장음표시 사용
51쪽
Causaformalis totius per aggregationem, est dispositio eius partium ad proprium finem. sic ordo partium uniuersi ad manifestandam Dei gloriam, est miradi forma; vi ct dispositio partium resp.horologi,
apta ad indicandas horas. forma statuae, est figura. Forma corporis naturalis, est substantia partiaώlis cum materia totum per se constituens; quicquid .n contrarium deliraueritSemocritus Atheorum resignan s. Forma Angelorum est essentiatin eorum differentia. Deus est ipsa essentialis & purissima forma. . Forma dat esse rei. Vnde essentia dicitur forma totius; ut humanitas resp. hominis. Dicitur simpliciter dare elle , non item eiusmossi
caeterae causari q. dat esse intrinsecum,& specificum aliae vero causis dant esse commune, ut materialis; v. extrinsece; ut finalis, essiciens, exemplaris. FORMA, ut causat, sntrinseca est; V. extrinseca.
Intrinseca. . dat esse secundum quid; ut albedo, albos v. dat eae simpliciter, & moueri; ut anima qiuenti. Prior est informans accidentatis; posterior vero informans substantialis. dat moueri tantum; - forma Extrinseca , ut nauta naui, 4 assistens.
ad certam formam Uexeplar. Causalitas cause sormalis , est informatio actina; L. communicatio formae subiecto ; ut informatio corporis ab anima.
52쪽
Ccausa finalis ' Guius alia. .
' Materiatis lex qua . Formalis L per qημm
Commoda habitatio, est id cuius gratia fit domus ab architecto,ais militudinem alterius, ex lapidibusper debitam eorum dispositionem. Non item, per architὸctum, a lapidibus, ct ex dispositione, &c. Formaliter sumitur tribus modis, π.Prout opponitur ei quod inest ιirtualiter, V eminenter ; inesse vero formaliter hoc modo, est inesse secundum propriam rationem. Sic prudentia serma liter inest, L continetur in homine ε, virtualiter in apibus; eminenter in Deo. ut dix. supra initio huiusce trach. a . Quatenus opponitur ei quod inest materialiter, desubieciliue. Hoconsu sumaformaliter. est spectari secundum formam considerari ver b materialiter, est spectari ratione materiar, L. subiecti , hoσsensu album sorinaliter, est albedo; album materia liter, est paries 3. In quantum opponitur ei quod inest identic.; sicque ineneformali er, est inesse essentialiter, ut humanitas, v. rationalitas petro. Inesse verb identie 8 est alteri identificari, esse unam, & eandem rem cum ipsa substantialiter; ut rationalitas cum ani malitate in petro, v. accidentariὸ ut albedo cum des cedine in lacte.
53쪽
Causaformalis totius per aggregationem, est dispositio eius partium ad proprium finem. sic orato partitiin uniuersi ad manifestandam Dei gloriam, est
mulidi forma; ut O dispositio partium Q.horologi,
apta 'ad indicandas horas. forma statuae , est figura. Forma corporis naturalis, est substantia partia, iis cum materia totum per se constituens; qu1cquid .n contrarium deliraueritSemocritus Atheorum At resignanus. Forma Angelorum est essentiatin eorum differentia Deus est ipsa essentialis & purissima serma. Forma dat esse rei. Vnde essentia dicitur forma totius; ut humanitas res p. hominis. Dicitur simpliciter dare esse , non item eiusmodi
caeterae causae, q. dat esse intrinsecum, S. specificum aliae vero causae dant esse commune, ut materialis; v. extrinsece; ut finalis, essiciens, exemplaris. FORMA, ut causat, intrinseca est, v. extrinseca.
Intrinseca, v. dat esse secundum quid; ut albedo, albo; v. dat este simpliciter, dc moueri; ut anima vi uenti . Prior est informans accidentatis; posterior vero informans substantialis. dat moueri tantum; Cforma Extrinseca γ'νt nauta naui, , , assistens.
x ad certam formam Oexeplar. Causalitas causae Armatis , est informatio actina; L. communicatio formae subiecto ; ut informatio corporis ab anima.
54쪽
causa finalis ' Ccuius ratia. .
