De divina psalmodia, eiusque causis, mysteriis et disciplinis, deque variis ritibus omnium ecclesiarum in psallendis divinis officiis, tractatus historicus, symbolicus, asceticus. Sive psallentis ecclesiae harmonia opus novum & curiosum, ac multiplic

911쪽

pud Ethnicos Numam Pompiliana peti libros cecremoniarum scripsisseHReligionem pertinentiunt loti.Ηiii. resert Dionysius Halycarnatalis. Julianum quoq; ο antiq-ι 3. postatam intemplis idolorum nostris continules ritus,&precialonumstentatim canendarum se Nieeph.ltam mam instituisse scribunt Nicephorus, &Naziana e , Naitan oratii his, Narrat item Batonius Valentem Imperatorε in Iulianum M num,uisis in templo sacrisceremoniis arima. .. '''' erga res Catholicorum reverentiam concepisse. Tanta est earum vis Messicacia. a. Frustra Sectarii, atque irrito prius conatu in illis evertendis laborant. Dicunt enim ad Idolo- latins nos accedere, quod quaedam ceremoniae re periantur,quae nobis&illis communes stat. Nam uic multis pauca seligam, in sacris veste candida Valer.Maml. . utimur, usi sunt & Gentiles testibus Valerio Maxi-

Diommi L Dus gentium, ut &olim vero Deo auctor est Censerinus. Osterre decimas, tota etiam apud Ethnicos observatum scribitDionysi Halycarnatalis. Non licuisse Pontifici quempiam occidere Suet nius in Tito asserit,sicut nec Sacerdotibus veri cultus Lustralatii aquamin jersionem sepulchrorum, cereorum, iampadarum usuiri,& alia multa, quae nobis in usu sunt,inter Gentes viguisse pauci Scriptores commemorant. Sed haec omnia amprident

,iar Iz quin Tertullianus ex lege divinatiis restitionis

Gr* i lyst in cultum, agente diabolo fuisse transfusa praeter-Hi Th*μ- quam quod multas gentium superstitiones ad cui Vinoi sib s tum veri Deid sanctis Patribus laudabiliter transi et as Gregorius Nysienus, Theodoretus ost eI1dunt.At omissis haereticis, qui omnes remonias tollet e conantiu ,contrarius aliorum error perstrin-Modus est, qui declinantes insuper Milonem nimio Cultu

912쪽

odmonerant Religuinem.Horiam mores graphita pingit,ut selet,in Ethicis characteribus Tneophrastus.Superstitiosus,inquit,is est,qui elotis manibiu,

d aqua lustrali asyerius; templo,solium lauti coprestensum tenens integru diein ita ambulet.Si viam eo ambulante mustela transcurrerit, non ante progreditur,quainalius pilo transierit,aut se tres pides trans viam iniserit Serpentes.si viderit in aedibus,sacellum eo loco extruet Lapides unctos qui sunt in triviis selet oleo ex ampulsi perfundere nec prius dilaedere, quam posito genu eos fuerit vene tatus.Solet etiam domum crebro purificare sepulchrum nulliun insistere,ad defuit num justanuultisaccedere,neq; item ad ullam linquam puerpera. Inseiunium porro si viderit, pergere illico ad divino daugures, Escitaturus cui Deo,cui Deae m.

a sint tenda. Haec Malia Theophrastus dei

perstitiosis infidelibus,quos in Evangelica luce n nulli turpius errantes imitantur.3. Caveantautem Ecclesiastici, ineant inim rum Pastores ne Christianae plebis ignorantiam

ipsimeti eant,ne fiat sicut populus, ita Sacer sis. Semper ignarum vulgus proclive fultad superstitionem, phis in vanis quibusdam ineptiis quain in vera pietate confidens. Sed pri dentis Sacerdotis munus est docere populum, ut ceremonias quidem a majoribus nostris sanctὰ institutas accurate custodianti aspectas autem novitates, tumultuarias hominimi Mnventiones radicitiis amputentidc evellant. In ipsis vero 'xterioribus oblet vantiis sitam non esse pietatem .religionem animadvertant. Quidam enim Religiosi externis functionibus diligentissime adimpletis, quasi iam salva sinti omnia, magnam de seipsis sanctitaui opinionem

