장음표시 사용
441쪽
io 88 D 1 s P v T A T I o XI. Calidum innatum no temperies man estarum qualitatum , sed occulta qualitas; in hanc agendo indu- ' cunt morbum; morbus est affectuscurporis viventis laedens actionem. Ergo laedit qualitatem occultam in corpore edentem actiones , in qua illasa consistit sanitas juxta P. Sennertum: non itaque laedit eausam essicientem sanitatis quae est. extra corporis substantiam, sed skitatem uti est constitutio corporis te dispositio secundum naturam, quae . sit per morbum praeternaturalis actiones laedens.
CXIIII. Causa sanitais & morbi non perficit
bonas actiones neque producit laesas , nisi median te constitutione in qua est sanitas & morbus. Qui itaque statuita causa eficiente agente in naturam nostram per contrarietatem, produci morbum, ille asserit dari qualitatem seu constitutionem in corpore, in qua sit sanitas ; quae qualitas laeμ a causa mor-bifica induit rationem morbi; non enim in alia constitutione sanitas ejusdem secundum idem, atque in alia morbus erit: & si morbus est in conlii tutio, ne praeter naturam partium similarium, sanitas critin constitutione. partium similarium secundum naturam, non ip causis suis essicientibus, licti sit abiis: non enim inciens est essentialis causa, ingrediens effectum sed externa. Bardum N barbarum est dicere,venena agere in calidAn innatum direct e, & se sanitatem & visam laedere, & nihilominus ex lvenenorum operatione oriri morbos occultarum ill
ualitatum, nulla admissa actione venenorum in
occultas qualitates, in quibus illi sanitatem ponunt: Bardum est negare sanitatem consistere in occultis
442쪽
DA PARADoxis SECTAE SEN. IO89 qualitatibus, de tamen in iis qsse morbum affirmare. Contradictio est,ad constitutionem partium similarium,sine qua salvae esse nequeant, requiri occultas qualitates, & tamen negare sanitatem consistere in occultis qualitatibus, ut facit Subornatus ejus de senser. In has necessarid, vi argumenti Sennertiani contraria sunt ejusdem generis agunt occultae qualitates inducentes morbum , uti ipse D. Sennertus loco proxime ex Instit.citato inquit: Si dantur actio-11es totius substantiae, illae non in primas agunt qua litates , sed in alias agenti congeneres, & sic sibi re
CXV. Quod ex majori desperatione producit
argumentum ex qualitakibus per sympathiam agentibus, quo probare vult occultas dari in corpore qualitates,illud & dupliciter ipsim et est contrarium; Primo quod eo ipse vult convincere esse in corpore qualitates quas laedendo per similitudinem excitent
morbos substantia r quod si probet necessu HEst esse in iis qualitatibus Ianitatem,quia morbus non indu citur in causam efficientem sanitatis , sed in ipsam constitutionem in qua est sanitas. Deinde sibi contrarius est, quod contra se & regulam Sennerti dicit,aci iones fieri per similia, imo morbos fieri per similia, quos per contraria unius generis mordicus fieri defendit; sed mittamus inanes maleferiat nugasa CXVI. Verum ubi ulterius procedit calumniando thesin η de Go,nihil novi profert,sed redit canis ad vomitum; garrit enim iterum de una sanitate:ad quod supra responsum , & iterum profert non sine
nausea,quod omnia venena non agant in hominem tneque enim nos hoc dicimus, neque id nostrum feri. Zae vel
443쪽
ioso DISPUTATIόXI. ivel selvit argumentum, uti superius demonstratum. Scopus ejus est velle demonstrare, non tot dari senitates quot dentur genera venenorum,&occultarum . qualitatum inducentium morbos. Argumentum
meum erat tale: si omne agens agendo in specifice sibi contrarium operatur, & occultat qualitates hoc pacto in corpus nostrum inducant morbos , neces.sum est tot dari occultas qualitates, in quibus consi- ssit sanitas, quot specie differentes morbi a venenis producuntur: ait enim hoc loco alium esse morbum qui inducitur a contagio luis venereae, alium qui a morsu viperae, alium qui a morsu canis rabidi; alium qui ab ictu taramulae, alium qui ab ictu scorpij, aliosa venenis aliis.Omne vero ens agit in specifice co-trarium isti qualitati quae proprie laeditur, quocirca venenum canis rabidi non est specifice contrarium isti qualitati, quae proprie laeditur a tarantula, & ut qualitas illa quae laeditur a tarantula, specie diversa est ab illa quae laeditur a veneno scorpij, ita etiam sanitates illae,quae constituuntur ab istis qualitatibus diversis erunt diversae. Peculiari qualitate laesa a peculiari causa, peculiaris inducitur morbus, quia in peculiari illa qualitate peculiaris fuit sanitas in occultis qualitatibus sita , sive peculiarem sanitatem quamlibet in una, sive in pluribus costituant.Id itaq; manet, quod sequitur ex ista opinione de regula D.
