장음표시 사용
51쪽
sunt.i.cos significa qtu ui corde bono N optimo fructum asinint uti patientia
Lem legit Matthaei.i 3. Ager est mundus.i. significat mundia. Bonu vero senaciti
hi sunt filii Regni .i.significat filios Regni. Zizania filii sunt ncqua l. nificat filios malos. Inimicus qui seminauit, est Diabolus. i. significat Diabolu. Messis
fuc cultura,est sumatio saeculi.i.cosumatione saeculi significat. Messores aut: Angcli sunt.i. Angelossionificant. Ite prima ad Corin.i ctra aut crat Xps, Nact. .Hic lapis qui reprobatus est a vobis factus est in caput anguli. N Ioa .prio. Ecce agnus Dei N.i .Ego sum Vitis.Haec otia per similitudine intelligere opor rei,dc est dissint pro significat di significant. Praeterca principaliter arouis Luc. 22 . legitur: hoc facite in naeam comemoratione Non intendit crgo aliud,q pac
sonem Di significare. ortet ergo dare ibi panem significativum,& qa' nihil aliud intcndat ,q significatio pamionis.Conuincis,dicunt isti, ex vorbis Apost.
prio ad Corin .u.ubi de auotiescul manducabitis pansi,d calic bibetis:moricin Dni annunciabitis. Eccc dicit panc non dicit corpus Chrilli,sed eius mor tem annunciari pcr pane,Vt panista vinum signa sint passionis Dni, ec eius san guinis.Item August.in prologo. 3. Psal.sic scribit. Cum no larerent cogitatus Iu daeeChristum cu ad coenam Vocauit in qua figuram sui corporis & sanguinis discipulis comisit S tradidit:haec ibi auid aliud inrelligitur pre fouram ii cor poris,nisi panis sui corporis significativuS:S super Io. 6.cap. declarans a d sit Evi charistiae comestiordicit,quod nil aliud est,nisi cum homo Deo inli rei, di ipse
a Deo no deserit rec infra subdi quodno debemus intelliocre came secundum cantu. ergo no dcbemus intelligere ex Verbis Christi,ibi cs eius caria ne carnu secundu came exponamus. Ite in cnes Homelin.cxpones vcrba haec hoc est corpus meu it panis,que suum Verbusile fatet cibatoriu est verbia, Ssubdit. Accepitpanu dedit discipulis,iuxta disponem uniuscuius' : Ex quo patet, digcunt isti,carne iid dedisse,quia cit una sit caro,no diucrsimode daret. Per panem ergo datii,fides intelligit ,quae no datur olbus secundu unam mensura. Et parumst,subdit:&accepit patiebeiicdictionis. Item Hilarius in .s. Canonc dc Eucharistia loquens. dicit arcanu cibi sancti:d infra. Tua omnes quino crcdut Chi assii sui rex ille. nolia ni csca vite:nam in fide resurrectionis,accipit sacrinc cstis
panis. Rr arcanti ci cibi sancti,intelligit cotemplatione Christ.qua qui habet iasi est ieiunusοῦ sed Illa ablata,iciuniu aduenit. Ex quibus apparet; dicunt haerctici qd fides de resurrectione Christi est et ca vitae N ideo subdit: ec in fide resili irectiois accipere Lacrin coelestis panis drem in canonc. Io. sic inquit de Iuda. Ipse ci,no bc ncicu Dco biberc potuit,q no crat vi co bibiturus in rcgno Ex his arouis . Illud manducamusG bibimus,qae manducaturita bibituri l umus in patriἴ ibi aut di/uinitatem dchinaranitatc videbimus:crgo haec credamus in rerris Nin illo ctadamus,&erit sacrm cibi. Item Hierony mus supcr Sophonia. c. Io. dicit. Etia laccrdotes,qui Eucharistiae ministrant aut scruiunt,&sanguincm Dni suo populo dispensant: impie agunt in lege Christi,arbitrates Eucharistia poni aut iis tere in , verbis sacerdotis offcrentis i16 in vita,& solii est e opus orationi bus d nicis aut lenibus,no essc meritis Lacerdotum: hsc ibi. Vnde duo col liount N quod Cailix debeat toti populo ministrari quod verba Ostcrentis Eucharisiam non fasciuia sed Vita:qinx aut vita,possct ucrum Christi corpus facere pns sipdbus illis
52쪽
Praeterea arguunt cotra mysterium tanti sacramenti,quod mese ordinatum sit de
sanguine N pane,quia sanguis no est sacramentaliter in Eucharistia.nis post eo sectatioue vini: quia sicut nihil incipit esse simpliciter, quod simpliciterestrita nihil incipit esse sacramentaliter qd' faciamentaliter erat. 1iguis igitur, qui incipit esse sacramentaliter in speciebus vini,aliter frustra fieret Isecratio cius,non erataeire sacramentaliter. Vini aut usecratio, quitur essecrationem panis:ergo in Christi corpore sub specie panis, non est sanguis di tamen illud habet incoeso:ergo non 'cise corpus quod est in coelo,est in specie panis. Item dicunt isti,cum Christus dixerit Ioa.6. si quis manducauerit carnem meam,& biberit