913쪽

concipiunt; cuia tamen adhuc a vera persectamiel longissimὸ distent, Christi Domini maledicto tan, quam probroia arbores proximi, ni post frondes Aflores expeta atos etiam in maturitate autumni fru-- Maiis, p xxuriant. Hominem intuere ait Bemardus, vanam istorum Religionem describens, qui solas manus ad Operamandatorum movet corde penitus arido, ductus consuetudine quadam plan quasi vitula Ephraim docta diligere trituram. Exteriorum quae ad modicum Valent, nec majora praeterit, sed camelum glutit, dixi ci ilicem liquati ncorde enim servus est propriae voluntatis, cultor avaritiae, oriae cupidus, ambitionisamator,aut haec ςmnia, aut singula, quaeque intus vitiassivens, vimentitur iniquitas sibi, sed Deus non irridetur.Videas eniminterdum sic palliatum hominem, ut se ducatetiam semetipsum penitus nun tendens ver mem,qui interiora depascitur Manet enim superficies, dc salva sibi omnia arbitratur. Comederunt alieni robur ejus, ει ignoravit. Dicit quia dives sum,&nullius ege, cum sit pauper, miser, Amserabilis. Nam &inventa cauone ebullire saniem, quae latebat in ulcere,& excisis, non extirpatam arborem in sylvam pullulare videas densiorem. Quod periculum si volumus declinare, securim ponamus necesse est adradices arborum,non adia, mos. Non sela inveniatur in nobis exercitatio cor- poralis ad modicum valens, sed inveniatur utilis ad onmia pietas, exercitium spirituale.HaecDoctor mellifluus, qui non dicit externum cultum non esse olautino inveniendum in nobis, sed cum interno Palat. 3. conjunctum,sicut strinum est, ab meum scara

mea exultaverunt in Deum vivum. Et si rem

914쪽

f. IV.

De attentione Eam triplicem ese ad verba, adsensum . verborum, inem qui Deus est Uucta quanta

minxattentionum vis, ct necessitas. μυ- puur extra se ditim psallit Controveoia quadam tra mur, o solvuntur. a. cclesiastica hymnodia, tametsi secundum se opus sit excellentissitnum,li necellariis tamen condicionibus careat, nequaquam altissimo Deo placere poterit,qui modum operis magis attendit, quam opus pium .fuste, inquit,quodisum estper Deutriss.1 sequem E qua doctrina illud Gersonis pronunci tum a viris spiritualibus proverbialiter usurpatum prodiit Deum scilicet esse non verborum, sed adinverbiorum remuneratorem hoc est Dominum non tam respicere ad actionis bonae substantiam, quam ad modum, docircumstantias, quas Grammatici selent adverbialibus terminis explicare. Sunt

autem tresconditiones necessariae, ne oratio nostra fiat nobis in peccatum nimirum ut reverenter, ut

attentd, ut devotEpsellamus. Et Mreverentia Quidem, acceremoniis, quae ad virespertinent sensitivas, jam dictum est, nunc tra standum de attentione, ut dum psallimus, id versetur in corde quod ore profertur, cum Deoloquentes tantain sil-tem attentionem adlubeamus, quantam cum hi

jus mundi principibus de rebus terrenis tract antes adhibere solemus. Alioquin sugillabit nos Proph

inca objurgati ae Salvator noster dicens, Imom a

915쪽

per Aquitanicus: Pro .epigis. ι -- Dominum depromtur , precamiis Magna sunt arma preces,inquit Chrysestomias dii nodosebrii, undequaq, mente nostra sectita immadeamus,totique nitis, ut non selum verba, sed etiam mens verborum comes ad Deum accedat. Et quae segnitia est, ut

si pr. 4 ' in V M'vix Cyprianus binari&rapi ineptis c gitationibus cum Dominum deprecaris , quasi s t liud quod magis debeas cogitare,quam quod cum laquei ii QDmodo te audiri a Deo post

las,cum te ipsenon audias Vis esse Deum memb-Rsti esst rem tui cum reas, quando u ipse memor tui noἈ- ω ' δ' Psalm si, ait Laurentius Justinianus, st dam Dei ad hominem , atque hominis admisim dessus, ra, semilis cis allocutio ideo i*d rium, sedivertit.Intendere debet omnin&lli,qui intendit: sibi: omnia verba sacri carminis suspensa debet 'udire mente, tanquam si ipsi mi essent prolata. Quod autem voce clamat, concordet sensu,seseque coaptet intellectui Scripturarum. Nihil vero de iis v sistis sunt illo beato tempore cogitet naulapietat, sed ista ei sufficiat praesentia Redemptoris. Nam negligentes orationes ut recto dictum est a maragdo Abbate necab Iaminine possunt impeti οἱ dεω u. quod volunt. Oratio autem , teste Guillismo

mel, cit AlvErnosa sua divinaRhetorica velut quidam nun-'

etc. ius est qui ad Deum mittitur, ad ipsum intrat, nec

916쪽

, Divus Thomas, ejusque synchronus&ami Thom.1.2. . rus D.Bonaventura tres modos attentionis distin soti,. n. a. suunt. Primaattentio in materiali Verborum pro process.relis.

