장음표시 사용
51쪽
gignere,neque gigni etiam natu ost secundum quam ratione philosophi alij numerum hunc Nicae nulla matre genitar & ei dem virgini,quam etiam scruteX Iouis Capite esse prognata
Pythagoraei vero reru in omnium principi assimilant,&c. Quoloeo pluribus verbis septenarium celebrat, dicens praeter alia - φυσιν ψιλες ηομον - ἡδι-- πιομα A.id est,Naturam septenario gaudere. Tandem Vero post alia multa sic infert
ῆαωψθάν υ γ' ἐλανων τοι ἰον Σπανουσιν. ἐῖ μααον 4 εμψα my ετυμω hαν Σή 'λοι Γορρυονbς- αγ Mμνου, στ , ' in σμου. id est, Quamobrem illi mihi videntur, ut po te sapientia praestantes, qui ab initio literis nomina decoraue runt,septenarium numerum quasi σεοασμὸν & ο νον, id est,sa- crum & venerandum ab ea scilicet quae ips1 inest cum sanctimo nia& religione, tum maiestate&diuinitate appellauisse. Romani vero,addito eo,quod a Graecis omissum erat, elemento, emphasim veriorem retinentes dictionem S. litera illusti ant, septem απο- μνου im meασμὸν,Ut dictum est,id est,a secro&diuino nuncupates. Hactenus Philo.Iheronymus vero cum alibi passim, tum nominatim libro secundo commentariorum in Amos cap. . his verbis,septenatium numerum esse sanctum,
etiam Sabbatum probat, in quo requievit Deus ab omnibus operibus suis. Et iubet ne quid in eo operis seruilis fiat, nisi ea
tantum quae ad animam pertinent, & ne in eo Onera portemus.
Quo etiam loco Iheronymus Galeni, Hippocratis, & dierum Criticorum meminit,in Medicorum messem etiam falce suam immittens. Quem ego quasi clypeum ictibus cauillatorum, qui me fortasse impetessent,quod sacra prophaniS immisceam, Ob tendam. illis ergo authoribus, ne plurium testimonia conqui' ram,septenarius numerus sacer est, & diuinitatis plenus. Quan quam tamen Philo nominis notationem seu etymologiam longius deducere cuipiam videri queat: licet eam etiam approbet
Macrobilibro primo in Somnium Scip. His verbis de septena
ri O loquens r Hic numerus licetas nunc vocatur antiquato Vsu primae literaeripud veteres enim septas vocabatur, quod Grae LO nomine testabatur venerationem debitam numero,&c. Por
1. aute Galenus hic septimum diem primum esse dignitata M
52쪽
cap. I.libro 3. Progno.eundem omnium fortissimum esse dicit, quod is omnes dierum decretoriorum notas, quas ipse particu latim enumerat omplectatur:&qubd praeter caetera,quartus ut plurimum eiuS sit rudex. Iudices vero seu spectabiles dies appellare solet Hippocrates, ut docet Gale.comment. secundo in Aphor. 1 .eos in quibus signia aliquod iudicationis in alio quopiam decretorio die futurae apparet. Sic quartus, septimi undecimus,decimiquarti iudex est & praenuntius. Sed qui dies iudices sunt & quare,postea ostendemus, Vbi septimanas, ex Hippocratis & Galeni doctrina, in quaterniones digeremus. Fieri autem non posse docet hic Gale quin,si die quarto, ut pote spectabili,aliqua fiat & effatu digna mutatio, siue ea sit ad bonum siue ad malum,non etia eadem & similis illi septimo die respondeat. C rerum sola signa coctionis triplicium excrementor u ira, die aliquo iudice apparentia, bonas iudicationes die proximo decretorio futuras praesignificant, Vt commenta. Aphoris II. Cruditatis contra, malas : eoque magis si laudabilis appetentia,in appetentiam deiectam: mens constans & fana in delirantem & inconstantem,sensus inculpabilis in vitium suae functionis,aut contra,commutentur Et si autem, inquit, septimus ut
plurimum ad bonum iudicat, ut &sextus ad malum, nonnulli tamen septimo moriuntur: Vel in eo mutationem iri peius nacti, in aliquo sequenti decretorio die intereunt Sicut&contra,nonnullos etiam in sexto,quanquam decretorius sit 8 malus , seruari contingit. Porro septimo obierunt, ut particularibus eXemplis agam, Adolesces ille octauus ordine libro tertio Epid. 1.qui in mendacium foro, annos circiter viginti natus iacebat. Mulier 1tem illa quς ibidem ordine decima est,& apud Patimedem habitabat. Sicut &illa quae ibidem undecimum locum habet.