meum sanguinem,non habebit vitam atem :qui autem manducat, vivit in alemum. Multi audientesex discipulis eius, dixerunt: Durus est hic sermo: Nquis potest eum audires dixit Iesus,spus est qui vivificat. Caro no prodest quic
quam: verba quae ego loquutus sum vobis,sunt si tus &vita, quasi diceret secundum expositionem Augustini psalmo. .latellexistis spiritualiter, spiritusta vita sunt. Intellexistis camaliter,&sic spiritus di visa sunt: sed tibi non sunt spiritus&vita, qui spiritualiter non intelligis. Spiritualiter nitelligite quae lo quutus sum, non hoc corpus qd videtis, maiiducaturi estis, di bibituri illum san guinem,quem effusuri sunt: sacramentum qiu vobis commendatu spirituali ter inrellcctum, vivificat vos.Caro autem non prodest quicquam.Ex his dicuntisti: Nonne patet manifeste ii verba Domini volentis satisfacere disicipulis, praerendunt in manifesto sui sermonis,quod ibi non erit: vera eam Christi, sed tantum significatiue,N si ritualiter,n6 realiter. Item de transubstantiatione is guttur,quam verbum fictum appellant a Papistis inuentum,quia secundu illud, aliquid est per se terminus alicuius conuersionis,secundu quod succedit termi no a quo es illa conuersio:corpus autem Christi non succedit pani secundu esse substantiale,quod iam pr habebat, sed secundum praesentiam, quam de nouo habet:ergo secudum illam praesentiam, vel secundum quod est praesens,est couersonis terminus.Vt sic autem praesens,non dicit formaliter substantiam,vel substantiale aliquid: ergo conuerso no erit ira substantiario,quae est inter substantias secundum esse substantiae.Vlterius dicunt istuProbatur quod iste usus celebrandi, εἰ Christum offerendi,no se alicuius utilitatis,quia nouum testamentum,in aeternum a parte post,iuxta illud: es iacerdos in axemum secundum ordinem Melchisedech,psalmo.tos. &. no. mandauit in aeremum testamentum
suum.Ulterius si ponunt, qd unicus Christi sanguis, omnia peccata aufert,ali ter gratis Chrastus fuissetmortuus,ad Galat.z.α ad Hebraeos.9. Sine sanguine non fit remissio,&ad colosi I.Onima suo sanguine cociliauit:& Apoe.i.qui di texit nos lauit nos a peccatis nostris in sanguine suo, di fecit nos regnu,& sa cerdotes Deo patri suo. Ulterius dicunt.Sanguis aeterei filii Des, semel oblatus est, ad Hebrae .p. Christus autem assistens Uon. futuroru bouom peramplius de perfectius tabernaculum no manu factu idest no huim creationis, neq; per an guinem Hircoru aut vitulom,sed P iu sanguine introiuit semel in sancta incrna redemone inuicta:Christi ergo sanguis semel oblatus, aeternaliter durat adola ma redimenda.Non ergo pot,nisi semel,offerri,aut eius sanguis effundi. qano pol ite' mori,neq; ut semetipm offerat quotidie sicut Potifex itrat in scia p
53쪽
snguloSannos:consumata est ergo oblatio,& semel mormus est Christus,& sanguine eius nos lauis,ad quid ergo instituisset sui oblationequotidiana. Item ad Kos .6.Christus resurgens a momiis,ampliusno moritur,quia mors illi ultra nodominabis ergo no potest amplius offerri,quia amplius moti no potest. Ulte rius,usus celebrandi missas, festa Christo .vel ex Apostolom instituti . Si enim ab illis fiuitat hoc institutum potuissent da formam ac modu misse:hoc' autem factu ab is nore ritur: Vnde sacerdotes deberent desistere a tam horredo opprobrio, Samplius Christianupopulum no deciperentem ante Christi ad
uentum nullus erat potens facere aliquod sacrificium,quod saluos nos faceret: ergo post Christi morte nullus couentus hominum, nullum cocilium emere potuerunt,Vt Cesiit iterum imolaretur.Item quadiu durat unus sumus Sacer
dos:no debet alius subrogari: sed Christus in alemum d urat: Tu es sacerdos in Memum, it no debet alius subrogari,ut ordinet illa quae Christus no ordina D Item posta est inductus nestam ivsus:facti: sunt Christiani deteriores Turcista Iudaeis,qui in credunt per missas omnia eoru deleri peccata. Ulterius adorant
panem oblatum,quo criciunt ad salutem valere ,& in pura creatura est, cum Christi et humanitas no sit adoranda,sed Deus solus,que mo vidit unq,Ioa.i.Item
