De divina psalmodia, eiusque causis, mysteriis et disciplinis, deque variis ritibus omnium ecclesiarum in psallendis divinis officiis, tractatus historicus, symbolicus, asceticus. Sive psallentis ecclesiae harmonia opus novum & curiosum, ac multiplic

921쪽

sissimoveat cogitationem Rario Linquiusnt,quia non attende adverbalem prolationem, dum recitat, mentaliter tantum orat quis enim asscrate ternamillani actionem esse humanam, cum careat.

omni advertentia' At Ecclesia publicam orationem jubet esse vocalem, ut toti populo, pro quo profertur, itanotescat: Ergo non obedit Eccletiae, qui voluntariis contemplationibus orationis pervertit integritatem sic illi argumentantur. Sed ut veritas nostrae assertionis inconcussa permaneat, id uodassilinunt ad prpbationem, acium scilicet iuum noncs e humanities, ominino negandum ess . Quoties enim in principio actionis actus voluntatis elicitur, quo quis vocaliter orare, atque integra verba proferre decernit, totus recitationis aetus qui sequitii liber , voluntarius, ac proinde humanus dici debet, quamvis desit actualisattentio ad verba. Quod si actualis, ac nunquam interrupta

attentio requireretur, profecto non salvaretur omnis caro, cum ob cordis humani instabilitatem,

is integram orationem Dominicam liceat sine - ο - , distinctioi e proferre. Nec obs at D. Bernardus incariis iv Hoc enim ad confirmandam Gersonis sciatentiam quidam utuntur, locusquemobjiciunthicem Iihil aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis.Nec selas dico vitandas cogitationes Vanas, re otiosas vitandaestant&illae,illa dumtaxat hora, illo loco, quas ossiciales fratres pro commuini

necessitate quasi necessario frequenter admittere

compelluntur Sedne illa quidem profectδ recipe

re riuac consuluerim,quae forte paulo ante in Claustro sedentes, in Codicibus legeratis, qualia etiam' ramcnae viva voce disserentem hocautatorio SH

intus sancti rcc ia reportatis. Salubria sunt , sed

922쪽

hunime illa salubriter interi endunt revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non recipit, quicquid aliud qtiam debes, neglecto eo quod de- bes, obtuleris. Haec illi a Bernardo, sed malo ontine suae opinionis. Istinc enim evidentissima ratione

conficitur, eas taluum cogitationes tenapore Psalmodia abjiciendas, quae licet bonae sint,nullo thmen pacto ad orationem pertinentesquales sint curae tenaporales,scientificae speculationes,&alia ejusdem generis. Secus vero est, cum meditatio prach ca ad pios ergaDeum affectus excitandos ordinatur: nam hic orationis finis est, hoc muni'sprimarium, haec utilis exercitatio , adversus quam non scribit Bemardus Moneo tamen consitatius sere verborum sensu insistere, quam temere Per alta calorum lare,ne audax, Minconsultum facinus celeri rub. na castigetur , temerarius majestatis scrutator opprimatur a gloria. Quis enim audeat ad montem ascendere, nisi solus Moses Quis amatoria cum Deo miscere colloquia, nisi corpuriam, conscientia bona fides non ficta Talem animam, cui vivere

Christus sit, & mori luctivis, non judico indis unsibit ori ad Deum accessu Mihi autem bonum

est ponere in Domulo Deo spem meam, d recogitare dies meos inamaritudine animae meae sic per infimos scalae gradus pervenitur ad culmens per materialem, ac formalem attentionem ad finalem, quae perfectissima est, paratur ascensus,de qua He F veharantis hius Presbyter Attentio , inquit, est continua cordis requies ab omnibus cogitationibus libera. Haec quidem communiter de attentione tam vero jurimum juvantillae praeparationes, quas in rum recitationi praemittendas esse docuimus supra.