Commoda habitatio, est id cuius gratia fit domus
ab archite sto,ai similitudinem alterius, ex lapidibus ter debitam eorum dispositionem. Non item, per architὸctum, a lapidibus, ct ex dispositione, dcc. Formaliter sumitur tribus modis, π.Prout opponitur ei quod inest virtualiter, V em Benter ; inesse verbformaliter hoc modo, est inesse secundum propriam rationem. Sic prudentia serma liter inest, L continetur in homine ; virtualiter in apibus , eminenter in Deo. ut dix. supra initio huiusce trach. a . Quatenus opponitur ei quod inest materialiter,dcfubie liue. Hoefensu sumaformaliter. est spectari secundum formam; considerari vero materialiter, est spectari ratione materiar, L. subiecti ; hoσsensu album sorinaliter, est albedo , album materia liter , est paries 3. In quantum opponitur ei quod inest identiem; sicque inesseformaliter, est inesse essentialiter, ut humanitas, v. rationalitas petro. Inesse verb identic8 est alteri identificari ,1 esse unam, Sc eandem rem cum ipsa substantialiter; ut rationalieas cum ani malitate in petro,v. accidentariρ ut albedo cum dulcedine in lacte.
55쪽
une duplex est praedicatio, n. una identica, sor malis alter . de quibus in Logicasub sinem tradi. a.
V NIV E RS I M. PROPRIETAS, est accidens necessario
manans ab essentia rei cur adaequatur; ut vis risdendi in homine, nec enim latius, aut ansurius patet quam homo. omnis proprietas est ab, & in eo a quo inseparabiliter, & accidentario procedit; ut diu bilitas est in quantitate, verbum mentis licet sit in,& ab intellectu separabiliter non est illius proprietas. unc amor non est proprietas intellectionis cum
non sit in , ct ab intestentione; sed in , ct ab appetitu.
Proprietas entis duplex est; n. γ1. Si lix quae unico profertur vocabulo, & sine disiunctione cum ente reciprocatur. Estque primaraa quae nullam supponit ante se , estque 3. P. unitas, veri I, bonitas. v. secundaria, quae praesupponit aliam I p. intelligibilitas quae, veritatem; optabilitas; quae sequitur bonitatem. Complexa , est quae pluribus exprimitur vocabuiis , nec sine disiunctione cum ente conuertitur. Vt contingens , & necessarium. Etenim non omne ens est eontingens: nam Deus est ens, nec est contingens ; nec omne ens, estnecessarium; nam creatura est ens, & non est necessaria: at recte dicitur omne ens est necessarium , -
56쪽
DE UNITATE. VNIT AS, praesertὶm est.
i. Indisi ionis, Lindiuisio rei in se, & diu so a quolibet alio. Vnum, est quid indiuisum in se,& diuissima quolibet alio; sic petrus est unus homo ; E xercitus proprie non est quid unum; q.
diuiditur in multa. Nec digitus, cum noci sic diuisus a manu: est pars unius, non vere quid miam. 1. Consermitatis, s conuenientiae est. V. anain Doca; sim sanum resp. pharmaci, urinae, M ansmatis. v. univoca, p. generica, qua multa conuenniunt genere , ut homo, d c brutum; petrus, & Buce αphalus resp. animalis. v. pecifica, qua multa sol, numero differentia conueniunt specis vipereus, α aulus resp. hominis. De unitate,/disterentia numerica dixim. O diis sem- alibi.
c Vnitas, diuisioni is Mentitas, distinctioni e opponiturA Simplicisas, compositionita e bis, etit de uno perse, ct per accidens dicemus
Vnitati opponitur multitudo ; haec est unitaturmaceruus, ut hominum numerus.
Fit diuisione; ut cum chartam in frusta discindis. v. productione effectuum extra causas , vemultitudo glandium productionci carum eΣtr quercum.
57쪽
DE VERITATE. VERITAS, est rectitudo sola mente percer
tibilis. Duplex est n. It Veritas rei, quae est cousormitas rei cuin suis principijs; sic aurum obri sum,& defaecatum dicitur Verum aurum q. in eo est pondus, colo ductilitas malleo, & alia auri principia. a. Veritas signi, est conformitas signi cum re si in gnificata ; ut conformitas sermonii cum retiniscatat
VERIT As contra mendacium de antiquitara gloriatur. Propter vanitatem , ne deseras veritatem.
