장음표시 사용
61쪽
tio arte sit, puta purgatione,Ven sectione,aut sudoris promestione,&. omneS humores aequaliter vacuat Gale. commen. Aphor.17. Excretio autem sponte naturae,quanquam serpe c6.
fundi solet differentia: porro immodica Vacuatio fit, cum pro pter imbecillitatem facultatis retentricis partium, tum propter
vim expultricem immoderati US per totum corpus motam, &excitantem diarrhoeas,lienterias,dysenterias,hςmorrhagias per nares, vomitum, Uterum, haemorrhoidas, purgationes a partu, vulnus 6 c. Per immodicas autem Vacuationes, quae omnino
praeter naturam sunt,siue solito siue insolito tempore fluant, spiritus haud aliter suffocari didicimus, quam per suffocationem seu impeditam respirationem,admixtione scilicet al1enae mate riae tota substantia contraris,alimenti ite penuria &resolutione. 12 catone aut mania iiDin, quae &, dicitur, memoriae resolutae vitium est, vel ob frigidam posterioris partis cerebri in temperiem, vel ob frigidos humoreS in ea coaceruatos, eueniens.Maniam vero sine febre desipientiam definit Galen .coniment. 2.in I. Epidean fine status a. Desipientias autem eodem, sed multo post, loco fieri docet obflauam bilem in cerebrum confluente,qua ita exusta Vt iam in nigra transeat, maniam seu manios as desipientias fieri tradit. Cicero Thuscul.3. dicit seno facile dicere posse unde μανίαν Graeci appellent tamen& εκμανκνια cx quibus verbis μανιαν deductam pute illi d1cunt: nos furore percitum esse,mente moueri,furere dc insanire dicimus,ut furorem dc infantam confundamus, quae duo Graecos distinguere quidem velle, sed parum valere verbo eodem loco ostendit Cicero:quasi eos rideat, quod dicant μελαγχολιαν, seu maniam ab atra tantum bili causar1: non etiam ab aliis, ut ipse Vult causis,puta iracundia grauiore, timore, dolore, quibus docausis non autem ab atra bili Alcmeonem,Aiacem,ores ena furu re correptos fuisse docet.quos quanquam furiosos debeti dicic antendat scrupulosius infantis tamen Aiax etiam ab Horatio dictus es: Sermo. 2.Satyra 3. Insanus quid enim . tax Fecis,cumfrauit ferro pecus. Et alio loco, Aiax immeritos dum desipit,occidit agnos.
Vides Aiacem S insinum x desipientem contra Ciceroni
62쪽
sententiam ab Horatio dici,quod pluribus etiam docuimus in
pnefatione Aiacis Sophoclis, cuius totum opus ante Biennium Latinum fecimus.Ridebit autem Graxos, quantum volet Cicero.Crediderim tamen viros illos in tantum furorem nunquafuisse actos,ni temperameto bilioso cum essentilarga bilis flauae copia in ipsis per ustionem in nigram bilem fuisset commutata, & melancholiam morbum procreasset.De mentiS autem commutatione & de suo statu deiectione haec pauci& habe, quae excerpta sunt ex Apho.I .Commen. . 33.Commen.-Commeu.I.in I.Epide. Leuiter Anm.
Mens delirat g Grauius P lGrau1ssime Pαραψε Delirium leue: u cum risu.Fi t, a sola caliditate citra nocuum Io I succum in te ei qui ex ebrietate accidit. Vnde Παρα κοσυνεν, Delirium graue,seu cu studio. Fit a flava bile infestante,seu afanguinis faece. Nomine caret. Sed dicere possumus teterri mum,grauissiimum, furiosum, immane a dax delirium,seu temeraria metis alienatio a bile plus nimium usta de retorrida. Tertium vero hoc & vltimum tripliciter diuiditur,magis Seminus suscipit.Mens enim παραφέ , id est, transfertur, & de suo statu vehementissime re grauissime deijcitur, Alienatur.
Et vel J EIA.', JAttonita est & stupet. κιιιιμ', Furit,insanit. s P Iκκοπα, id est, Mentis alienaxio.