Tum i tumidum est, ut v jum attentionem impediunx,

923쪽

mapediunt,studiose evitemus: ne videlicet evaga tionibus data era occasionem praebeamus, ei nimis oculorari licentia, et praecipiti sit. morum pronunciatione belltardo dichorum accessis , vel immodorata risus petulantia, vel stuli is puerili loquacitate sunt igitur duosvita gularia attentionis adjumenta , ante orationenter araremini suam , 4nipsa oratione omnemevagationis .ccasionem evitare. Sed de evogationibus, cearum causis,atque remediis seor-ῖ traei uidum est.

f. V.

qtuntas patiatur ves invita difficultat με ne pulex culptasso duntaxat,&imbecille, in s tittium pertinere,audi magnum sanctitatis fastigium, Aquit Μ audierimium Deicultorem Augustinum. redi ram n cam ait tanquam homo in hominibus,& ex hominibus: attendat quisque, divideat, quanta agantur incorde hinnano, quemadmodumipis ferinum orationes impediantur vagis cogitationibus, itaut vix stet cor adDeum situm,& vult se tenere,ut stet, duodammodo fugit ase in invenit cancellos, quidus se includat,aut obices quosdam,quibus re

s tineat avolationes suas, vagos quosdam motus, di stet)ucundariaDeo sito Uxcit ut occurratει-

bitam auointerinultasolationes. Diceret unis

quisqua

924쪽

quisque sibi contingere, altera non contingule, nisi involiremus in scripturis Dei David orantem, orarem adte. Invenire e dixit cor suum, quasi te rei ab eo fugere , cille seqvi quali fugitivum, non possecomprehendere,, clamare ad Domianum, Quoniam cor meum dereliqua me. Clamat quidem Dominus per Prophetam, Auferte malum πω nio. Aguiωη--armet ab oculis/- --- Hori an cotiduaseri r inrimum, quo ramuis is o viraprocedit. Ego ero vicillim cum Psalmista clamabo, cir rum m. --H-creavim Deus, cuiritum rectum omma invisieritas meis : quia nisi Dominus custodietit nos,fiustianos ipsi ad nolici custodiam vigilamus. Sunt autem evagation Variae origines,varii imtes, rivuli,maremagnum, spatiosam continua accessione componenses, in quo reptilia perambulant, quorum non est numerus, animalia pusilla

cum magnis.1 Primus fons e curi licitudinibus oritur. Nimiaenim anxietas ad res,vi studia, occupa tiones externas,cum quis incipitorare, illico mygerit expedienda negotia,componendas lites, seu ges comparandas,conscribendas epistolas,peculata

exigentiam,curandato sup lectilem, alia ejus.

dem generis infinita. His curis maxime exaessiuant, qui voluntatem suam divinae non conformant,nec

satis in eo colafidunt omnem selicitudinem projicientesia cum, quonia ipsi curaest denobis Christus Jesus apud Mai dia una superfluam temporaliucuram multis argumentis prohibet , tandemque

925쪽

hil, inquit, solicitistis, sedi omni orationepetitiones vestra innotescant apud Deum, Dominu propi est.Olim Isiaelitis praeceperat Deus,ut ter in anno orati nis causa Sanctuarium' adireui, ne licitudo rei futtiliaris eos ab oratione diverteret, omnem secu- Exod 3 - ' curitatem temporeabsentiae promisit dicens, a cap. r. rnsidiabitur terra tuae, ascenaente te, ta apparente inconstenta Domini Dei tui te in anno. Recte S. Nilus: Non potetis orare pure rebus, ac negotiis terrenis implicatus, &asi duis curis onustus , quia oratio est depositio cogitationum. Quod autet divitiae,& mundi ficultates distrahant cor mentemquese turtant,ac anxiam reddant, his versibus eleganter edisserit venustissimus Poeta Cornelius Gallus:

Quid hid mi , quarum, msusim, uuamvis largas opum, siemper egenus erod o etiam poma est partis sncumbere rebus, quascumpossideas,est violarenes s. Non alitersitiens vicinas Totalus undas Captat, es appositis stinet ora cibis, risircinoiren- magis ipsemearum, Conservans aliis qua peraure mihi. Sol in auricomis pendentia plurimus hostis Pervigil observa missi poma draco.

Hinc mesesiicitum torquentsuper omnia curae, Hinc requies animo non datur usia meo.