August.super Ioa.quino manet in Xpoμ in quo Christus non manet:ille haud dubie carnem eius no manducat spiritualiter, neq; bibit eius sanguine, quis carinaliterct visibiliter facim eorporisci sanguinis Christi dentibus conterat ructu multo magis manducat & bibit facim tam excelsae rei sib ad iudicium. αuid ergo intelligit Aug. sacramentaliter manducar hisi manducare significatiue, di figuraliter:nam non dicit manducare came Christi, sed manducatci bibit normiam excelsae rei: εἰ no dixit, manducat di bibit tantam rem, S confirmatur perea quae dicit Aug. in lib. de cordia Euangelistarum,lib. I. p. i .quod ideo ,ilam. no secit metionem de corpore di sanguine,qfi coenam & lotione describit, quia iam 'alias in capite.6.de hoc tractauerat:crgo sic debet intelligi haec comestio corporis Christi, ut de illa Christus loquis in.6.cap. Io. sed illa manducatio N potus, no est aliud, cofidere in Christi morte: itur in Eucharistia no est verum Christi corpus, sed panis qui Christi institution eius passione significat. Ultimo dicuntisti:Fides est existentium,&no ideo res exitat,quia sic este credimus:ergo fidcs, no pol panem, rism carnem facere: igit non potest docere: nunq etiam lori
reus: Amen amo dico vobis quicul credit se in hoc pane comedere cariacm mca corporaliter saluus erit. Item duae essent viae ad salutem. Vna r confidentiam in Christu. Alia per il credimus panem esse camem .H c isti,quorum dicta quatum vcritati conueniant Dero me clatissime ostensurum cum auxilio Christi, qui est Deus benedictus. . ' . Acut Mastians de hoc Miserabili sacramento.
vero in speciebus panis sit verum Christi corpus, ta non si
gnificative N figuraliter, vias erunt haeretici ex euagelio Matthci colligitur,qui. 26.capite sic scribit. Coenantibuς aute cis,acccpit Ic
sus panem,α benedixi ac Degit, dediti discipulis eius,& ait: Ac cipite,
54쪽
cipite, Scomedite,hoc est coi pus meum. In his verbis ,instituit dominus tanto sacramcnto materiam accipiodo panem,benedixit vero. Quae autem benedictio fuerit non existimandum talcm fuissc,quali hodie in mundo utimur benedicentes sed verba Mncdictionis fuerunt,forma consecrationis sacramcnti,quae sues dii dicens:Hoc est corpus meu.Cuius signum est,qst Ecclesia nulla alia benediIctione utitur super pane,sicuti fieri solet in aqua baptismatis S malchia cofirmationis. Dixit accipite,ad insinuandu,qd sacranacia tu,qae debct in fide Scharita/te accipi, non est pueris acciperenon potentibus, ministrandia. auicquid Aug. in hac re dixeriolli in hoc nocosentio. Angeloxu.n.cs cst sapicntiae.i6. Statuit aut Ecclesia, ut hodic accipicat manibus no pertractarent, ,ppter reucientiam sacramenti.Dixit comedite,tam .s spiritualiter, q sacramctalltcr, iuxta illud Io. 6.Nili manducaucritis cariacm filii hominis biberitis eius sanguine,non habe 'bitis vitam in vobis. Dixit hoc cst corpus meum, apponens formam consecrationis, dc qua crit determinatum caput. Dicendum tamen pro nunc aliquid. Di
cit ergo hoc, non hic,idest iu hoc loco , sed hoc quod est pronomen demostrativum substantiae: scd difficultas cst, quia vel demonstrat panem, tunc est pro postio impropria ta falsa, quaa panis in recto, non est corpus Christi: aut dc monstrat accidentia , di similitcr est propositio falsa. Si vero dicatu quod talchoc, demonstrat Christi corpus contra hoc, quia vel demonstrat pro instanti in quo profertur , Vel pro alio, sit pro illo tunc non est corpus Christi. Si pro alio,
ut pote pro instanti ultimo extrinsecor idem est dicere, hoc est corpuS meum,ta corpus meum, est corpus meum: Haec aurem propositio semper esset Vera, nulla facta conuersione: Nad hanc difficultatem dicitur,quod demonstrat sub stantiam sine qualitate idest non demonstrando naturam certe si ciei: ut sen
sus verissimus, non mctaphoricus iste sit hoc idest haec substantia , est corpus meum. O uicquid sit de hac opinione, di quomodo debeat intelligueorum se
