장음표시 사용
281쪽
mcarum seriem a 23. ad 46. invenies me ex natura nutrientis conclusisse de natura nutriti & probasse ejus naturae esse substantiam nutriti, qualis sit nutrimentum , adeoqqe de calore substantiali non accita dentali loqui, cum de nutritionc& alimento caloris agam. Quod adjicit de calore coelesti, satis ex thesibus meis patet, me cum contra coelestem calorem quem aliqui specie differre volunt ab elementari, disputem, intelligere talem substantiam, quam elementaris originis expertem esse& pro quinta quadam essentia venditare velint Novatorcs; atque ita ieorum opinionem recitare.
Eam, sive sita caelo sive coelesti elemento anaIo-ga,dummodo Novatores pro quinta habeant & su- lpe elementaris naturae esse comminiscantur, impugno. Neque tamen si de D. Sennerto dixerim, eum calorem nativum statuere caelestem, ipsi magnopere injuriam fecerim. Etsi enim alibi eum caelesti saltem ' sanalogum pronunciaverit, tamen contra inc arviit sententiam Fernelii ejusque pro defendendo me, quod calor innatus sit supcrelementaris naturae, argumentis utitur. Ipse vero Fernelius calorem esse coelestem praedicat iis ductus rationibus, ' quas D. Sennertus ex illo mutuatus est, & pro suo quintessentiali adducit. CCLII. Quod vero sol. 22. in thactat. de Calid. innat. negat syllogismi minorem, eamque probari velit, id sussicienter antea factum est. Sed quod sequitur impudentis est rabulae r ait enim me scire Calidi innati restaurationem D. Sennerto non fieri per elementaria corpora , sed per Calidum innatum plantis & animalibus concretum: unde quaerit, qua fronte
282쪽
DE PARADox Is SECTAE S E N. ,ar fronte ergo ipsi regeram , Calidum innatum Hementari pabulo nutriri. Vide impudentiam vitilig-
toris & cavillatoris. Disputatio cst inter D. Senner- tum &mc de calore innato cujus sit originis. Ille svult superelementaris naturae esse, &ideo superele- mentari pabulo nutriri, ego contrarium demonstro&abunde probo. Hic quaerit qua fronte id faciam,
cum tamen sciam D.Sennertum aliter docere &senia ,
tire. Sed Freitagius respondet, ideo se opponere ea, quia falsum scribit & sentit D. Sennertus. Debetne vobis iste viti litigator risum, ut rideat quicquid est ubique cachinnorum D. Sennertus dixit Calidum innatum nutriri superelementari alimento , ergo non debet contra ditere D. Freitagius & effati ejus falsitatem arguere. Impudenter adversarii mei testimonium in propria sua causa contra me allegat, & id quod probandum quodque in quaestione erat, pro quaestionis decisione & probatione contra me adducit. Quaerebatur enim an superelementari nutrimento alatur calor innatus , quod affirmat Dom. 'Sennertus, negat Dom. Freitagius. assirmativam ejus quaestionis tuetur testimonio Do m. Senncrti, qui dicit Calidum innatum nutriri alimento non elementari. Vide amice lector, quod D. Sennertus stsiis Ganymedibus & Davis, actor, judex & tcstis A CCLIII. Sed ne quid remaneat dissicultatis ad solutionem objectionis secundae, quam ex ilics. Σ .di- isputat. meae accersii am producit, ut respondeamus necessum est. Argumentum meum tale est; Quicunque calor es ementari calore accenditur & frigor emittitur ac plane perimitur , ille eleme'taria est. calor
283쪽
s18 D i s P v T A T I o IX. Calor animalis es ementari calore accenditur & triagine remittitur & plane perimitur. Ergo, &c. Hic respondet in tractat. de Calid. innat . fol. 2 s. hunc syllogismum non ferire D. Sennertum, quia concludat de calore abi fractive considerato & non de Calido innato. Cilidum enim innatum pracsesumptum non aecendi infebribuo a calore elementari, ct tantum ab e
elementaru, ut ticet omma membra corporis coquantur ct recoquantur/ tamen hoc non accendatur, nisipetimuUa- tuere etιam Usam anxmam rationalem calore accen