63쪽
Suidas tamen in dictione λῖργ paulo aliter hac de re scribit his verbis: Eora inditatu a πνο, Παῖαφροσυνη λέγ.Q. ά . e H λαργ.s-οH.Sed medicoru Opinionem in libesequendam potius arbitror: Suitae ergo Leuis seu remissa Παραλουργ. Mentis affectio a Media Λαρω&deiectio intensissima seu Παροψῖο γνθgrauissima 13 Parotidas non bonas sustitans. Παντιδας υ nunc dicitiquas paulo ante παμίδας ουκ-diXit eodem fere sensu. 24 Marasmis ineurabilibus.μαρασμος Galeno initio li.I. V ἱ μαῖα φθορα σωματω ἰοὐ lusi τουν. id est, corporis viventis prae siccitatb consumptio. Non mirum autem si ad immodicas vacuationeS sequatur Marasmus, cum per eas spiritus substantia vacuetur,& alimonia corpori subtrahatur. Is Mihi quide equenter.Differt tyrannus a rege Aristoteli Polithorum 3.ca.Io.quod Reges Ciuium armis,Tyranni eX terno praesidio stipantur. Reges lege & volentibus, Tyranni pro arbitrio nolentibus imperant. Reges a ciuibus custodiuntur. Contra tyrannos ciues praesidio muniuntur.Et Politic. .cap. 2. I Prannidem aberrationem reipub.a regno degenerantem es sie dici t.Libro tamen s. eandem administrationem no solum omniupessimam esse Ad dc vix 1nter res pub.etiam deprauataS nume'
rari posse tradit.Festiue ergo Galenus septimum Regi.SeXrum Tyranno comparat,qubd is praue & dolose iudicet: ut tanquanouum & rarum notet Hippo.Epid 3.ut paulo ante dixi, Larissaeam virginem eo die ad bonum fuisse iudicatam. Is Sextum diem tam malum σαSextum diem,inquit,Decretoriunon simpliciter de absolute sed cum addito Dec torium maluesie dico. Neque enim conuenit in concisam S Iec Arieiun menunciationem in re prauertim non simplici, qualis est haec dς Crisibus sese coarctare dc includere. Quippe multiplex Omno distinguendum cst tollendaque omnino hom0nymia priusqu/mquid enuntietur.Id faciendum cst iii Crisi. Nam cum ea dictio
64쪽
uae e & multipliciter & ab alijs aliter usurpet ur alij enim Cri
sim subitam in morbo mutationem esse dicunt, alij 115 subitam mutat1onem tantum, sed su bitam mutationem ad bonum, ut subitam ad malum mutationem Crisim esse negent) costituen dum primum est quid ea res sit priusquam sextum diem aut alium decretor1um aut non decretorium esse proniicies : quod se paulo post facturum recipit, & in caput 9. proxim tam item & .s.l b.L. id nego iij reijcit. Nam dierum usum toto hoc primo commentario se constituisse dicit. istos essedi m. Aetra λεσμα, esse tum,seu id quod efficitur 1 tanquam ab aliqua causa efficiente, quasi velint Crisim , seu si mauis cum illis de quibus hic loquitur Gal. dicere perturbationem subito mutatam cum signo quodam euident1. Id enim nonnulli,inquit, Crisim etiam esse dicunt causam esse efficientem. Mu tationem autem subitam, seu ad bonum mutationem: essectum esse Criseωs. Parisiane acribologia vititur qui causam sinate & sine separant,eoq; differre dictit,quod sinis sit tmetionisti propositi consecutio. Causa aut finalis ipsa intentio,propositum δί scopus. Pari ratione dicas aeris serenitatem seu maris tranquillitatem quae tempestuos a tonitrua & ventos sequatur, estectum esse tepestatis.Tempestatem autem serenitatis in aere, vel tranquill1tatis in mari esse causam efficietem. Et sane quemadmodum nisi perturbatio in aegroto corpore fuisset eXcitata: morbus per eXcretionem aut abscessum non fuisset discussiis. Ita nisi per agitata ventis tonitrua neque tranquillitas in mari, neque serenitas in aere utroque horum scilicet crassis vaporibus & exhalat1onibus tanquam morbo implicito fuisset consecuta. Perturbat1onem autem illam subitam S c. quam Crisim appellandam censet, Vult ex ipsa morbi natura, id est, ab inter- Ua causa,non autem ab CX terna prouenire. S pe enim fit ut propinato aegrotanti medicamento purgante, aut prouocato quo Huis modo sudore, aut vomitu per helleborum aut alia concitato,corpuS vehementer perturbetur. eamque perturbationem sequatur, siue ad bonum, siue ad malum mutatio, quae tamen Crisis dici nullo modo queat,ctim ea mutatio non ab ipsa morbi natura sed extrinsecus eueniat.
