장음표시 사용
231쪽
x a De existentia, ct eis intra Dei.
vero asses tas infinitatem s ergo infinitas est major pem stetio asseitate. ' . is cResp. dist. inai. perstainima radicaliter, & quali virtualiter, & implicite, con. sormaliter &explicite; neg. maj. dc similiter. dist. min. alleitas non est persectissima formaliter & explicite, con. virtualiter, radicaliter, & implicite , neg. min. nam, ut dicebam ex Patribus , & Scoto, aliae Omnes perfectiones Dei manant ab ista tamquam a radice, &incam resolvunt o
nis in communi. 'usque pro imbecillitate nostra dissetuimus de essentia, dc existentia Deiri ac pre- -dicatis , ejus ementiam ingredientibus ;iam progredimur ad attributa, Oc modos, de persectiones, q sunt velut circa illam ouasi proprietates , & perstaiones, quasi uxundariae. Dico . quaἀ secundar- 3 Enam in rigore, cum sit ens6molieissimum , Sactus purissimus , omnia furit il-m talia; ita ut nulla pertemo simplex eoaefeldene ari , quintollatur Deitas. I fuimur ui 1ensu laxiori, ,sisapienφem , si bo)-m , &e Diximus non naturam , sed, quae cIrca naturam sunt,
. An .edi Ouae sint perses nes Dei Attribietatis , mota ejus intrinfecis . ATtributi nomen sumitur I. iuxta nomis nis etymologiam pro omni praedicato, lave es-1entiali, sive accidentali, quod de re aliqua enumtiatur; ut rationale, risibile & sapiens de homine. a. magis proprie lpro omni perfectione, seu qualitate secundaria, quae non Pertinet ad essentiam rei, sed circa illam est ut risibile, di admirativum in hodiisessJt. I. c. . deside.
232쪽
ne 3. mprii sime, pro aliquibus persectionibus Ad virtutibus, quas ex creaturis in Deo concipi inus ' &1lli tribuimul, sublatis impersectionibus , quibus admiscentur in creatis 3 ut iustitia, sapientia, bo-mtaS, &c. In I. sensu, quaecumque Praedicamus de Deo , eslantialiter, & proprie , aut metaphorice dici possent attributa. In a. modi omnes intrinseci , ut infinitas, immensitas, aeternitas, &c. sunt etiam attributa. Sed in 3. ea solum dicuntur attributa, quae supponunt essentiam Dei plene consti tutam , &circa illam ex creaturis concipimus , eique tribuumus, sed eminenter, & sublatis omnibus imperfectionibus, quibus immixta sunt in illis; ut intellectus, voluntas, libertas, sapientia, justitia, misericordia, &C. Qii'darn sunt ut intellect us, voluntas , libertas, sapientia, &c. Alia Relativa , vel ad intra , quibus Personae Divinae mutuo se se respiciunt, ut paternitas, & filiatio; vel ad extra , ut potentia, providentia, &e. Quibus creaturae terminant actus divinos, ac Virtutes eius . Alimp Aiυα , quibus assirmantur persectiones in Deo I ut sapientia , iustitia, Fce. Alia negativa , qtUbus removentur ab eo imperfectiones 1 utina mensitas , &c. qui biis removetur ab eo limitatio praesentiae, & potet
Rursus Relativa vel sunt necem rIa, de intri Ueca , quae Deo conveniunt ab zeterno, &necessario,
di secundum se s ut Providentia s Praescientia, omnipotentia , &c. Et lacec important in illo aliquid vore absolutum; ves contingentia , & quasi extrinseca ,& denominati ve dicuntur ab his, quae extra illum sunt; ut Creator , Rector, Dominus, &c. Haec enim, &similia non conveniunt Deo, nisi supposita
creatione, dc existentia ereaturarum , quae creat oest
ipsi libera', & eontingens, & nihil novum intrins cum ponit in Deo.' Solent etiam alia multa enuntiari de Deo, sed me- taphor; ce. & impropriε, ut cum in Seripturis leni- inus illi tribui passiones, &affectioiles quasi 'hum nas; v. g. poenitentiam, dolorem, iram, iurorem , dcc. Sed haec non sunt vere attributa, nec de illis hie agimus.
233쪽
1r De Attributis divinis in communa.
