestionibus de Majestate. Quas ne repetendas quidem duco. Quae de Principis significatione, ut eminentem potius unius auctorit tem quam potestatem norat, hic adfert Grotius, jam olim in Batavia Antaqua notaverat. Atque hinc mira oratoria copia & arte Pane
Drasta Trajani sententiis & laudationibus suis formam, habitum, vim & decus machinatur: si imperatorem plena liberaque imperii potestate praeditum ita in republica versari ostendat, ut qui malit auctoritate, quam imperio
omnia obtinere , conficere , administrare. Qualia orationum dc actionum simulacra ipsi quoque Imperatores haud raro adamarunt. Sed & nomen Principis , ad tegendam pol statem vere regiam,aut certe invidiam novi imperii civilitate appellationis amoliendam, ab Augusto assumtum, retinuerunt. Unde male . de rep. Bodinus, Imperatores Romani, inquit ,hummam initio potesatem non habuerunt, sed Principes tantum appellabantur, id es, in republica omnium primi. uua reipublicaeforma,Principatus non Monarchia vocatur. Hunc in modum multi,& saepe , & post discussa expositaque a viris doctis omnia, hodieque imperitiae suae malunt specimina publicare , quam Rempublicam Romanam, & stilum scriptorum, qui res ejus
tractant, condiscere. Ita dicit hic Grotius: comitia ordinum non esse unius generis: quadam enim auctoritate eo uicensera, quadam potesate decernendi sive parti-
363쪽
ripationesumma potestatis piarere, aut se mam potestatempror obtrnere. Quae hujus, quae allectus genens sint, ex legibus dc descriptione cujuulue reipublicae judicandum est. Qua ultro neglecta, Comitia Imperii Germanici, quibus nihil habet orbis simile , comparari
videas audias cum comitiis & conciliis Gauliae , Hispaniae , aliorumque Regnorum et Mordinibus Germaniae, praeter auctoritatem suadendi, nihil relinqui. Sed haec alium habent locum. Quod in fine g. dicitur, Romanum Imperi. um per electionem conferri consuevisse, caute accipiendum est. Nam Romanum Imperium inde ab instituta Caesarum Monarchia, successione delatum est, nisi quotiens casu quodam vacaret rectore, quem lex successionis demonstrare posset; & quando tumultu, rebellione, seditione Imperator constitueretur. Historiarum gnari, non dubitant. Electio juniorum saeculorum est, & sacrosancta lege in Imperio Romano Germanorum stabilitur. Ad potestatem autem monarchicam nihil interesse , recte Grotius ait, succesone, aut electione aliquis acceperit imperium. S. XI. Secunda cautio primo proponitur: deinde defenditur s. XII. &XIII) denique exemplis declaratur j. XIV. & XV. Modos habendi summum imperium assignat: μι plenum proprietatis laus Uufructuarium cius temporarιum.
De primo in sequentibus latius agit. fure usuis fructuario habere summum imperium ait rege ,
364쪽
tam quiprimi eliguntur, quam qui electis ordine Iegitimoseuccedunt. Adde mox cap. . f. IO. &hic nota, ut Reges electi & succedentes jure usu fructuario habeant summum imperium , non pendere ab electione & successione, ut in
se spectantur, sed a voluntate populi ac deferentium significatione minime dubia. Exempli gratia , extiterit aliquis casus , quo P pulus se libere potestati unius permitteret vid. f. 8. & e pluribus hunc potius, quam illum eligeret. Electio certe non praestabit,ut modus habendi diminuatur , si nihil excepti aut disertis verbis expressiim est. Nam ipsa successo continuare intelligitur jus, quale ab initio fuit. Nisi quod evenisse constat, ut quae a principio usufructuaria essent imperia, post ea fierent patrimonialia. Qua in re populus non factis modo apertis, sed & tacite primam voluntatem mutasse credi potest. Ergo, ut dixi , non ab electione& successione, jus usu- fiuctuarium pendet; sed a tali significatione
eopuli instituentis imperium electione &successione, qua intelligitur, citra potestatem alienandi delatum esse imperium. furissummi temporarii exemplum in Dict tura Romana ponit Grotius. Nollem factum. Dictatoris enim imperium a Resio imperio non tempore tantum differt nisi quod figuratae locutiones ejusmodi reperiuntur sed ipso instituto & forma rei. Cumque summum
imperium, seu summa potestas, vel proprie dicatur squae significatio unice hujus loci est
365쪽
vel secundum quid, in eo, qui vices summae
potestatis gerit, sive mandatum vicariae Operae accepit: primo illo significatu Dictatori nullo modo summum imperium , sive summa potestas competit. Quod tamen hic in quaestionem veniebat. Meminisse enim debemus, dictaturam magistratum esse , cujus quanta cunque sit potestas s& solet in extraordinariis imperiis maxima esse) a summa tamen potestate dependet, & ejus vices, in quantum ea