ametatione consistit; quando quis attendit Mint 'gre,vi recte, ac sine errore cantet,legat,psillat Au aera in sensu liter si verborum sita est,cum quis o i vemim quae recitantur signifieationem. Te tia circa mysticum sensiam verbonam, utSeraphicus Doctor explicat, aut circa finem orationis'iii est Deus,vel circa rem pro quamatur ad mentem minctoris Angelici vestitur. Prima omnium infima simplicicioribus competit qui Latinum idioma non intelligunt. Secunda ad doctiores. Theologos

spectat Tertia ad Religioses metinet, qui seu imaxime insistunt, licet doctrina, litteris careant. Prima dicitur interialis,secunda formatis,tertiam natis. Per primm attenditur ad verba, per secunda ad sensum,per tertiam ad effectum. Porr,hi modi attendendinon aequaliter obligant recitantes Suin pono autem aliquam Misationem saltem virtualei' adorationis integritatem requiri, quo posito cer- tum est inprimis quamcumque ex tribus suprascriaptisattendonibusadorati sis vocalis integritatem tussicere est enim quaelibet actΗshumai uis, ,erum signum divitii cultus Veri un ad vitan cub

tram primus ventionis modus quandoque non

usticit ille enim qui majoris intelligentiae omnino incapax ad bla verba supersicialiter attendit, non ςat, cum te atum esse non possit, nisi volunt rium. At vii doctus, quiveibalem duntaxat observans attentionem alias aluoxes voluntariis dist 'ctionibus impedit,in negligit, peccat PM culdo

bio ob gravem Dei irreverentiam, sicrique Canoς

vis transi essionem,quo innocendus Prea disti icti

917쪽

nolentes de praecipit in virtute obedientiae, ut divinsi ossicium

noctiirnum pariter, diurnum,quantum eiSDeus c, dederit, omnes studiose celebrent, ac devote A

cedit quod non omnes effectus orationis consequi orantespossunt, quacunque adhibita attentione:

etactus enim sunt quatuor impetratio, meritum, satisfactio,& spiritualis animae refectio. Ad impetrationem satisfactionein sufficit primus modus eum virtuali proposita attendendi pro cujusque via ribus 4ngenioci nam ex ipso opere poenali creΩ cit per se satisfactio, nec ad impetrationem aliquem. actum exigit Deus qui vires hominum excedat l rare autem sine distractione nullus mortalium potest: tum fieri nequit ut ad altiores sensus indocti homines eleventur. Meritum veris cum se aliter ac proprie totum sit in interiori actu, censent communiter Theologi cessante inter in actuali in- eurione, ipsus quoque augmentum cessare Postremus denique effectus spiritualis resectionis tertium, vel secundum attentionis modum requirit cum actuali spiritus advertentia,quae res adeo certa est,utnulla indigeat probatione. 3. De hacpsallentium mentali dulcedine loqui- turdulaissimus Beniardus inea sententia, quam supra quoq; commemoravimus Cibus litore,PElmus in corde sapit. Tantum illum terere non negligat fideli, prudens anima quibusdam dentibus intelligentiae suae,nesi seria integrum littiatvi non inansium,frustretur palatum sapore desiderabili, μdulciori super mel&favum meramus cuin postolisin,ecelesti convivio, in Dominicamen- favum mellis. Melin cera, devotio in littera est.

Alioquin littera occidit si absque spiritus condimento glutieris. Si autem cum postolo silu

918쪽

las spuit psallas Somente,cognosces: tu de illius veritate sermonis,quem dixit JESUS, Verba qua quutussum vobis stiritus, es vi sunt. Hanc Magistri doctrinam pari stylo, spiratu sequitur Gu ricus noster Abbas Igniacensis. Beati plane, ait, pis 'scrutantur tesimonia eius, in toto corde exquirunt eum. Mirabibitesimonia ua Domine, deascrutata es ea

scrutinio quidem opus estnon selum,

uteruantur mystica, sed etiam ut suganturmoralia. Ideoque vos qui perambulatis hortos script rariun noliteneo:ginter otiose transvolare, sed scrutantessingula velut apessedulae mel de floribus, spiritum cie sermonibus colligite Spiritur enim mos, inquit Distis,super mel dulcis, haeredi ta measiuper me Mavum. Ita probantes quid si piat manna absconditum euietabitis illud Davidicum. inam dulciafaucibus messe uia tua sive melm meo Ab his hortis in alios, ubi requies hcretior, S voluptas beatior, si species mirabilior, sponsus