De modis diximus plura m Metaphysica, quν non vacat in Modus describitur id, ditum rei in se constitutae iliam modifiear, seu deforminat vel in se, vel in alio , vel ad aliud , adesse, vel ad operari ; ut sessio est determuratio h minis ad talem situm, Vel operationem sis determinatio materiae ad so am , &-mate-
realiter identificatur cum re ficata, licet non mutet essentiam eius; de extrinsecum , Qui distingiti tui a re modificata, xiste te sine illo, non illa sine ipsa mea , sine
sibi limesse, non illa sine me
est de modis intrinseeis , nam extrinsec1 non dene con veniunt Deod . ei Diximus autem ibi, quoδ modus intrantecus essentitas realu', O realiter indistincta a Ie mod stara , quam sic contrahit, O detremrnat. , cum ea non faciat veram 'compositmnem
di creat ura non contrahit ur ad Deum . ferentias, sed per modos micassecosy Τ. g. Per nnitatem, '& infinitatem , &c. Solet etiam Nod; additum rei non. var/at rapionem: CHJ essen
' a riguitiis ergo modus a differentia . L q D
dmerentia facit differre essentialiter id /,dishrentia, ut rationalitas in homine , 'uem dium gist essentialiter a bruto ; infinitas vero non 3 nam Iinea infinita non differt essentialiter per infinitatem ah homine , ut est ens, sed quia est talis naturae , cuIidentificatur infinitas. a. Disserentia est entu aS IOI maliter adaequath distincta a genere, quod cqntranti . sc distinguuntur animalitas, & rationalitas In homI ne de possunt concini sine se invicem x noa ita est: se modo intrinseco ; & re modificatai non Tim Pin sunt distincte concipῖ sine se. invisem ; ut DeitaS 1ine infin ale , vel asinitate. r. Dissereno ab ad Vemens generi tacit cum. eo unam speciem mVam . ut Ta tionalitas adveniens animali facit homnem sis noniti est de modo intrinseco ., praecise ut talis V. ginfinitas alveniens enti explicat quidem noVum grὐ
234쪽
dum eius, sed non facit novam speciem entis. 4.distismo rei ἀ suo modo intrinseco dicitur pure forma lis , aut formaeis modalis ; at inter genus, & diste rentiam dicitur formatis ex natura rei, & adaequata;
i Denique , . sicut 'erfectum dicitur id , eui nihiἱ disse de requiseis ad suum esse s sic perseetio est ratio sic completiva rei dc Duplex e p. si 4 r. Sim i- eiere simplex, quae ex Anselmo, fri&Moto; in unaquaque re es melior 'fa , quam non ipse . Seu quae est metis quocumque incomposbili t seu conetrati, in quolibet supposito absolute considera' o , μ- eundum rationem renericam ejus , praescindendo a natura ejus specima , Sic rationalitas in animali
est simpliciter simplex, quia est rnelior iaanimalitate, quam irrationalitas , quἡ est opposta
Nam si spectetur natura . specifica bruti, irrationalia ius est illi mel x, quam rationalitas. a. dicitur perfectis mundum 'u, seu non siciter, quae non es morior in supposito, quam alia is contraria s ut ar-bedo in pariete, in quo non est meli or, quis nigredo , vel alter color . Dicitur etiam simplex illa,
quae exeludis compositionem, es' eas , quae non est re-Y ptabitis in Hur comenusiadaequatas. Talis est ratio entis in Deo. Secundum quid vero , seu, non simplex ea, .m a s resolubilis in plures coneeptus obje- ctiscis adaequatos. Ut homo, qui est resolubilis iaconceptus emis , substantiae, vi Ventis corporei , seu, sitivi ,& rationali S. .' Modos igitur Dei vocamus attributa, Si persees me, negativas 3 v.g. Infinitatem, SimpIicitatem, Immutabilitatem , Aternitatem , Immensitatem , In visibilitatem, Incomprehensibilitatem, & Ineffabilia 'tatem , quia non constituant estent am Dei, nec fluunt ab illa, ut proprietates, sed quasi modificant 3 omnis quippe prourietas est persectio explica--bilis in ordine ad aliquod munus Positivum; ut risi-- -hilitas in homine , schinni bilitas in equo, Ece. N men autem Attributi restringimus ad persectiones positivas; quamvis etiam illa ratiouem attributorum H 4, Pax
235쪽
,16 De Attributis Divisis in communi.