Septimo vero die mutatione in deterius nacti in aliquo sequentie decretorio obierunt Silenus ordine tertius libro primo Epi-de.die undecimo: de eodemhomo etiam ille qui ibidem duodecimu&est.Sicut & mulier illa que in mendacium foro decumbes declinoquarto mortua est. Sexto cotra, ad bonum iudicata est: Larissea illa virgo duodecima ordine Constitutione tertia tertii libri Epide Sicut & quarto die mutationem in deterius nacti sexto obierunt.Philiscus primus aegrotus Constitutionis tertiae libro primo Epide.&Dromeadae uxor, quae eo dcm loco Vndecima est ordine. Indicatio autern in quartum diem non incidit,
53쪽
nisi celeriter admodum morbus moueatur ut Aphorismo comment. . Quod si morbus celeritati magnitudinem contuli Elam habuerit,dc adhaec κακομάης seu malignuS fuerit,sane quar to die mutationem in deterius aCCipiet.Per eiusmodi enim motbos vires admodum frangi debilitarique etiam primo quater nario costat. Et quia persistere diutius,& sufficere non possulit
iecirco hominem mori sexto Contingit:si Vero tantu celer fue rit morbus,c terum salutari ,quarto die bona aliqua continget transmutatio: ut Vrina rubra priuS non Visa,Vt Aphor. 71.com ment. .vel etiam alba,item ena Orema vel nubecula media,&e.quq si tantundem etiam tempori ,id es tres dies acceperit,& vi res ad septimum sufficient,erit eodem ipso Crisiis ad bonum fit tura deo autem bonam transmutationem, quae quarto die fa cta sit,sextus, iudicare praeoccupan di tentans,id non sine peri culo & perturbatione efficit,quod natura,Vt alio loco dicemus,
intempestivius insurgat, & quasi bellum indicet prius quam vi
res recuperarit, dc valida recreataque fuerit:quo tempore non
dum superior mo ne vix quidem par Viribus cum morbo,d1fficultatem in eo profligado habet hi uc accedit quod neque tum cococti sulit humores,neque diaes est decretorius, saltem bonus. Qua ratione dixit Hippocra, Febricitantibus si sexto die rigo res fiant, iudicationem habent difficilem , Ashoris. 29. com
mentar. q. potest oc id caeso referri sic plum. Sed de hoc post-ca, libro tertio, a Nam si in se u epantur aegroti.Si somno,inquit,inter has per turbationes corripiantur aegroti, perinde afficiuntur ac si Caro nostri soporem dicunt oppressi tenerentur. Fit autem Caros Cum ab humore pituitoso anterior cerebri pars,primo sola,deinde tandem etiam per consensum &media SI postrema compartiuntur. Vnde functiones trium animae facultatum Vitiari con tingit. Quo fit ut qui ita aflecti sunt, neque sensu, neque motu; neque etiam voce frui possint,lpirandi tamen facultate illis manente,quo inter alia differt ab Apoplexia. Nisi enim a cero
bro,tanquam principio,ad organa sensuum:& contra,nisi ab hi ad cerebrum spiritus plurimus transnittatur,& ad ipsum eti malleratio, quae in unoquoque fit sensorio,perueniat, nihil am plius animal sentiet. Caeterum si anterior dutaxat cerebri pax aisceretur,sola linguae notio vitio careret. Proinde haud
54쪽
,ti,id est,mitti essent sed quia posterior etiam cerebri pars per