istatorcs dcclarant inquar. sentcntiarum.Tu vcro, illi non contradiccndo: ani maducrte, quod in singularibus, attenditur ordo secundum ordinem uniuerssalium. Prius cnim quodcunq; Vnivcrsale, potest intelligi descendere ad suum singularu, qua pcr aliquam differentiam contrahatur ad naturam species confstituendam: v t sicut cm cst prius substantia, substantia prior corpore, ita prius est hoc ens, quam haec substantia : haec stubstantia, prior si hoc corpus. Hoc autem corpus, priuS Q hoc animal. Dicendum ergo, quod tale hoc in proposito, singulare entis demonstrat, dc non pcr se singulare alicuius inferioris ad cns, di modus interrogandi quo communitcr utimur, hune modum intelligcndi manifestat. Dum .n quid sit hoc quaerimus hoc supponimus. Inseriora Vcro , ad cimpctimuS. Adic ivum n.inncutro gencre lubstantivum includit in se suum sub stantivum,quod cst aliquid, vel cns. Supponit ei po tale hoc,pro singulari entiῖ, licet intelligatur pro aliquo inferiori ad cns,quod est in instanti Vltimo, pro quod emostrat.Vnde .ppositio illa covcrsiuacst di non ut vera, neq; ut falsa, scd Vt neutra & naturaliter prior sua Veritate, quia fundamentum natura, prius est i uarelatioc. Uctitas aut accidotalis Spositioiia,licet no omni,quia potest inclIc N noin esse:nam in ultimo instanti prolatiois, extrinseco tamen,quia prolatio, aut est
55쪽
motus localis,aut non sine motu locali,est coceptus propositionis,ut neuter,ns turalitermor,ad quem sequitur actio diuina,quae causet illud quod oratio designat.a.uid ergo tale hoc demonstret,quantum proposito desentit,dictum to.Nunc alia d oconsederanda est in textu posita,scilicet est: tale autem idoritatem significalpraedicaticum subiecto.No.n. dicit apparet, aut significat,sed est,quod ii circunstantia scripturarum illuminat scripturas: coetum est intcllectu horum verborum non esse similitudinatium ae metaphoricum quia nulla dictio apposita in verbis Matthsi,illud insinuat,sicut fieri sole cum siniilitudinarie lo quuntur Euangelist sicut est illud Ioan. Ego sum vitis vera, ubi subdit,& vos palmites auomodo aute discipulrerant palmites,ita Christus erat vitis: M si panem volebat ostendere,qui Christi corpus sisnificaret: cur fessi et vlus neutro genere. Luod si dicatur,ut isti dicunt qae sensus sit hoc.i.haec res quae est.i.si gnificat corpus Christi:dicant isti,ubi veritatem nobiscum fateren sicut eoru patres confitebant .auibus verbis, possent exprimere ideritatem suppositi cuapposito elim s per Verbum substanti .Praeterea,omnia in figura continge
bant Iudasse Et eius agni Paschalis,sacramentu hoc figurabat, ut patebit in termone de figuris saeramenti huius:ideo Christus instituit hoc post esum agni Paschalis: quod si hic esset panis significativus Christi corporis , & no verum
corpus: figura figurae succederet: tali Christus in institutione alioru sacramen torum,nunqua est parabolice loquutus: quomodo in tam magno sacramento loquutus est parabolice N similitudinarie. De consecratione vero sanguinis,sub die , N accipiens calicem gratias egit dedit illis,dicens: Bibite ex hoc omnes: Hic est enim sanguis meus,noui testamenti,qui pro multis effunias in remis sionem peccatom. Creditur aut in illo calice,fuisse aqua vino mixtae quia illud Sacramentum instituit,ql rememoratiuum passionis Christi est, a cuius latere exivit sanguis εἰ aqua Ioa .is.gratias egit, iuxta illud primae ad Thessal. Vltimo in omnibus gratias agite. bdit Vero verba,quae ad formam cosecrationis peninent,dicens:Hic est.n. fmguis:Vbi animaduerte,qae in panis concratione, dixit hoc,qae cum corpore convcnit. In consecratione vero vini, dixit hic, qS sanguine demonstra qui cu eo in genere c5uenit,& textus Graecus, huic Vcritati conformis est. via. n. sanguis grςce,est neutri ginetis: Vinum aut masculini:
ideo pronome,qae est neutri seneris, apposuit: qcr cu sanguine,non cum vino
conuenit: subdit vero noui testamenti' in idem reddit,cum verbis Lu.22.Hic est Calix nouum testamentu in sanguine meo, qui pro vobis cffundet.Sicut.n. vetus restanaentum Vero sanguine suit confirmatu: Exodi. 24.ita nouu restamentum Christi,sanguine confirmat ,ut docet Apost. Ad Hebraeos. p. Ideo dicit nouum testamcntum in sanguinc meo. s.confirmarinqui sanguis,de proximo erat effundendus. Dicit 'cro,pro multis,quia licet pro omnibus sit susticiens,non in omnes salvabunt .Q.uod aut ibi sit verus sanguis: Christus ondit dicens: aut pro multis effundctur in passionc.i. dum dicit in remistionem peccatom. Differentiam insinuat sanguinis effusi tu lege veteri, &sanguinis confirmantis nouutestamcntu. Ille.u.auferre peccatano potcrat. Impossibile est.n. sanguine Tau rorum, aut Hircorum, auferri peccata ad Hebraeos.io. Ex his Matthad verbis apparet veritas Christianae religionis.