Sophistarum nugo O- deliramenta. De Sophistis multis in lo- 18
65쪽
eis agit. Sed candem fere,quam hic sententia habet lib. a. simuli cap .his verbis, Sophista re lepus adulescentulorum frustra terunt,& Sophismatis cauillisque homines seducentes eorum sobuendorum imperitos, falsis eos dogmatis opinionibusque iiii buunt. Et commenta. . in primu Epide.Sophista vero , inquit cum de nominibus significatis contendit,tempus cum dum tum adulescentuloru terit. Soptastes autem Ciceroni Academi quant. 2.1s dicitur qui OstetationiS aut qu stus causa philosopha tur. Sophismata autem contorta & aculeata,fallaces seu captio fas conclusiunculas dicit appellari. Etsi autem ex argutiis So phisticis, utpote quae ad oppugnandam Vcritatem Inaniter ex cogitentur,nulla scientia Comparari potesti sunt tamen adulescentes etiam a principio iIS captionibuS assuefactedi, ut veram argumentationem a falsa & Soptastica queant discernere, necnon de Sophisticos cauillos dissoluere quae ratio mouit Aristotelem vi Elenchorum Sophisticorum lib.conscriberet. Galenus libJ.facult.natu .circa medium scribit veteres quibusdam suis assertionibus disputationis robur minime adhiouisse, quod ne suspicati quide fuissent unquam fore ullos adeo impudentes Sophistas,qui rebus evidencio us contradicere conarentur: e Iunioribus vero,alios Sophismatis quibus victi erant, fidem adhibuisse,alios Sophismata refellere conatos &c. 19 At Ῥero omnino, c.Difficile factu est,inquit,ut quis sese cohibeat ab impetenda,reprehedenda & insectanda illorum nugacis utilitate cici enim est,aπw2 γ φλυαρίας atque adeo ia'ctum est ut insuperioribus iii fine scilicet capi. I.& 3.ad hOS scopulos impegerim ,&in illis reprehendendis obiter meme occu
oezenam utilitas ex differenti dierum agnitione,ad artem Medicam manet, iam inde ab hoc capite sese ostensurum profitetur. δες primum quidem palicis & velut Epilogo ea repetit, quς hac QDu dicta sunt. Deinde vero, quemadmodum antea sextum cum septim conserens & utriusque natura scrutatus,suis tandem utrumque dς pix it coloribus, ita & deinceps reliquorum ab illis simili ratione ad Vircesimum usque naturam & vires examinat:tum ordines quosdam, pxu singularum in decernendo virtute,dignitate & excellentia constitui γvx intelligi delux,eam morbi solutionem Fg diebus primi ordini ῆψ'
66쪽
odit.tutiorem esse,utiliorem & magis ex qgrotatium usu,quam eam, oue diebus secundi Ordinis cotingat,& ea item quq secundi quam quq tertii ordinis diebus,& ita deinceps .Ex illa ergo dierum in ordines di oestione utilitas & Vsus sine orationis patrocinio, id est, sine nomine Cristos, e quo Sophith contradicendi ansam arripiunt,fatis euiden
vero ipsum o id quod ad artis tractationem condu--- cit iuno deinceps uniuersem tresciari Et quod quidem inde utilitas quaepiam ad artem Medicam manet,etiam sine appellatione aut nominis impositione ORenditur. Quod autem id verum sit,non statim apparet ed ex ipsarum rerum obseruatione iudicium o certitudinem expefiat. Quare eos ipsos, qui haec leRuri sunt obsecrare peroportunum est, ut quemadmodum nos quae bis stripta sunt, diu admodum obstruauimus , postquam eadem ipsi quoque in aegrotis explorauerint,tum audeant, de diciorum veritate ferrestententiam,striin autem minime. Rursum igitur ab ijs dAcendi nobis initium faciendum scia quibus in ipsiius libri initio imcepimus quaecunque ante dicta sunt ,siummatim nobis hic comprehende da veniunt, tantum ut memoria refricemus. Quaecunque vero nondum enarrauimus, ea jussiunt nobis oratione explica
da. Haec quidem dicta sunt: δ Morborum solutiones quae subito sunt, excretionem quandam vel abscessum insignem π con*icuum requirere. Dιerum natura in quibus illae sunt esse disteremtes. Etenim leprimum quidem o frequenter potuere,operfecte, O' cum me alubriter ne periculo,clare, o cum praecedentibus indiths. Sextum uero frequenter quidem a ipsum,*d non perinde ac septimum, cum o pauciores iudicet , o multitudine eorum quos iudicat onge absit a septimo, o solutionis modo plurimum etiam disterat. Neque enim bona ualubre ue ipsas esse, veru magnam partem malignas: r bonas, ne omnino quidem se pers