comburi, quod absurdissimo t. Casinitatem autem, qua accenditur in febribna esse inso igvseupotius minutissimis particulis stu atomis igneis per totam Candi innat ub- flantiam distarsis. Quo calore clementari intenso licet directe Calidum innatum non laedatur, magna tamen in totum suriectum inducatur anomalia,un de Calidum innatum disgregetur. v. CCL hV. Hae impudentis istius stellibnis , cui Sperlingit nomen est, absurdae opiniones contradictionibus in Praeceptorem & Vae-Iovem suum D. Sennertum redundant, & absurditatum farragines plenis invehant plaustris & bonis disciplinis barbariem minantur. Quod ut videas,amice lector,& ac curatius cognoscas repete ex institui. D.Sennerti lib. I. cap. 3. quid ipse intestigat per Calidum innatum. Verba ejus haec sunt, & gi clara sunt: Per ealitam ct humidum nutivum intelligimus non nudam qualitatem, sed qualitatem cumsubiecto, seu coneretum exsὰhecto
284쪽
DA PARADox Is SE bE 'S E N. 929 dominis diibjectum nominatur. Etsi enim interdum apud autores θερμο ντ ,vox,de Calido innato usurispatur , tamen frequentius Calidum innatum, non calor innatus vel caliditas innata appellatur ; cum non sit nuda qualitas, sed stibitantia & corpus, cui calor inest, aequet denominatur: imo pars corporis Sanimae proprium instru mentum per omnes partes corporis cxtensum di diffusum. Potro inquirit in substantiam illam, cui caliditas inest, dc quae a calore nomen accepit: Aia nudus sit spiritus adeoque spiritus ille , cui caliditas inest id est cum calore suo constituat Calidum innatum, an vero ad Calidi in is nati essentiam, etiam juxta Fernelium pertineat humidum primigenium. Hic D. Sennertus respondet. Spiritus insitum eundem esse cum Calido innato aut certe ad ejus es.sentiam pertinere, & si non seluis Calidum tonatum constituat, certe ejus praecipuam esse partem cui
omnes actiones ut praecipv nimae instrumento acceptae ferendae sint. Et porro ait, alios sentire eos potiu proprie loqui , qui tantum stiritum insitum cum suo
calore calidi nativi essentiam complere existimant: eos vero minus proprie loqui, qui etiam humidum primigenium caloris pabulum de domicilium ad caloris clientiam pertinere existimant. CCLV. Ex his amice lector, patet, D.Sennertum statuere, Calidum innatum non tantum constare materia & subjecto caloris, sed & qualitate praedominante in sabjecto, ctuti non nudis qualitaου sine subjecto, ira nequeμbjectum fine qua rate caloris con fluere essentiam Calidi innati. De subjecto vero esse controversiam, quaenam illa sit substantia , cui caliditas
285쪽
93o LyIs PUTATIO IX. inest quae videlicet cum caliditate hanc essestituat essentiam Calidi innati) an nudus spicitus institus, an vero spiritus insitus cum humido primigenio. In qua decide la etsi ambiguus sit, tamen videtur eo inclinare, quod spiritus magis sit de essentia calidi & potior pars, sicet ista calorem e humidum ita eo
connexa asseveret, ut facias rara nequeant. Vnde conspicuo liquet alorem cum pubjecto conintuere essentiam mori innati, ct id quod Cabdum innatum ver is, esse concretum exsubjecto Ur qualitate: uuocirca nuda stiritu. Abstantia non conitituit Calidum innatu ne c/lore, quippe a cu κυ dominio nomen acceperit, ct absurdum foret calidum aliquod nominare sine ullo calore. Vt itaque Calidum innatum saepe nominatur veste D. Sennerti calor propter qualitatem necessario con currentem ad Calidi nativi essentiam perficiendam, licet su bstantia & spiritus non nominet ut, ita etiam sapientes nominarunt spiritum calorem naturalem,
non quod hic sit spiritu. sine calore,quemadmodum nec ibi erat calor sine spiritu. Verba autem D. Se nerti .deo clara sunt,ut nulla sophistica ebidi possint, Non itaque nu diritu ut μDrantia ed sym- suat nus est subiectum caloris 2 unum quid ex calore 2 subjecto concretum,conjutω ct de iurasse essentiam Ca- ώdi innati. CCLVI. Hic calor quatenus est qualitas, &in subjecto spiritu , cum quo essentiam Calidi innati perficit, inest ut accidens, a calare elementari nequaquam specie differt. Id ipsum ipsemet fatetur
Ganymedes Sennei anus seu Sperlingius in ira stat. de Calid .innat. l. 1 8.ubi inquit, D. Sennertum non . negare emnem calorem si pro accidente sumatur Hu aem
286쪽