56쪽
VNC dicendam ,quae alii angelistae dixerunt,de hoe venet rabili Sacramento. Mar. it .i .capite sic isibit Et manducatibus
eis de bi berunt ex illo Deiadc ait illis .Hic est sanguis ineus nouitestamenes,qui e multis effundetur.LucaS ce cap.δῖ .sic scribit:tam epto pane gratias egit, ec fregit,& dedit eis dicens: Hoc est co*us meuiqdpro 3 ubis das hoc sacite in mea comemorationem.&st di calicem,postq cinnatat,dicens: Hic est Calix nouum tesim in sanguine meo,qui pro vobis fundes. Ex HI,licet euidenter eolligere, qae de illo corpore,dixit hoc est corpus meum:de, quo subdit, quod pro vobis datur Hoc aut no est panis,sed verum Christi corpus,qae datur crucis morti,de
iam inceptum erat dari, quia Venditus era o erat ergo mystic aut methapho .cilex nouo testamento sanguine Christi firmato, nisine quido de aetereae haereditaIiis disipositione Christi languine in cruce firmata, sacrificiu hoc.s emanauit.Vbi animaduerte, quod Christus dedit discipulis auctoritate super eius verum cor pus,in conficiendo, scilicet Sacramento isto, di fac ificio huiusmodi offerendo. Dum enim dixit , hoc facite in meam comemorationem: Auctoritatem coniciendi discipulis dedissc recte exedit .Et si quis de intellecti horum Euangelistarum dubitet: perscruretur verba Pauli prima ad Corinthios undecimo cli coetis.Ego.n.accepi a Domino qd N tradidi Vobis,quonia Dominus Iesus, in
qua nocte tradebatur. accepit panem,ta gratias agmS,fregit, dixit: Accipite, di manducate:Hoc est corpus meia,quod pro vobis tradetur. Hoc secite in mea comemorationem.Similiter N Calicem, postq coenavit dicens:Hic calix, no testamentu est in meo sanguine: hoc facite quotiescuns biberitisin mea comes morationem. Quotienscul manducabitis panem ρί calicem bibetis:morte Domini annunciabitis, donec veniat. Ecce testimonium Pauli ex quo apparet manifeste esse corpus Christi praesens, quod fuit ec in cruce.Dicit vero nouum testamentu in meo sanguine, Ut diaeimus, quia in nouo restamento haereditas aeterna promittitur:idco dicitur a Matthaeo in remissionem peccatorum, perquam vita acquiritur aetema: d nouum quidem pactum, ec noua haec promissio est, iuxta illud Hieremiae. 3i. pitc. Feriam domui Israel, ec domui Iudae foedus no
tu pepigi ci Egypti: sed hoc erit pactuql feria cum domo Israel.Post dies illos, dicit Dns:
uum,non secundu pactu qo pepigi cum patribus Vestris, ut educam eos de terra Dabo legem meam in visceribus eoru,Nin cordc eorum scribam eam,ec ero eis in Deus ipsi crunt mihi in populum. In veteri igitur lege, erat testamentusian
guine aliquo firmatum. Vn Genesis. 3i.lcoitur,qae postq Laban,oc Iacob, Hic runt foedus in Galaat,immolatis Victimis,lacob vocavit fratres,Vt edcrct pane: similitor Exod. 24. scripsit Moy ses. iuersos sermones dni, en surges aedificasuit altare ad radices montis:& infra. Assumta volume foederis,legitaudicite po
57쪽
pulo Aui dixerunt ia quae loquutus est dns faciemus, εἰ erimus obedieres:Ille vero 1 umptu sanguino resipersit in populu dicens.Hie est sanguis foederis, qd pepigit Dns Vobiscum, sup cunctis sermonibus his.Si ergo testm sanguine se
mal ais Hebraeos.P. .uanto testin nouum εἰ aetemu,est veteri testamento di gnius tanto nobiliora sensuine fuit firmandu Non.n.lcgem noua accepimus in
disponibus Angelorused per filiuDes,iuxta sermonem Apost. ad Hebrae . . Multifariam,multisq; modis olimmus loquens patribus in prophetis. nouis Ibme diebus istis loquutus est nobis in filio, quem costituit haerede uniuersoru Pquem feci di singula,qui cum sit splendor gloriae,ec figura substantiae eius, Nians oia verbo virtutis su purgationem peccatoru raciens, sedet ad dextera maiestatis. Si ergo testm dignius digniori, sanguine firmandum erat: Sanguine quide quia testini quod sine sanguin est inualidu. uadiu.n. durat testator,testametu est inualid digniori vero,quia dignius.Si ergo Melchisedec vilegie ad Hebraeos. .sacerdos Dei summi obuiauit Abrahae,ec benedixit ei, cui di decimas diuisit Abraham,in cuius lumbis sunt Decimari,S Leuit qui decimas su mebant a fratribus Melcmedech εἰ sacerdotiu nouae legis: dignius erit Levitico:ergo di noua lex digniorinc vetus testin erat figura noui:& illud vero sanguine animalium cofirmabatur:Rationabile fuit Christi sanguine confirmari nouu, ec aeternum testm in calice benedictionis, ut dicit Apostolus. aliter adhuc ambularemus in figuris,qae repugnat aeternae dispositioni nouae legis. Vnde paret,qd
in calice eraeproprius cir sanguis:quo cofirmabatur nouum di alcmu te .