eonsensum,ut diXi,etia assicitur,a qua eptima neruorum con . iugatio linguam mouentium procedit nimirum qua cerebrum desinit,&spinalis medullae est initium iccirco muti fiunt, ut lib. ocorumassect cap. 2.& de Usu pari. 9. Porro 11 aliqua excretio,vovomitus,alui fluXlo, la morrhagia sudor aegris contingat die sexto,λειποψήχουσι Qαanimo consternatur, CXOluuntur,& in animi deliquia incidunt. Nam λειποψυρον ,ἀkai in eadem significatione usurpariliquet ex Galeno, primo ad Glauco.Ideo vero consternantur ammo,vel quia immodica sit vacuatio,quae vires deljcit: Vel quia humores qui vacuantur, sua acrimonia mordent-rodunt partes per quaS feruntur, &dcitorem vehementem excitant. PulsuS Vero ασψυκps,id est, cocidit perit,aboletur & vix sensibilis est, cum fit languidus, paruus & rarus qualis scilicet solu parum Virium esse solet: Perit autem corde affecto,eoque languente vitali facultate, quae pulsus est causa efficiens.Decolores itidem fiunt spiritu & sanguinein. tro reuocatis.Sicuti etiam tremunt. quia crassi & lenti humores facultatis vias ita obstruunt, ut parcior spiritus affluat. Tremor vero motus est ad contraria, facultate scilicet sursum: grauitate vero deorsum & in contrarium trahente, ut lib. a.de causis Sympto .cap 3.Denique collabuntur, quia neque pes, neque manus, neque ullum aliud membrum propter vias spirituum interceptas,suum fac1t Officium.
M ligna,acita foetidaque me. Maligine deiectiones sunt quae 3eXitium propter humorum malignitatem portendunt. Acres, quae eXedunt & ulcerant steti lae, sunt graveolentes putredinis inGIces .Maligna ergo alui de1ectio est,nigra,liuida,pinguis,scetida. Urina maligna seu exitialis, aquosia,foetida,nigra,Crasa. Vormitus peruimus porraceus,liuidus, niger,omnium colorum par
o pro. καν ει γ ηο τοιῆσοι , GHον θ τα ηολ- Rro quidem inquit,sexti diei sudores aequales sunt manam e toto corpore,& calidi. Qui si tamen talos aliquando con gdnt,a quales inquam,& caetera,tantum abest, ut ad bonum,
55쪽
seu perfecte iudicent morbum quod tamen die Critico in salu bribus morbis praecedentibus signis coctionis solent efficere)Vt per eos aegroti concidant ,& Viribus defecti in syncopen inei
dant. unde intelligitur eos sudoreS contrarios esse ijs, qui a vir tute robusta per morborum Cristes fiunt,& resoluto totius cor poris habitu prouenire: Vnde syncope,Vt libri 3.de Sympto.cau sis cap. 9.Sudor tamen calidus multus, manans e toto corpore sexto die, cum largae naribus haemorrhagia Larissaeam illam virginem,cuius paulo ante memini,quq duodecima est Const. 3. lib. 3. Epid. iudicauit.Sed notat Gale commentario in eum locu, morbum debuisse reuerti. Idq; Hippocratem tanquam nouum& rarum in ea significauisse. Iccirco autem non reuertisse docet
ibidem Galen.& quod muliebris vacuatio diebus post Crisimmaneret,& quod nulla esset partis principis phlegmone, neque,
item maligna esset plethora. Caeterum ad verbum sue ηον', subintellectus de communi nominativus ,οι νοσουντες, praeponi potest, hoc sensu: Aegroti viribus defecti collabuntur, &c. vel adscriptus in conteX tu nominativus, οιιθῶrit, ut sensus sit: Si sudores aequales calidi, & e toto corpore manantes sexto die fiant,illi certe frequenter δε- ρεουσι. id est, interru-puntur,nec assidue,aut continenter, dum 1ntegre morbus iudicetur,fluunt,ut fieri assolet tali sudore die Critico erumpente. λον autem sudorem,id est,aequalem dicit,qui aequaliter pro deat e singulis corporis partibus:non copiosior scilicet e capite, brachijs, pectore, si e pedibus:aut ex illis, quam e reliquo cor pore, vel aequaliter,ut sit omni tempore talis,dum morbus iudicetur, Ut de aequalibus sedimentis paulo post dicemus . Guinterius διακονῆονθ τα πολλα conuertit, plurimum afficiunt aegro tos,ut intelligat tales sudores noxam afferre solere.Vetus inter pres dixit. Et si fuerit sudor talis, absciditur multoties .ut ille su periore nostram,hic postremam interpretationem sequi videa tur. Sed sequentia faciunt ut priore modo conuertendum putζ