Sennerti, innumeras dari sanitates & innumeros morbos,quod est absurdissimum,& novatorum bonaS artes corrumpentium .& cavillantium commen
CXVII. Verum cum non videret,quo pacto con traria* meas rationes solvere,&suum illud commentum
444쪽
Da PARADox Is SECTAE SΕΚ. Iocixtum defendere posser, aliam producit fraudem, qualinori imponere tentat ; dicendo, idem in me argumentum retorqueri posse: format vero tale, Quae cunque qualitate occulta agunt in corpus humanu, illa in humano corpore sibi umilem petunt. Venena agunt in corpus nostrum occulta qualitate. Ergo aliam sibi similem petunt: Verum, quod Ganymedes ait , cres ait atque Ligur. Praepositici quam semper dignis & justis rationibus oppugnavi,nunquam fuit me asserta, nullam enim occultam qualitatem in corpore dari, in quam agunt venena. ut sanitatem corrumpant &morbos generent,strenue a me defensum est. Secundo,satin est formata propositio, tam secundum Sennertum quam me illam oppugnantem e D.Sennertus nunquam dixit, venena idcirco occultis suis qualitatibus in nos agere,quia in s milia agant,vel similes qualitates. Hoc modo enim corpus nostrum foret venenatum, & ex veneno constaret, sed quia agat ibi in occultas qualitates contrarias. Si, itaque statuit hoc argumento posse evinci, tot dari species morborum, quot sunt species venenorum, sane ipse cumD.Sennerto jam victus est,eumque adstruere oportet tot dari morbos quot sunt venena homini morbos inducentia. Me vero non serit ista ratio D quia nusquam statuo venena agere in corpus nostrum, quia agunt in occultas qualitates corporis seu similes seu contrarias. Sed subornatus cavillator porro progreditur , cavillando & reprehendendo. 1: Quod dicam calorem innatum dominari in tem perie manifesta, sed quis hoc unquam negaVit praeter hunc morosephum p D Sennertus lib.Σ.Inst.c. q.
ipse docet prolixe di fatetur, quod in illa temperie, Zιa a ubi
445쪽
ubi calor cum humido superet reliquas qualitates consistat vita dc sanitas. Deinde non saltem innifesta temperie illum dominari ait sed ibidem
cap. s. in illo calido quod superelementaris naturae asserit, calorem , ut qualitatem, qui clementarisaest, dominari, quia ab illius praedominio nomen acceperit. a. Mentitur me sanitatem & vitam confundere : etsi enim in una re esse Tanitatem & vitam verum sit, tamen nec idem esse statuo, nec confundo , nisi ipse unum idemque statuat hoc ipso, quod
vitam &lanitatem consistere disertis verbis affirmet in Calido innato. 3. Calumniator hoc allatrat quod d cam nullum unquam philosophorum vel medicorum retulisse vel reserre potuisse vitam ad occultam qualitatem, 'uae mea nactenus sunt verba. Verum ille malitiose pervertendo & mentiendo ead Em refert, ac si dicam, nullum unquam philosophum retulisse , vel reserre potuisse vitam ad occultam qualitatem seu Calidum innatum occulta qualitate praeditum. Vide improbum hominis mendacium & calumniam : sed quid hoc ipso quaerit
subsannator λ an in Calido nativo consistat vita, quia constat occultis qualitatibus hoc directe & contra ipsum est 3c contra D. Sennertum et an vero quiaoperatur actiones vitales per occultas qualitatest sed & hoc est contra D. Sennertum, quia ipse Calidum innatum omnes suas operationes perficere ait per calorem elementarem,lib.de Gai.cum Cbym. cons di dissen. cap. 1 o. Sed Calidum innatum idcirco vivificare aut vivere , quia constat occultis
qualitatibus, falsum esse oportet, si separatum a vivente corpore, seu vita exstincta, adhuc supersit calidum
446쪽
DE PARADox Is SECTAE SEN. Io93 calidum cum suis qualitatibus occultis, &quintam essentiam constituat; ut vult D.Sennertus. Demum in Calido innato non esse nec posse generari, modo Sennertiano, occultas qualitates ruperius demonstratum: quid ergo Subornatum juvant mendacia pq. Cavillatur me mortem naturalem cum violenta confundere; verum pro more siro ex falsis suis principiis ducit falsas & inanes consequentias. Mors violenta a naturali, nihil, quoad naturam utriusque differt. Vtraque enim definitur exstinctione caloris nativ r Modus vero quo exstinguitur & causa diversia est quae non infert diversam vel aliam mortem, quam quae definita & hac definitione compre hensa eii. Sive enim quis violenter si ve naturaliter pereat, exstinctione caloris nativi eerire necesse est.