ad alat hie sit Pauli intentio:audite qua poena imponit indigne sumentibus di cens: Quicu* manducautar pane ec biberit calice mi indisnerreus erit corporis et sanguinis Dni.Non deberes aut tanta poena indigne 1 umenti, si tm pane figurativum Christi corporis acciperet:d in ex iuia Pauli, qui indigne accipit, reus crit corporis mi di sanguinis. i. poenas dabitae si Christum occidissetvere.h.corpus DK sumit eius sanguine bibit:ideo qui indigne manducat ec blabit,iniuriam facit Christi corpori verbo unito,in unitate supposti di existetiae.
Taceant ergo h retici,&quae dicimus veneren auod aut dicunt aliques,Pau li textum peruertcntes,quod Vtis testamento,P signo seu testimonio testamatiz nihil est.Sensus aut secundu eos hic est. Hic Calix nouu testamentu, hoc in signum testamenti ec literae testimonialis,in meo est sanguine,ita Vt contentum in calice sit realiter distinctu a Christi sanguine: sed horti error, ex verbis Ma thaei 5c Marci covincitur,vbi dr:Hic est.n. sanguis meus noui testamenti. s.cofirmator:nam sicut pactu antiquu in monte Sinar,vituloru vero sanguine fuit fir
malum:ita nouum testin Vero sanguine cofirmatur quotidie.Veritas et ista col
ligitur ex verbis Pauli prima ad Corint.to.ubi sic legit .Calix bndictionis, cui hciledicimus.None comunicatio i anguinis Christi est, Npanis quem fragimus,none participatio corporis Domini est. Comunicationem sanguinis appellat potationem Christi sanguitiis,non Vini: ppter cuius accidentia dr potatio. Simili ter panis manducatio,comunicatio est corporis Christi. Appellat aut panem, P pter accidentia panis,quae frangunti:E ce quod om isti Euangelistae es vas eic/ctionis Paulus:vtune verbis,quae nullus peruerteret,nisi qui primus in humanu genus saeui nunc in ecclesiam saeuiret:sed spero istos,sicut imitati sunt Beren garium
58쪽
garium In mor imitaturos in emendationer species ergo panis frangimus Vi corpus participamus:illud inqua ex ore Domini,qil fuit traditu α in Cruce qui neratum,quod natum est de Uirgine di nunc lucet in coelis. ste Acut Ioannes Euan elista de hoc Sacramento.
8 Io.qui recubuit superlinu Dni, & ex eius pectore bibit flumina se
cretorti:& ex cuius verbis male intellectis,haeretici acceperunt casionem erravidi .Io ergo.6.capite loquis de hoc pane coelem,oc calione accepta ex verbis Iudeom,sicut fecit capite. . cu dedit doctrina de aqua vi ,occasione accepta a petitione Samaritanaz.Iudaei ergo,facto miraculocini
num di duoru piscium Iesum qiinebant:quibus Iesus dixit. Amen Amen dico vobis:quaeritis me,no quia vidistis signa,sed quis manducastis ex panibus, Nsaturati estis. examini non cibum qui perit,sed qui permanetin vitam attematquem filius hois dabit vobis.Huc n.pater signauit Deus: x ibi,quasi dicat do minus. debetis me sequi pp cibum corporis,quo militer ab aliis: habere postestis sed cibum animae εἰ spiritualem a me pcrere debetis. Operamini ergo ci hum,qui permanet in Vitam aetema. Permanerc aut in Vitam aeteri meopus estaeceptari a Deo ad aeteritam hamditatem .Per cibum aut, qui periticibum cor potis intelligit vitς mortali necessarium.Incepit ergo Dns apr epto operandi Ppter cibum:qui animae ita inebre aeterna,simuli ostendit panc illum a se etendu:quia propriis viribus norit aequisibili ed fisus hola dabit vobis . Hune enim. s.filium hois,pater signauit Deus,iuxta Verta Apost. ad Hebr os.r.qui cust splendor gloriae figura substantiae eius,quasi dicat, quia ipse est de sinu pa tris,quem ex Vtero pater genuit,N de cuius plenitudine oes acccpimus, & gratia pro gratia.Signauit ergo D S'filium hola pro quanto, queex splendoribus sanctoru genui in mari voluit,&ad se humana natura asi umere. ut Deus filius hola di homo filius Dei dicat .Iudaei aut intelligenteSoperamini cibum, pp vita