FALSITAS etiam est dulex tot enim modis
dicitur unum oppositorum', quot & alterum ) n. Falsitas rei, quae est difformitas rei cum principijs eius cuius speciem prae se fert; sic adulator, est falsus amicus ; haecque falsitas est priuatio; ut hyppocrisis, in pseudo- pio ; v. negatio Vt appa rentia veri auri in aurichalco. Sicut veritas, falsitati in Metaphysicis ; pariter veracitas, jeu habitus inclinans ad vere dicendum opponitur in Moralibus mendacio, seu habitui dicendi falsum. Vt lucis splendor aquilae visum oblectat;& laedit mulum noctuae, quem umbra delectat; similiter stolidos, satyras, solidos vero animos sola recreat verita ι q. nunouam deficit, & mentem semper re
58쪽
1. Assoluta, quae est rei perfectio, s. integritat. unde bonum absolutum idem est, acperseolum, dc dicitur, id cui nihil deest eorum quae ad certamentis naturam requiruntur ; sic aurum idcitur bonum, cui non deest pondus, color, sonus , & si milia quae ad auri naturam requiruntur bonum, enim ex integra causa. 2 . Relativa, est vis perficiendi. Quare bonum
Ex virtute perficiendi, nascitur ex parte rei bo-nnae, C habentis inclinatio communicandae suae per sectionis, & ex parte carentia, conuenientia, dc optabilitas. Bonum relativum, non est cui libet bonum ; sic calor, est congruus igni ; noxius, aquae. modo Cmensura qua determinetur.
consistit bo- δε- . quo constituatur.
num ui quo inclinetur ad totasne pondem proprium finem. MAL 1TI A est v ..1. Absoluta L imperfemo, v. defectus, id est ca-xentia persectionis. Malum absolute, est quid imperfectum deficiens, L. id cui deest aliquidi eorum quae ad eius naturam requiruntur , sic aurum dicitur malum cui deest pondus, color; υ. quid simile; malum enim ex minimo defestu. a. Re va, est vis priuatiua persectionis.
59쪽
Ior est malus aquae ; q. eam debita perfectione pri
Disconuenientia, ratio odibilis &c. sunt proprietates boni relative spectati. Malum relative, non est cuiuis malum ; nam licet calor sit malus aquae, est bonus igni. Malum inquantum malum nihil est; malus enim amicus,non est amicus; malum aurum,non est au
In malo est subiectum malitiae, & absentia bonitatis. Haec est malum sermaliter malitia, illud est malum materialiter. c. D E
ENTIS.Co M P L EX AE proprietates entis sunt plu
. Purum , non purum; simplex, compositum; totum, pars I finitum, infinitum; absolutum, relativum; contingens, necessarium; idem , ct diuersum. Purum dicitur quod est expers alienae naturae, praesertim oppositae; sic Deus est actus purissimus; vi res expertes materiae, dicuntur pure spiritales. Non purum; c non 'stum, v. non merum, est id quod habet admixtionem alterius naturae, ut Vinum aqua dilutum, non est merum merum.
60쪽
Simplex Metaphysice, est id quod caret compositione ; sic Deus dicitur simplicissimus. t Metaph ciis simpliciora persectiora
Simpliciter, dicitur ι quod per excePentiam tale appellatur ; sic Deus vocatur ens simpliciter. Dici pliciter, etiam est dici sine restrictione sic Gallus dicitur albus simpliciter. Cui opponiturΡ-cundum quid , s. cum iadiis. Vnde illud, a disto secundum quid , ad dictum simpliciter non valet consequentia p. AEthiops est albus secundum dentes Ergo A thiops est albus. Compositio, est plurium partium simul positio ex quibus fit unum; ve Vnio corporis cum anima ex quibus fit vivens.
DE TOTO, ET PARTE. ΤΟ T V M generatim, est id cui nihil deest; sie
dicitur,. totus Deus. Hoc modo torum, idem est, ac perfectum. Proprie, est id quod constat partibus; & ita et Meatur compositum. Sicque sens , unum , totum V. compositum per se, aut per accidens. To Tu M unum per se, est v. omninb simplex; ut Angelus. v. compositum ex partibus naturalem ordinem inter se habentibus, & eiusdem categoriae ; ut vi-ns quod componitur ex corpore, Manima: quae sunt potentia, dc actus eiusdem generis p. substantiae.