ni fallor vos introducet, cum intentos laudibus sitis in voce erilitationis, & confessionis rapit in i cum tabernaculi mirabilis usque ad domiti Dei, Iucem scilicet inaccessibilem,ubi habitat, ubii scit,ubi cubat inmotidie. Si enim devoti, e rium habet aliquid de illa pia cura ositate quaereia-ritina, Rabbiub habitas 3 puto quia merentiu audi-xe,Venite, dc mdete. V enerunt,inctu es viderum, apud eum 1anserum die illa. Caeterum de hac mansione apud dilectuin, ad quamnonnunquam introducuntur, qui hoc tertio attentionis genere

titi silent, gravissima extat Theologorum dispuratio. Matientio interior vocalem orationem unpediat, ita ut ille, qui psissendo extra se rapitur per altissimam contemplationem , ilicii recitaui praecipioinuisatisficiat.

919쪽

. Contingere sese aliquando non mihi, meismilibus, sed iis , qui norunt educere mel da petra, oleumque de saxo durissimo ut dum mysticae P ulmorum intelligentiae, vel divinis mysteriis contemplandis inter psallendum diligentius insi-

sttuat, extra se rapiantur, elevatis ita altum superioribus potentiis Amor enim si uim serit,d rapit ad amatum. In hoc raptu constituta animain abys

Q quadam lucis, Si ardoris avocatur ab exterioribus,ita ut actuSinlariorum potentiaxum, vel ces

sent, impediantur omnino, vel suspendantur, rdebilitentur Idaec talis anima ad tantam sublimita tem singulariter producta, debetiac uiri sipodi suspensionem impedire,ut vocaliter possit orares an cessat tunc recitandi obligatio, vel postea adici versa Ecclesiae praecepto latisfaciet Sed quid si raptus ultra tempus perseivendi ossicii durareta In selutione harum dissicestatum possem diuti immorari obvarias, Hissidentes Theologorum in piniones. Sed omissis controversus satius existimo quid mihi probabilius videatur breviter uidicare Dico igitur primo, quod si mentis suspensio usum vocisti ed latinon impleatur praecept turis sed te, netur postea,qui talem raptum passus est,c ificiun

suum recitares nec enim tollit obligationem prae

cepti insularis impulsus Spiritus inici L Si vex,

mentisexcessus linguae usum non tollat, sentio itatum,qui sensui spuatuali ita attendit, ut verbano consideret, vere orare vocaliter , dc Ecclesiae praecepto sitisfacere, dummodo verba ipsaintegre, re sine eITore pronunciet. Nam quid praecipit Eccle-- , nisi ut oremus, Jaude mus Deum 3 oratis autem quid est,nisi ascensio mentis in Deum P qui mente elevat in Demni verissime orat , ii

920쪽

εet attentionem reflexam ad verba non habeat. Nullus unquam Doctoriam rigidus exactor fuit, ut actitatem adverba attentionem necessariam ad ratio 1311, integritatem existimaret Ergo si prima intentio integra verba proferendi, vocaliter laudandi Deum nunquam voluntati interrupta virtualiter durat, quis neget hanc veram sic orationem, Deoque gratissi na, qui non Vocis cim morem, amorem rejicit cordis a Dico tamen secundo, quod si tempus non superesset ad persolvendum ilicium, idque oranspraevideret ita futurum,tantam animisuspensionem impedire teno retiir, ne preces horarias omitteret, asioquin non excusaretur a culpa, si privatos affectris Ecclesiaiti ςar sanctioni pratferret: nisi serte suspensio, Vel raptus tanto impetu fieret, ut usim tolleret libertotis, quod fieri posse Theologi Scholastici cum Mysticis asseverant: tunc enim ui Oimilione Odicii involuntaria peccatumium esset, ut per se constat. Disierunt de liac re sancta Catharina Sen, n sis in Dialogo cap. 67. Sanctus Vincentius P urerius tracti devita spirituali cap.io Dionysius Carthi sanus intractatu dediscernendis piratibus, articulo as citatus a Consa vo Durarito spiscopo capit tertio libri de visionibus, quem praemisit RG velationibus Sanctae Brigittar Gabriel Biel in Ca-nonem Misis lectione 62 ubim; ta 4,ilha na, Δρ alii Recentiores. s. Haec vero doectrina ex parte disi licet Joann Get n. i. e Gersoli', quem sequuntur quidata Neoterici, dis 'plicet etiam Gabrieli loco citato. Isti inina sentiunt nullo pacto licere pullentibus talem meditati nem admittere, quae nec pertineat ad verb*,