aeternam:intellexerunt eum Iudaeos ad opcra fancta monere: pus.n.Dei&sanctum est qd vitam praestatare a.Interrogauerunt eum,quid faciemus ut operemur opera Dei.i.quid est istud nrm opus,qd sit opus Dei, ad vitam nos ducens aeternam. ndit aut Iesus.Hoc est opus Dei ut credatis in eum que ille misit.Xps volens eos dirigere ad vitam aetema a primo opere incipit,quo Deo vnimur.Fi des.n est veluti ianua,quae introducit in sancta sanctoru.Sine fide.n. impossibile est Deo placere.oedere ergo,est factu nostrum,quia credere intellectus assenssus est,ta non sine voluntate,licet no sit olim voluntarium,sic quod ad libitu possit homo credere:ideo est opus Dei inter dona spus sancti numerae rideo Apostoli,& nunc Ecclesia,augmentu fidei a Dno petunt, dicentes. Adauge nobis fi dem Primum eroo,qd nrmsit,facture Dei opus, est credere.Dei aut no solum reuelantis,sed fidei habitu infundentis:du vero dixit in eum quem misit S trini 'tatis fidem,S incarnationis mystcriu insinuat. Iudaei ergo, occasioneaccepta,di xerunt qae ergo facis signu,ut videamus di credamus tibi.Signa petunt, quae vi deat,ut credant in eum videre.n.fructus est,qui solet sequiin aio bn disposito:
59쪽
quem in Deus vult in illum credere. auid ergo operaris, qd.f. nobis sit sussi/. ciens't credamus tibi es incipiunt argumentari,quasi dicentes: Tu te filiu De praedicas,qcr non intellexerunt Arriani:&psequeter maiore Moyse te facis,qui seruus Dei erat,& seruum Dei se nominabat.Tu aut fateris te Messiam promis sum in lege,N de quo scripturae testimonium perhibent,in quo implendae sunt.
Cportet ergo ut maiora ligna facias,quam fecerit Moyses,sed ille tanto ipe totum populu Issaei nutriit: 1 uaut panibus Hordeaceis paruam multitudinem co
paratione ad gento Israel. NIaiora ergo fecit Moyses: quo ergo maiorcm Moyse in oecdemus,de cuius pane scriptu est.Panem de c o dedit eis maducare. Nocnim crat panis de terra ortus:Christus ergo, aecepta occasione loquendi de serincepit loqui dc se ipso ut est panis vitae. Vixit ergo,eis Iesus. Amen amen dico vobis.non Moy ses dedit vobis pane de coelo:ubi animaduerte insione Christi ad duoitatione iud som. Negat ergo primo Moysem pane illu de coelo dedis se,aut quia per panem de cinis intelligit panem X e c*leste, que negat potuis sedati a Moyse,ut exponunt aliqui,vel quia negat Moysem panem illum de coelo dedisse,quem dixerunt patribus eoru pcessum. Non.n. Moyses sed patervium Christi,aedit eum:ego aut supple,dedi panes multiplicado Hordeaceos. Iterum Moyses uo dedi anem coelestem qui vita daς artemarsed pater nacus, dat vobis panu de coelo verum. Panis.n. verus est, qui dei coelo descendit, & dat vitam mundo.Moyses ergo no dedit,cgo aut dedi pyncVerum,qui ad vita per
ducit artemam:qs non faciebat Manna,quae m coseruabat Vitam teporalem,
N ad l .Panis.n. verus dei est,qui de caelo descendit, di dat vitam mundo. Vi tam dicit silms no vitiam teporalem. Mundo dicit, non populo Israel tm.Cum
ergo intellexerunt Iudi,tot praeclaras pditiones panis coelestis. Dixerunt ad eucarnaliter petriiteS,Vt amplius no esurirint,sicut &Samaritana dixerat: da mihi hanc aquam,Vt no sitiam. Iesus aut incipiens loqui in persona prima, qui in Psoria tertia erat loquutus,dixit eis:Ego sum panis vitae.Si igite panem illu coele stem vultis:cccccgo sum ille panis. .ui venit ad me,no esuriet:& qui credit in me,non sitiet.Credere per intellectu est, motu es a volutate. Venire aut per volu tatem,ut utraq; in formata poteria,fide scilicet,& charitate,anima perfecta Deo vniat . Animaduerte hic ex Chry sostomo sup istu locum,quod Dns voluit cos in mysterioru notitiam introducere:& primo de se loquae tone Deitatis. Unde dixit: Ego sum panis vita .Non.n. de eius corporc dictu est,de quo dixit in fine. Panis que ego dabo, ro mea est,pro mudi vita: Ex quibus patet intcntio textus secundu auream expositione Chry sostomi Postea Ics rfidit:tacite obiectioi. Potuissent.n. Iuda, non intelligentes obiicere: Ad te venimus,& famcscimus N mus. ndit Iesus:Sed dixi vobis quia venistis,&no credidistis:ideo no consequimini satietatem persectam: di cu dixerat, ql ille est panis,& qae venieres,ain plius non fame sterciit, neq; sitirent,nunc quibus datu est venire, & modu veniendi insinuat dicens Gmne quod dat milii pater,ad mc vcnici: de panc ergo illo,comcdent Oes,quos patcr dedit mihi:Dedit inqua pa aloena praedestinatione, di hi ad me vemcnt per fidem es charitatem tales no elicia foras sed intus mane hunt in Regno patris mei.Pr ergo eligit,& illa ad mc veniunt. Venire aut,acham dicit libertatis,ut Virus cocurrere ondat, ita qd integre satisfactum est Iudais,