ri s. Imo neque si perfectis, statim etiam os dos:quod nonuli
67쪽
quam morbus,licet planesiolumi esse videatur, reuertatur. Quis
etiam hoc quoque dictum est,sexti dici maxime esseproprium, ιι eum periculo er obscure iudicet. At tamen Crisis sine signis nouita sexti diei propria est. Sed q*art ,ut er sieptimi quoque es iudex Haec igitur di iasiuret Iam qμα reliqua siunt, s ad rium
tur. 3 Septimi naturam decimusquartus imprimis imitatur: proritami bissunt ,nonim,undecimus,a vicesimus. Proxime hos vero de musscptimin Cr quintimiost hos quartu :que equuntur tertius er decimvsoctauuN.At sexti naturam nullim exas te aliorum die rum imitatus est Quodsi vero aliquando in os Eauum diem vel de
civium subitu morbi solutio incidat, similis fere ei est, quae flexio
acri bit. Verum in bis raro soluitur morbus, o nec fri,nec bene,
nec perfecte, sed er praeter haec obscure simul ex citra dieipraenunt' notas.vnde j si alterius esse naturae a flupradictis deprehenduntur. Ut autem in iis diebus morbus flubito non sotatur, ita neque in iis quos recensebimus, odecimo,inquam, cimsexto erdecimonono. Medius quodammodo inter hos ordines quos mir
citauimus,ordinem dico dFemim plane bubito non soluentium,putaoHaui,decimi, duodecimi, decim exti, deciminovi taeorum dierum,quos soluere diximus, puta tertij,quarti,quinti, siexti, septimi, noni,vndecimi ecimiquarti,decim ept i,decimioseaui, er vice-cesimii, decimustertius maUme mihi videtur esse collocatus: nec scilicet ita vilis er abiectus, quam sunt ij qui fecundo ordine continentur Inec ita rursum soluere morbos natus,quam siunt ij quiprimo astribuntur. Huius modi quaedam dictorum dierum ad vicesimum usque differentia est. Reliquas ordine deinceps percurram, ubi primum hoc quod paulo antepromisi,in memoriam reuocaro. Nam quicquid ad operum artis truseationem conducit,longo ad
in-evtionem eget tempore breuissimo, ad disciplinam. QuicqRid praeter hoc est aliud, id totum VesopbiRurum deliramentum est, vel aduersus ψ ipsos controuersa res onsio,deliramentum Ρης ipsa exinens. PraeRaret enim ipsos deflectui neglectuique habere Sed tamen propter iuuenes qui aliquando cauillis sopbiRicis σθέ
68쪽
LIBERI. 33 ratiocinatione naturali abalienantur, necessario locum babet. Iumitaque quod propositum erat aperte demonstratum in F : nempe quod sine nominibus bis iudicari, iudicatum esse, iudicium decre torium, Aerum disserentias explicau on ratione quadam abfruasu vel abditarum rerum dogmate eas introducens,verum ipsarum Jeculationem ex bola diuturna experientia colligens. Porro qui
cunque buc omissa, vel quomodo Crisim definire oporteat, vel quid cause siit quamobrem non aeque in uniuersis praedis iis diebus Crisies fiant, inquiret, is certe sopbiRis contradicendi ansam praebebiit,qui eiustinos diciis cum contradicunt,rem ipsum; ub- uerter se artiitratur,haud alio modo quam si si quis videri causis, quas Philosophi ignant,contradicendo, visium fle quoque siustu lisse credat:vel si quis de motu quod dicat non babeat, vel etiam de
loco,tempore, neratione, corruptione, ambigat, una cum verbis
resse quoquesiuitulisse putet. Z Haud illis dissimilis est in C risivi dies Criticos sopbistarum dicendi vis o facultas,qui euidens ipsum o id quod apparet, immutare non possunt, at significata
transponunt, o ad definitiones quasdam reclamant ac tandem denumerorum natura placita convellunt: verum quae nuper a nobis tradita estpraeceptio ac disciplina, nihil horum attigit, sed utilitatem ipsam, usumque breuiter edocet Caeterum eadem via πratione pari dierum,qui post vicesimum sunt,dferentias compem dio percurrissem,nisi quaesitio quaedam necessaria obstitisset, quaeta' ipsa s Empiricis,qui nihil aliud quam quod euidenter apparet, recipiunt, perspecta plane est o cognita, non tamen iis qui tum
primum artis e dedunt,s eandem excesunt.