participent, εc duci taeant attributa negativa Quaeritur, an illae perfectiones in Deo formaliter,dr actu, an Vero tantum eminenter , aut virtualiter
contineantur, & an sint infinitae iniensive, vel ex- en sive 3 Concl. I. Oπilutum DeIes perfectio simplieiter simplex, O attaalis formaliter exisens in Deo, O e semriae quasi adveniens, ut proprietas . Prob. I. ex Scotof IJ docente attributa omnia di- singui sol maliter ex natura rei, dc actu abessentia, de inter se ; sed realiter identificari. Et quod attribu sum est quasi actus fecundus adveniens e sentiae div nae I in quo attributa distinguit ab essentialibus perfectionibus Intellectualitas aJcuae non habet να- risinem attributi, quasi actusfecundi admenientis ipsi, sed raHonem perfectionis omnino infimae , quemadmo dum etiam vita in D est actus, non attributus, sue indveniens, sed omnino intimus, O idem essentia. Item adducit probationes ex Patribus, v. g. ex Anselmo sdicente, quod sient nefas sputaxe,κtfubstantia sum m α naturae sit aliquid , quo melius sie aliquo modo non ipsum , quam ipsum t sic necesse siue sit omninὸ qui quid meιius est Usum, qu m non ipsum , quales is
perfect ones simpliciter sim I lices ι non est ergo comus, nee aliquid eorum ae corporis sensus discernunt .... mare neeessae in i um esse viventem , sapientem , omnipotentem verum, iustum , aeternum, qui
quid absoluis est melius ἰ um , quam non imum . Niem ex Augustino. :oniam rebus creatis crear oram sine dubitatione praeponimus : oportet, ut e Mm
summe vivera , ct enncta intelligere , iustumque, Ohemgnissimum , beatissimum fateamur. ΕΨ Sc to sunt in Deo perfectiones, quae sunt simpliciter simplices , seu melius ipfg , quam non imae; sed tales sune persectiones attributales , ergo attributa sunt ibim liter in Deo ex Scoto, & SS. Patribus & sunt v
int proPrietates ejus', non autem praedicata essenti Ulia. Confirmatur ex eodem S. Aufius inocam αtemus , immortalis, ineorruptibilis, immutabi
236쪽
Iis , vivus, sapiens, prudens, beatus, s risus,
νum mnmm novissimum , quod posui, videtur tan-
sum sienisicare substanti his , extra meis hui flaniae qualitates D Et ex Damast. ri J Si bonum, si iustum, si sapiens, si quodcumque aliud dixeris , non
naturam dieis Dei, sed ea, qua nasnram ejus tam
Prob. a. quoad I. p. Nam r. quoad descriptionem attributi de il la conveniunt omnes , nec potest ius explicari. Dicitur quod locum in .plet generis 3 per id enim convenit cum aliis praedicatiscit vini&, etiam quidditativis 3 di per idem exclu--du ur propalatates relativae pexsonales, quae non dicunt persectionem positivamo ideo proprie nqn sunt attributa. 2, actuatis, &-id attributum incipit dii stingui ab illis , quae dicuntur virtualiter, aut meta photice de Deo: quia attri utales persectiones, uti sapientia, iustitia,&c. vere,&actu existunt in Deo;& id magis explicatur per 3.ρari uiamr exipeus fom:maliter in Deo 4. adveniens essentia quasi proprie a. Et per hoc distinguitur.a praedicatis , dc persectioni-hus essentialibus . &quidditativis , . quae non ad Y niunt essentiae, sed illam constituunt . Quia sicut proprietates fluunt ab essentia in se constituta,& sunt
idem realiter cum illa, ita istae proprietates, & modi
fluunt ab essentia.. Prob. a. p. de existentia formali: nam e et Scoto ,&Patribus ,& Theologis , omnis persectio simplicὶ tersimplex est formali ter in Deo ; id est; per sua realementitatem, seu formalitatem silaut rationalitas est in homine, aut albedo in pariete: sed sapientia, justitia, misericordia, &c. & alia attributa positiva sunt persectiones simpliciter simplices , ergo sunt actu , & formaliter in Deo . Proo. min. .ia talia luributa sunt meliora in Deo ipsa , quam n'n ipsa , Eu quam aliud quodcumque oppositum; & id melius patebit,cum de ungulis agemus, ergo sunt persecti
.. Prob. a. Quia aliter Deus dicitur sapiens , iustus, Omnil Orens , quam albus , calidus, 'lidus , &c. Sed ista sunt eminenter in Deo, propter ill imitatam
237쪽
nobili ssinio modo quidquid est persectionis, S e αῖς
in et afuris 3 aut Virtualiter , quatenus ea potest producere, verassiceres ergo Sapientia, fustitia, di alia attributa sunt formaliter,&Quin Deo. Idem est de