Nam iccirco timore corripi adstantes dicit,quod aegroti dosccti
abscessus seu decubitus per repositionem ad glandulas quae d/ures seu sub auribus sunt. Et si autem fiunt ab humore crasso,
56쪽
erudo,lento,Vt supra cap I.diXimiis,tamen har quar per acutiores morbos fiunt,Vt commen. in caput Gib.2.Progn.ab humore minus crasso fiunt.Malignae autem sunt, quia sexto die, qui Decretorius saltem bonuS, non est, eueniunt, vel malignas dicit,id est,dolenteS,duras,magnas,& 'UM Virtus ferre non possit. nam tales tumores mortem breui astuturam significant, ut libri
Aut icterum, aut alium abscessum alio certamine ad sui solutionem εerentem. Isterus alias fit hepate, schirro,inflammatione,vel obstructione affecto,asias obstructis etiam meatibus vessicae, fellis, alias ab imbecilla eiusde facultate modo attratirire,modo expultrice: ut capcl.lib.3.de causis Sympl.Fit etiam interdum ubi
humores in corpore transinutantur & corrumpuntur,haud aliter ac ab epoto veneno: vi Loco assec.cap. 7.lib. s. facultate secretrice tum suo munere probe fungi nequeunte ob excrementi prauitatem quae consistit in multitudine,crassitie & lentore
eiusde, & de hoc ictero nobis hic sermo est. Nam ubi per febres
acutas flauae bilis excrementum a sanguin non separatur, quia scilicet multus est,crassus & lentus,non es: mirum tunc uniuer sum corpus auriginosum euadere:Natura humorem illum co-
tristantem ad cutim reponente iudicatorie, eo modo quo per abscessus humores etiam alios in partem aliquam Critice solet reponere. Icherum aute ante septimum diem criticωs ad cutim effundi non posse docet Hippocr.Apho.6 2. Commen. . G lenus in eum locum.Caeterum abscessus ij alia lucta ad sui solutionem egent,quorum contumax est & concoqui difficilis materia,utpote frigida,crassa,lenta:maxime si exiguus existat calor nativus, eoque facultas sit imbecilla. Nam Crudas ecolores crud*decolores, tenues sunt Zper magis & minus. Ea aute rudissima esst , quae aquosa noli simpliciter ed cum addito,aquosa quae mingitur celetius dic tur, vel etiam pellucida & alba ut Aphonis L .comment.6. Nam quatenus aquosa est,desperatae coctionis accidens est & vene- nota naturae passione significath quatenus vero celerius mingitur affectus δεκατους α υAρος ωραιdita dicitur facultatum retentricis &.akeratricta eXtinctionem significat. Hac vem minus
cruda est,quae aquosa simplicitev dicit , qua non aliud malum
57쪽
quam cruditatem arguita Hac item minus etiam cruda est.
quae tenuis & alba est. Cui pro Nima est quae mixtam habet sei mam vini tenuis & albi. Decolor quoque maxime est alba es aquosa,quae nullum liquore seu si mauis,ichorem ex bile flauisti scepit. Urinas enim aut sanguinis aut bilis seros a superfluiti, tingit Rursus hac minus decolor est, quae bilis aliquantum, &item hac minus quae paulo plus bilis accepit. Haec autem duo
ad urinae colorem spectant.Tenuis urinae eadem ratio est. Nam tenuis maxime ea est, quae etiam si multo tempore quieta ste terit,nullam secretionem recipit, cum nulla in ea pars sit crassa quae per secretionem fundum matellae petere, supernatante leui portione possit. Hac minus tenuis est,quae pinquam micta est residendo tandem crastescit. Hac item minus tenui est,quae te nuis &subruffa est,aut subflaua. Nam ea qua tenuiS, cruda est.
