장음표시 사용
391쪽
ας6 IN LI s. I. CAP. IV. iii men esse ostendit & obtinuit Plinius in Epistolis.
3. Doegi exemplo stabilitur contrarium. Is enim cum maluisset mandato Saulis parere , quam juri naturae , quod innocentium caedem abnuit ; impium facinus commisisse, & perniciem sibi accivisse pronuntiatur. Conferenda est historia I. Rel. 22. cum psalmosa. Theodoretus Ini Reis. quoque, τιέπωνοι δἰ , inquit, του Σαου, οἱ δορυφο
τρι- σιους ἱερειι ιππισφαξε. Laude dignisunt sateia lites Saulis. Neque enim, ad mandatum regis, sustinuerunt manus infanda caede Sacerdotum contaminare: Doeg autem impiam cadem ausus es, facere,mactatis trecentis o quinquaginta cerdotibus.Quod de hostili animo talia mandantis affertur, partim valde restringetur per Grotiana monita h. cap. g. 2. I T. 2 lιb. 2. cap. I. f.'.
partim nondum in expedito est. Quid enim liceat civium singulis, in regem hostiliter sinsingulos scilic.) animatum , declaratione opus habet suo loco. vid. Polyb. judic. de Dicaearcho
g. lΙ. Naturalis facultas resistendi injuriam inferentibus, sive arcendi injuriam, restringitur hic ex hypothesi constitutae societatis , Scinstituti imperii. Stare enim simul non pose sunt, licentia resistendi, & iacultas imperandi. Non eximitur plerisque, quin de hac re semper ita disputent: quasi & aequalitas omnigena, & libertas resistendi in infinitum , na-
ruraliter omnibus convenerit mortalibus : a quo
392쪽
quo naturali jure, recedendum scilicet fuerit
constituendae civitatis caussa. Verum si -- NMως χαρον assumuntur, ut multa hujus generis ad declarandas rerum utilitates aut habitudines aliunde asciri mos est ; nemo valde repugnaverit. Nescio autem , an satius sit, sine ambagibus, veritati praesentiore consilio operari. Jus defensionis&resistendi injuriae, nunquam naturale fuit, fit si cum respectu ordinis, sive salvo ordine , quem natura Q-eialis suo fini consequendo , supremo loco destinavit. Naturalis est haec restrictio: sive
inest in jure resistendi naturaliter haec exceptio , nisi resistendo violetur ordo socialis, cujus primam & summam rationem ipsa natura habet. Nisi enim haec cautio accederet, tum
sane fieret, quod in hypothesi prolixe figurant, & societas ordinis necessarii & naturalis ratione non custodita, insociabilis fieret. Locus Homeri ex Odyssea fota v. i I . U Ii J, Cyclopum Aetilas exponens,
hic ad describendam cyclopicam vitam, quae notat ἀνα , , affertur, quod mireris. Ar δο i potu I. teles enim, ut supra diximus, aliter & in meliorem partem interpretatur , hinc ratiocinans : si Cyclopes etiam necessitatem regiminis & imperii, saltem domi suae agnoscunt, quanto minus alii negabunt. In primis, quantum ad unius imperium attinet. Quo & Plato 3- p refert: ostendens illam διωαςώανοικονομκta, ut q)φ'
393쪽
268 IN LIB. I. CAP. IV. se vocemus, apud Cyclopes fuista rudimentum
tris ta qui regis imperio reguntur. In Ethicis e. tamen aliter Ari oleis alludit ad hanc historiam ; quando reprehendens civitates , quae nihil de publica educatione & disciplina sanxerunt, civibus ait necessitatem imponi exemplum Cyclopum,mitandi , ut quisque suo auspicio s destitiitus legum publica auctoritate) disciplinam domus suae regere cogatur. Sed neque ibi ulterius pertinet, quam ad legum civilium comparationem, hoc modo, ut ex Eustratio repetamus : sicut Cyclopes non habebant leges, aut constitutam legibus civitatem , sed dispersis familiis agebant , in quibus arbitria patrisfamilias pro legibus erant , sive quisque domi suae rex erat: ita ubi publicae nullae sunt leges de educatione & disciplina, aut culpa imperantium negliguntur , tum convenit, ut quisque suos curet regatque 1uo arbitrio. Id enim est hoc loco κλωπι-ς smore Θclopum. Promiscuum resistendi jus in verbis illis Homericis non ineli, nisi a consequentI, ex tota narratione conficias ; ubi
nulla civitas, sed segreges familiae sunt, neque commune jus & forum ; ibi quisque sibi jus dicit,&promiscue alter alteri, nullo scilicet inter patresfamilias discrimine inaequalitatis& ordinis, resistit. Nempe quia sunt νομάδες sagi 2 starsi. Ubi ἀκὼ ουδὲν-ουδενος,nemo snulla
394쪽
ulla re audit neminem, ut habet versus Euripidis in Cyclope I 2Ο. De cetero, quae ad historiam Aboriginum Sc Getulorum pertinentia hic adferuntur, aut si qtiae hujus generis vel ex antiquitate, vel
recentiore aevo petita memorantur , non debent perfunctorie & sine examine transmitti. Quaedam enim cum comparatione exaudienda iunt, ut non excludant omnem societatem
civilem, sed talem civitatem describant, quae melius constitutis comparata, dissociabilis
videatur. Quaedam regio imperio opponuntur, neque omnem prorsus ordinem socialem& civilem, sed eum, quo uni paretur, negant. Vix reperiantur exempla α ναρχίας omnimodae etiam ad tempus non longum. Quamquam oratorie ita describuntur, quae civilem ordianem vitiant corrumpuntque. Nam in pertu
batione reipublicae, & civilibus dissidiis, res non geritur sine omni ordine statim enim ruerent omnia , & dilaberentur) sed quod cicero ait, ne latrones quidem sine aliqua j stitiae particula vivere posse , id hic quoque locum habeat. Sine aliqua particula ordinis socialis nulla multitudo servari potest vel inmodicum. Igitur quo magis a ratione Ordianis disceditur , eo magis augetur species dc terror imminentis ruinae, donec ad ordinem gradatim redeundo , metus ille deminuatur.