Altera distractionum origo priorisimilis est,

magna scilicet negotiorum moles Sunt enim quidam magni ardetiones,quinon nisi terram, Soca nem sapiunt,& quingigantes sub ponderenegotio-mam gementes, Vel non orant omnino, vel tumultuaria celeri tale suo Psalmos deglutientes corpore

is collo,niint insero sint,quibus illudproiecto

926쪽

convenit,quod scriptum est,iari tibiarum ipserum

vertet eos. Hi tales ab hac voragine disssicillime mergent,nisi quotidie clament ad Dominui S L munitatis. Mummesumus, quoniam intra inlusique ad animam meam , infixussum in limoprofundιρο

non est abstantia: Nili inquam illud sedulo cogitent. ni i m prorist homini universem mutulum iuretur,

anima vero sis detrimentum patiatur ' Aut quam visu homo commuta nonem pro animase aut cur

turbamur erga plurima, quando unum est neces sarium Z Mundus transit, concupistentia ejus, atque ita rebus tiansitoriis incumbendum est , ne beata aeternitas amittaturi . Tertius e contrario sons otium est. Nain dum dormit agricola inimicus homo superseminat zizania , in viae nihil operantium reptentur spinis. otiositas mater nugarum est , noverca virtutum, sentina malorum,rubigo sapientiae, sinum mentis maliti vivi hominis sepultura Prosiliunt ab hac peste cum taedio spiritualium bonorum carnalia desideria, licentescit plura , Deserim recta rupi hemmulque mala si versemus in animo, cum a precius vacamus , quando mens ad oratioseis studium se postea erexit,earum rerum imagines reverberata patitur,ut bene notat Gregorius, quibus si eir

Mnter prius otiosa premebatur. Quartus fons e superfluis colloquiis, is ni confabulationibus eman λε Quam rem e Beda de rem . nerabilis Beda praeclar edisserens ait: Multum pio Misimi. iuvat orationis puritatem,si in omni loco vel tempore nos ab actibus temperemus illicitis , si sem . per ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigemus, ninguam. Quaecunque enim saepius Aa uetret,

927쪽

agere .loqui, vel audire selemus, eadem necesse est

sepius ad animum quasi solitam, propriamque re currant ad sedem 3 sicut volutabra suespalustria, columbae limpida solent frequentare quenta , ita cogitationes immundae impuram mentem perturbant, castam vero spirituales sanctificam Elegan-Con minui aer Poeta:

Crimen amare iocos, in en convivia,cantus.

O mi pinu au crimen habent. 6. Quintum fontem longe , lateque diffusum animi perturbationes parturiunt Amor enim, ira, odium, reliquae affectiones rationis solem

obumbrant, oculum mentis obcaecant, intelligentiae lumen obscurant, distrahunt animum, dilac rantcor, deprimunt sensum multa cogitantem Sicut Sol obscuro nubium velamine circiam septus lucis suae radios non spargit, ita mens perturbationum caligine confusa verae lucis splendore nequit in oratione perfundi. Et sicut non potest curre- Nilus de orati re, ait S. Nilus, qui ligatus est, ita mens quae per-

P qq turbationibus servit locum spiritualis orationis videre non potem trahitur enim is huc atque il- luc a perturbatis cogitationibus agitatur. Si vis igitur puram offerre oratiopem, prius excute men--- tem tuam, ut sanctissimus Abbas Isaias docet, atque ita constitue, ut si dixeris, serere mei, ipse quintiae precantis te miserearis si dixeris, Ignomniihi,tu item inimicis ignoscas tui; dixeris, ι- minificaras ducta mea , nec tu proximi tui delicta recoriaris. Hac nisi praestiteris , s ustra pro

928쪽

7. Sextus fons e sensuum exteriorum libertate nascitur, itemque ex vana , pueriliscurrilitate. Vulgaris parcae sola est. Incustoditum captat ovile lupus , ita mentem non custoditam per apertas ien- suum fenestras expugnat daemon. Nullus autem sensitis est, per quem citius intret mors, quam per oculos. OculM meus, ait Propheta, depracliatus est animaim meam: dc quidam profanus, oculi iuncto clauia. ta nostia luxuria, hi nos in omnia quotidie vitia praecipuant,mirantur, adamant,concupiscunt. Recto