modis intrinseris . . c . . Prob. 3. Q a DeuS dicitur Infirinus , imme .sus, sapiens, iustuβ, dic. Sicut ens, substamia , vivens, intellectualis , dc Pater , de Filius t sed ibi malitates entis, substantiae, vitae, dc intellectualit iis, dc paternitatis , dc filiationis sunt vere , dc in maliter in Deo ; ergo dc sapientia , infinitas, dcc. Maj. Patet . Nam eodem modo , dc tam positive Deus dicitur sapiens , dc. infinitus. , & ens , dc vivens, deo. Prob. min. Nam si gPdus illi entis , dc vi tae , dcc. non essent sormaliter in Deo, ille non esset formaliter ens, nec pater, nec filius , dcci sed i tume inenter, aut virtualiter ; sed hoc est haereticum de contra ScriptMam, Patres , dc.Theologos OmneSs. dbyc. i. Attributa sunt rei intra,vel extra essentiam divinam δε sed neutrum dici potest,ergo non rectς ucasseruntur. Prob.mii . . Si intra,. erM sunt Praed cata quidditativa: assii extra, ergo essentia Dei din inci clit omnem persectionem, nec est in se in inite Eese secta formaliter. ' . . . Reis. neg.min. εc d ist, cons. Prob. Non in Iudit omnem perrectiomem in suo conceptu formati,dc quid- di tat ivo, cone. identice, neg. conte'. igitur attributa, . dc modi sunt extra conceptum. Guidditati mi essentiae div nae, sed illa omnia sibi identificat realiter , Be
continet per identitatem realiter ἔ. quod . sufficit ad persectionaem infinitam. . Objic. 24 Deus contineti suas persectiones nobiliori modom,ssibili: sed continentia eminentialis, aut yirtualis est nobilior formati a. ergo sic Deus: continet sua attributa, non Vero formaliter. Prob.min. Nam Deus continere dicitur omnia entia, non formaliter, sed. eminentera. sicut Sol calorem 3 & natur se pe- .riores inferiorum qualitates, V. g. anima rationalis animarum sensitivae, de vegetantis; dc Angeli perfe- .ctiones hominum ι ergo ita est de attriburalibus, V.g. Iustitia, Sapientia, dcc. quas ex creaturis in. De
238쪽
Resp. dist. min. si lxer*ctiones sint simplices tantum lacunctum quid, & iton purae, sed admistae impersectionibus, conc si sine simpliciter simplices , nez. min. dc ita dicendum ad probationem eius Entia ergo creata, & qualitates eorum non simi persecti nes piirae, nec simpliciter simpl ces , ideo non possunt esse in Deo nisi eminentes s non ilia est de perfecti o-nibus attributalibus, quae sunt meliores ipse , quam non ipse: ita Deo. Idem est de calore elementari in Sole, & de ali is Concl. II. . tributa sunt formaliter infinita intensi'e, es in genere qualitatis a non autem eae
Pro I. ex Scoto, iJquῖ si e discurrῖt; respondens ad quaesitum , an intellectus sit omnino infinitus wrmaliter ex se t consideranda at qua , quae non sunt formaliter eadem ut essentia , dc attributa potest albuia accipi tanquam infinitum in se , dcamnino a se sicut esentia divina , quae est radix , O funiamentum attributorum ὶ quae infinitatem a nullo habet 3 unde Ioan . Damasc. ad esse Dei esς melut Pelatus substantiae infinitum , et indeterm natum , aliquid autem eo infinitum per se , in se , sed non omnino a se , ta iam prima radix , E fundamentum infinitatis , sicut attributa diviana, quae fecundum eumdem Damascenum dicunt aliquis quasi. circa essentiam 3 et bene possunt esse
9lia formaliter an ita in se, et persae , sed radicaliter
in essentia ficus infundamenta , cui sunt eadem . - - N eman t naturaliter, & necessario a principio formaliter infinito, sunt etiam infinita: Led attributa divina emanant natura liter, da necessario a principi formaliter infinito .sc.ab A sentia i ergo iunt in se mrmaliter infinita,& nihil obstat. Prob. mal. I rim iptum ipsum sic influens emittit, &Innuit fecundum totam suam vim : sed vis influens essentiae est infinita s ergo &c-
se ditauis posest intellitiaminitas extensiva , si intelligeremr quinae intinita multitudo perfectionum . Aia modo infiniaras extensiva alicujus perfectisnu simpliciter 3 ita
239쪽
iad illa persectJo sec dum propriam ratisnem D. am sit sine limite , O semim; et hoe fecundo modo Edhuc aliquid potest habere infinitatem non tantis in formalem , sed etiam Dndamentalem , alia quid autem formalem intensivam, licet non funda me talem ..... perfectiones simpliciter funa sin
ea numero, seu sua multitudine . . . . formalis autem,
non sundamentalis ess in qualibeέ alia perfectione simpliciter .