Unum est exemplum, quod evenire potuisse, imo evenisse neque forte longe petenda esset historia) negari nequit. Sint in aliqua regione plures
395쪽
plures famosi latrones, qualem Cacum dein 1cribunt veteres: neque foedere aut societate connectantur ; sed sibi quisque tendat. Habeat unusquisque arcem munitam, in quam se recipiat familiam, qua se tueatur. Hoc
esset instar familiarum segregum apud Cyclopas. Sed nimirum hi essent pro rebellibus deseditiosis habendi: qui spreta auctoritate legum, quibus parere debebant, a corpore seceia serunt qui enim aliter fieri poterat λὶ & pacem publicam inquietare coeperunt. Id quod aliareri latronum generi quoque competit, qui
toto exercitu, aut certe magna manu satellitum faciunt, quod hi familiae ope : qualem historiae Appulejum proscriptum, Viriatum,
Spartacum , Corocotam , Tacfarinatem , Claudium , Bulam, & Gordianus Imperator , Barsatoram,memorant. Sed hi instar quoddam sivitatis constituunt, quantum ad imperium :licet nomen civitatis non mereatur coetus ,
qui maleficii caussa coiit. In fine g. ostendit fontem & rationem politicam legislationis, qua ubique describuntur &ςocccentur rei laesae reipublicae seu laesae majestatis. Hinc ubique, inquit, majestas, id est, dignita Depopuli, e unius, qui summo fungitar imperio, tot legibus, tot poenis defenditur: quae constare non potest ,si maneat resistendi licentia. Majestatem vocabulo explicat: scilicet compendio loquendi. Ipsa enim summa potestas violatur, seu imperium , seu respublica. Unde crimina laesa reipublica dicuntur.
396쪽
scilicet summa potestas, quae tanti facienda erat, quae secrosancta habenda erat. Praetexta est summae potestatis summa dignitas. Repetit Grotius,& sensum ἐκ Γλου verbis aliis effert f. VII : nam cum summum imperium non possit non multorum odiis patere, securitas fungentis peculiariter fuit munienda. Est, ubi laesa venerationis crimina, ab aliis, lasa reipublicae repotestatis criminibus distingui posse videntur: necessitudine tamen utriusque se nu quam non ultro ingerente.
f. III. Celebris , & proprius hujus argumenti est locus I. Sam. 8, a vers. II. usque ad I P. de quo duae potissimum obtinuerunt sententiae. Alii enim putabant, non de jure, sed defaeto Regis hic agi. Quam sententiam etiam amplexus est & ornavit auctor L. Iunii Bruti sive Mindiciarum contra tyrannos, & milhelmi Schic ardus iniure regioHebraeorum. Miu autem crediderunt, de vero jure Regum hic agi: cum, 'quae enumerantur, ex illis sint, quibus Rex citra abusum & propositum tyrannidis potuit uti; ipseque Propheta descripserit hoc jus& in arca foederati reposuerit I. Sam. IO, 23. Expensis rationibus, quae in utramque partem magno studio afferuntur explicanturque , non dubito veram esse sententiam posteri rem . Grotius autem hoc loco novam sententiam affert. Quae quidem ad id, quo tendit , satis valere potest , historiae vero totius momenta haud satis meminisse videtur. Viderunt & nostra tempora di sputationes de hoc locos
397쪽
loco, partim impias, partim incautas & immoderatas. Impius est in eo genere Miltonius parum cautus Salmasius. Cujus praecipue eo Desens tendit oratio, ut de jure licentia seu impunitatis Og, c p. ' exaudiendum Samuelem ostendat. Et ramen
ex jure licentiae, id est, improprie dicto, iterum jus legitimum conficere latagens, quam a communi civiliter scribentium consuetudine audax ubique & praeceps dictio abhorreat, non animadvertit. Ceterum ad jus regium , & locum Salii uelis addi debent psalm. 3I, 6.