qua subrusta iam concoquitur, eoque aliquid quod subsideat,
dc crassius fiat,habere incipi seu mediocriter constans & compactum ut Commen. .in Aphoz,γγ. Et secundum eam ratio nem Hippocrdixit.Progα2.cap.6.Donec ruta fuerit urina ac tenuis,morb tam crudum significat, consistentiam scilicet talem improbans,non colorem. 8 Bonumsedimentum nullum habentes. B onum sedimentum debet esse album,leue & aequale per totum tempus dum morbus iudicetur: ut capite supradicto. Non bonum,contra. Est autem sedimentum ποτασιν Graeci dicunt) id quod in urina pessum it, es in fundum vasis descendit.Sicut quod medium locum tenet 'μα illis, nostris sublimamentum. Quod vero supremum locum,illis nobis Nubes dicitur. Porro vero urina nullum sedimenturn habens,eorum est qui tenui victu. Quae mul'xum, eorum qui pleniori. Quae paucum,eorum quae moderato Ysi sunt,ut loco ex Progi paulo ante citato. Aequalia autem se dimenta sunt,continua. α nulla paxto diuulfi: siue quorum par te. Omnes similes sunt, vel etiam omni tempore talia. Est Vermaequalitas coctionis uota.' Testaceum aut arenosium. Cum ex venis deducatur Urina, & δxςnibus prolectetuon his vero percoletur, indcque per canalςβyrinarios in vesicam transivittatur , atque in ea v t receptaculQ-ςςxuotur,quicquid ua ipsa praeter natura apparuerit aut Τ ς δ'
58쪽
aut renes aut vesicam male habere significabit. oπακωδε autem cinxαισιν sedimentum testaceum conuerti testis otiorum in minuta confractis similem dicit.Et crediderim hic Galenum Aracimri dixisse, pro eo quod Hippocrates Progno. 2.capi. ν. 'μν dixit. Nam cum eo loco Hippocra. Omnia mala sedi
menta in urinIS apparentia recensere Videatur,noc tamen οπα-
κωλις ἰανοςαμως meminerit,hanc sedimeti speciem quar & 1psa mala est, ut quae solidas partes inaequaliter Colliquari denotet ab absumenic& colliquante febrili calore ipsum sub illarum aliqua comprehcdissse est verisimile.Et quia testar ouorum comminutae, lamarum speciem refertitasPακωδε Ῥα πέμλωιρε --s ασιν, id est, testaceam & Lamarum speciem referentem, idem significare putem. Quid autem denotet , id est, arenosa hypostasis, docet Hippocrat. Aphoris. 79. Commenta. 4. Quibus, inquit, in urina subsident fabulosa, iis vesica calculo laborat.
Ei0 multis autem alios inf3n pendorepente conterit, D aut largo sanguinis profluuio extinxit, aut euacuationibus immodicis vel etiam X catoche quadam aut munia multauit. Alios vero in manifestum perniciem coniecit Herum inuehens,i3 parotidas non bomis excia tuus , οδψ adbaec marasimis incurabilibus irretiens. Et quod δε-nium mali genus non ille dies infertZ U Mibi quidem frequenter in mente venit eptimi diei naturam Regi inimitare. Sexti vero T ranno.ule siquidem boni insere alicuius principis prouidet π pr
l icit iis quiὸ β iudicantur, velflupplicii magnitudinem minuen
do,ves victoriam adornando ο conferendo. At sextum diem huic contrarium fluxeris: a vel pernicie illius, quem iudicandum coepi gaudere,vel eiusdem salute dolere comperies quaerereque quomodo animum expleat, ex male aegrum qui in ipsium incidit, multet,longoque Aupplicio implicans afflciat. Age igitur. Sermo enimbic miti sistat priusquam alioru decretoriora dierum omnium n turam explicem. Si sιis me roge ecquid septimus dies Decret
rius sit , deinde vere a me dato ad hoc responso, de sexto vicisim uidem roget,quid ei respondeam i Namsi ο huic quoque eandem
59쪽