Prob. 2. ratione. Ncm possunt in Deo fingi infin tae Sapientiar, nec infinitae Iustitiae , dcc. ergo attribu ta suist finita extensi vh . Prob. ant. tum quia nulli Mex Scriptura, vel SS. PR Vel ratione ulla id reperitur una enim Sapientia , una Iustitia infinite perfecta rium quia una, & simplex, ct indivisibilis lassicit , quivalet infinitis numeros ergo sce. Hob. I. Attributa di v γ sunt persectiones specie diversis sed illae non pinsunt esse numero infinitae , ergo nec attributa. Patet mai. Sunt enim velut radi pDi vinitatis,qui nobis explicant illum Deitatis Solem secundum persectiones oppositas defectibus creaturarum . Prob.min. Attributa divina vel ponunt in Deo Persectiones aliquas cum analogia aleas , quas in creaturis concipimus, ut sunt postliva 3 vel ab eo re.. movent impersectiones ibidem repertas, ut sunt ne- . Sed perfectiones aut im Perfectiones excreaturῖs cohoeptae non sunt infinitae , ergo nec illa attributa . Min. frob. Nam perfectiones creaturarum non possunt esse infinitae extensivat , sicut nec intensivae imperfectiones earum praecipuε, quas in eis conciripimus uni pariter limitatae per illarum persectiones, quantulaecumque sint . Impersectiones ergo creaturarum praecipuae sunt . r. dependentia 3 a. limitatis ; 3. compositio substan-Halis , accidentalis 3 ρ. limitatio quoad locum prassentiam putabilitas in operari, ed inquat coibus , qstari titate 3 5. finitas , et Deeessio durationis ue 7. corporeitas , seu materialitas ; 8. sensibialitas , seu perceptibilitas να-fensus corporeos 3 9. comρrehensibilitas per inteuectum ; O Io. conti
240쪽
per ἰmmutabilitatem; 6. per ρ I. Peestiritualitatem s 8. per invisibinitatem. 3 9. Per 3nese fabilitatem, seu incomprehensibilitatem s & Io. Pernecestatem; nec plurium huiusmodi attributorum mentionem habemus in Scriptura,& SS. Patribus;&quaecumque alia poterunt excogitari, facile ad ista
Obiic. contra r. p. Sufficit in Attributis infinitas, quam habent ab essentia ue ergo immerito, & sine ratione tribuitur illis propria,& formalis. Prob.ant. Pecvos relationes personales non habent propriam per- Iectionem formalem, nisi per identitatem, & sund mentalem in essentia;ergo ita debet esse de aliis persectioni bus, dc attributiS. 1 IRest'. θ .ant.& cons. prob. & disparitas est, quia relationibus paternitatis, filiationis, & spirationis r Pugnat infinitas ex ratione sua formali, di ut tales sunt 3 non autem perfectionibus , quae te tenent e X Parte essentiae, ut attributa ; unde , licet illae fluant abessentia sicut ista, non sequitur, quod illa: habeant propriam persectionem,&.infinitatem ι ut via debimus tr. de Trinitate. Inst. Non potest dari ratio,cur illis potius repugnet infinitas, di perfectio, quam istis, ergo gratis asi
Resp. neg. anti, Nam ratio illa est, quia attributa sunt communicabilia in Deo ex natura sua , rela tiones vero illae sunt ex sua natura incommunicabiles; Em per eas distinguantus ,& constituantur person
Objic. a. ex Scoto. Quod est sermaliter infinitum, non potest multiplicari. Inquit enim : s id Iunν esse ρωra realiter distincta , forma silex iuniaris: Ied essentia divina est sormaliter infinita, ergo a tributa non habent aliam infinitatem. Prob.ant. uia de ratione infiniti formaliter est ideirtificare sibi Omni a , Omnes entitates,& qualitates, seu perfectiones,irgo repugnat pluralitas infinitorum. a. t ri Non potest multi uicari a d. real tesdistincta , S ui eodem genere, conc. ad formalii eso in incla , ' indive genere , neg. ant. & simili tepout .ant. Prob. Infinitum igitur in entitate complecti