quo Grocius usus est cap. praeced. g. m. proverb. I6, vers. I . e IJ; cum quo Philippus Melanch- rhon confer i proverb. I9,I2.-2O, 2. Eccles. 8, 2. eq. ubi το ανυπέυΘεμον, & jus vita ac necis: quibus saepe solet mν τοκώτο significari. Dan. 2, v. 36, 37 9. IV. Loca Novi Foederis , multam magnamque habent collectionem , & idoneos . nacta sunt interpretes. Sententia illa , etiam proverbio celebrata, de necessitate imperii, qua per modum rum dimως , ostenditur , quid futurum esset remoto ordine imperandi & parendi, a multis enun- libr. t. adu. tiata est. Colotes apud Plutarchum explanate:
δ. M. uui legeου tulerunt &jura, regendique taparendi ordine civitates constituerunt, stu τι m
398쪽
in tuto ac tranquillo locarunt, ta perturbationibus liberarunt. Hac vero si quos tollat, ferarum vitam viveremus, ta quisque obvium quemque tantum non devoraret. Et Plutarchus quidem i. gista arguit ; & vicissim arguitur a Galfendo. pieue in or Quamquam facilis est conciliatio, si quis dicat: Colotem ad ingenium vulgi, id est, plurium respexisse; Plutarchum de rectis erectisque naturis loqui , sive potius Colotem recita defendere fas est, hoc sensu: nisi civitates
essent , depravatio consuetudinum ingenia plerorumque ita corrumperet, ut rectae ratio nis imperium in illis vel obscuraretur vel extingueretur. In civitatibus enim disciplina traditur,& exercetur, qua obsequendum rationi & naturae amplius constat. In primis oratorie diffudit hunc sensum Theodoretus ora- ton .pagationem. de Prudentia. Cum dixisset a Deo 39s magistratus constitui, qui coetus humanos
399쪽
nes injurios ferret, nisi erumpentem cupiditatis eorum flammam legum metus reprimeret ' more piscium enim,qui majores sunt,devorarent min rci, nisi te traflum gladium, ardentem rogum, es si qua alia coercendio releribus, qui rempublicam erunt, excogitarunt, ostentaret. suod si enιm, etiam ubι leges msnantur, uri magistratus puniunt, tamen quidam omni bestia saeviorem in proximos animum gerunt, more scorpionum
1rruunt, more serpentum mordent, canum more rabiem exercent,denιque adverse consortes ejusdem generis rugiunt ut leones in diversi generis animalia ; quid illi non facerent se leges non essent aut magistratus non punirent 8 Locus Dionis Cassiu sumtus est ex oratione Caesaris adseditiosos milites, Placentiae lib. I. pag. I 68. est 69. edit. mechel. cui comparabis geminam Taciti philosophiam in oratione Otho-nιs I. His. 8 .
Interjicitur responsio ad ea, quae de injuriis imperantium & facinoribus malorum Principum objici poterant. An & hoc adjiciam , quod Grotius, approbas . Deum , inquiens, illum ordinem ι randi m parendi, minus quam quod res postulabat, dixerit. Non approbavit tantum Deus, sed instituit praecepitque illum ordinem, quia supra explicatum est modo. Approbatio, ut quasi praecedente facto hominum concipitur , ad formas accidentales pertinet. f. VI. Moderato judicio utitur Grotius , de viris illis eruditis, sententiae & falsae & periculo
400쪽
IN LIB. I. CAP. IV. 2 seulosae propugnatoribus, quasi sibi prius quam
alus id quod tuendum susceperant , persuasissent.
Valde autem vereor, ne de uno alteroque verissimum sit, quod in alia re in praeloquio de Fero dc Erasmo dictum est, ubi mitissime judicandum est. Singularis prudentiae quasi invento sibi placuerunt in hac re, si regni licentiae quasi obviam irent. Quosdam disciplina sua, quae circa religionis nomina pro ratione est, huc vocavit. Nomina quorundam recensentur in Annotatis. In iis liber ille, cui Brutus eruditum magis quam auspicatum n men est. Classicum ille canit adversus Reges,& privata auctoritate ex regibus tyrannos facit, cavillatione non philosophiae modo sanioris sed Scripturae sacrae. Juvat praetextum doctrinae, & spuriae species gravitatis. Multum nocuit prae ceteris ille liber. Cujus auctorem Grotius in Apologetico adversus Rivetam facit Mornaum. At Lausannae ostendit vir doctus amico schedas manu Huberti Langueti, quasi a generante scriptas. Utinam in his
non tam pertinaciter nominari voluisset Ho- romannus ; mali utique exempli auctor in Francogallia sua: ubi me το δουλέυ ν τοῦ δ ποθεσ etiam historiam non semel corrumpit. Claudii Se selli Gallia eodem pertinet. Horum virorum auctoritas. etiam viris cetera innoxiis & moderatis , illicio amicitiae primo imposuit, ac horum opera deinceps aliis. Nam de furoredi licentia, ultricibus flammis digna, quae in