T Ῥero fac putes σα Institutum Galeni &praecipuus reius scopus est, in his duobus primis Commentariis dierum differentias ad artem necessarias eXplicare.In tertio, earum causas ut Comment. q.in Aphoris 36. Quoniam autem eum prςcipuum sui instituti scopum ViXdum adhuc attigit hactenus)deo id sibi dari nunc postulat: Vt qua ante dicta sunt omniapro exordio habeantur,existimenturque.
69쪽
huic operi,theoriar magis celςbr nda: gratia, quam quod ad in stitutum faciant,esse praeposita, ut alia ratione quam ab orato ribus exordium causis,auditoriS magis quam causae gratia,solet adaptari. 2 MOVbyumflutiones c. Haec tibi est anacephalcosis illa,cuiu, ego in ipso statim primi capitis huius Commen. initio feci men tionem indictione Aφνῆς, pro qua hic ἐπνια ανῆς substituit. Sie
εοπτρανὲς, αρανὸς eodem significatu dicantur. Porro pro legendum putem 3 Septimi naturam e caDuplicem hic tibi dierum ordinem facit Galenus,Vnum quidem eorum qui bene,perfecte, & subito decernunt. A lterum eorum qui male,imperfecte, non subito. Sed primum ordinem rursum subdiuidit in dies praecipuos, minus p raecipuos,& item minus:vt subiecta figura clarius ostendet. Vt plurimum decernunt bene, perfecte, frequen
Praecipue 7. I .l His minus N. II. 2ο,l His item mitius s. 17.l His rursum minus η. His ite adhuc minuS 3. I 8.
Horum tamen duorum ordinum decimustertius medium tenere videtur,& utriusq; ordinis naturae esse particeps. Quod ad decimum attinet, Galen .in capit. 1 1 . lib.3.Progno. eum haudquaquain decretorium csse notat Tertiu vero & nonu decreto rios quide esse, ito per quaternarias aut septenarias periodos, scd ea ratione quod intercidant. Et de his dierti m ordinibus nonni hil dixit ante in fine cap.3 .Caeteium iii tertio Ordine primi OD
70쪽
dinis,quinto decimumseptimu debes adiungere no cum Guinterio,aut Vetere interprete decimumteritu:cum Graeci codices habeat κρα ταυταις--ε. κρα μετα παντας uomessa. Et sidefacit maiore Epilogus qui moX sequatur,in quo cu utriusq; Ordinis dies repetit,decimuseptimu adscribit his verbis:με-Iὐ b πῶς
acced1t quod decimuintertium Utriusq; illius ordinis medium facit, illique velut proprium Ordinem assignat. Ad vicesimum ergo usque diem dierum inter se differetiam percurrit: reliquas. a vicesimo differentias se percursurum pollicens, ubi id in memoria suggesserit, quod paulo ante in ipso scilicet statim huius capitis initio se effecturum recep1t:nimirum re ipsa potius quam verbis demonstraturum id quod ad artis opera coduceret,quod& ipsum prςstitit cum ordines dierum constituit, quibus in d cernendo differentia agnosceretur. Eadem quae hic habet Aegineta cap.6. lib.2. Vel adue in hos controuersa responsio απρος τουτους ανῖMrια. AI - Αtilogia,id est, obiectorum a Sophistis confutatio, seu si mauis, aduersaria ad ipsorum obiecta responsio necessaria est, inquit, ne iuuenes falsis Sophistarum argumentation1bu S illaqueati, eorumque argutijs decepti, inescat1que rectam dc veram argumentandi rationem deserant,& ad falsam deficiant. Haec rat1ocipe mouit Galenum, ut multis in locis in Sophistas ageret: sicuti dc ipse testatur lib.I.Natura facul.Cum inquit,Neque enim nos sinunt Sophistar d1gnas oratione dubitationes, quanquam plurimae sunt,aggredi: sed in soluendis ijs quae proponunt Sophismatis tempus nostium terere cogunt. Huc pertinent quaeua sine superioris capitis de ijsdem Sophistis diximus. Caeterum Antilogiae multa extant passim apud Galenum exempla: sed inter aliasduar celebres sunt lib.de Facu L Natu. pruno. Una prima, cum Asclepiadis absurdam de urinae in vesicam deductione opinionem refellit. Altera cum Epicurum tractricem facultatem negantem, sed eam vim atomis attribuentem repre