Mera itaque est calumnia me confundere mortem naturalem cum violenta.
CXVIII. Tandem accingitur ad criminandum meum argumentum,quod solidissime &in aeternum contra illum & D. Sennertum omnesque ejus para sitos & Phormiones Ganymedesque habit. Est vero tale. Si venena tantum qualitates occultas laedunt,
sequitur quendam salvo Calido innato posse perire. Ad hoc respondet, Calidum innatum directe laedi, peti, perdi, a veneno, & Calidum innatum non esse Elementarem temperiem; sed haec responsio contradictionibus & falsimoniis laborat quam plurimis. x. Illud esse Calidum innatum in quo conlistit vita, verum est. Atqui hanc th Hementari temporie ex calido & humido consistere docet Sennertus lib. I.
Institui. cap. . 2. Certum est venena adferre mor-vem violentam; in violenta autem morte non perirc
447쪽
xo9Α DIs P v TA. TIo XI. vel perdi Calidum innatum; sed in naturali tantum, unde cadaver in tradi. de Calido innato,ait fieri Ganymedes , sive adsit sive absit Calidum innatum.
3. Contradicit D. Sennerto; quia omne venenum proprie dictum agit per occultas qualitates, omnis actio est inter contraria unius generis, & ideo qualitates occulit introducunt morbos sibi congene res, quia agunt in qualitates oceultas. Ergo juxta D.Sennertum occultae qualitates veneni,vet,etiamsi apertis agerent, non agent in Calidum innatum,
quia id nec qualitas est nec occulta qualitas,dicente Subornato in tractat. de moub. substant. quaest. 7. Huc pertinet quod idem paulo ante siti immemor;nquit. In actionibus transmutativis nullusi agens naturale vel agit vel patitur nisi medianobus qualitatibus. Cum itaque nulla qualitas directe petat agatque in substantiam , & occulta qualitas in occul tam , & manifesta in manifestam feratur, vi regulae
Sennertianae,quod actiones sint contrariorum unius generis, sequitur quod venena uti non agant nisi per . qualitates, ita etiam tantum directe agant in occultas qualitates,non Calidum innatum,prout estor Misanalogum elemento stellarum Nec enim substantia
in substantiam agit, sine qualitatibus, ut ipsesupra dixit,neque qualitates in substantiam, sed directe iii
qualitates substantiae sibi contrarias, si ve eae occultae sive manifes ae sint. Quas enim aptea attulit distinctiunculas vel ratiunculas, quod laesa temperie, dispergatur innatum Calidum , seu oorpus Calidi innati,& vice versa,perdito Calido innato perire temo periem qualitatum manifestarum, nullae & irritae, vel stultae sunt: siquidem qualitates apertae non de-
448쪽
pendest ipsis a Calido innato, ut subjecto proprio
cum quo pereant. Nec Calidum innatum uti corpus superelementaris conditionis juxta eorum mentem
fovetur nec conservatur a qualitatibus elementaribus,ideoque his vel absentibus vel praesentibus id
subsistere potest. Quinimo cum dicit,qualitates elementares esse in atomis elementorum per Calidum innatum dispersis, atomis pereuntibus perire Calliadum,non necesse est , neque pereunte Calido atomos eorumque qualitates: Sed de his superius uberius actum est. Demonstratum proinde est ex Subornati & D. Sennerti sententia dc regulis, necessario 'sequi hominem exstingui veneno, lalvo Calido innato. Neque enim in Calidum innatum illud agere potest,neque ob regulam D. Sennerti in manifestam qualitatem operari valet, & vi ejusdem agit tantem in occultas , ergo manifestarum qualitatum temperie illaesa, & salvo Calido innato, vitam auferunt &necant venena; quod absurdorum absurdissimum
CXIX.Quartum inconveniens quod deduxi thesi qp. ex spinione novitiae philo pniae Sennertianae,
inconvenientissime a me allegatum esse inquit. Haec vero sunt mea verba. Contra sensuum fidem & testimonia negari, actiones a manifesta temperie dependentes in peste aut morbis venenatis laedi, quandoquidem appetitus, concoctio, nutritio,pulsus, caeteraeque omnes cujuscunque facultatis operationes quam celerrime vi veneni prosternantur. His opponit; illas actiones facultatis vitalis & naturalis a nuda temperie non provenirer plura ad eas edendum requiri quam temperiem esse rusticis etiam notum.