uomenclaturam imponam, exinim eris mefortasse aliptis, etiauaturavi er condationem Aptimstsimilem Macare. Sin eum ipsiuri quod natura sit illi contrarias, de O mero dierum decretonorarieae eri uinde quis forsan opivabim ex eodem ipsiumgenere esse iis sunt duodecimAs er Scimus πt , quos ante dixi,me nun quam vidisse decerneretes. De bis suori via defleptimo dixi, venie quid bentiamfronunciabo Nam eos , utpote quι nullus Critiori uotis habeant, baudquaquam Criticos esse dixero. Hunc autem eo ipso quod omnes babea decretorium esse Ummabo. At simpli eem ideo deflexio die non habeo ferre sententiam. Decernit enim frequenter sed dolose π praue. Quapropter si quis me cogat de ipso ferre sententia non longis verborum Uus ambagibus, ut paulὰ ante feci,cum vniuersam eiin naturam recesserem eoummatim complectens. si Sextum diem tam malum decretorium esse diaxem,qua eptimum bonum aspero.De re tamen non simplici baudquaquam par es in simplicem adeo atque angustam enuciatimem flebe concludere. Nampraeter alia ex de notavibus quoque impru-ctutes nonnulli Medici disceptam es controuersias mouent.H4 μ quidem flubitam in morbis mutationem Crisim esse autumant. Alis risi addatur er boc, Ad bonum,nondum Crisim tale quid vocitant. Nonnulli vero borum utrunque Cri eos effectum esse dicunt. Crisim verὸ esse ipsemperturbationem pubis) mutatam cum signo euidenti,exiest quidem morbi natura,non extrinfixus prouenisntem esse arbitrantur. Deinde pluribus de significato contendunt, ne hoc ipsium quidem intelligentes, quod Medicis rebus neglectis
Dialifilicorum,Gramaticorum vel etiam Rhetorum dignam comsiderationem pertractant. Siquidem Dialectici es, nominum rectampositionem considerare. Rhetorum vel Grammaticorum, an nomen sit in Uu apud Graecos. At id tamen nonnulli Medici faciunt,tanta vel Dielectices,ves Rhetorices, vel Grammatices Oo-gritionem intelligentiamve habentes, quantam asinus lyrae. Hi igitur Medicorum res omittentes er aliena male tractantes vir . Regrauiter peccan Nossene quomodo quis Medicis nominAM
60쪽
optime Natur,alibi demonstrauimus:hoc vero praesenti Commemtrio dierum naturam declarare statuimus. Sophimrum nugas
oe deliramenta ijs relinquentes, qui nugispotius velutiferi solet iis adolescentum distribus πρbolis) quam artis opera curant. Dicetur tamen nonnihil in sequentibus de praesidiis nominibus,ut homon mias dιHinguendo illorum captiones er nodospinis quis dissiluere. Nunc autem boc ipso sicilicet libro, quod er in omnibus alijsfecimus,prius Militatem ipsam explicemus. H illa habitu e perspecta, e uestuens quiuis abunde, i SophiRarum delirimenta reprehendere er conuincere condificat. Nam praeter alia
muli tum ex hoc quoque licet re se intelligere nimirum quod sine longa ipsorum loquacitate artis candidati possunt omnium dietarum naturam ex ipse doctrina consequi Operdisicere. δ' At vero omnino ab eorum tam vulgata loquacitate stabRinere imposibile estituque ex nos superiori oratione,quanquam inuiti,in ipsam impingentes insultauimus.
E repente in Syncopen coniecit. Συγ-τν ἶς' 19 Iaae καMqωσις id est, virium uniuersarupraeceps subitaque ruina, quae cont1ngit cum facultates tres Animalis,Vitalis,Naturalis ita simul assiciuntur & condolescunt,ut spiritus pars resoluatur,dissipetur & euanescat in auras,pars relicta sua sede alio sese,puta ad suum principium recipiat.Fit etiam cum una ex histribus primario affecta, reliquas duas consortij lege in sympatheiam adducit , sed
hanc praecedit animi deliquium,nec ita peream de repente facultates tres simul corru unt.E t si autem quae sexto die syncope fit,vir is horum modorum potest contingere, tamen de quia dies de se malus est, Sc quia non simpliciter συνεδεψεν dixit, sed addidit αιτιμα.id est de repete de prima illa precipit1 ruina, meo quidem iudicio,locus hic 1ntelligendus venit. Largo sanguishpromulo. ο ιοῖραγώας λαυρος 2-αμε- i
πιποις ισα Speciem generiptaeposuit. Est enim h morrhagia κε- να εως.id est,uacuationis species. Vacuatio vero eo ab eXCretio