DE PARADox Is SEcTA SER. ses eciei. Nihil igitur differt calor haerens in spiritu insito, & cum eo constituens Calidum innatum, l calore elementari, & cum illo specie est unus. od& ipsemet Iib. I.de febr.cap. I. docet & porro tradit. Hanc caliditatem seu hunc calorem, qui in febribus accenditur ac intenditur , ut actiones corrumpat;
quique cum igneo '& elementari unius sit speciei ibidem ait esse illud, si thteger sit, per quod eor &caetera membra suas a mones exercea0t: Phoe esse temperiem cabdam, qua reddatur corp- calidum;hanc δε- pendere ax tomperie partibus guia instasteatore cum oritu ritaliin omnia mem a influente. Ob hunc calorem ualem omnes eorporis partes esse vegetas, ct ad actionὸs obeundaου bene destris neque deficiηt, neque exedate excedere verosi intendatur vel arcendatur a calore majore, cum quo in unam calidam intemperiem eousat
pluribin gradibi in exaltetur; ct intendi a talore fimili flecte non disserente, undest, ut quu actiones vitae Ammoderatus erat,perficiebat inculpato, ens dein ubi inten- Ρη, accensu ct immoderatior factus fit corrumpat. 'CCLVIl. Huc pertinet quod lib. de Galen.cuni Chym.cons.& dis cap. 1 o fol. as 7. D. Sennertus inquit: Spirit4m ad omnes Hiones flectet siuae conώenientes obeundas aptum in se continere calorem, a quo in animaliabus denominationem aecipit: ct ibidem paulo antel irarum hunc, quia calore,qui in animaliuem evidotissim- ct est carissimu est, denominationem accepit, ct calidum appeia
latur, cum calore elementari adeo esse )unctum, ut seorsim . ab eo sene reperiri nequeat, quemadmodum facult . animasias absque naturali non reperitur,o hunc aethereum uti H-entars calore pro instrumento. CCLVIII. His praemissis&ex ipsius D. Sennerti Nnn a '' doctri-
287쪽
93 2 D I s' P V T A T 1 o IX. ν doctrina jactis fundamentis perspicua & plana sponte proficiscitur refutatio responsionis datae ad secundam meam uti ipse vocat objectionem. Primo enim calorem , qui est in spiritu insto ut accidens in subjecto, esse Hementaris naturae α ab Hementari calore specie non disserre, ex ipsius cum D. Sennerti tum Ganymedis Sennertiani consessione & perspicuis verbis, in eonfesso est. Si itaque calor ille Elementaris naturae est ab elementari frigore uti contrario suo necessario patitur & clement ris naturae esse arguitur, quia juxta D. 4emertum cibonesmit contrariorum Mim generis.
CCLIX.Secundo quod dicat syllogismum meum non ferire D. Sonnertum, id valde ineptum est;
quia Ialidum innatum nec calore Elementari acceθ- datur, nec frigore perimatur, si praecise sumatur. Sed quomodo praecise sumatur Domine Ganymedes respondit vero nudum spiritum sine calore, quat nus est superelementaris naturae non accendi vel pati ab Elementaribus qualitatibus, quin imo omnia corporis membra etiamsi coquantur ves recoquantur nihilo minus fieri ipsius caloris Elementaris subjectum quam ipsam animam, & pari absurditate dici animam quamJpi itum insitum,quem tamen Calidum innatum vocas, comburi: este & manere ca-
Iiditatem in suo igne & atomis igneis per sisbstantiam spiritus sparsis, & magnam inducere anoma-i Iiam in corpus, non tamen quamvis accendere vel comburere ubstantiam, quia pec lignorum substantiam absumere valeat,quod receptivum non recipiat ad modum imprimentis, sed recipientissui. '
itaque ait, spiritum insitum si prae-
288쪽
D s P A RADox Is SECTAE SEN. 933'cise sumatur solum esse Calidum innatum, ex ita dari Calidum innatum sine calore, & absurdum est& contra ipsum D. Sennertum, qui non minin caliAtatem , q ini os uritu dominium habet O praeiam matur, reqiuri ad constitutionem ae essentιam Calidi ismati,
quam ipsium stiritum cus inhaeret , asserit. Non enim ad Calidi innat; essentiam hoc solum pertinet, uisis substantia, sidust concretum quid ex pubjecto seu sdstantia quasitate. Mnemm Calidum innatum, si ut μι antia .co deretur, cinquit D. Sennertus lib. I. de febrib.c. I .-.9. tantum calidιtate a luitur: undesequitur,quod
uti easidum non absilvitur Fla rasiritate fine substantia, ita quoque non abse iussubstantiaseuspiritu me calore.