449쪽
xo 6 Dis P v TATIO XI. Bona verba Ganymedes; sunt illa it gen re causae instrumentalis p sanitas enim est Lar una-ctionum causa instrumentalis & morbus eos laedit. Paulo ante sub finem quaestionis Oct avae dixit, non solam temperiem , nec selam vim chylificam ad concoctionem ventriculio nec solum calidum innatum,nec selam animam sufficere, sed haec omnia S adhuc alia plura: quaenam sunt illa alia, plura forte sunt occultae qualitates quas non nominasti. Verum affaniae sunt; praeterquam enim quod superius satis responsum est , dicimus animam nec sanam nec aegram fieri, du ue vi acti es sanitatis integras vel laesas quatenus tales sunt non edi ,
nec in medicam considerationem venire animam.
Et ubi quaeritur de causa instrumentali, non re- spmdendum de principalit anima ut anima nullam edit actionem in specie sine organo sexcepto intelligendi munere nec fanas vel agras actiones , sine ejus dispositione : In illa dispositione consistit sanitas α morbus. Cum itaque omnis, sanitas consistat in dispositione corporis, & Calidum non sit dispositio , sed ipsummet corpus,& pars corporis materialis , neque detur dispos1-tio corporis ex occultis qualitatibus , in qua conms stat sanitas edens actiones , cum non dentur in hunc finem qualitates tales in corpore , uti pro batum est , relinquitur unica istarum omnium actionum causa, videlicet temperies, in qua sit s nitas, quae est astionis causa. Calidum innatum ut substantia non operatur, & si operetur,teste P. Sen-nerto, operatur per qualitates, & sic morbus nihilominus esset in qualitatibus, dc qualixatςs proximae, actionum
450쪽
DE PARADox Is SE OTAE SEN. I 97 actionum causae sive occultae sive manifesti . Neque anima operatur nisi per organa , eorumque disposlationem& qualitates. Ergo omnes,quas hic conside ramus actiones a dispositione organorum, & cumprimis temperie proveniunt, At haec ad satiem sunt superius demonstrata.
CXX, Sed cavillator pergit ad quintum inconveniens, sugillando quod actiones & passiones adscribam qualitatibus, cum actiones& passiones sint suppositorum. Verum lividissime calumniator,an- non meministi logicarum &physicarum praeceptionum , quod qualisates aliae sint activae, aliat passivae seu patibiles, & quod paulo ante dixeris , agentia naturalia qualia sunt substantiae, de suppossia, non agere vel pati nisi mediantibus qualitatibus,& actiones ut suppositis & substantiis tanquam causis prin-ςipalibus , qualitatibus tanquam instrumentalibus adscribi. Livor de calumniandi libido & desperatio in mala causa morosophos quidvis effutire facit.
CXXL Sed qxiod sequitur pejus habet istorum
malos genios, de negravitatem rei quilibet intelligat,dicis causa ait in nomen morborum occultarum qu lit tum me invehi, dicitq; me mirari aut calumniari,quod morbos occultarum nominet D. Senner- tus morbos substantiae. Verum scias malitiose calumniatbr,non esse calumniam, si quis veritatem dicat: dico absurdum esse, id quod qualitas est, nominare sub stantiam,& vice versa substantiam dicere qualitatem; morbum qui sit in qualitate,appellare morbum' substan tiae, cum nec in su bstantia nec substantiae detur morbus. Duplicem vero allegat causanr GaDym.