commisit, praestat. Unde non illud tantum spectari debet, quantum Dictatori commissiimst : sed a quo , & in quantum commissum sit. At enim plena potestas, & sine exceptione Diinatori permissa est 3 Nonne enim sine III, aQ. provocatione fuit , apud Livium ' Sed hinc nondum conficitur, summum & absolutum imperium fuisse penes Dictatorem. Populi enim voluntas lic intelligi debet, licui Rex aliquis constituere potest judicem , a quo in certis caullis non appelletur. Quo pacto non privat se sit prema judicandi potestate, cujus Vices alii in tantum commisit. Quid 3 si totam administrationem regni alicui vicario delegaret, ut Pharao Iosepho. Non est Josephi illa potestas, sed Pnaraonis : etiamsi dictum sit, a Josepho provocari non debere. Sed adversus Dictatorem quidem Romanum, sicut ab initio non valebat provocatio squippe tanquam
magister populi , vices populi gerebat) ita
postea valuit, id est, populus eadem libertate, qua suas vices ad tempus Dictatori delegave
366쪽
IN LI B. I. CA P. III. 24 Irat, alio tempore ipse implevit, & ad se a Dictatore provocari posse declaravit : sicut luculente Livii historia ostendit. Considere- viii tur etiam in primis plebiscitum apud Livium, UI, 38. quo plebes scivit, ut si M. Furius pro Dictatore quid egulet, quingentum millium aeris ei multita esset. Quae rogatio quamquam novi exempli erat, de jure tamen populi testabatur. Apud Eundem Historicum fit SCtum, quo formula XXXII. H. mandati Dictatori praescribitur. Et factum Φ ς p 3
Dictatoris invidia non caruit, quia non eve Et cap as. citata in eo SENATVS AUCTORITAS e t. Iterum
tribunus plebis ait: Si antiquus animus plebi Romana esset , audaciter se laturum fuisse de abrogando se Fabj Dictatoris) imperio ; nunc
modicam rogationem promulgaturum de aequando magistra equitum N Dictatorisjure. Quae rogatio etiam in plebiscitum evaluit. Preces
populi Dictatori admotae, consilium Populi ostendunt. Quid si sprevisset illas preces i dubium non est , quin potuisset populus jure
suo contra Dictatorem directa via uti. Ita Principes saepe precibus agunt: ubi aequitatem extrinsecam suo jure poterant praesentius expedire. Melius ergo de Dictatore sensit Bo-dinus, qui productis Livii de provocatione ad populum a Dictatore verbis subjicit: bus i. de Rep. g. verbis planum sit, Dictatorem neque Principem, neque summum fuisse magistratum, ut plerique putarunt Ised curatorem, quem nostri commissarium vocant: nec aliud illi tributum fuisse ,pr ter curationem belugerendi Alseditisns sedan
367쪽
da, aut reipublica constituenda, aut magistratuum creandorum aut clavi figendi. Majestas vero, nec majore potestate, nec legibus ustis, nec tempore definitur. Negat, Dictatorem oummum
magistratum fuisse, eo sensu , quo summum magistratum nonnulli pro summa potestate
sumunt, sive majestate, ut ipse mox interpretatur. De cetero, accurate loquentibus , Dictator est omnino magistratus, sed extraordinarius. Etsummi quidem imperii temporarii, nisi latius aut figurare loquaris , Dictatura non praebet exemplum. Quaeras, an omnino
exemplum dari possit Z Nolim dicere , esse 1mpossibile. Sed res est tantis dissicultatibus
obsepta , ut non reprehendendus videatur ,
qui paene pro impossibili habere velit , si de
summo imperio , non vicario , agendum sit. Affert quidem in Annotatis exemplum Grotius, lib. . p. sue. eX Nicephoro Gregora: ubi Michael Palaeologus edit. Ge- ex administratore imperii, insignibus Impe-nςV. ratoriis ornatus, jurat , se ,s legitimus Imperj successor in suam tutelam pervenisset, illi cessurum esse Folio imperatoris ci omnibus Imperis insignibus. Sed nec, quod juravit,servare unquam in animum induxerat: & ita res gesta est, ut pro invasore merito habendus sit. Apud Curtium v s, quoque quaestio illa notabiliter movetur scelesta oratione Nabarzanis: Austicium ta imperium alii trade interim, qui tam Hu rex appelletur , donec Asia decedat hostis ; victor deinde regnum tibi reddat. Bessum regem temporis gratia tuamur. Compositis rebusjusto retiribi
368쪽
tibi uetariam resiluat imperium. Repugnae summo imperio seu summae potestati , & majestati, quicquιd fauciarium est , I a negotio certo ac tempore suspensum est. Pertinebunt haec etiam ad administratores cs curatores regni, de quibus apud Grotium sequitur. Alienum jus
tractant, non suum. Atque ut summum dicamus imperium, non spectamus tantum mo
dum habendi ut tempore definitur , sed quo titulo & sormula, suo denique an alieno jure γhabeatur.