60쪽
Panem illum petentibus,quasi diceret Ego sum panis,N nullum Micio, qui ve nit ad memed ut veniat opus est patris dono N vcstra voluntate,&panem hunc habebitis. Viterius ostendit se elie illum pano, qui de coelo descendit,quod de Deitate iritelligitur. Verbum ergo descendit'o locali motu,sed humanam nasturam sibi ipol latice uniendo exinanivit scmetipsum,ut formam serui accipe
ret: S subdit. Novi faciam voluntatu meam, sed eius qui misit me. Duas elicia Christo voluntates ,hic matiisest apparci. Volutatis aut eius humanς nudae,acceptae secundu seipsam 'o est infallibiliter bonum velle,sed ut plena, di conrmata in gratia.Voluntatis aut confirmatione Scosormitatem insinuat, dices: sed voluntarem eius qui misit me:haec est aut voluntas patris, qui misit me.i.qiu voluit
me Incarnari.Sic aut Voluit pater,ut tota trinitas Vclit,cum eade sit volutas triupersonarum ,sicut essentia eade,N dum pr misit cum incarnari, reliqua, pcri onas misi sic intelligas,licet ad unam tui fuerit facta viaio humanae 'aturae quae temutiatur ad incomunicabile existentiam verbi.Volutas ergo patris cst,ut ois qui videt filium .& credit in cum dic. rvidere filium,uo visionem bratifica intelligit, quia talis visio credere no compatit neq; loquit de visionc corporali, ut aliqui inepte ex nunt.blo 1a.dixit,qui videt me .sta qui videt filium: Intelligit ergo de sipirituali visione,quae credendi ro est:ideo videre filium ad credere praeponatur.Videmus igit credesidue sic in filium,vel pu miracula, vel Ppter internum lumen fidei. Lui ergo videt,di credit, vitam habcbit arterna,taiiil suae fidcscharitate informatae fructu resuscitabo cum ad gloriam animς dc corporas. Cum ergo Iudei intellexissentAt ego sum panis uiuus,qui de coelo destendit:mur murabant de illo dicentes:Nonne hic est Iesus filius Ioseph cunis uos nolumuς patrem N matrem .auo ergo dicit hic,ql de coelo descendit:quibus Iesus di
xit:Nolite murmurare inuiccm,quia nemo pol venirc ad me.i. mihi uniri p riaeta charitate itisi pater meus qui me misit traxerit cum, hoccst illi reuelauctat me
esse filium Dei missum ad salute mundi:ideo legis Matth.16. Beatus cs bimon
Bariona quia caro N anguis no reuelauit tibi,sed patcr incus qui est in coelis. Vn Ioa primo. Vnigenitus filius qui est in sinu peis,ipse citarrauit:irome aut tractinnon violentiae at cribas,scuta Philosophis, inter violotos motus conumerari lolet sed intellioas his ratione,reuelationc praeuenientcgratiam: Et si colycle raueris conue tono Pauli,tpe quo Christunt persequctat : nomen traeis non abhorrebis N eoo suscitabo eum. Addidit vero hoc,ut inrelligas Vna cilc potetiam quς trahit S suscitat:&erut oes dociles Dci .i. dc omni Ocnere holum crucdocibiles per internam illuminationc. nam ois qui a patre audiuit interna , t cili cet illuminatione,& didicit: vcnit ad me credendo. LN operando . Ne quiS aute existimaret istos audientes a patre Patrem videre subdit. 'o quia patre vidit qi
uua laisi is, qui cita Deo hic vidit patrem:qui ergo a Deo est per sternam genenitioiacm figura substantiae ipse vidit naturalitcr patre,ec subdit. Anio Amedi/co vobis,qui credit in me, habet Vitam Mema,quia ego sum paniS Vltae. . Vitam
confercns absolute:& ponit differentiam inter Matinam quae est ros coelcitis, panem quem seipsum verum de coelo dixerat,qd' proportionalirer intclligas, illi comedebant N Mana illis non cofcrcbat no inori secundu corpus p er qucibus ille sumebat .Panis aut ille coelestis ad vitam animet ordinat facit vitam