Propertius: cui viritispereas tenon vident ergo Non cupiet acti crimina lumenhabet. Propterea Graeci eodem modo pupillam, virginem nominarunt. Κορα enim I virgines ii pillae sunt , ut pupube apud Latinos. Atque huc respexit Demosthenes apud Phitarchum initio opulculi de vitiolo pudore,cum dixit impudentem scorta id oculis habere non virgines sive Κορα . Ida virgines, inquit Cesarius, essedobent Oculo' ecit id ii tum populiae , quae idem cum Virginibus nominis de fide inisse ornamentulit sortitae sunt. Ioannes quoque cog ζε '' anomento Jejunator , cujus est Homiti 'ined in M,IA: ζὸh. Chrysostomo perperam attributa Pupilla, ait vo Apuleiu, .lo. catur oculus, ut sicut ille duabus palpebris velut in prs i. quodam conclavi clausus est , ita& virgo perma stat laee --neat. Nihil autem sequentius legitur apud Etlat i 'rh ops, si

cos scriptore ,quam per oculos ad cor introire om inocratia

nes improbas cupiditates. Elias locuturus eum ue

Deo vultum suum operuit pallio,ut clausis exterio est. phoedrus

ribus oculis internum Dei lumen clarius possetin 'h fu i itue Priscorun item Patrum dictum solemne erat grisivir in Aa ax

929쪽

.portere orant reneae in As i mutum, de sur- dum ut nihil scilicet videat, loquatur, vel audiat, quod orationis studium interrumpere possit. 8.Septimus tandem sensa nobis ipsis etiana non volentibus , iteruinque resistentibus erumpit, 'aria nimir ,& instabili vi imaginationis, quae

nunquam in eodem statu permane variis di tarsis bus per infinita vagatur. Hanc ego soleo mulierino.'io. meretrici comparare,quae in Proverbiis a Salomo-xus iis . μη --ν ρ ρHistere pedibus=is,nuncfris, nunc in praep.aium.ad plateis,n cmxta angulo; insidiani Richardus VisonN P 3 ctorinus eam Balae assimilat, tuesiit ancilla Rachelis. Imaginatio, inquit, cum talita importuni talem auribus cordis prestrepit, quMenus ejVses morem ipsa Rachel vix, vel omnino bibet enon

possit. Minc est quod sepe dum psallimus , vel

oramus, phantasias cogitation*na , vel quaslibet imagines erimis His cordi, a mec valemus. Quoniam ergo hujusinodi perstre pentium cogitatio00' tumulius quotidie etiam

inviti patimur, qualis vel quanta sit B largarrulitas

quotidianori perimento docemur. Quaecunque

enim visa vel audita quandoque, quae ipsi gellimus, vel diximus,admemoriam revocat,&quaeipsi jam enarrando explicaverat, eadem iterum, atque it tum replicare non cessat. Sic Richardus. Quisi autem valeat innumerus imaginationis motus,quae quisque omni momento sentit,opthcareo omni enim mobili mobilior irrequieta pernicitate in varias partes distinistacireumvolyitur ducitur am- ratem v nitatem, nunc cum misite concordanan ab illarcsiliens. Quidquigilli occurrit, sive bonum

930쪽

bonum , sive malum, sine differentia discretionis ampleistitur, quia spiritualia non curat, nam reterrestrium occupatur. Omnia transcurrit, &circumvolat, &dicto citius nunc in coelos evolat, nunc in abyssis est , nunc ultra oceanum pergit, nunc orientem, occidentem perluistrat. Variat rerum imagines,fingit species,uices alternat, aedificat nova,destruit vetera, destructa reparat, inn vat amissa,mutat quadrata rotundis. Quam rid, cuia ejus monstruositas esto Nunc praeliantes milites repraesentat , nunc Venatores tubicinantes, nunc fabros tractantes quae sua sunt, nunc mercatores marinis undis agitatos, nunc eosdem ultra- marinas merces distrahentes mox res humanas

perosa ad bestias, portenta convertitur Humano corpori cervicem iungit equinata , fabricat sub

uno capite multa corpora, rursus in uno corpo re multa capita. Desinit leo in dr/conem, rvusin vitulum, miraque celeritate tam multas apparere facit formarum varietates , ut vel horae momento Quascumque Poetae concinnunt fabulosas tran

formationes quasi in tabella pictas exprimat, proponat. Sic multigenis deformata illusionibus de nihilo infinita componitis nobiliorem homunis partem stulta curiositate seductam allicit,

perturbat.

.Hi sunt fere omhes evagationum fontes, quos orat obturareri obstruere debent,necrescentes in immensum aquae fluctuosum efficiant mare,

quod nulla valeat arte pertransiri. Vidit EZechies Geth. e. , Propheta aquas descendentes in temsum, dicitque se pereas traductum primo usque ad talos, d