f. XII. Quae de libertate civili regno opinposita hic Grotius adfert, male cepit Feldenus. Boxhornius quoque in illud Taciti clibertatemta consulatum Brutus instituit) non meliora an Dotavit. Quod enim libertatem saepe regno opponant VetereS, tum aliunde , tum ex allatis hic locis clarissimum est, ut frustra moveatur disputatio : an etiam in regno possit liber
tas esse. Inter exempla alienati imperii enumeran tur etiam XX. urbes, a Salomone traditae Hiramo Phoenicum regi. De hac donatione ita Quaerissit r. statuendum arbitratur Francisicus Hotomannus: Salomonem non perpetuι juris ta proprietatis ac dominii alienandi caussa oppida illa XX. Regi eotero tradidisse: primum propter rationem religi mrs , qua sub extero Rege mutars aut corrumpi potuisset; deinde quia ne privatorum quidem possessiones mutare Regibus Israelitis licuit. Quid ergo esu, inquit nimirum cum Hiramus magnam Salomoni pecuniam ad templum adificandu cr
369쪽
didisset, magnamque praterea materia vιm illi ad idem opus vendidisset,neci satisfacere illi Salomon per id tempus posset,de populi consilio Salomon et XX. oppidafruenda derit,ut ex eorum vectigalibus re frutilibus suum Hiramus servaret, Mi illa emtionis jure, ta ut proprietarius possideret,sed tantum quasi , aut certe eo jure, quod Longobardi precariam appellarunt. Cujus rei etiam argumentum extat 2. Chron. 8. aedificavit, inquit, oppida, qua Hiramus ei ded rat , eaque ab Uraelitis incolenda curavit. Uuibus ex verbis probabile est,non tantum Hiramum aliquanto postilia oppida Salomoni reddidisse,verum etiam quamdiu ipse illa possedit,Israelitas in iis propter varietatem religionis non habitasse. Videtur Hotomannus eorum Hebraeorum seni tentiam sequi, qui Regi, fas non fuisse, regionem Judaicam imminuere, tradunt. Sed ML deI. N. VI denus, quem vide, ex inimonide ostendit , 16. sub sin. Regem terras bello ultroneo absque Synedrii magni decreto suscepto quaesitas potuisse alienare. Josephus δωρεώ vocat. Neque dubitant quidam, Salomonem vere tradidisse has urbes. V. i5. Adeatur Nicolam Fulurus in Miscellaneis, ta
I py g. XIII. Quod ab initio dicitur, de non cap. 4. prasumenda populi voluntate, accipiendum est, ut congruat f. VIII. scilicet, ubi voluntas populi non est expressa, in dubio. Quod de commendatione filiorum adseuccessionem in regno, dicitur, minus habet, quam in re est, si Carolidas spectes. De Caroli Magni
370쪽
divisione regni inter filios alibi diximus. Et . . legi 1n primis debet constitutio ejus de ea re, eonae pa V. apud Goldai m. As. 'Quae de Ludovici Pii dono, Romano Pontifici facto in fine 9: habentur, satis infirman- Iur per ea, quae de vanitate supposititii instrumenti Conrangius annotat in libro de Imperio Romanorum Germano cap. 'L. De caetero infra pag.qo. quaedam erant monenda ad II, 9. II.
f. XV. Quod de tutela hic dicitur, ita accipiendum est, ut in patrimonialibus regnis, sicut de cetero patrimonio, ita de regni tutela libere disponant, ad quos in familia jus tanquam familiare pertinet : cum in non-patria
monialibus nihil familiari dispositioni relinquatur, sed legis populique auctoritas publia
f. XVI. Quaestio est gravis in thesi, & in hypothesi studio partium amplius intricatur, de promissis ta jurejurando Regum. Atque illi quidem plane non sunt tolerandi , qui tam indistincte dc de plano respondent , ut quid
dicant, quidve ex dictis consequatur, parum cogitasse videantur. Grotius subobscure loquitur, de promissis, qua etiam ad imperii rationem pertineant. Aut enim promiserit aliquid Princeps, quod ad jura majestatis pertineat, sive partes summi imperii , & usum summi imperii; verbi gratia, se non laturum leges, non gesturum bellum, nisi de sententia ordinum : & tum partem summi imperii communicaverit , neque adeo potestatem summam habuerit totam . Aut promiserit