CCLXI. Hunc autem calorem vel caliditatem, qui est in illa substantia, & elementarem esse &tibesementari vehementi ore plures gradus accipiendo intendi & accendi testatur flocci citato D. Sennertus. Ejus enim quia est de essentia & constitutione Calidi innati, accensio Galeno & Medicis & ipsi D.Sen nerto febris dicitur, quae ob id definitur caloris nativi scilicet ejus qui est de essentia Calidi innati) in
igneum conversionem . Qua ratione cum Calidum innatum juxta potiorem & praedominantem essentiae suae .partem paxiatur a calore Mementari, sequitur id ab elementaribus rebus astici, confici interimi posse. CCLXII. Sed instat Ganymedes Sennertianus ®erit, spiritum illum insitum quod sit stipesesc-mentaris naturae, etiamsi totum corpus coquatur &recoquatur, non fieri caloris elementaris subjectum, nisi quis etiam animam calore accendi & comburi
velit: quin imo manere caliditatem elementarem in N n n 3 suo
289쪽
93 D'I s P V Υ A I O IX. Lo igne M atomis igneis per totum corpus&substantiam Calidi innati, qui ipsi selus est sp ritus, dispersis, adeo ut neque spiritus ab eo calefiat. Vti enitu anima a calore non calefit, ita neque spiritus, quorum utrumque si incalescere pariter quoque accendi posset. Verum hic primo impudentissime vel sibi ipsi D. Sennertus sub persena Ganymedis contradicit, vel . . ipse Ganymedes. suo Praeceptori D. Sennerto turpiter & barbare oggrunnit. Quod ipse D. Sonnertus perspicue doceat, quod caliditas illa, quam esementarem fatetur,pro lubjecto habeat spiritum insitum, ex cu M utriusque viaelicet subiecti o accidentis inhaerentis concretione asseverat constare Caudum innatum.
Cum vero accidens teste D. S.nnerto lib. s.institui. c. 2.transferatur cum subjecto,nulli bi esse vel existere potest, nisi in proprio subjecto, & mediante hoc seu πρωτω in aliis, neque nhquam ex ullius materiae potentia educi, nisi sit communis & He mentaris naturae, sequitur spiritum istum, in quoes: caliditas ista & cum quo constituit Calidi innati es.sentiam esse Elementaris natu De. Vnde & illud inter- cidit,qiuod dicit ideo non esse caliditatem in spiritu, nec spiritum cIccendi a calore, quia spiritus non sit Elementaris naturae. Accedit &hoc, quod gravissime in faciem oppedat & contradicat D.' Sennerto suo praeceptori qui vel ob hoc unicum ipsum Ganymedem ferulae supplicio 'ulctare dc corripere debebat) cum deblaterat calorem inspidiu non esse ut in subjecto, seu calorem ut accidens non esse in spiritu squod tamen conceptis verbis aperte, clare
290쪽
in suo igne & atomis igneis per spiritus & corporis substantiam dispersis, quae tantum calefaciant spiritum insitum quantum ipsam animam vel lignorum substantiam. Vide in quam barbaram rabiem agantur illi disciplinarum es bonarum artium corruptores, qui tamen artium doctores non sine Academia. rum in quibus profitentur, notabili ignominia de doctrinarum ingeniorumque innocentium corruptione audire satagunt.. CCLXII Quantum redolent barbarici &abia
surditatis eo desperationis devenire , ut pro defendendis malς conceptis opinionibus statuere non
erubescant, calorem calfacem corpus per atomos
ignis in corporis membra dc spiritum insitum diffusas, supra vidimus. Id leviter hic inter caetera notabimus, quod inquit, calorem elementarem aeque dissiculter posse accendere vel calfacere spiritum insitum quam animam dc lisna; quod receptivum recipiat admodum receptivitatis. Animam sane non accendant atomi igneae; atomos vero igneas & scintillas posse accendere ligna, qui igno at brutum pecus sit oportet. Spiritum vero inlitum S subjectum esse caliditatis& non tantum ab hujus inhaerentias parcite manes Ciceroniani revera calidum essedc ex hoc di cum . hoc praedominante Calidum innatum constituere,& cum caliditate inhaerete esse ele- .mentaris naturae jam in ra abunde dςmostravimus. - CCLXIV.Nc vero quicquam intactum relinquamus, videndum est, quomodo calore nostro accen- .so fiat febris & an actiones vitales naturalesque cor
rumpantur intacto & illaeso spiritu insito, quem &omnium vitalium actionum causam S superelemen-N n n taris ,